MÌNH KHÔNG XỨNG ĐÁNG ĐƯỢC YÊU THƯƠNG

MÌNH KHÔNG XỨNG ĐÁNG ĐƯỢC YÊU THƯƠNG

Cảm giác “mình không xứng đáng được yêu thương” không hình thành trong một sớm một chiều.

Nó là hệ quả của một hành trình dài – một hành trình đầy im lặng, cô đơn và bị bỏ rơi từ thời thơ ấu. Với nhiều người, cảm giác ấy bắt nguồn từ việc lớn lên trong một môi trường thiếu sự quan tâm, thấu hiểu, hoặc nơi mà tình yêu được trao đổi có điều kiện.

Khi một đứa trẻ liên tục bị phớt lờ cảm xúc, không được lắng nghe, hoặc thậm chí bị trừng phạt vì những biểu hiện rất con người như khóc, giận, sợ hãi, chúng sẽ dần hình thành niềm tin rằng: “Mình không đủ tốt để được yêu.” Trẻ em không thể lý giải tại sao cha mẹ lại lạnh lùng hay vô tâm, nên chúng quay sang đổ lỗi cho chính mình. Chúng học cách thu mình lại, tự chơi, tự lo, và tự dập tắt cảm xúc – tất cả chỉ để tồn tại.

Khi trưởng thành, những đứa trẻ ngày nào bước vào các mối quan hệ với trái tim đầy vết nứt. Họ có thể trở nên quá cần người khác để cảm thấy mình có giá trị – luôn hy sinh, luôn chiều theo, chỉ để không bị bỏ rơi. Hoặc ngược lại, họ dựng lên những bức tường cảm xúc, cư xử lạnh lùng, bất cần, như một cách để tránh bị tổn thương thêm một lần nữa. Cả hai phản ứng ấy, dù trái ngược, đều bắt nguồn từ cùng một gốc rễ: niềm tin rằng bản thân không đủ xứng đáng để được ai đó yêu thương một cách trọn vẹn.

Vòng lặp đó thật đau lòng, nhưng không phải không thể phá vỡ. Để bắt đầu, bạn cần nhận ra rằng cảm giác “không xứng đáng” ấy không phải là sự thật – mà chỉ là một chương trình được lập trình sai từ những trải nghiệm cũ. Và chương trình ấy có thể được viết lại.

Hành trình chữa lành không đơn giản, nhưng nó có thể bắt đầu bằng những điều nhỏ nhất: học cách lắng nghe bản thân, chăm sóc nhu cầu của mình, đặt ra ranh giới lành mạnh, và dần dần thử tin rằng – bạn xứng đáng với yêu thương, không phải vì bạn phải làm gì đó, mà chỉ đơn giản vì bạn là chính bạn.

Trong nhiều trường hợp, liệu pháp tâm lý là một không gian an toàn để bắt đầu. Một người đồng hành giàu thấu cảm có thể giúp bạn soi chiếu lại quá khứ, nhìn rõ những khuôn mẫu vô thức đang chi phối hiện tại, và từ đó xây lại nền móng cho sự tự yêu thương bền vững.

Bạn xứng đáng được yêu – không phải tình yêu nửa vời, có điều kiện, mà là thứ tình yêu dịu dàng, tôn trọng, nâng đỡ. Và trước khi người khác có thể trao cho bạn điều đó, bạn có thể là người đầu tiên làm điều ấy cho chính mình.

MIA NGUYỄN

 

Cảm giác “mình không xứng đáng được yêu thương” không hình thành trong một sớm một chiều.

Nó là hệ quả của một hành trình dài – một hành trình đầy im lặng, cô đơn và bị bỏ rơi từ thời thơ ấu. Với nhiều người, cảm giác ấy bắt nguồn từ việc lớn lên trong một môi trường thiếu sự quan tâm, thấu hiểu, hoặc nơi mà tình yêu được trao đổi có điều kiện.

Khi một đứa trẻ liên tục bị phớt lờ cảm xúc, không được lắng nghe, hoặc thậm chí bị trừng phạt vì những biểu hiện rất con người như khóc, giận, sợ hãi, chúng sẽ dần hình thành niềm tin rằng: “Mình không đủ tốt để được yêu.” Trẻ em không thể lý giải tại sao cha mẹ lại lạnh lùng hay vô tâm, nên chúng quay sang đổ lỗi cho chính mình. Chúng học cách thu mình lại, tự chơi, tự lo, và tự dập tắt cảm xúc – tất cả chỉ để tồn tại.

Khi trưởng thành, những đứa trẻ ngày nào bước vào các mối quan hệ với trái tim đầy vết nứt. Họ có thể trở nên quá cần người khác để cảm thấy mình có giá trị – luôn hy sinh, luôn chiều theo, chỉ để không bị bỏ rơi. Hoặc ngược lại, họ dựng lên những bức tường cảm xúc, cư xử lạnh lùng, bất cần, như một cách để tránh bị tổn thương thêm một lần nữa. Cả hai phản ứng ấy, dù trái ngược, đều bắt nguồn từ cùng một gốc rễ: niềm tin rằng bản thân không đủ xứng đáng để được ai đó yêu thương một cách trọn vẹn.

Vòng lặp đó thật đau lòng, nhưng không phải không thể phá vỡ. Để bắt đầu, bạn cần nhận ra rằng cảm giác “không xứng đáng” ấy không phải là sự thật – mà chỉ là một chương trình được lập trình sai từ những trải nghiệm cũ. Và chương trình ấy có thể được viết lại.

Hành trình chữa lành không đơn giản, nhưng nó có thể bắt đầu bằng những điều nhỏ nhất: học cách lắng nghe bản thân, chăm sóc nhu cầu của mình, đặt ra ranh giới lành mạnh, và dần dần thử tin rằng – bạn xứng đáng với yêu thương, không phải vì bạn phải làm gì đó, mà chỉ đơn giản vì bạn là chính bạn.

Trong nhiều trường hợp, liệu pháp tâm lý là một không gian an toàn để bắt đầu. Một người đồng hành giàu thấu cảm có thể giúp bạn soi chiếu lại quá khứ, nhìn rõ những khuôn mẫu vô thức đang chi phối hiện tại, và từ đó xây lại nền móng cho sự tự yêu thương bền vững.

Bạn xứng đáng được yêu – không phải tình yêu nửa vời, có điều kiện, mà là thứ tình yêu dịu dàng, tôn trọng, nâng đỡ. Và trước khi người khác có thể trao cho bạn điều đó, bạn có thể là người đầu tiên làm điều ấy cho chính mình.

MIA NGUYỄN

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...