Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên nhân y khoa rõ ràng. Với nhiều người sống cùng CPTSD (Complex PTSD – sang chấn phức hợp), nỗi đau tâm lý không chỉ nằm trong ký ức hay cảm xúc, mà còn được lưu giữ trong hệ thần kinh và cơ thể.

Khi một con người phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, bị bỏ mặc, bạo lực, hoặc liên tục phải “chịu đựng”, não bộ sẽ chuyển sang chế độ sinh tồn. Hệ thần kinh bắt đầu hoạt động như thể nguy hiểm luôn hiện diện. Cortisol và adrenaline được tiết ra liên tục, cơ thể luôn căng để chuẩn bị chống trả, bỏ chạy hoặc phòng vệ. Nhưng khi trạng thái này kéo dài quá lâu, cơ thể không còn khả năng quay trở về cảm giác an toàn nữa.

Nhiều người có CPTSD không nhận ra mình đang đau về tâm lý. Họ chỉ biết rằng mình “không khỏe”. Cơ thể họ luôn mệt, đầu óc luôn quá tải, tâm trí không bao giờ thật sự nghỉ ngơi. Có những người ruminate hàng giờ mỗi ngày — những vòng suy nghĩ lặp đi lặp lại không dứt. Não bộ giống như bị mắc kẹt trong việc cố tìm lời giải cho những điều quá đau đớn hoặc khó hiểu. Và điều kiệt quệ không chỉ là nội dung suy nghĩ, mà là việc hệ thần kinh không bao giờ được phép thả lỏng.

Điều khó khăn ở CPTSD là con người thường không chỉ đau vì điều đã xảy ra, mà còn đau vì nỗi sợ về chính cảm xúc của mình. Họ sợ nếu mình buồn quá lâu sẽ sụp đổ. Sợ rằng nếu thật sự chạm vào nỗi đau đó, mình sẽ không quay lại được nữa. Vì vậy một phần trong họ cố tránh, cố lý trí hóa, cố phân tích hoặc cố tìm câu trả lời liên tục để không phải cảm nhận quá nhiều. Nhưng càng né tránh, cơ thể càng giữ căng thẳng ở bên trong.

Nỗi đau bị dồn nén lâu ngày thường không biến mất. Nó chỉ chuyển từ tâm trí xuống cơ thể. Cơ thể bắt đầu nói thay cho những cảm xúc chưa từng được phép tồn tại.

Quá trình hồi phục từ CPTSD thường không bắt đầu bằng việc “ngừng suy nghĩ tích cực hơn”, mà bắt đầu từ việc giúp hệ thần kinh học lại cảm giác an toàn. Đôi khi, chữa lành là học cách chậm lại, grounding, cảm nhận bàn chân chạm đất, quan sát hơi thở, nhận ra cơ thể đang căng ở đâu và cho phép bản thân tồn tại cùng cảm xúc mà chưa cần phải sửa chữa nó ngay lập tức.

Bởi vì nhiều khi, điều cơ thể cần nhất không phải là ép mình mạnh mẽ hơn, mà là cuối cùng cũng được ngừng sống trong chế độ sinh tồn.

MIA NGUYỄN

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên nhân y khoa rõ ràng. Với nhiều người sống cùng CPTSD (Complex PTSD – sang chấn phức hợp), nỗi đau tâm lý không chỉ nằm trong ký ức hay cảm xúc, mà còn được lưu giữ trong hệ thần kinh và cơ thể.

Khi một con người phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, bị bỏ mặc, bạo lực, hoặc liên tục phải “chịu đựng”, não bộ sẽ chuyển sang chế độ sinh tồn. Hệ thần kinh bắt đầu hoạt động như thể nguy hiểm luôn hiện diện. Cortisol và adrenaline được tiết ra liên tục, cơ thể luôn căng để chuẩn bị chống trả, bỏ chạy hoặc phòng vệ. Nhưng khi trạng thái này kéo dài quá lâu, cơ thể không còn khả năng quay trở về cảm giác an toàn nữa.

Nhiều người có CPTSD không nhận ra mình đang đau về tâm lý. Họ chỉ biết rằng mình “không khỏe”. Cơ thể họ luôn mệt, đầu óc luôn quá tải, tâm trí không bao giờ thật sự nghỉ ngơi. Có những người ruminate hàng giờ mỗi ngày — những vòng suy nghĩ lặp đi lặp lại không dứt. Não bộ giống như bị mắc kẹt trong việc cố tìm lời giải cho những điều quá đau đớn hoặc khó hiểu. Và điều kiệt quệ không chỉ là nội dung suy nghĩ, mà là việc hệ thần kinh không bao giờ được phép thả lỏng.

Điều khó khăn ở CPTSD là con người thường không chỉ đau vì điều đã xảy ra, mà còn đau vì nỗi sợ về chính cảm xúc của mình. Họ sợ nếu mình buồn quá lâu sẽ sụp đổ. Sợ rằng nếu thật sự chạm vào nỗi đau đó, mình sẽ không quay lại được nữa. Vì vậy một phần trong họ cố tránh, cố lý trí hóa, cố phân tích hoặc cố tìm câu trả lời liên tục để không phải cảm nhận quá nhiều. Nhưng càng né tránh, cơ thể càng giữ căng thẳng ở bên trong.

Nỗi đau bị dồn nén lâu ngày thường không biến mất. Nó chỉ chuyển từ tâm trí xuống cơ thể. Cơ thể bắt đầu nói thay cho những cảm xúc chưa từng được phép tồn tại.

Quá trình hồi phục từ CPTSD thường không bắt đầu bằng việc “ngừng suy nghĩ tích cực hơn”, mà bắt đầu từ việc giúp hệ thần kinh học lại cảm giác an toàn. Đôi khi, chữa lành là học cách chậm lại, grounding, cảm nhận bàn chân chạm đất, quan sát hơi thở, nhận ra cơ thể đang căng ở đâu và cho phép bản thân tồn tại cùng cảm xúc mà chưa cần phải sửa chữa nó ngay lập tức.

Bởi vì nhiều khi, điều cơ thể cần nhất không phải là ép mình mạnh mẽ hơn, mà là cuối cùng cũng được ngừng sống trong chế độ sinh tồn.

MIA NGUYỄN