CUỘC CHIẾN ĐÀN BÀ

CUỘC CHIẾN ĐÀN BÀ

 

Ngày đó, gia đình tôi sống cạnh một khách sạn lớn của tỉnh. Hằng ngày, khi trời vừa chập tối, những cánh đàn ông – đủ mọi thành phần với nét mặt luôn rạng rỡ khệ nệ bước vào nhà hàng trong khách sạn với bàn ăn và dàn âm thanh đã đặt sẵn.

Tiếng hát cất lên cùng tiếng cười khúc khích của các cô tiếp viên khiến bầu không khí của cả xóm thêm náo nhiệt. Lúc đó, chúng tôi còn rất trẻ, chẳng biết chuyện gì đang xảy ra, chỉ biết mỗi lần khách đến là một lần xóm tôi được rộn ràng, mở hội.

Có lần, dượng tôi ở cùng nhà cũng qua tham gia vì có các sếp ở trên mời. Tôi đứng lặng ở một góc nhà nhìn dì lặng lẽ khóc, dì khóc vì chồng mình cũng giống như người ta, khóc vì không cản ông lại được, khóc cho đứa con còn đỏ hỏn trên tay và khóc cho những phận đời phụ nữ lang bạt, kiếm tiềm trong niềm vui của kẻ khác.

Không biết bao lần tôi chứng kiến những trận cãi vã, đánh ghen với các cô tiếp viên không an phận. Son phấn nhòe nhoẹt, tóc rối và tiếng chửi bới vang vọng cả một xóm lao động nghèo, ai nhìn cũng xót cho những người đàn bà, chẳng ai để ý đến các ông chồng đang vội vã lên xe ra về từ lúc nào không hay. Chỉ có những người đàn bà là bận tâm đổ lỗi cho nhau như một lẽ thường tình. Họ ra sức giành lại gia đình, trơ gan để chống chọi kẻ xấu, và để dằn mặt những người đàn bà khác tránh xa đàn ông có vợ.

Hình ảnh đó khiến tôi liên tưởng đến những thủ môn trong các trận đấu bóng đá – người mất nhiều công sức để bảo vệ khung thành của đội mình. Họ ra sức bảo vệ cầu môn hết lần này đến lần khác, có lần bị thủng lưới trong vô vọng, có khi thì may mắn giữ được khung thành, có khi bị ghi bàn nhưng chung cuộc vẫn làm nên chiến thắng. Chẳng ai biết tỉ số là bao nhiêu cho đến khi hồi banh kết thúc.

Mấy hôm trước, tôi gặp lại một người chị từng học nấu ăn chung. Chị bảo đã nhờ thám tử tìm ra được cô bồ của chồng. Chị nắm trong tay tất cả bằng chứng và sẽ đến chỗ làm của cô ấy để nói cho mọi người biết nếu cô ấy không chấp nhận buông tay. Đây là lần thứ 4 trong vòng 2 năm chị đối phó với những cô bồ nhí của chồng mình. Chị trở thành thủ môn không phải trên sân bóng mà trong chính cuộc hôn nhân không trọn vẹn của mình. Chị bảo chị hạnh phúc vì giữ được chồng nhưng lại luôn sống trong lo sợ, ám ảnh, không có lúc nào chị yên tâm.

Giữa một xã hội hiện đại văn minh, chúng ta vẫn ai nấy không khỏi khiếp sợ, rùng mình trước những trận đòn ghen giống như thời phong kiến. Bởi ngày nay không thiếu những người đàn bà như chị, chấp nhận sống trong khổ sở, tìm kiếm hy vọng là chồng sẽ quay về, dù không còn tình yêu thì cũng còn tình nghĩa, “của bà thì không ai được lấy” nên các chị nhất quyết lập kế đánh ghen, bắt tại trận rồi quay phim chụp ảnh, ép chồng chia tay với bồ hay dằn mặt cả hai để không còn ai dám tái phạm.

Tình yêu từ khi nào lại trở thành trò chơi may rủi, trốn tìm. Anh hờ hững chẳng màng đến vợ con ở nhà đang mòn mỏi đợi cơm. Tự khi nào hai tiếng gia đình hay hôn nhân trở nên mặn đắng. Sao ta không vì chút trân quý để yêu thương, thắm tình đậm nghĩa mà lại dày vò nhau trong biển khổ của cuộc đời?

Đàn bà lấy cớ đánh ghen để giữ chồng, giữ cha cho con. Còn đàn ông thì lẽ thường tình ít người chịu buông bỏ gia đình, dù anh đi ngược về xuôi thì gia đình cũng là lựa chọn an toàn. Trăm ngã đi ta biết chọn ngã nào cho vẹn tròn hạnh phúc? Một khi lòng người đổi thay thì chỉ một lối đi về cũng không dễ dàng. Một khi đàn bà chịu thỏa hiệp thì chẳng anh đàn ông nào muốn ly hôn, vì được nhiều hơn mất. Có điều chúng ta không chỉ cần hôn nhân mà còn cần một cuộc hôn nhân hạnh phúc, nhưng dường như điều đó quá phù phiếm một khi người kia còn chưa chịu tu tâm dưỡng tính.

Có chị gửi thư cho tôi và tâm sự, đã nhiều lần chị cố tha thứ cho anh nhưng hết lần này đến lần khác anh lừa dối chị. Chị bị “thủng lưới” quá nhiều lần nên chẳng còn sức để làm thủ môn cho cuộc hôn nhân mình chọn, đành buông xuôi tới đâu thì tới. Chị cũng chẳng muốn ly hôn vì nghĩ đàn ông trên đời này làm gì có người chung thủy, rằng chồng chị cũng không ngoại lệ.

Tôi hiểu vì sao phần lớn phụ nữ bị chồng phản bội lại không làm gì chồng mình, giống như dì tôi chỉ biết khóc, chỉ biết tự trách mình, còn có người không thể kiềm chế thì đánh ghen giống như những gì xã hội nhìn thấy. Bởi vì làm vậy họ mới có thể tha thứ cho chồng, cũng chỉ khi đánh đồng tất cả đàn ông với nhau thì phụ nữ mới tìm được cảm giác cân bằng hay đúng hơn là không còn quá mặc cảm đau khổ vì được đồng cảm cũng bởi “đàn ông nào chẳng vậy ”!!!

Thật ra ngoại tình không phải là bản tính đặc quyền của đàn ông bởi nếu đúng vậy thì tại sao chúng ta phải cấm, phải giữ mà không để các anh cứ thoải mái với tình ngoài? Xin đừng đổ lỗi, hay định tội cho đàn ông như kiểu đã rồi, vì làm vậy chẳng khác nào bạn cho rằng tất cả đàn ông đều có quyền làm tổn thương bạn.

Đừng tìm bất kỳ lý do gì để ngụy biện cho hành động của người đang làm mình tổn thương vì lâu ngày cảm xúc sẽ bị chai sạn, bạn sẽ không còn tin vào giá trị của bản thân, nó âm ỉ, dai dẳng như bóng ma bao trùm lên cuộc đời bạn.

Dì tôi không chịu được cảnh đi về sớm tối của dượng nên đã ly hôn khi vừa bước qua tuổi 37, rồi dì ở vậy đến khi chọn gửi gắm đời mình ở chốn thiền môn. Những bạn bè của tôi có đứa vẫn còn đang vật vã trước khung thành hôn nhân, cũng có đứa đã bỏ cuộc, nhưng nỗi đau thì chẳng thể nào phai nhạt.

Phụ nữ sẽ không bao giờ có thể quản thức được một người đàn ông và ngược lại. Một khi anh ta muốn, anh ta sẽ luôn tìm cơ hội. Một khi ai đó không còn quý trọng hôn nhân thì bạn có cố sức bảo vệ cũng chỉ được “tày gang”. Vậy có đáng chăng khi bạn cứ giữ chặt cái khung thành hôn nhân trong khi bản thân mình lại đớn đau trong bất hạnh?

Đừng hô biến bản thân thành “cô thủ môn tội nghiệp” chỉ lo giữ khung thành, có chăng bạn nên giữ lấy lòng tự trọng của chính mình để khi hôn nhân vấp ngã bạn còn biết cách đứng lên, đối mặt và bước tiếp.

MIA

Ngày đó, gia đình tôi sống cạnh một khách sạn lớn của tỉnh. Hằng ngày, khi trời vừa chập tối, những cánh đàn ông – đủ mọi thành phần với nét mặt luôn rạng rỡ khệ nệ bước vào nhà hàng trong khách sạn với bàn ăn và dàn âm thanh đã đặt sẵn.

Tiếng hát cất lên cùng tiếng cười khúc khích của các cô tiếp viên khiến bầu không khí của cả xóm thêm náo nhiệt. Lúc đó, chúng tôi còn rất trẻ, chẳng biết chuyện gì đang xảy ra, chỉ biết mỗi lần khách đến là một lần xóm tôi được rộn ràng, mở hội.

Có lần, dượng tôi ở cùng nhà cũng qua tham gia vì có các sếp ở trên mời. Tôi đứng lặng ở một góc nhà nhìn dì lặng lẽ khóc, dì khóc vì chồng mình cũng giống như người ta, khóc vì không cản ông lại được, khóc cho đứa con còn đỏ hỏn trên tay và khóc cho những phận đời phụ nữ lang bạt, kiếm tiềm trong niềm vui của kẻ khác.

Không biết bao lần tôi chứng kiến những trận cãi vã, đánh ghen với các cô tiếp viên không an phận. Son phấn nhòe nhoẹt, tóc rối và tiếng chửi bới vang vọng cả một xóm lao động nghèo, ai nhìn cũng xót cho những người đàn bà, chẳng ai để ý đến các ông chồng đang vội vã lên xe ra về từ lúc nào không hay. Chỉ có những người đàn bà là bận tâm đổ lỗi cho nhau như một lẽ thường tình. Họ ra sức giành lại gia đình, trơ gan để chống chọi kẻ xấu, và để dằn mặt những người đàn bà khác tránh xa đàn ông có vợ.

Hình ảnh đó khiến tôi liên tưởng đến những thủ môn trong các trận đấu bóng đá – người mất nhiều công sức để bảo vệ khung thành của đội mình. Họ ra sức bảo vệ cầu môn hết lần này đến lần khác, có lần bị thủng lưới trong vô vọng, có khi thì may mắn giữ được khung thành, có khi bị ghi bàn nhưng chung cuộc vẫn làm nên chiến thắng. Chẳng ai biết tỉ số là bao nhiêu cho đến khi hồi banh kết thúc.

Mấy hôm trước, tôi gặp lại một người chị từng học nấu ăn chung. Chị bảo đã nhờ thám tử tìm ra được cô bồ của chồng. Chị nắm trong tay tất cả bằng chứng và sẽ đến chỗ làm của cô ấy để nói cho mọi người biết nếu cô ấy không chấp nhận buông tay. Đây là lần thứ 4 trong vòng 2 năm chị đối phó với những cô bồ nhí của chồng mình. Chị trở thành thủ môn không phải trên sân bóng mà trong chính cuộc hôn nhân không trọn vẹn của mình. Chị bảo chị hạnh phúc vì giữ được chồng nhưng lại luôn sống trong lo sợ, ám ảnh, không có lúc nào chị yên tâm.

Giữa một xã hội hiện đại văn minh, chúng ta vẫn ai nấy không khỏi khiếp sợ, rùng mình trước những trận đòn ghen giống như thời phong kiến. Bởi ngày nay không thiếu những người đàn bà như chị, chấp nhận sống trong khổ sở, tìm kiếm hy vọng là chồng sẽ quay về, dù không còn tình yêu thì cũng còn tình nghĩa, “của bà thì không ai được lấy” nên các chị nhất quyết lập kế đánh ghen, bắt tại trận rồi quay phim chụp ảnh, ép chồng chia tay với bồ hay dằn mặt cả hai để không còn ai dám tái phạm.

Tình yêu từ khi nào lại trở thành trò chơi may rủi, trốn tìm. Anh hờ hững chẳng màng đến vợ con ở nhà đang mòn mỏi đợi cơm. Tự khi nào hai tiếng gia đình hay hôn nhân trở nên mặn đắng. Sao ta không vì chút trân quý để yêu thương, thắm tình đậm nghĩa mà lại dày vò nhau trong biển khổ của cuộc đời?

Đàn bà lấy cớ đánh ghen để giữ chồng, giữ cha cho con. Còn đàn ông thì lẽ thường tình ít người chịu buông bỏ gia đình, dù anh đi ngược về xuôi thì gia đình cũng là lựa chọn an toàn. Trăm ngã đi ta biết chọn ngã nào cho vẹn tròn hạnh phúc? Một khi lòng người đổi thay thì chỉ một lối đi về cũng không dễ dàng. Một khi đàn bà chịu thỏa hiệp thì chẳng anh đàn ông nào muốn ly hôn, vì được nhiều hơn mất. Có điều chúng ta không chỉ cần hôn nhân mà còn cần một cuộc hôn nhân hạnh phúc, nhưng dường như điều đó quá phù phiếm một khi người kia còn chưa chịu tu tâm dưỡng tính.

Có chị gửi thư cho tôi và tâm sự, đã nhiều lần chị cố tha thứ cho anh nhưng hết lần này đến lần khác anh lừa dối chị. Chị bị “thủng lưới” quá nhiều lần nên chẳng còn sức để làm thủ môn cho cuộc hôn nhân mình chọn, đành buông xuôi tới đâu thì tới. Chị cũng chẳng muốn ly hôn vì nghĩ đàn ông trên đời này làm gì có người chung thủy, rằng chồng chị cũng không ngoại lệ.

Tôi hiểu vì sao phần lớn phụ nữ bị chồng phản bội lại không làm gì chồng mình, giống như dì tôi chỉ biết khóc, chỉ biết tự trách mình, còn có người không thể kiềm chế thì đánh ghen giống như những gì xã hội nhìn thấy. Bởi vì làm vậy họ mới có thể tha thứ cho chồng, cũng chỉ khi đánh đồng tất cả đàn ông với nhau thì phụ nữ mới tìm được cảm giác cân bằng hay đúng hơn là không còn quá mặc cảm đau khổ vì được đồng cảm cũng bởi “đàn ông nào chẳng vậy ”!!!

Thật ra ngoại tình không phải là bản tính đặc quyền của đàn ông bởi nếu đúng vậy thì tại sao chúng ta phải cấm, phải giữ mà không để các anh cứ thoải mái với tình ngoài? Xin đừng đổ lỗi, hay định tội cho đàn ông như kiểu đã rồi, vì làm vậy chẳng khác nào bạn cho rằng tất cả đàn ông đều có quyền làm tổn thương bạn.

Đừng tìm bất kỳ lý do gì để ngụy biện cho hành động của người đang làm mình tổn thương vì lâu ngày cảm xúc sẽ bị chai sạn, bạn sẽ không còn tin vào giá trị của bản thân, nó âm ỉ, dai dẳng như bóng ma bao trùm lên cuộc đời bạn.

Dì tôi không chịu được cảnh đi về sớm tối của dượng nên đã ly hôn khi vừa bước qua tuổi 37, rồi dì ở vậy đến khi chọn gửi gắm đời mình ở chốn thiền môn. Những bạn bè của tôi có đứa vẫn còn đang vật vã trước khung thành hôn nhân, cũng có đứa đã bỏ cuộc, nhưng nỗi đau thì chẳng thể nào phai nhạt.

Phụ nữ sẽ không bao giờ có thể quản thức được một người đàn ông và ngược lại. Một khi anh ta muốn, anh ta sẽ luôn tìm cơ hội. Một khi ai đó không còn quý trọng hôn nhân thì bạn có cố sức bảo vệ cũng chỉ được “tày gang”. Vậy có đáng chăng khi bạn cứ giữ chặt cái khung thành hôn nhân trong khi bản thân mình lại đớn đau trong bất hạnh?

Đừng hô biến bản thân thành “cô thủ môn tội nghiệp” chỉ lo giữ khung thành, có chăng bạn nên giữ lấy lòng tự trọng của chính mình để khi hôn nhân vấp ngã bạn còn biết cách đứng lên, đối mặt và bước tiếp.

MIA

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....