ĐÊM GIAO THỪA CỦA MẸ

ĐÊM GIAO THỪA CỦA MẸ

 

23h Ba mươi Tết.

Tiếng xe ôtô thắng kịt trước cửa nhà bà cụ hàng xóm khi cả nhà tôi đang quây quần trước sân chờ bánh tét chín để cúng giao thừa. Mẹ tôi nói: “chắc thằng Hưng về, cả năm trời không thấy mặt nó”. Bà Sáu đi từ trong nhà ra, mừng rỡ và đon đả đón con trai về chơi Tết. Tôi nghe loáng thoáng tiếng bà nói: “Ăn cơm nghen con”.

Mẹ tôi bảo sáng nghe thằng Hưng điện bảo tối nay sẽ về, bà Sáu chạy qua khoe với mẹ rồi vội đi chợ cả buổi sáng để làm cơm tối. Bà vội vội vàng vàng mua hai chậu cúc cuối ngày 30 đã nở toe toét chưng trước nhà cho con nó vui. Năm ngoái khi tôi sang biếu bà cặp bánh Tét ăn tết, nhà chẳng có gì ngoài ấm trà và mấy cục kẹo thèo lèo trong câu nói buồn rũ rượi “Bày biện nhiều cũng chẳng có ai ngó”. Chân bước ra về mà lòng tôi cứ nấn ná mãi ở chiếc bàn đơn điệu ngày Tết ấy vì ánh mắt xa xăm đầy cô đơn của bà. Gió tết lay lay mái tóc bạc trắng hơn nửa ấy, lùa cay lòng đôi mắt già nua in bóng gốc mai già chẳng có lấy một nụ hoa vì chẳng có người tuốt lá hôm rằm tháng Chạp.

Ở những vùng nông thôn như quê tôi, thế hệ trẻ lớn lên hầu hết đều rời gia đình lên các thành phố lớn để học hành hoặc làm ăn. Những xóm nhìn quanh quẩn chỉ thấy người già chẳng biết tự bao giờ mà “mọc” lên nhiều dần. Mỗi đợt lễ, tết, tôi về thăm nhà, có đôi khi tôi bắt gặp nhiều gương mặt đượm buồn vì đợi chờ, mà không dám gọi cho con vì sợ chúng đều đang bận rộn hoặc chúng cũng chẳng dư dả nhiều để về. Cuộc sống thật chẳng dễ dàng gì.

Có rất nhiều ngày ba mươi như ngày hôm nay, nhiều bà mẹ không có được may mắn mỗi năm sum vầy cùng đầy đủ con cái. Những cơn gió chướng ùa về lạnh cả cái nắng lưa thưa ngoài phố, trời trở mùa, tiếng ho đêm đôi khi lại trở thành thanh âm thường trực nhất trong Tết.

Dẫu biết rằng mỗi đứa trẻ sinh ra, lớn lên, rời xa vòng tay gia đình là quy luật kiến tạo cuộc sống con người, nhưng vẫn không khỏi chạnh lòng khi nghĩ về những cái Tết thế này.

Cuộc sống cứ cuốn chúng ta đi về muôn phương ngàn hướng, mỗi người chúng ta lớn lên có gia đình nhỏ, sống với nhiều vai trò và bận rộn hơn, nhiều mối quan tâm hơn. Khoảng thời gian chúng ta dành cho ba mẹ cũng trở nên hạn hẹp dần. Có thể chúng ta không để ý đến thời gian, nhưng chắc chắn đã hơn một lần dự định gọi về nhà nhưng rồi lại bị cuốn vào công việc mà trôi tuột đi vài tháng.

Tết đến, khi niềm háo hức của tuổi trẻ, tuổi nhỏ với một cái tết náo nhiệt, ồn ào đã qua đi, có lẽ chúng ta chẳng cầu mong điều gì to tát, chỉ ước sẽ có nhiều thời gian để quay về làm đứa trẻ chẳng vương vấn phiền lo của mẹ. Một mâm cơm nhỏ, một đêm ngon giấc ở căn nhà của ba mẹ sẽ ru êm những nếp nhăn trên vầng trán, sẽ dịu đi bao khắc khoải đợi chờ.

Tết giản đơn vậy thôi là đã đủ đầy hạnh phúc.

Khi những nụ mai đầu tiên đón nắng nở vàng ươm, khi tiếng còi xe trên khắp nẻo đường kêu rát thúc giục bước chân người về, cũng là lúc có vô vàn ánh mắt đầy hi vọng ở các xóm “người già” chớp nháy long lanh…

 

Nắng chiều vàng vọt bên hiên

Mẹ đưa mắt ngóng xa xăm phía cổng

Tết đang về trong những ngày gió lộng

Có đứa con nào ghé thăm không?

 

Về đi con, mẹ làm mâm cơm nóng

Rau luộc, thịt kho món con thích còn gì

Về đi con, chẳng cần lo nghĩ

Chỉ ngồi ăn thôi mẹ gánh cả bầu trời

 

Về đi con, mẹ quặn lòng mong đợi

Đôi ba ngày chẳng lâu mấy đâu con

Về đi con, căn phòng mẹ đã dọn

Thay chiếu mền, thay gối mới thơm tho

 

Về đi con, mẹ chẳng muốn nằm co

Căn nhà trống đói hơi người lạnh lắm

Về đi con, vỗ giấc mơ nồng ấm

Tết chỉ vậy thôi mà mắt mẹ cười…

(Tết rồi, về đi con – thơ Lạc Nhiên)

LẠC NHIÊN

23h Ba mươi Tết.

Tiếng xe ôtô thắng kịt trước cửa nhà bà cụ hàng xóm khi cả nhà tôi đang quây quần trước sân chờ bánh tét chín để cúng giao thừa. Mẹ tôi nói: “chắc thằng Hưng về, cả năm trời không thấy mặt nó”. Bà Sáu đi từ trong nhà ra, mừng rỡ và đon đả đón con trai về chơi Tết. Tôi nghe loáng thoáng tiếng bà nói: “Ăn cơm nghen con”.

Mẹ tôi bảo sáng nghe thằng Hưng điện bảo tối nay sẽ về, bà Sáu chạy qua khoe với mẹ rồi vội đi chợ cả buổi sáng để làm cơm tối. Bà vội vội vàng vàng mua hai chậu cúc cuối ngày 30 đã nở toe toét chưng trước nhà cho con nó vui. Năm ngoái khi tôi sang biếu bà cặp bánh Tét ăn tết, nhà chẳng có gì ngoài ấm trà và mấy cục kẹo thèo lèo trong câu nói buồn rũ rượi “Bày biện nhiều cũng chẳng có ai ngó”. Chân bước ra về mà lòng tôi cứ nấn ná mãi ở chiếc bàn đơn điệu ngày Tết ấy vì ánh mắt xa xăm đầy cô đơn của bà. Gió tết lay lay mái tóc bạc trắng hơn nửa ấy, lùa cay lòng đôi mắt già nua in bóng gốc mai già chẳng có lấy một nụ hoa vì chẳng có người tuốt lá hôm rằm tháng Chạp.

Ở những vùng nông thôn như quê tôi, thế hệ trẻ lớn lên hầu hết đều rời gia đình lên các thành phố lớn để học hành hoặc làm ăn. Những xóm nhìn quanh quẩn chỉ thấy người già chẳng biết tự bao giờ mà “mọc” lên nhiều dần. Mỗi đợt lễ, tết, tôi về thăm nhà, có đôi khi tôi bắt gặp nhiều gương mặt đượm buồn vì đợi chờ, mà không dám gọi cho con vì sợ chúng đều đang bận rộn hoặc chúng cũng chẳng dư dả nhiều để về. Cuộc sống thật chẳng dễ dàng gì.

Có rất nhiều ngày ba mươi như ngày hôm nay, nhiều bà mẹ không có được may mắn mỗi năm sum vầy cùng đầy đủ con cái. Những cơn gió chướng ùa về lạnh cả cái nắng lưa thưa ngoài phố, trời trở mùa, tiếng ho đêm đôi khi lại trở thành thanh âm thường trực nhất trong Tết.

Dẫu biết rằng mỗi đứa trẻ sinh ra, lớn lên, rời xa vòng tay gia đình là quy luật kiến tạo cuộc sống con người, nhưng vẫn không khỏi chạnh lòng khi nghĩ về những cái Tết thế này.

Cuộc sống cứ cuốn chúng ta đi về muôn phương ngàn hướng, mỗi người chúng ta lớn lên có gia đình nhỏ, sống với nhiều vai trò và bận rộn hơn, nhiều mối quan tâm hơn. Khoảng thời gian chúng ta dành cho ba mẹ cũng trở nên hạn hẹp dần. Có thể chúng ta không để ý đến thời gian, nhưng chắc chắn đã hơn một lần dự định gọi về nhà nhưng rồi lại bị cuốn vào công việc mà trôi tuột đi vài tháng.

Tết đến, khi niềm háo hức của tuổi trẻ, tuổi nhỏ với một cái tết náo nhiệt, ồn ào đã qua đi, có lẽ chúng ta chẳng cầu mong điều gì to tát, chỉ ước sẽ có nhiều thời gian để quay về làm đứa trẻ chẳng vương vấn phiền lo của mẹ. Một mâm cơm nhỏ, một đêm ngon giấc ở căn nhà của ba mẹ sẽ ru êm những nếp nhăn trên vầng trán, sẽ dịu đi bao khắc khoải đợi chờ.

Tết giản đơn vậy thôi là đã đủ đầy hạnh phúc.

Khi những nụ mai đầu tiên đón nắng nở vàng ươm, khi tiếng còi xe trên khắp nẻo đường kêu rát thúc giục bước chân người về, cũng là lúc có vô vàn ánh mắt đầy hi vọng ở các xóm “người già” chớp nháy long lanh…

 

Nắng chiều vàng vọt bên hiên

Mẹ đưa mắt ngóng xa xăm phía cổng

Tết đang về trong những ngày gió lộng

Có đứa con nào ghé thăm không?

 

Về đi con, mẹ làm mâm cơm nóng

Rau luộc, thịt kho món con thích còn gì

Về đi con, chẳng cần lo nghĩ

Chỉ ngồi ăn thôi mẹ gánh cả bầu trời

 

Về đi con, mẹ quặn lòng mong đợi

Đôi ba ngày chẳng lâu mấy đâu con

Về đi con, căn phòng mẹ đã dọn

Thay chiếu mền, thay gối mới thơm tho

 

Về đi con, mẹ chẳng muốn nằm co

Căn nhà trống đói hơi người lạnh lắm

Về đi con, vỗ giấc mơ nồng ấm

Tết chỉ vậy thôi mà mắt mẹ cười…

(Tết rồi, về đi con – thơ Lạc Nhiên)

LẠC NHIÊN

EMDR VÀ ĐIỀU TRỊ NGHIỆN

Trong nhiều năm, nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề của ý chí, đạo đức hoặc sự thiếu kiểm soát bản thân. Tuy nhiên, ngày càng nhiều nghiên cứu cho thấy rằng phía sau các hành vi nghiện thường là những tổn thương tâm lý chưa được giải quyết, những trải nghiệm...

ĐIỀU KHIẾN THÂN CHỦ TRỞ NÊN “PHỨC HỢP” TRONG SANG CHẤN

Trong lĩnh vực trị liệu sang chấn, không ít thân chủ được mô tả là "phức hợp" vì họ có nhiều triệu chứng, tiến triển không ổn định hoặc phản ứng theo những cách khó dự đoán. Tuy nhiên, dưới góc nhìn thần kinh học và sang chấn, sự phức hợp này không phải là một đặc...

NÉ TRÁNH VÀ BỎ DỞ TRỊ LIỆU Ở THÂN CHỦ CPTSD

Một trong những điều khiến nhiều nhà trị liệu và thân chủ bối rối là việc thân chủ CPTSD (Rối loạn sang chấn phức hợp) đột ngột muốn dừng trị liệu hoặc chuyển sang một chuyên gia khác ngay khi quá trình trị liệu bắt đầu đi sâu hơn. Điều này thường bị hiểu lầm là thiếu...

NHẬN DIỆN BẠO HÀNH CẢM XÚC

Khi nhắc đến bạo hành, nhiều người thường nghĩ đến những tổn thương thể chất có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Tuy nhiên, bạo hành cảm xúc lại là một dạng tổn thương âm thầm nhưng có thể để lại những hậu quả lâu dài đối với sức khỏe tâm thần và hệ thần kinh. Điều...

TRẦM CẢM – CHIẾN LƯỢC SINH TỒN CỦA HỆ THẦN KINH

Khi nhắc đến trầm cảm, nhiều người nghĩ đến sự yếu đuối, thiếu ý chí hoặc mất động lực sống. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của khoa học thần kinh và trị liệu sang chấn, trầm cảm có thể được hiểu theo một cách hoàn toàn khác: đó là một chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh....

KHI TỰ HOẠI LÀ LỜI KÊU CỨU CỦA GẮN BÓ GIA ĐÌNH

Khi nhắc đến hành vi tự hủy hoại bản thân, nhiều người thường nghĩ đến sự yếu đuối, thiếu ý chí hoặc những quyết định mang tính phá hoại. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của sang chấn và gắn bó, những hành vi như nghiện ngập, rối loạn ăn uống, tự làm hại hay thậm chí ý tưởng...

LÀ CON CỦA NGƯỜI MẸ HOẢNG LOẠN, SỢ HÃI, LO ÂU

Một trong những nền tảng quan trọng nhất đối với sự phát triển lành mạnh của trẻ em là có một người chăm sóc mà trẻ có thể tìm đến khi sợ hãi, đau buồn hoặc cần được an ủi. Trong những hoàn cảnh bình thường, người chăm sóc là "nơi trú ẩn an toàn" giúp trẻ điều hòa cảm...

PHÂN LY CẤU TRÚC THỨ PHÁT TRONG SANG CHẤN TÂM LÝ

Lý thuyết Phân ly Cấu trúc Nhân cách (Structural Dissociation of the Personality) do Onno van der Hart, Ellert Nijenhuis và Kathy Steele phát triển cho rằng sang chấn không chỉ tạo ra những ký ức đau thương mà còn có thể dẫn đến sự phân tách trong cấu trúc nhân cách....

KHI BẠN CHẤP NHẬN NGƯỜI YÊU TỆ BẠC

Có những người phụ nữ ở lại trong những mối quan hệ làm mình đau không phải vì họ không nhận ra sự tệ bạc, mà vì sâu bên trong họ tồn tại một nỗi sợ còn lớn hơn: sợ không còn ai, sợ bị bỏ lại, sợ mình không đủ giá trị để được yêu theo cách tốt đẹp hơn. Trong sang chấn...

ĐÀN ÔNG LY THÂN NHƯNG KHÔNG DÁM LY HÔN

Có những người đàn ông đã rời khỏi cuộc hôn nhân từ rất lâu về mặt cảm xúc, nhưng lại không thể thật sự bước ra khỏi nó. Họ sống trong trạng thái lửng lơ giữa đi và ở, giữa tự do và trách nhiệm, giữa khát khao được cứu và nỗi sợ phải đối diện với hậu quả của sự thật....

EMDR VÀ ĐIỀU TRỊ NGHIỆN

Trong nhiều năm, nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề của ý chí, đạo đức hoặc sự thiếu kiểm soát bản thân. Tuy nhiên, ngày càng nhiều nghiên cứu cho thấy rằng phía sau các hành vi nghiện thường là những tổn thương tâm lý chưa được giải quyết, những trải nghiệm...

VÌ SAO THÂN CHỦ TRỞ NÊN KHÓ CAN THIỆP TRONG SANG CHẤN

Nhiều nhà trị liệu và cả thân chủ thường sử dụng từ "phức hợp" để mô tả những trường hợp có biểu hiện mâu thuẫn, khó hiểu hoặc khó can thiệp. Một thân chủ có thể vừa muốn được giúp đỡ vừa từ chối sự giúp đỡ, vừa khao khát gần gũi vừa sợ hãi sự thân mật, hoặc vừa mong...

ĐIỀU KHIẾN THÂN CHỦ TRỞ NÊN “PHỨC HỢP” TRONG SANG CHẤN

Trong lĩnh vực trị liệu sang chấn, không ít thân chủ được mô tả là "phức hợp" vì họ có nhiều triệu chứng, tiến triển không ổn định hoặc phản ứng theo những cách khó dự đoán. Tuy nhiên, dưới góc nhìn thần kinh học và sang chấn, sự phức hợp này không phải là một đặc...

NÉ TRÁNH VÀ BỎ DỞ TRỊ LIỆU Ở THÂN CHỦ CPTSD

Một trong những điều khiến nhiều nhà trị liệu và thân chủ bối rối là việc thân chủ CPTSD (Rối loạn sang chấn phức hợp) đột ngột muốn dừng trị liệu hoặc chuyển sang một chuyên gia khác ngay khi quá trình trị liệu bắt đầu đi sâu hơn. Điều này thường bị hiểu lầm là thiếu...

NHẬN DIỆN BẠO HÀNH CẢM XÚC

Khi nhắc đến bạo hành, nhiều người thường nghĩ đến những tổn thương thể chất có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Tuy nhiên, bạo hành cảm xúc lại là một dạng tổn thương âm thầm nhưng có thể để lại những hậu quả lâu dài đối với sức khỏe tâm thần và hệ thần kinh. Điều...

TRẦM CẢM – CHIẾN LƯỢC SINH TỒN CỦA HỆ THẦN KINH

Khi nhắc đến trầm cảm, nhiều người nghĩ đến sự yếu đuối, thiếu ý chí hoặc mất động lực sống. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của khoa học thần kinh và trị liệu sang chấn, trầm cảm có thể được hiểu theo một cách hoàn toàn khác: đó là một chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh....

KHI CHA LÀM CON SỢ HÃI

Đối với một đứa trẻ, người cha không chỉ là một thành viên trong gia đình. Người cha thường đại diện cho sự bảo vệ, sức mạnh và cảm giác an toàn. Vì vậy, khi chính người cha trở thành nguồn của nỗi sợ hãi, thế giới của đứa trẻ có thể bị đảo lộn theo những cách mà...

KHI TỰ HOẠI LÀ LỜI KÊU CỨU CỦA GẮN BÓ GIA ĐÌNH

Khi nhắc đến hành vi tự hủy hoại bản thân, nhiều người thường nghĩ đến sự yếu đuối, thiếu ý chí hoặc những quyết định mang tính phá hoại. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của sang chấn và gắn bó, những hành vi như nghiện ngập, rối loạn ăn uống, tự làm hại hay thậm chí ý tưởng...

LÀ CON CỦA NGƯỜI MẸ HOẢNG LOẠN, SỢ HÃI, LO ÂU

Một trong những nền tảng quan trọng nhất đối với sự phát triển lành mạnh của trẻ em là có một người chăm sóc mà trẻ có thể tìm đến khi sợ hãi, đau buồn hoặc cần được an ủi. Trong những hoàn cảnh bình thường, người chăm sóc là "nơi trú ẩn an toàn" giúp trẻ điều hòa cảm...

PHÂN LY CẤU TRÚC THỨ PHÁT TRONG SANG CHẤN TÂM LÝ

Lý thuyết Phân ly Cấu trúc Nhân cách (Structural Dissociation of the Personality) do Onno van der Hart, Ellert Nijenhuis và Kathy Steele phát triển cho rằng sang chấn không chỉ tạo ra những ký ức đau thương mà còn có thể dẫn đến sự phân tách trong cấu trúc nhân cách....

PASTEL DISSOCIATION TRONG SANG CHẤN

Phân ly (dissociation) là một cơ chế bảo vệ tâm lý thường xuất hiện khi con người phải đối diện với những trải nghiệm sang chấn vượt quá khả năng chịu đựng của hệ thần kinh. Trong một số tài liệu lâm sàng, khái niệm "Pastel Dissociation" được dùng để mô tả trạng thái...

KHI BẠN CHẤP NHẬN NGƯỜI YÊU TỆ BẠC

Có những người phụ nữ ở lại trong những mối quan hệ làm mình đau không phải vì họ không nhận ra sự tệ bạc, mà vì sâu bên trong họ tồn tại một nỗi sợ còn lớn hơn: sợ không còn ai, sợ bị bỏ lại, sợ mình không đủ giá trị để được yêu theo cách tốt đẹp hơn. Trong sang chấn...

ĐÀN ÔNG LY THÂN NHƯNG KHÔNG DÁM LY HÔN

Có những người đàn ông đã rời khỏi cuộc hôn nhân từ rất lâu về mặt cảm xúc, nhưng lại không thể thật sự bước ra khỏi nó. Họ sống trong trạng thái lửng lơ giữa đi và ở, giữa tự do và trách nhiệm, giữa khát khao được cứu và nỗi sợ phải đối diện với hậu quả của sự thật....

HỘI CHỨNG CON GÁI GÁNH PHẢI GÁNH CẢ GIA ĐÌNH

Có những người phụ nữ lớn lên mà chưa bao giờ thật sự được làm một đứa trẻ. Ngay từ nhỏ, họ đã học cách quan sát sắc mặt người lớn, đoán trước nguy hiểm, tự chăm sóc bản thân và gồng mình để giữ cho gia đình không sụp đổ. Trong những gia đình có bạo hành, ngược đãi,...

XẤU HỔ MÃN TÍNH TRONG SINH HỌC THẦN KINH

Xấu hổ mãn tính không chỉ là một trạng thái tâm lý mà còn là một phản ứng sinh học thần kinh được hình thành trong bối cảnh các mối quan hệ gắn bó không an toàn và trải nghiệm sang chấn kéo dài. Theo góc nhìn sinh học thần kinh, xấu hổ là một trạng thái của hệ thần...

“DEADLINE” CẢM XÚC

Có những người luôn sống trong trạng thái “deadline cảm xúc”. Họ trì hoãn việc đối diện với cảm xúc của chính mình cho đến khi mọi thứ vỡ òa. Ban ngày họ vẫn làm việc, học tập, nói cười bình thường, nhưng bên trong là một hệ thần kinh luôn căng cứng. Họ sợ im lặng, sợ...

CÀNG THƯƠNG LẠI CÀNG LÀM ĐAU NGƯỜI MÌNH THƯƠNG

Có những người càng yêu lại càng làm đau người họ thương nhất. Họ lạnh lùng đúng lúc cần gần gũi, im lặng khi người kia cần được lắng nghe, bỏ đi khi tình cảm trở nên sâu sắc hoặc vô thức nói ra những điều gây tổn thương rồi sau đó lại chìm trong cảm giác tội lỗi....

KHI ĐÀN ÔNG SỢ CAM KẾT

Có những người đàn ông rất cô đơn nhưng lại không dám thật sự bước vào một mối quan hệ. Họ có thể nhắn tin, quan tâm, ở bên ai đó một thời gian dài, nhưng khi mọi thứ bắt đầu trở nên gần gũi và nghiêm túc hơn, họ lại chững lại, lùi đi hoặc biến mất. Nhiều người nghĩ...

KHI NGƯỜI ĐÀN ÔNG THẤY MÌNH VÔ DỤNG TRONG HÔN NHÂN

Có những người đàn ông bước vào hôn nhân với vẻ ngoài mạnh mẽ, trách nhiệm và ổn định. Họ đi làm, chăm lo tài chính, cố gắng hoàn thành vai trò của mình. Nhưng khi ở bên cạnh người vợ mà họ yêu thương, họ lại dần suy sụp, thu mình, mất động lực hoặc cảm thấy bản thân...

GHÉT CƠ THỂ, NGƯỢC ĐÃI, BỎ MẶT, RỐI LOẠN ĂN UỐNG

Có những người lớn lên với cảm giác cơ thể mình là một nơi không an toàn để tồn tại. Họ ghét ngoại hình của mình, liên tục soi xét từng khuyết điểm, cảm thấy xấu hổ khi ăn, khi tăng cân, khi nhìn vào gương hoặc khi bị người khác nhìn thấy. Nhiều người nghĩ đó đơn giản...