MÌNH CHẲNG THƯƠNG MÌNH, ĐỢI AI THƯƠNG

MÌNH CHẲNG THƯƠNG MÌNH, ĐỢI AI THƯƠNG

 

Suốt ngày hôm qua, mưa dầm dề vì hai cơn áp thấp nhiệt đới đổ ập đến gần như cùng một lúc. Mẹ gọi lên bảo ông chồng của cô Tư hàng xóm vừa mới chết. Nghe nói, ông ấy uống xong chầu rượu rồi chết tốt. 

Mà ông ấy chết tốt thật. Ông ấy chết, giải thoát cho cuộc đời nát rượu, không tương lai của ông. Và cũng là giải thoát cho cả cuộc đời đã và đang muốn chết mòn dần của cô.  

 Cả xóm này ai cũng biết rõ, ai cũng khuyên cô li hôn từ mấy trận đánh đầu tiên của ông chồng vũ phu. Nhưng cô vẫn chịu đựng được đến giờ phút này. Sự chịu đựng đau đớn về mặt tinh thần và thể xác của cô khiến người ta bất lực và ngao ngán thay. Lí do cho việc tự hành xác suốt mười mấy năm ấy cũng thật nực cười. Vì cô là giáo viên? Cô sợ người ta nói ra, nói vào, bàn tán ở cơ quan thì xấu hổ với đồng nghiệp, cấp trên. Tôi thật chẳng hiểu vì đâu mà tư tưởng này cứ ăn sâu vào nếp nghĩ của họ. Thật bất bình. 

Câu chuyện của cô Tư nhắc tôi nhớ về một vụ việc của cô bạn cùng phòng trọ ngày xưa. Ngày ấy, bạn quen một anh chàng lớn hơn vài tuổi. Chẳng hiểu yêu nhau, quan hệ sâu đậm thế nào, mà thi thoảng cô bạn của tôi hôm thì bầm mắt, hôm thì bầm tay chân. Hỏi thế nào cũng chỉ bảo là bị té và chỉ nằm im khóc rưng rức. 

Ngày xảy ra đỉnh điểm của câu chuyện cũng là ngày chúng tôi biết được lý do của những vết thương trên người bạn. Bạn bị bạn trai đánh. Và hôm ấy là đuổi đánh đến cửa phòng trọ. Sự xấu hổ với bạn bè đã khiến bạn mất đi lí trí, chạy vào nhà và túm lấy một con dao rồi lao ra định đâm người bạn trai ấy. Suýt chút nữa là đổ máu. 

Sau đêm ấy, chúng tôi mới biết thêm rằng, bạn bị đánh không chỉ vào những ngày ở cùng với chúng tôi mà từ trước đấy hai năm rồi. Kẻ ấy đánh bạn rồi nài nỉ, bạn lại tha thứ và cứ thế hai người cứ đuổi nhau chạy quanh những vòng bùng binh không có hồi kết. Còn cô bạn của tôi thì cứ mù quáng chạy theo vòng xoay đó nhưng cứ đinh ninh gọi đó là tình yêu.

Hạnh phúc được đựng trong một tà áo đẹp, một mái nhà yên rủ bóng xuống tâm hồn”. Đó là lý do mà phụ nữ bao đời dạy cho con gái họ phải vun vén cho gia đình, đặt chồng con lên trên hết. Và phụ nữ cứ thế quên đi nghĩa vụ yêu thương chính bản thân mình. Để bây giờ chúng ta phải đi học lại cách yêu và tôn trọng bản thân mình trước – điều mà đáng ra đã phải lãnh ngộ được từ lâu. 

Chúng ta cần một chút vị kỷ cho bản thân mình. Không phải vì yêu mà hi sinh tất cả mọi thứ. Hãy giữ lại cho mình sự kiêu hãnh và tự tôn. Việc buông bỏ để ra đi không phải là ngõ cụt, không phải là lựa chọn cuối cùng mà lựa chọn đó luôn nằm trong vùng cân nhắc để có được một tương lai khác hơn và hạnh phúc hơn. Chúng ta dù ở địa vị nào, tầng lớp nào thì cơ bản chúng ta cũng là một con người mà con người thì có quyền đòi hỏi những điều mình xứng đáng có được. 

Đừng bao giờ phụ thuộc vào cảm xúc hay hành động của người khác để sống. Tôi không bác bỏ sự nhường nhịn, bao dung trong đời sống lứa đôi vì đó là điều cần thiết để có thể duy trì mối quan hệ. Tuy nhiên, nhường nhịn và bao dung phải có chừng mực và phải cho đối phương biết rõ sự nhường nhịn đó của bạn là để hòa giải vấn đề gì, có ý nghĩa gì và bạn mong cầu thiện chí gì từ người kia. 

Trên đời này, người duy nhất sẽ cảm thấy đau đớn khi quá nóng giận mà đánh bạn chỉ có thể là ba mẹ của bạn thôi. Vì ngay cả ba mẹ cũng không nỡ đánh bạn. Nếu người đánh bạn lại chính là người đàn ông bạn yêu thương, xin hãy nhớ rằng có lần đầu, sẽ có lần thứ hai. Đánh phụ nữ dù vì bất kì lí do gì thì cũng không đáng mặt đàn ông rồi. Là phụ nữ, chúng ta phải biết, lần đánh thứ nhất sẽ là lỗi của người đàn ông đó, nhưng lần thứ hai và n lần sau nữa thì đó chắc chắn là lỗi của phụ nữ chúng ta rồi. Lỗi là ở chỗ không yêu chính bản thân của mình và không biết bảo vệ nó. 

Nếu ngay bây giờ, không nhận ra từ sớm thì sẽ có một ngày chúng ta nhất định hối hận vì đã cho phép người khác làm tổn thương bản thân mình. Có những con đường khi đã biết mười mươi đến ngõ cụt, quay đầu sẽ là lựa chọn đúng đắn nhất. Sự tiếc nuối cho quãng thời gian mà người ta vẫn thường gọi là thanh xuân sẽ chẳng giúp ích được gì mà chỉ làm kéo dài thêm những lẩn quẩn, mỏi mệt trong tâm trí, trong cuộc sống mà thôi. Thanh xuân là khi chúng ta yêu, được yêu và hạnh phúc. 

Bất cứ điều gì cũng phải có chừng mực riêng, điểm dừng riêng của nó. Suy cho cùng, con người không phải thánh nhân mà có thể luôn luôn bao dung được tất cả. 

Mình chẳng thương mình, đợi ai thương…

LẠC NHIÊN

Suốt ngày hôm qua, mưa dầm dề vì hai cơn áp thấp nhiệt đới đổ ập đến gần như cùng một lúc. Mẹ gọi lên bảo ông chồng của cô Tư hàng xóm vừa mới chết. Nghe nói, ông ấy uống xong chầu rượu rồi chết tốt. 

Mà ông ấy chết tốt thật. Ông ấy chết, giải thoát cho cuộc đời nát rượu, không tương lai của ông. Và cũng là giải thoát cho cả cuộc đời đã và đang muốn chết mòn dần của cô.  

 Cả xóm này ai cũng biết rõ, ai cũng khuyên cô li hôn từ mấy trận đánh đầu tiên của ông chồng vũ phu. Nhưng cô vẫn chịu đựng được đến giờ phút này. Sự chịu đựng đau đớn về mặt tinh thần và thể xác của cô khiến người ta bất lực và ngao ngán thay. Lí do cho việc tự hành xác suốt mười mấy năm ấy cũng thật nực cười. Vì cô là giáo viên? Cô sợ người ta nói ra, nói vào, bàn tán ở cơ quan thì xấu hổ với đồng nghiệp, cấp trên. Tôi thật chẳng hiểu vì đâu mà tư tưởng này cứ ăn sâu vào nếp nghĩ của họ. Thật bất bình. 

Câu chuyện của cô Tư nhắc tôi nhớ về một vụ việc của cô bạn cùng phòng trọ ngày xưa. Ngày ấy, bạn quen một anh chàng lớn hơn vài tuổi. Chẳng hiểu yêu nhau, quan hệ sâu đậm thế nào, mà thi thoảng cô bạn của tôi hôm thì bầm mắt, hôm thì bầm tay chân. Hỏi thế nào cũng chỉ bảo là bị té và chỉ nằm im khóc rưng rức. 

Ngày xảy ra đỉnh điểm của câu chuyện cũng là ngày chúng tôi biết được lý do của những vết thương trên người bạn. Bạn bị bạn trai đánh. Và hôm ấy là đuổi đánh đến cửa phòng trọ. Sự xấu hổ với bạn bè đã khiến bạn mất đi lí trí, chạy vào nhà và túm lấy một con dao rồi lao ra định đâm người bạn trai ấy. Suýt chút nữa là đổ máu. 

Sau đêm ấy, chúng tôi mới biết thêm rằng, bạn bị đánh không chỉ vào những ngày ở cùng với chúng tôi mà từ trước đấy hai năm rồi. Kẻ ấy đánh bạn rồi nài nỉ, bạn lại tha thứ và cứ thế hai người cứ đuổi nhau chạy quanh những vòng bùng binh không có hồi kết. Còn cô bạn của tôi thì cứ mù quáng chạy theo vòng xoay đó nhưng cứ đinh ninh gọi đó là tình yêu.

Hạnh phúc được đựng trong một tà áo đẹp, một mái nhà yên rủ bóng xuống tâm hồn”. Đó là lý do mà phụ nữ bao đời dạy cho con gái họ phải vun vén cho gia đình, đặt chồng con lên trên hết. Và phụ nữ cứ thế quên đi nghĩa vụ yêu thương chính bản thân mình. Để bây giờ chúng ta phải đi học lại cách yêu và tôn trọng bản thân mình trước – điều mà đáng ra đã phải lãnh ngộ được từ lâu. 

Chúng ta cần một chút vị kỷ cho bản thân mình. Không phải vì yêu mà hi sinh tất cả mọi thứ. Hãy giữ lại cho mình sự kiêu hãnh và tự tôn. Việc buông bỏ để ra đi không phải là ngõ cụt, không phải là lựa chọn cuối cùng mà lựa chọn đó luôn nằm trong vùng cân nhắc để có được một tương lai khác hơn và hạnh phúc hơn. Chúng ta dù ở địa vị nào, tầng lớp nào thì cơ bản chúng ta cũng là một con người mà con người thì có quyền đòi hỏi những điều mình xứng đáng có được. 

Đừng bao giờ phụ thuộc vào cảm xúc hay hành động của người khác để sống. Tôi không bác bỏ sự nhường nhịn, bao dung trong đời sống lứa đôi vì đó là điều cần thiết để có thể duy trì mối quan hệ. Tuy nhiên, nhường nhịn và bao dung phải có chừng mực và phải cho đối phương biết rõ sự nhường nhịn đó của bạn là để hòa giải vấn đề gì, có ý nghĩa gì và bạn mong cầu thiện chí gì từ người kia. 

Trên đời này, người duy nhất sẽ cảm thấy đau đớn khi quá nóng giận mà đánh bạn chỉ có thể là ba mẹ của bạn thôi. Vì ngay cả ba mẹ cũng không nỡ đánh bạn. Nếu người đánh bạn lại chính là người đàn ông bạn yêu thương, xin hãy nhớ rằng có lần đầu, sẽ có lần thứ hai. Đánh phụ nữ dù vì bất kì lí do gì thì cũng không đáng mặt đàn ông rồi. Là phụ nữ, chúng ta phải biết, lần đánh thứ nhất sẽ là lỗi của người đàn ông đó, nhưng lần thứ hai và n lần sau nữa thì đó chắc chắn là lỗi của phụ nữ chúng ta rồi. Lỗi là ở chỗ không yêu chính bản thân của mình và không biết bảo vệ nó. 

Nếu ngay bây giờ, không nhận ra từ sớm thì sẽ có một ngày chúng ta nhất định hối hận vì đã cho phép người khác làm tổn thương bản thân mình. Có những con đường khi đã biết mười mươi đến ngõ cụt, quay đầu sẽ là lựa chọn đúng đắn nhất. Sự tiếc nuối cho quãng thời gian mà người ta vẫn thường gọi là thanh xuân sẽ chẳng giúp ích được gì mà chỉ làm kéo dài thêm những lẩn quẩn, mỏi mệt trong tâm trí, trong cuộc sống mà thôi. Thanh xuân là khi chúng ta yêu, được yêu và hạnh phúc. 

Bất cứ điều gì cũng phải có chừng mực riêng, điểm dừng riêng của nó. Suy cho cùng, con người không phải thánh nhân mà có thể luôn luôn bao dung được tất cả. 

Mình chẳng thương mình, đợi ai thương…

LẠC NHIÊN

KHI MẸ KHÔNG BÊNH VỰC CON GÁI

Trong nhiều gia đình Việt Nam, mối quan hệ mẹ – con gái mang theo một nghịch lý đau đớn: người mẹ yêu con, hy sinh vì con, nhưng lại không thể hoặc không dám bênh vực con khi con bị tổn thương. Hiện tượng này không đơn thuần là vấn đề cá nhân hay thiếu tình thương, mà...

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

RỐI LOẠN ĂN UỐNG – HÀNH VI TỰ ĐIỀU HÒA THAY THẾ

  Rối loạn ăn uống không đơn thuần là vấn đề liên quan đến thực phẩm hay hình thể, mà là một hình thức tự điều hòa thay thế (substitute self-regulation) khi cá nhân thiếu các nguồn lực điều hòa cảm xúc và thần kinh an toàn. Trong nhiều trường hợp lâm sàng, rối...

QUAN SÁT CASE LÂM SÀNG VÀ NHỮNG RỦI RO TRONG ĐÀO TẠO

Trong đào tạo tâm lý học, việc cho sinh viên quan sát ca trị liệu thường được xem là một hình thức học tập thực tế quan trọng. Tuy nhiên, khi sinh viên hệ cử nhân hoặc thạc sĩ chưa được đào tạo bài bản về sang chấn lại được ngồi nghe hoặc quan sát các case raw trauma...

NỖI SỢ KHI BẢN THÂN MÌNH HẠNH PHÚC

Có một nỗi sợ rất âm thầm nhưng dai dẳng: nỗi sợ khi bản thân mình hạnh phúc. Không phải vì hạnh phúc là điều xấu, mà vì với nhiều người, hạnh phúc đi kèm cảm giác tội lỗi. Họ lớn lên trong những hoàn cảnh mà nỗi đau của người thân hiện diện quá rõ ràng: một người ông...

PHÍA SAU MỘT “NỮ CƯỜNG NHÂN”… LÀ MỘT NGƯỜI ĐÀN ÔNG KÉM NĂNG LỰC, KHÔNG HIỆN DIỆN

Hình ảnh “nữ cường nhân” thường được ca ngợi như biểu tượng của bản lĩnh, tự lập và chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, trong nhiều bối cảnh gia đình và quan hệ, phía sau sự mạnh mẽ ấy lại là một khoảng trống: một người đàn ông kém năng lực, không hiện diện, hoặc không đảm...

NGƯỜI TRỞ VỀ TỪ CÕI CHẾT: NHỮNG THAY ĐỔI TÂM LÝ SAU TRẢI NGHIỆM CẬN TỬ

Những người từng trải qua trải nghiệm cận tử hiếm khi quay trở lại cuộc sống với cùng một cấu trúc tâm lý như trước. Dù nguyên nhân là tai nạn, bệnh nặng hay một khủng hoảng sinh tồn nghiêm trọng, việc đối diện trực tiếp với ranh giới sống – chết tạo ra một sự tái tổ...

NHỮNG NGƯỜI HAY ĐI CỨU RỖI…

Những người hay đi cứu rỗi thường được nhìn nhận là hiền lành, tử tế, biết thương người và rất nhạy cảm với nỗi đau của người khác. Họ dễ lắng nghe, dễ đồng cảm, dễ đặt mình vào vị trí của người đối diện. Khi ai đó gặp khủng hoảng, họ là người ở lại lâu nhất; khi...

KHI MẸ KHÔNG BÊNH VỰC CON GÁI

Trong nhiều gia đình Việt Nam, mối quan hệ mẹ – con gái mang theo một nghịch lý đau đớn: người mẹ yêu con, hy sinh vì con, nhưng lại không thể hoặc không dám bênh vực con khi con bị tổn thương. Hiện tượng này không đơn thuần là vấn đề cá nhân hay thiếu tình thương, mà...

KHI NỖI ĐAU ĐƯỢC GIỮ KÍN, CƠ THỂ NÓI THAY

  Không phải mọi sang chấn hay đau đớn đều được kể bằng lời. Trên thực tế, nhiều sang chấn – đặc biệt là sang chấn phát triển, sang chấn gắn bó và những trải nghiệm gắn liền với xấu hổ hoặc bất lực – thường được giữ kín, không phải vì cá nhân “không muốn nói”, mà...

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

RỐI LOẠN ĂN UỐNG – HÀNH VI TỰ ĐIỀU HÒA THAY THẾ

  Rối loạn ăn uống không đơn thuần là vấn đề liên quan đến thực phẩm hay hình thể, mà là một hình thức tự điều hòa thay thế (substitute self-regulation) khi cá nhân thiếu các nguồn lực điều hòa cảm xúc và thần kinh an toàn. Trong nhiều trường hợp lâm sàng, rối...

QUAN SÁT CASE LÂM SÀNG VÀ NHỮNG RỦI RO TRONG ĐÀO TẠO

Trong đào tạo tâm lý học, việc cho sinh viên quan sát ca trị liệu thường được xem là một hình thức học tập thực tế quan trọng. Tuy nhiên, khi sinh viên hệ cử nhân hoặc thạc sĩ chưa được đào tạo bài bản về sang chấn lại được ngồi nghe hoặc quan sát các case raw trauma...

NỖI SỢ KHI BẢN THÂN MÌNH HẠNH PHÚC

Có một nỗi sợ rất âm thầm nhưng dai dẳng: nỗi sợ khi bản thân mình hạnh phúc. Không phải vì hạnh phúc là điều xấu, mà vì với nhiều người, hạnh phúc đi kèm cảm giác tội lỗi. Họ lớn lên trong những hoàn cảnh mà nỗi đau của người thân hiện diện quá rõ ràng: một người ông...

PHÍA SAU MỘT “NỮ CƯỜNG NHÂN”… LÀ MỘT NGƯỜI ĐÀN ÔNG KÉM NĂNG LỰC, KHÔNG HIỆN DIỆN

Hình ảnh “nữ cường nhân” thường được ca ngợi như biểu tượng của bản lĩnh, tự lập và chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, trong nhiều bối cảnh gia đình và quan hệ, phía sau sự mạnh mẽ ấy lại là một khoảng trống: một người đàn ông kém năng lực, không hiện diện, hoặc không đảm...

NGƯỜI TRỞ VỀ TỪ CÕI CHẾT: NHỮNG THAY ĐỔI TÂM LÝ SAU TRẢI NGHIỆM CẬN TỬ

Những người từng trải qua trải nghiệm cận tử hiếm khi quay trở lại cuộc sống với cùng một cấu trúc tâm lý như trước. Dù nguyên nhân là tai nạn, bệnh nặng hay một khủng hoảng sinh tồn nghiêm trọng, việc đối diện trực tiếp với ranh giới sống – chết tạo ra một sự tái tổ...