MƯA LẠNH TÀN CANH

MƯA LẠNH TÀN CANH

 

Phải có đêm mưa để biết tình thương và lòng nhân ái vẫn ngự trị và lan tỏa, thậm chí bao dung cả những lọc lừa.

Mưa lại rơi. Mưa rơi miệt mài, phủ phục những con đường.

Mặt đất âm u, co ro trong dòng nước khi dập dồn, khi thưa thớt.

Ngày thu mình lại.

Đêm nhạt nhoà trong tiếng gió, tiếng sấm sét và tiếng mưa tỉ tê.

Đêm mưa, tôi vẫn thường tắt hết những ánh đèn trong phòng, thắp một ngọn nến, làm ấm một bình trà và ngồi lặng nghe. Mưa trong lòng tôi vốn dĩ là thanh âm trong trẻo nhất của đất trời, vậy mà khi mưa rơi xuống nhân thế này, lại mang vác quá nhiều tâm trạng. 

Trong đêm mưa, chiếc đàn bầu ngân lên thanh âm nức nở làm đau thắt ruột người mẹ khóc ngất vì đứa con vô phước bị xe đâm chết trong đêm mưa tầm tã.

Trong đêm mưa, thổn thức tiếng nức nở của người con gái, bao mùa không quên được mối tình đã kết thúc từ lâu, những kí ức cứ hỗn hào tua đi tua lại, quay quắt trong lồng ngực mỗi bận mưa về. 

Trong đêm mưa, vọng lại tiếng thở dài của người đàn ông bất lực nhìn mùa màng của mình bị vùi dập, ngập chìm trong cơn mưa bão không dứt, ám ảnh tiếng réo gọi của chủ nợ trên từng muỗng cơm.

 Trong tiếng mưa rơi, bà mẹ già ngóng con về thăm trong cơn ho húng hắng từ chiều. Mùa gió trở đã về rồi, chưa thấy đứa nào về qua. Mà Tết thì… vẫn còn thật xa…

Trong những đêm mưa, vang ầm tiếng những con mèo con bị bỏ rơi, ướt nhèm, khát sữa mẹ. Tiếng mèo mẹ gào khản đặc tìm con và cả tiếng bước chân bình thản đến lạnh lùng của kẻ vừa bước vào nhà sau cái thẳng tay bất nhẫn đối với những sinh linh đáng thương. 

Những âm thanh của ký ức, của cuộc mưu sinh, của ác nghiệp chẳng hiểu vì sao chứ chực chờ nhằm vào mưa để tuôn ứa, để thở than. Có bất công chăng khi người ta cứ nói rằng: “Cho dù hôm nay trời có mưa, chỉ cần lòng thấy vui thì đó luôn là một ngày nắng”. 

Ngày nắng chắc gì đã là một ngày vui.

Sự bất công cố hữu dành cho những đêm mưa luôn khiến tôi không thoải mái. 

Bởi luôn có những đêm mưa ấm áp vô cùng.

Đó là đêm của lòng người đầy trắc ẩn. Những con người chẳng ngại mưa gió ôm những đứa trẻ đang khát sữa ở những góc bùng binh, thùng rác… hong khô bộ lông trên thân thể mèo con đang run rẩy, yếu ớt của chúng, giành lại hơi thở cho những sinh linh đẹp đẽ ấy. 

Là đêm mà ông cụ giật mình thức dậy chỉ để đắp lại cho bà cụ tấm chăn và ủi an bà rằng “Con ở xa nhưng có tui vẫn ở đây cùng bà”. 

Là đêm mà một người anh chăm chú đọc bức thư tâm tình của cô em gái xa lạ, những dòng hối hận vì lầm lỗi trong quá khứ. Anh chia sẻ với một lòng bao dung, không phán xét, không trách móc bởi anh cho rằng cô đã tự trách móc bản thân mình quá nhiều rồi. Vì tình người nên mưa đêm như đang ấm dần cho lòng biết ơn nảy nở. 

Là đêm mà những “bàn tay thiên thần” đã đến và trao cho những mảnh đời đang phải nương náu ở mái hiên nhà người một tô cháo nóng, một chiếc áo mưa. Phải có đêm mưa để biết tình thương và lòng nhân ái vẫn ngự trị và lan tỏa, thậm chí bao dung cả những lọc lừa.

Là đêm mà đứa trẻ lau nước mắt cho bà mẹ đang khóc ròng vì mất một đứa con, bảo rằng con sẽ thay phần của anh bảo vệ và yêu thương mẹ. Đêm mưa nhưng hy vọng sẽ chẳng bao giờ bị dập tắt. Chỉ trong đêm mưa, cái ôm mới nồng ấm hơn bao giờ.

Là đêm mà người con gái nhận được chiếc ô từ một người lạ khi cô dầm mình trong mưa bước thất thểu về nhà.

Là đêm mà người nông dân ấy nghe vợ bảo ngày mai sẽ đi nhặt nhạnh lại những gì còn lại sau mùa bão, quanh đây ai cũng cần phải cố gắng, rồi mình sẽ ổn cả thôi. Chỉ cần bên cạnh luôn có một người bước cùng thì ta sẽ chẳng bao giờ sợ hãi những khó khăn. 

Luôn có những bình yên trong đêm mưa nhưng ta đã vì sự cố chấp và u uất trong nỗi buồn mà không muốn mở lòng để nhìn thấu. Cúi xuống, ta nhìn thấy bình yên sẽ như cách một đóa hoa vẫn nở dù rằng giông bão đang đổ ập xuống. Bình yên như cách giọt sương vẫn buông mình xuống lá dù biết lúc mặt trời lên sẽ vĩnh viễn lìa xa.

“Bình yên không có nghĩa là một nơi không có tiếng ồn ào, không khó khăn, không cực nhọc. Bình yên có nghĩa ngay chính khi đang ở trong phong ba bão táp ta vẫn cảm nhận những tia hy vọng trong tình thương giữa người với người, để xoa dịu những vết thương”.

Tàn canh, mưa vẫn lạnh. 

Tàn canh, nước mắt vẫn rơi. 

Nhưng tàn canh, bình yên rồi sẽ lại đến.

LẠC NHIÊN

Phải có đêm mưa để biết tình thương và lòng nhân ái vẫn ngự trị và lan tỏa, thậm chí bao dung cả những lọc lừa.

Mưa lại rơi. Mưa rơi miệt mài, phủ phục những con đường.

Mặt đất âm u, co ro trong dòng nước khi dập dồn, khi thưa thớt.

Ngày thu mình lại.

Đêm nhạt nhoà trong tiếng gió, tiếng sấm sét và tiếng mưa tỉ tê.

Đêm mưa, tôi vẫn thường tắt hết những ánh đèn trong phòng, thắp một ngọn nến, làm ấm một bình trà và ngồi lặng nghe. Mưa trong lòng tôi vốn dĩ là thanh âm trong trẻo nhất của đất trời, vậy mà khi mưa rơi xuống nhân thế này, lại mang vác quá nhiều tâm trạng. 

Trong đêm mưa, chiếc đàn bầu ngân lên thanh âm nức nở làm đau thắt ruột người mẹ khóc ngất vì đứa con vô phước bị xe đâm chết trong đêm mưa tầm tã.

Trong đêm mưa, thổn thức tiếng nức nở của người con gái, bao mùa không quên được mối tình đã kết thúc từ lâu, những kí ức cứ hỗn hào tua đi tua lại, quay quắt trong lồng ngực mỗi bận mưa về. 

Trong đêm mưa, vọng lại tiếng thở dài của người đàn ông bất lực nhìn mùa màng của mình bị vùi dập, ngập chìm trong cơn mưa bão không dứt, ám ảnh tiếng réo gọi của chủ nợ trên từng muỗng cơm.

 Trong tiếng mưa rơi, bà mẹ già ngóng con về thăm trong cơn ho húng hắng từ chiều. Mùa gió trở đã về rồi, chưa thấy đứa nào về qua. Mà Tết thì… vẫn còn thật xa…

Trong những đêm mưa, vang ầm tiếng những con mèo con bị bỏ rơi, ướt nhèm, khát sữa mẹ. Tiếng mèo mẹ gào khản đặc tìm con và cả tiếng bước chân bình thản đến lạnh lùng của kẻ vừa bước vào nhà sau cái thẳng tay bất nhẫn đối với những sinh linh đáng thương. 

Những âm thanh của ký ức, của cuộc mưu sinh, của ác nghiệp chẳng hiểu vì sao chứ chực chờ nhằm vào mưa để tuôn ứa, để thở than. Có bất công chăng khi người ta cứ nói rằng: “Cho dù hôm nay trời có mưa, chỉ cần lòng thấy vui thì đó luôn là một ngày nắng”. 

Ngày nắng chắc gì đã là một ngày vui.

Sự bất công cố hữu dành cho những đêm mưa luôn khiến tôi không thoải mái. 

Bởi luôn có những đêm mưa ấm áp vô cùng.

Đó là đêm của lòng người đầy trắc ẩn. Những con người chẳng ngại mưa gió ôm những đứa trẻ đang khát sữa ở những góc bùng binh, thùng rác… hong khô bộ lông trên thân thể mèo con đang run rẩy, yếu ớt của chúng, giành lại hơi thở cho những sinh linh đẹp đẽ ấy. 

Là đêm mà ông cụ giật mình thức dậy chỉ để đắp lại cho bà cụ tấm chăn và ủi an bà rằng “Con ở xa nhưng có tui vẫn ở đây cùng bà”. 

Là đêm mà một người anh chăm chú đọc bức thư tâm tình của cô em gái xa lạ, những dòng hối hận vì lầm lỗi trong quá khứ. Anh chia sẻ với một lòng bao dung, không phán xét, không trách móc bởi anh cho rằng cô đã tự trách móc bản thân mình quá nhiều rồi. Vì tình người nên mưa đêm như đang ấm dần cho lòng biết ơn nảy nở. 

Là đêm mà những “bàn tay thiên thần” đã đến và trao cho những mảnh đời đang phải nương náu ở mái hiên nhà người một tô cháo nóng, một chiếc áo mưa. Phải có đêm mưa để biết tình thương và lòng nhân ái vẫn ngự trị và lan tỏa, thậm chí bao dung cả những lọc lừa.

Là đêm mà đứa trẻ lau nước mắt cho bà mẹ đang khóc ròng vì mất một đứa con, bảo rằng con sẽ thay phần của anh bảo vệ và yêu thương mẹ. Đêm mưa nhưng hy vọng sẽ chẳng bao giờ bị dập tắt. Chỉ trong đêm mưa, cái ôm mới nồng ấm hơn bao giờ.

Là đêm mà người con gái nhận được chiếc ô từ một người lạ khi cô dầm mình trong mưa bước thất thểu về nhà.

Là đêm mà người nông dân ấy nghe vợ bảo ngày mai sẽ đi nhặt nhạnh lại những gì còn lại sau mùa bão, quanh đây ai cũng cần phải cố gắng, rồi mình sẽ ổn cả thôi. Chỉ cần bên cạnh luôn có một người bước cùng thì ta sẽ chẳng bao giờ sợ hãi những khó khăn. 

Luôn có những bình yên trong đêm mưa nhưng ta đã vì sự cố chấp và u uất trong nỗi buồn mà không muốn mở lòng để nhìn thấu. Cúi xuống, ta nhìn thấy bình yên sẽ như cách một đóa hoa vẫn nở dù rằng giông bão đang đổ ập xuống. Bình yên như cách giọt sương vẫn buông mình xuống lá dù biết lúc mặt trời lên sẽ vĩnh viễn lìa xa.

“Bình yên không có nghĩa là một nơi không có tiếng ồn ào, không khó khăn, không cực nhọc. Bình yên có nghĩa ngay chính khi đang ở trong phong ba bão táp ta vẫn cảm nhận những tia hy vọng trong tình thương giữa người với người, để xoa dịu những vết thương”.

Tàn canh, mưa vẫn lạnh. 

Tàn canh, nước mắt vẫn rơi. 

Nhưng tàn canh, bình yên rồi sẽ lại đến.

LẠC NHIÊN

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....