NƯỚC MẮT ĐÀN ÔNG

NƯỚC MẮT ĐÀN ÔNG

 

Những người phụ nữ của tôi, có lẽ bạn sẽ ngạc nhiên khi tôi hỏi điều này: “Đã bao nhiêu lần trong đời bạn nhìn thấy nước mắt đàn ông?”. Đó hiển nhiên không phải là nước mắt của những anh chàng diễn viên trên sóng truyền hình, cũng không phải là nước mắt của những cậu chàng vừa bước vào đời với cái vốn sống ít ỏi và chưa nhiều va vấp. Thứ “nước mắt đàn ông” mà tôi nói đến ở đây chính là những giọt sầu đích thực của người bạn đời bên cạnh bạn.

Những cô nàng mọt phim Hàn chắc không ít lần chứng kiến cảnh “khi người đàn ông khóc” trên những thước phim khắc cốt ghi tâm, với những mối tình lấy được biết bao tình cảm của khán giả. Nhưng có lẽ những giọt nước mắt đàn ông trong đời thực cũng hiếm hoi như những mối tình lãng mạn kịch tính trên phim Hàn vậy.

Điều đáng nói ở đây là nhiều người phụ nữ sẵn sàng rơi nước mắt vì những phân đoạn bi kịch trên phim, khi mà các “soái ca” của mình đau lòng đến khóc tức tưởi, nhưng nếu có bắt gặp cảnh đó ở người đàn ông bên cạnh mình, liệu những người phụ nữ của tôi có thực sự hiểu được giá trị của những giọt nước mắt đó, hay đôi khi lại cho rằng đó là sự yếu đuối?

Là một fan hâm mộ của thể thao, không ít lần tôi nhìn thấy nước mắt đàn ông trong những cuộc thi đấu thể thao trên màn ảnh. Họ khóc vì những thất bại để đời trước đối thủ, khi sự phân định thắng – thua chỉ mong manh như sợi chỉ. Những giọt nước mắt thể hiện sự uất nghẹn, thất vọng, nuối tiếc đã chạm đến đỉnh điểm chứ không phải là biểu hiện của sự ủy mị hay yếu đuối mà người ta thường nói. Những giọt nước mắt nghẹn đắng của các tuyển thủ U23 Việt Nam trong trận “tuyết trắng Thường Châu” với U23 Uzbekistan có thể càng tô thắm thêm hình ảnh của những người hùng trong tim người hâm mộ.

Tôi từng nhìn thấy nhiều phụ nữ rơi nước mắt, những giọt nước mắt của bà nội tủi thân cho phận già không người thấu hiểu, nước mắt uất ức của mẹ trong những lần không tìm được tiếng nói chung với ba dù cuộc hôn nhân đã gần tròn 30 năm tuổi, nước mắt uất nghẹn của nhỏ bạn thân khi mối tình đầu đằng đẵng cả thập kỉ mới hôm qua còn đèo nhau đi ngắm phố phường, hôm sau đã khiến nhỏ “chết lặng” với tin đi lấy vợ, thậm chí là nước mắt giàn giụa trên gương mặt của chính mình trong gương khi vô tình lạc bước vào một cuộc tình của người khác… còn nhiều, nhiều lắm, cứ như thể phụ nữ sinh ra để làm bạn với nước mắt vậy. Nhưng cảm giác khi chứng kiến những giọt nước mắt lăn dài trên gương mặt đàn ông thật sự khác biệt không diễn tả nổi bằng lời.

Xã hội ngày càng hiện đại nhưng những tư tưởng “thâm căn cố đế” vẫn còn ăn sâu qua nhiều thế hệ. Từ nhỏ, đàn ông không ít người được nuôi dạy theo một hình mẫu nam tính lý tưởng, chẳng hạn như phải mạnh mẽ, cứng rắn, quyết đoán trong bất kỳ tình huống nào. Và phụ nữ cũng được nuôi dạy rằng phải lựa chọn một người đàn ông mạnh mẽ, nam tính, có thể nương tựa.

Trừ những trường hợp được xã hội mặc định sẵn ví dụ như trong những trận thi đấu đỉnh cao, hoặc được tô vẽ hợp lý với các tình tiết trên phim ảnh để lấy lòng người hâm mộ, nước mắt vô hình chung được xem là kẻ thù của sự nam tính, là bạn đồng hành của sự ủy mị, ướt át, vô dụng ở đàn ông trong đời thường. Những kỳ vọng, chuẩn mực này của xã hội khiến cho đa số đàn ông không thể tùy tiện khóc, càng ít khi tỏ ra yếu đuối trước mặt người khác để tránh phô bày cái bản lĩnh đàn ông kém cỏi, để bảo toàn hình tượng “nam nhi đại trượng phu đầu đội trời, chân đạp đất”.

Không biết có được gọi là may mắn hay không, nhưng tôi từng tận mắt nhìn thấy những người đàn ông từng đi với tôi chung một đoạn đường đời rơi nước mắt, tức tưởi nhiều lần vì những đoạn tình không như nguyện ước. Họ bảo với tôi rằng không bao giờ nghĩ có lúc mình lại khóc như một đứa trẻ như vậy trong đời, hơn nữa lại là trước mặt người phụ nữ mà mình luôn muốn tỏ ra mạnh mẽ để bảo vệ cô ấy.

Và tôi cảm nhận sâu sắc rằng khi người đàn ông khóc thì nỗi đau của họ có thể còn sâu sắc và nặng nề hơn phụ nữ gấp nhiều lần. Bởi lẽ khi phải đối diện với nỗi đau, phụ nữ khóc là để giải tỏa tâm trạng, còn đàn ông khóc là vì cảm xúc của họ đã bị đẩy lên đến tận cùng. Đừng cười nhạo hay xem thường nước mắt đàn ông mà hãy nhìn anh ấy như một người hùng, bởi lẽ một chàng trai yêu bạn chưa chắc đã khóc vì bạn, nhưng nếu anh ta vì bạn mà khóc, chắc chắn anh ta yêu bạn rất nhiều. Khi người đàn ông khóc, đó chính là lúc anh ấy cần lắm một ánh nhìn trìu mến, một cái siết tay ấm áp, một cái ôm dịu dàng từ bạn.

Như lời một bài hát đã đi sâu vào lòng người: “Nước mắt đàn ông không rơi từng giọt, Nước mắt đàn ông chôn sâu trong lòng.”, vậy thì khi chàng không kiềm được mà đánh rơi những giọt sầu hay một phần tâm hồn trần trụi trước mặt bạn, liệu trong lòng bạn có trào dâng sự cảm kích và trân quý đúng mực?

LILA

Những người phụ nữ của tôi, có lẽ bạn sẽ ngạc nhiên khi tôi hỏi điều này: “Đã bao nhiêu lần trong đời bạn nhìn thấy nước mắt đàn ông?”. Đó hiển nhiên không phải là nước mắt của những anh chàng diễn viên trên sóng truyền hình, cũng không phải là nước mắt của những cậu chàng vừa bước vào đời với cái vốn sống ít ỏi và chưa nhiều va vấp. Thứ “nước mắt đàn ông” mà tôi nói đến ở đây chính là những giọt sầu đích thực của người bạn đời bên cạnh bạn.

Những cô nàng mọt phim Hàn chắc không ít lần chứng kiến cảnh “khi người đàn ông khóc” trên những thước phim khắc cốt ghi tâm, với những mối tình lấy được biết bao tình cảm của khán giả. Nhưng có lẽ những giọt nước mắt đàn ông trong đời thực cũng hiếm hoi như những mối tình lãng mạn kịch tính trên phim Hàn vậy.

Điều đáng nói ở đây là nhiều người phụ nữ sẵn sàng rơi nước mắt vì những phân đoạn bi kịch trên phim, khi mà các “soái ca” của mình đau lòng đến khóc tức tưởi, nhưng nếu có bắt gặp cảnh đó ở người đàn ông bên cạnh mình, liệu những người phụ nữ của tôi có thực sự hiểu được giá trị của những giọt nước mắt đó, hay đôi khi lại cho rằng đó là sự yếu đuối?

Là một fan hâm mộ của thể thao, không ít lần tôi nhìn thấy nước mắt đàn ông trong những cuộc thi đấu thể thao trên màn ảnh. Họ khóc vì những thất bại để đời trước đối thủ, khi sự phân định thắng – thua chỉ mong manh như sợi chỉ. Những giọt nước mắt thể hiện sự uất nghẹn, thất vọng, nuối tiếc đã chạm đến đỉnh điểm chứ không phải là biểu hiện của sự ủy mị hay yếu đuối mà người ta thường nói. Những giọt nước mắt nghẹn đắng của các tuyển thủ U23 Việt Nam trong trận “tuyết trắng Thường Châu” với U23 Uzbekistan có thể càng tô thắm thêm hình ảnh của những người hùng trong tim người hâm mộ.

Tôi từng nhìn thấy nhiều phụ nữ rơi nước mắt, những giọt nước mắt của bà nội tủi thân cho phận già không người thấu hiểu, nước mắt uất ức của mẹ trong những lần không tìm được tiếng nói chung với ba dù cuộc hôn nhân đã gần tròn 30 năm tuổi, nước mắt uất nghẹn của nhỏ bạn thân khi mối tình đầu đằng đẵng cả thập kỉ mới hôm qua còn đèo nhau đi ngắm phố phường, hôm sau đã khiến nhỏ “chết lặng” với tin đi lấy vợ, thậm chí là nước mắt giàn giụa trên gương mặt của chính mình trong gương khi vô tình lạc bước vào một cuộc tình của người khác… còn nhiều, nhiều lắm, cứ như thể phụ nữ sinh ra để làm bạn với nước mắt vậy. Nhưng cảm giác khi chứng kiến những giọt nước mắt lăn dài trên gương mặt đàn ông thật sự khác biệt không diễn tả nổi bằng lời.

Xã hội ngày càng hiện đại nhưng những tư tưởng “thâm căn cố đế” vẫn còn ăn sâu qua nhiều thế hệ. Từ nhỏ, đàn ông không ít người được nuôi dạy theo một hình mẫu nam tính lý tưởng, chẳng hạn như phải mạnh mẽ, cứng rắn, quyết đoán trong bất kỳ tình huống nào. Và phụ nữ cũng được nuôi dạy rằng phải lựa chọn một người đàn ông mạnh mẽ, nam tính, có thể nương tựa.

Trừ những trường hợp được xã hội mặc định sẵn ví dụ như trong những trận thi đấu đỉnh cao, hoặc được tô vẽ hợp lý với các tình tiết trên phim ảnh để lấy lòng người hâm mộ, nước mắt vô hình chung được xem là kẻ thù của sự nam tính, là bạn đồng hành của sự ủy mị, ướt át, vô dụng ở đàn ông trong đời thường. Những kỳ vọng, chuẩn mực này của xã hội khiến cho đa số đàn ông không thể tùy tiện khóc, càng ít khi tỏ ra yếu đuối trước mặt người khác để tránh phô bày cái bản lĩnh đàn ông kém cỏi, để bảo toàn hình tượng “nam nhi đại trượng phu đầu đội trời, chân đạp đất”.

Không biết có được gọi là may mắn hay không, nhưng tôi từng tận mắt nhìn thấy những người đàn ông từng đi với tôi chung một đoạn đường đời rơi nước mắt, tức tưởi nhiều lần vì những đoạn tình không như nguyện ước. Họ bảo với tôi rằng không bao giờ nghĩ có lúc mình lại khóc như một đứa trẻ như vậy trong đời, hơn nữa lại là trước mặt người phụ nữ mà mình luôn muốn tỏ ra mạnh mẽ để bảo vệ cô ấy.

Và tôi cảm nhận sâu sắc rằng khi người đàn ông khóc thì nỗi đau của họ có thể còn sâu sắc và nặng nề hơn phụ nữ gấp nhiều lần. Bởi lẽ khi phải đối diện với nỗi đau, phụ nữ khóc là để giải tỏa tâm trạng, còn đàn ông khóc là vì cảm xúc của họ đã bị đẩy lên đến tận cùng. Đừng cười nhạo hay xem thường nước mắt đàn ông mà hãy nhìn anh ấy như một người hùng, bởi lẽ một chàng trai yêu bạn chưa chắc đã khóc vì bạn, nhưng nếu anh ta vì bạn mà khóc, chắc chắn anh ta yêu bạn rất nhiều. Khi người đàn ông khóc, đó chính là lúc anh ấy cần lắm một ánh nhìn trìu mến, một cái siết tay ấm áp, một cái ôm dịu dàng từ bạn.

Như lời một bài hát đã đi sâu vào lòng người: “Nước mắt đàn ông không rơi từng giọt, Nước mắt đàn ông chôn sâu trong lòng.”, vậy thì khi chàng không kiềm được mà đánh rơi những giọt sầu hay một phần tâm hồn trần trụi trước mặt bạn, liệu trong lòng bạn có trào dâng sự cảm kích và trân quý đúng mực?

LILA

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....