PHÁ VỠ SỰ IM LẶNG

PHÁ VỠ SỰ IM LẶNG

“Quái thai”

“Lũ biến thái”

“Nhìn không lên được”

“Con ấy xấu quá, nhìn phát ghét”

“Quan điểm đẹp mà không đẻ được cũng bỏ đi”

Những câu nói ấy không hề xa lạ trong đối thoại hằng ngày nhưng chẳng ai biết nó gây tổn thương lớn lao đến thế nào khi người trong cuộc vô tình nghe được. Điểm chung của những lời nói vu vơ, đôi khi miệt thị gay gắt chính là lấy ngoại hình làm thước đo để chỉ trích một đối tượng. Ngày nay cùng sự phát triển của mạng xã hội, sự miệt thị được đeo vào một chiếc mặt nạ muôn màu, chỉ cần một tài khoản, một tên gọi là ai cũng có thể tung hoành, thoải mái bình luận về vẻ bề ngoài, chức năng cơ thể người khác nếu thấy bất kỳ ai không vừa mắt.

Tấn công người khác chỉ vì sự khác biệt

Những hành động, hành vi, lời nói mang tính chất kỳ thị, đả kích, có hay không có chủ đích cứ thế lặp đi lặp lại vào một cá nhân, một nhóm người nào đó. Không như bắt nạt hay tấn công thông thường, nạn nhân của những cuộc tấn công trên mạng không biết được những kẻ xúc phạm mình là ai nên phạm vi chia sẻ và ảnh hưởng rộng lớn hơn nhiều. Thường những cuộc tấn công sẽ nhằm vào những nhóm người yếu thế trong xã hội vì họ không dễ dàng tự vệ hay được luật pháp bảo vệ.

Xã hội Việt Nam ngày càng cởi mở với các nhóm người có xu hướng tính dục và bản dạng giới thiểu số. Thế nhưng, điều đó không bảo đảm họ được sống hạnh phúc. Sự thù ghét người LGBT nói chung và người chuyển giới nói riêng diễn ra rộng rãi trên các diễn đàn hay các nhóm “chat” kín hoặc công khai. Tất cả tự cho mình cái quyền được lăng mạ, sỉ nhục người khác chỉ vì người đó khác biệt.

Điển hình như câu chuyện của Lynk Lee vào đêm nhạc kỷ niệm ngày cô quay lại sân khấu âm nhạc hôm 12/06 vừa qua tại Hà Nội. Ngoài những tiếng vỗ tay, reo hò kèm những lời chúc tụng, còn một bộ phận không nhỏ những kẻ lợi dụng sự kiện của Lynk để tấn công cô một cách công khai và thô bạo.

Hơn 10.000 bình luận trên các nhóm theo dõi sự kiện trực tiếp thì có đến 80% là bàn về ngoại hình, giới tính, bộ phận sinh dục, cách làm tình, khả năng sinh đẻ, cách làm đàn bà và phần lớn những lời bình khiếm nhã nhất là từ đàn ông – những người lý ra phải đứng ra bênh vực, bảo vệ cho phụ nữ. Hay ít ra nếu không thể  nói tốt, ủng hộ thì các bạn có thể chọn cách im lặng, lướt qua đằng này họ lại hả hê bình luận, tấn công và miệt thị một cô gái chỉ vì cô ấy dám sống thật với giới tính của mình.

Hãy im lặng, chấp nhận sống mà không cần đòi hỏi sự bảo vệ

Có người còn khuyên: “Xã hội đã rất bình đẳng, không chém giết các bạn, cho phép người đồng tính, chuyển giới làm nghệ thuật, theo đuổi ước mơ của mình thì đừng đòi quyền hay lên báo chí ca thán làm gì”. Thật ra, một người trong quá trình trưởng thành việc được sống an toàn là rất cần thiết nên những người chuyển giới như Lynk không đòi thêm quyền mà họ cần xã hội, pháp luật công nhận và bảo vệ những quyền sống cơ bản trong đó có quyền được được hiện diện, kết hôn, được thay đổi hộ tịch hay đơn giản là quyền chống lại sự kỳ thị và phân biệt đối xử dựa trên cơ sở giới.

Mạng xã hội hôm qua như nổ tung sau những bài chia sẻ về câu chuyện của Lynk Lee từ những người bạn trong và ngoài cộng đồng. Điều đó cho thấy có rất nhiều người tử tế đã và đang lên án và không cho phép những hành vi nhục mạ, hay tấn công cơ thể người khác dưới bất kỳ hình thức nào.

Cộng đồng người chuyển giới và những người đồng hành đã đồng loạt thay đổi ảnh đại diện trên trang cá nhân để thể hiện sự ủng hộ. Có bạn còn chia sẻ những câu chuyện mình bị miệt thị, tấn công khi bắt đầu chẳng hành trình thay đổi ngoại hình của mình. Những nghệ sĩ có sức ảnh hưởng cũng lên tiếng bảo vệ cho Lynk và yêu cầu dừng những lời miệt thị, tấn công cơ thể đó lại. Điều đó phải bị nghiêm cấm và cần có chế tài răng đe để bảo vệ  tất cả phụ nữ yếu thế trong xã hội.

Trong rất nhiều bình luận, tôi đặc biệt nhớ một câu của bạn gái trẻ để lại “Trên giấy tờ là con trai thì người ta bình luận như vậy là đúng rồi, có được công nhận đâu mà đòi quyền lợi”. Thật, một khi người chuyển giới vẫn còn bị lề hóa trong hệ thống pháp lý tại Việt Nam thì ai sẽ bảo vệ mạng sống, nhân phẩm và hạnh phúc của họ. Cứ thế, những lời miệt thị như được chắp thêm cánh, nhắm vào những ai đi ngược lại chuẩn mực nam và nữ trong xã hội. Định kiến, thành kiến thật ra là đang phản ánh những lỗ hổng trong giáo dục, trong hệ thống pháp lý đã và đang thực thi bởi nó chỉ bảo vệ cho số đông mà không là tất cả.

Sự tử tế cuối cùng cũng thắng

Tháng 6 tháng của những cơn mưa, tháng của sự chia sẻ và tự hào của những người mang màu cờ bảy sắc. Với chủ đề năm nay “Phá Vỡ Sự Im Lặng” thì câu chuyện của Lynk Lee không còn đơn thuần là câu chuyện cá nhân mà trở thành câu chuyện truyền cảm hứng cho tất cả mọi người – dù bạn là ai, chức năng cơ thể ra sao, bản dạng giới, xu hướng tính dục nào, hay màu da, sắc tộc ra sao bạn cũng xứng đáng được bảo vệ và tôn trọng. Chúng ta không im lặng, không xấu hộ, không đau đớn khi bị ai đó vô tình hay cố tình miệt thị, tấn công trên mạng hay ngoài xã hội. Mọi người bắt đầu cùng chia sẻ,  lan tỏa những thông điệp bình đẳng, chống lại bạo lực giới không chỉ bằng lời nói mà còn bằng những hành động tốt đẹp.

Sự tử tế là khi chúng ta chấp nhận sự khác biệt của bản thân và những người bên cạnh. Không im lặng để những lời miệt thị, tấn công kia không còn cơ hội tiếp diễn với những người rất đỗi bình thường như  là bạn bè hay những người thân yêu chúng ta. Để một ngày; chẳng người đàn ông nào phải gồng mình lên vì những tiêu chuẩn “nam tính” mà xã hội áp đặt; chẳng người phụ nữ nào phải thấy mình kém cỏi chỉ vì mình đi ngược lại những mong đợi của xã hội; chẳng đứa trẻ nào phải bị bỏ rơi hay miệt thị khi nói ra mình là người đồng tính hay chuyển giới. Chẳng ai phải sống trong bóng tối bởi tất cả chúng ta xứng đáng được hiện diện, được pháp luật công nhận và bảo vệ.

MIA NGUYỄN

“Quái thai”

“Lũ biến thái”

“Nhìn không lên được”

“Con ấy xấu quá, nhìn phát ghét”

“Quan điểm đẹp mà không đẻ được cũng bỏ đi”

Những câu nói ấy không hề xa lạ trong đối thoại hằng ngày nhưng chẳng ai biết nó gây tổn thương lớn lao đến thế nào khi người trong cuộc vô tình nghe được. Điểm chung của những lời nói vu vơ, đôi khi miệt thị gay gắt chính là lấy ngoại hình làm thước đo để chỉ trích một đối tượng. Ngày nay cùng sự phát triển của mạng xã hội, sự miệt thị được đeo vào một chiếc mặt nạ muôn màu, chỉ cần một tài khoản, một tên gọi là ai cũng có thể tung hoành, thoải mái bình luận về vẻ bề ngoài, chức năng cơ thể người khác nếu thấy bất kỳ ai không vừa mắt.

Tấn công người khác chỉ vì sự khác biệt

Những hành động, hành vi, lời nói mang tính chất kỳ thị, đả kích, có hay không có chủ đích cứ thế lặp đi lặp lại vào một cá nhân, một nhóm người nào đó. Không như bắt nạt hay tấn công thông thường, nạn nhân của những cuộc tấn công trên mạng không biết được những kẻ xúc phạm mình là ai nên phạm vi chia sẻ và ảnh hưởng rộng lớn hơn nhiều. Thường những cuộc tấn công sẽ nhằm vào những nhóm người yếu thế trong xã hội vì họ không dễ dàng tự vệ hay được luật pháp bảo vệ.

Xã hội Việt Nam ngày càng cởi mở với các nhóm người có xu hướng tính dục và bản dạng giới thiểu số. Thế nhưng, điều đó không bảo đảm họ được sống hạnh phúc. Sự thù ghét người LGBT nói chung và người chuyển giới nói riêng diễn ra rộng rãi trên các diễn đàn hay các nhóm “chat” kín hoặc công khai. Tất cả tự cho mình cái quyền được lăng mạ, sỉ nhục người khác chỉ vì người đó khác biệt.

Điển hình như câu chuyện của Lynk Lee vào đêm nhạc kỷ niệm ngày cô quay lại sân khấu âm nhạc hôm 12/06 vừa qua tại Hà Nội. Ngoài những tiếng vỗ tay, reo hò kèm những lời chúc tụng, còn một bộ phận không nhỏ những kẻ lợi dụng sự kiện của Lynk để tấn công cô một cách công khai và thô bạo.

Hơn 10.000 bình luận trên các nhóm theo dõi sự kiện trực tiếp thì có đến 80% là bàn về ngoại hình, giới tính, bộ phận sinh dục, cách làm tình, khả năng sinh đẻ, cách làm đàn bà và phần lớn những lời bình khiếm nhã nhất là từ đàn ông – những người lý ra phải đứng ra bênh vực, bảo vệ cho phụ nữ. Hay ít ra nếu không thể  nói tốt, ủng hộ thì các bạn có thể chọn cách im lặng, lướt qua đằng này họ lại hả hê bình luận, tấn công và miệt thị một cô gái chỉ vì cô ấy dám sống thật với giới tính của mình.

Hãy im lặng, chấp nhận sống mà không cần đòi hỏi sự bảo vệ

Có người còn khuyên: “Xã hội đã rất bình đẳng, không chém giết các bạn, cho phép người đồng tính, chuyển giới làm nghệ thuật, theo đuổi ước mơ của mình thì đừng đòi quyền hay lên báo chí ca thán làm gì”. Thật ra, một người trong quá trình trưởng thành việc được sống an toàn là rất cần thiết nên những người chuyển giới như Lynk không đòi thêm quyền mà họ cần xã hội, pháp luật công nhận và bảo vệ những quyền sống cơ bản trong đó có quyền được được hiện diện, kết hôn, được thay đổi hộ tịch hay đơn giản là quyền chống lại sự kỳ thị và phân biệt đối xử dựa trên cơ sở giới.

Mạng xã hội hôm qua như nổ tung sau những bài chia sẻ về câu chuyện của Lynk Lee từ những người bạn trong và ngoài cộng đồng. Điều đó cho thấy có rất nhiều người tử tế đã và đang lên án và không cho phép những hành vi nhục mạ, hay tấn công cơ thể người khác dưới bất kỳ hình thức nào.

Cộng đồng người chuyển giới và những người đồng hành đã đồng loạt thay đổi ảnh đại diện trên trang cá nhân để thể hiện sự ủng hộ. Có bạn còn chia sẻ những câu chuyện mình bị miệt thị, tấn công khi bắt đầu chẳng hành trình thay đổi ngoại hình của mình. Những nghệ sĩ có sức ảnh hưởng cũng lên tiếng bảo vệ cho Lynk và yêu cầu dừng những lời miệt thị, tấn công cơ thể đó lại. Điều đó phải bị nghiêm cấm và cần có chế tài răng đe để bảo vệ  tất cả phụ nữ yếu thế trong xã hội.

Trong rất nhiều bình luận, tôi đặc biệt nhớ một câu của bạn gái trẻ để lại “Trên giấy tờ là con trai thì người ta bình luận như vậy là đúng rồi, có được công nhận đâu mà đòi quyền lợi”. Thật, một khi người chuyển giới vẫn còn bị lề hóa trong hệ thống pháp lý tại Việt Nam thì ai sẽ bảo vệ mạng sống, nhân phẩm và hạnh phúc của họ. Cứ thế, những lời miệt thị như được chắp thêm cánh, nhắm vào những ai đi ngược lại chuẩn mực nam và nữ trong xã hội. Định kiến, thành kiến thật ra là đang phản ánh những lỗ hổng trong giáo dục, trong hệ thống pháp lý đã và đang thực thi bởi nó chỉ bảo vệ cho số đông mà không là tất cả.

Sự tử tế cuối cùng cũng thắng

Tháng 6 tháng của những cơn mưa, tháng của sự chia sẻ và tự hào của những người mang màu cờ bảy sắc. Với chủ đề năm nay “Phá Vỡ Sự Im Lặng” thì câu chuyện của Lynk Lee không còn đơn thuần là câu chuyện cá nhân mà trở thành câu chuyện truyền cảm hứng cho tất cả mọi người – dù bạn là ai, chức năng cơ thể ra sao, bản dạng giới, xu hướng tính dục nào, hay màu da, sắc tộc ra sao bạn cũng xứng đáng được bảo vệ và tôn trọng. Chúng ta không im lặng, không xấu hộ, không đau đớn khi bị ai đó vô tình hay cố tình miệt thị, tấn công trên mạng hay ngoài xã hội. Mọi người bắt đầu cùng chia sẻ,  lan tỏa những thông điệp bình đẳng, chống lại bạo lực giới không chỉ bằng lời nói mà còn bằng những hành động tốt đẹp.

Sự tử tế là khi chúng ta chấp nhận sự khác biệt của bản thân và những người bên cạnh. Không im lặng để những lời miệt thị, tấn công kia không còn cơ hội tiếp diễn với những người rất đỗi bình thường như  là bạn bè hay những người thân yêu chúng ta. Để một ngày; chẳng người đàn ông nào phải gồng mình lên vì những tiêu chuẩn “nam tính” mà xã hội áp đặt; chẳng người phụ nữ nào phải thấy mình kém cỏi chỉ vì mình đi ngược lại những mong đợi của xã hội; chẳng đứa trẻ nào phải bị bỏ rơi hay miệt thị khi nói ra mình là người đồng tính hay chuyển giới. Chẳng ai phải sống trong bóng tối bởi tất cả chúng ta xứng đáng được hiện diện, được pháp luật công nhận và bảo vệ.

MIA NGUYỄN

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...