PHÁ VỠ SỰ IM LẶNG

PHÁ VỠ SỰ IM LẶNG

“Quái thai”

“Lũ biến thái”

“Nhìn không lên được”

“Con ấy xấu quá, nhìn phát ghét”

“Quan điểm đẹp mà không đẻ được cũng bỏ đi”

Những câu nói ấy không hề xa lạ trong đối thoại hằng ngày nhưng chẳng ai biết nó gây tổn thương lớn lao đến thế nào khi người trong cuộc vô tình nghe được. Điểm chung của những lời nói vu vơ, đôi khi miệt thị gay gắt chính là lấy ngoại hình làm thước đo để chỉ trích một đối tượng. Ngày nay cùng sự phát triển của mạng xã hội, sự miệt thị được đeo vào một chiếc mặt nạ muôn màu, chỉ cần một tài khoản, một tên gọi là ai cũng có thể tung hoành, thoải mái bình luận về vẻ bề ngoài, chức năng cơ thể người khác nếu thấy bất kỳ ai không vừa mắt.

Tấn công người khác chỉ vì sự khác biệt

Những hành động, hành vi, lời nói mang tính chất kỳ thị, đả kích, có hay không có chủ đích cứ thế lặp đi lặp lại vào một cá nhân, một nhóm người nào đó. Không như bắt nạt hay tấn công thông thường, nạn nhân của những cuộc tấn công trên mạng không biết được những kẻ xúc phạm mình là ai nên phạm vi chia sẻ và ảnh hưởng rộng lớn hơn nhiều. Thường những cuộc tấn công sẽ nhằm vào những nhóm người yếu thế trong xã hội vì họ không dễ dàng tự vệ hay được luật pháp bảo vệ.

Xã hội Việt Nam ngày càng cởi mở với các nhóm người có xu hướng tính dục và bản dạng giới thiểu số. Thế nhưng, điều đó không bảo đảm họ được sống hạnh phúc. Sự thù ghét người LGBT nói chung và người chuyển giới nói riêng diễn ra rộng rãi trên các diễn đàn hay các nhóm “chat” kín hoặc công khai. Tất cả tự cho mình cái quyền được lăng mạ, sỉ nhục người khác chỉ vì người đó khác biệt.

Điển hình như câu chuyện của Lynk Lee vào đêm nhạc kỷ niệm ngày cô quay lại sân khấu âm nhạc hôm 12/06 vừa qua tại Hà Nội. Ngoài những tiếng vỗ tay, reo hò kèm những lời chúc tụng, còn một bộ phận không nhỏ những kẻ lợi dụng sự kiện của Lynk để tấn công cô một cách công khai và thô bạo.

Hơn 10.000 bình luận trên các nhóm theo dõi sự kiện trực tiếp thì có đến 80% là bàn về ngoại hình, giới tính, bộ phận sinh dục, cách làm tình, khả năng sinh đẻ, cách làm đàn bà và phần lớn những lời bình khiếm nhã nhất là từ đàn ông – những người lý ra phải đứng ra bênh vực, bảo vệ cho phụ nữ. Hay ít ra nếu không thể  nói tốt, ủng hộ thì các bạn có thể chọn cách im lặng, lướt qua đằng này họ lại hả hê bình luận, tấn công và miệt thị một cô gái chỉ vì cô ấy dám sống thật với giới tính của mình.

Hãy im lặng, chấp nhận sống mà không cần đòi hỏi sự bảo vệ

Có người còn khuyên: “Xã hội đã rất bình đẳng, không chém giết các bạn, cho phép người đồng tính, chuyển giới làm nghệ thuật, theo đuổi ước mơ của mình thì đừng đòi quyền hay lên báo chí ca thán làm gì”. Thật ra, một người trong quá trình trưởng thành việc được sống an toàn là rất cần thiết nên những người chuyển giới như Lynk không đòi thêm quyền mà họ cần xã hội, pháp luật công nhận và bảo vệ những quyền sống cơ bản trong đó có quyền được được hiện diện, kết hôn, được thay đổi hộ tịch hay đơn giản là quyền chống lại sự kỳ thị và phân biệt đối xử dựa trên cơ sở giới.

Mạng xã hội hôm qua như nổ tung sau những bài chia sẻ về câu chuyện của Lynk Lee từ những người bạn trong và ngoài cộng đồng. Điều đó cho thấy có rất nhiều người tử tế đã và đang lên án và không cho phép những hành vi nhục mạ, hay tấn công cơ thể người khác dưới bất kỳ hình thức nào.

Cộng đồng người chuyển giới và những người đồng hành đã đồng loạt thay đổi ảnh đại diện trên trang cá nhân để thể hiện sự ủng hộ. Có bạn còn chia sẻ những câu chuyện mình bị miệt thị, tấn công khi bắt đầu chẳng hành trình thay đổi ngoại hình của mình. Những nghệ sĩ có sức ảnh hưởng cũng lên tiếng bảo vệ cho Lynk và yêu cầu dừng những lời miệt thị, tấn công cơ thể đó lại. Điều đó phải bị nghiêm cấm và cần có chế tài răng đe để bảo vệ  tất cả phụ nữ yếu thế trong xã hội.

Trong rất nhiều bình luận, tôi đặc biệt nhớ một câu của bạn gái trẻ để lại “Trên giấy tờ là con trai thì người ta bình luận như vậy là đúng rồi, có được công nhận đâu mà đòi quyền lợi”. Thật, một khi người chuyển giới vẫn còn bị lề hóa trong hệ thống pháp lý tại Việt Nam thì ai sẽ bảo vệ mạng sống, nhân phẩm và hạnh phúc của họ. Cứ thế, những lời miệt thị như được chắp thêm cánh, nhắm vào những ai đi ngược lại chuẩn mực nam và nữ trong xã hội. Định kiến, thành kiến thật ra là đang phản ánh những lỗ hổng trong giáo dục, trong hệ thống pháp lý đã và đang thực thi bởi nó chỉ bảo vệ cho số đông mà không là tất cả.

Sự tử tế cuối cùng cũng thắng

Tháng 6 tháng của những cơn mưa, tháng của sự chia sẻ và tự hào của những người mang màu cờ bảy sắc. Với chủ đề năm nay “Phá Vỡ Sự Im Lặng” thì câu chuyện của Lynk Lee không còn đơn thuần là câu chuyện cá nhân mà trở thành câu chuyện truyền cảm hứng cho tất cả mọi người – dù bạn là ai, chức năng cơ thể ra sao, bản dạng giới, xu hướng tính dục nào, hay màu da, sắc tộc ra sao bạn cũng xứng đáng được bảo vệ và tôn trọng. Chúng ta không im lặng, không xấu hộ, không đau đớn khi bị ai đó vô tình hay cố tình miệt thị, tấn công trên mạng hay ngoài xã hội. Mọi người bắt đầu cùng chia sẻ,  lan tỏa những thông điệp bình đẳng, chống lại bạo lực giới không chỉ bằng lời nói mà còn bằng những hành động tốt đẹp.

Sự tử tế là khi chúng ta chấp nhận sự khác biệt của bản thân và những người bên cạnh. Không im lặng để những lời miệt thị, tấn công kia không còn cơ hội tiếp diễn với những người rất đỗi bình thường như  là bạn bè hay những người thân yêu chúng ta. Để một ngày; chẳng người đàn ông nào phải gồng mình lên vì những tiêu chuẩn “nam tính” mà xã hội áp đặt; chẳng người phụ nữ nào phải thấy mình kém cỏi chỉ vì mình đi ngược lại những mong đợi của xã hội; chẳng đứa trẻ nào phải bị bỏ rơi hay miệt thị khi nói ra mình là người đồng tính hay chuyển giới. Chẳng ai phải sống trong bóng tối bởi tất cả chúng ta xứng đáng được hiện diện, được pháp luật công nhận và bảo vệ.

MIA NGUYỄN

“Quái thai”

“Lũ biến thái”

“Nhìn không lên được”

“Con ấy xấu quá, nhìn phát ghét”

“Quan điểm đẹp mà không đẻ được cũng bỏ đi”

Những câu nói ấy không hề xa lạ trong đối thoại hằng ngày nhưng chẳng ai biết nó gây tổn thương lớn lao đến thế nào khi người trong cuộc vô tình nghe được. Điểm chung của những lời nói vu vơ, đôi khi miệt thị gay gắt chính là lấy ngoại hình làm thước đo để chỉ trích một đối tượng. Ngày nay cùng sự phát triển của mạng xã hội, sự miệt thị được đeo vào một chiếc mặt nạ muôn màu, chỉ cần một tài khoản, một tên gọi là ai cũng có thể tung hoành, thoải mái bình luận về vẻ bề ngoài, chức năng cơ thể người khác nếu thấy bất kỳ ai không vừa mắt.

Tấn công người khác chỉ vì sự khác biệt

Những hành động, hành vi, lời nói mang tính chất kỳ thị, đả kích, có hay không có chủ đích cứ thế lặp đi lặp lại vào một cá nhân, một nhóm người nào đó. Không như bắt nạt hay tấn công thông thường, nạn nhân của những cuộc tấn công trên mạng không biết được những kẻ xúc phạm mình là ai nên phạm vi chia sẻ và ảnh hưởng rộng lớn hơn nhiều. Thường những cuộc tấn công sẽ nhằm vào những nhóm người yếu thế trong xã hội vì họ không dễ dàng tự vệ hay được luật pháp bảo vệ.

Xã hội Việt Nam ngày càng cởi mở với các nhóm người có xu hướng tính dục và bản dạng giới thiểu số. Thế nhưng, điều đó không bảo đảm họ được sống hạnh phúc. Sự thù ghét người LGBT nói chung và người chuyển giới nói riêng diễn ra rộng rãi trên các diễn đàn hay các nhóm “chat” kín hoặc công khai. Tất cả tự cho mình cái quyền được lăng mạ, sỉ nhục người khác chỉ vì người đó khác biệt.

Điển hình như câu chuyện của Lynk Lee vào đêm nhạc kỷ niệm ngày cô quay lại sân khấu âm nhạc hôm 12/06 vừa qua tại Hà Nội. Ngoài những tiếng vỗ tay, reo hò kèm những lời chúc tụng, còn một bộ phận không nhỏ những kẻ lợi dụng sự kiện của Lynk để tấn công cô một cách công khai và thô bạo.

Hơn 10.000 bình luận trên các nhóm theo dõi sự kiện trực tiếp thì có đến 80% là bàn về ngoại hình, giới tính, bộ phận sinh dục, cách làm tình, khả năng sinh đẻ, cách làm đàn bà và phần lớn những lời bình khiếm nhã nhất là từ đàn ông – những người lý ra phải đứng ra bênh vực, bảo vệ cho phụ nữ. Hay ít ra nếu không thể  nói tốt, ủng hộ thì các bạn có thể chọn cách im lặng, lướt qua đằng này họ lại hả hê bình luận, tấn công và miệt thị một cô gái chỉ vì cô ấy dám sống thật với giới tính của mình.

Hãy im lặng, chấp nhận sống mà không cần đòi hỏi sự bảo vệ

Có người còn khuyên: “Xã hội đã rất bình đẳng, không chém giết các bạn, cho phép người đồng tính, chuyển giới làm nghệ thuật, theo đuổi ước mơ của mình thì đừng đòi quyền hay lên báo chí ca thán làm gì”. Thật ra, một người trong quá trình trưởng thành việc được sống an toàn là rất cần thiết nên những người chuyển giới như Lynk không đòi thêm quyền mà họ cần xã hội, pháp luật công nhận và bảo vệ những quyền sống cơ bản trong đó có quyền được được hiện diện, kết hôn, được thay đổi hộ tịch hay đơn giản là quyền chống lại sự kỳ thị và phân biệt đối xử dựa trên cơ sở giới.

Mạng xã hội hôm qua như nổ tung sau những bài chia sẻ về câu chuyện của Lynk Lee từ những người bạn trong và ngoài cộng đồng. Điều đó cho thấy có rất nhiều người tử tế đã và đang lên án và không cho phép những hành vi nhục mạ, hay tấn công cơ thể người khác dưới bất kỳ hình thức nào.

Cộng đồng người chuyển giới và những người đồng hành đã đồng loạt thay đổi ảnh đại diện trên trang cá nhân để thể hiện sự ủng hộ. Có bạn còn chia sẻ những câu chuyện mình bị miệt thị, tấn công khi bắt đầu chẳng hành trình thay đổi ngoại hình của mình. Những nghệ sĩ có sức ảnh hưởng cũng lên tiếng bảo vệ cho Lynk và yêu cầu dừng những lời miệt thị, tấn công cơ thể đó lại. Điều đó phải bị nghiêm cấm và cần có chế tài răng đe để bảo vệ  tất cả phụ nữ yếu thế trong xã hội.

Trong rất nhiều bình luận, tôi đặc biệt nhớ một câu của bạn gái trẻ để lại “Trên giấy tờ là con trai thì người ta bình luận như vậy là đúng rồi, có được công nhận đâu mà đòi quyền lợi”. Thật, một khi người chuyển giới vẫn còn bị lề hóa trong hệ thống pháp lý tại Việt Nam thì ai sẽ bảo vệ mạng sống, nhân phẩm và hạnh phúc của họ. Cứ thế, những lời miệt thị như được chắp thêm cánh, nhắm vào những ai đi ngược lại chuẩn mực nam và nữ trong xã hội. Định kiến, thành kiến thật ra là đang phản ánh những lỗ hổng trong giáo dục, trong hệ thống pháp lý đã và đang thực thi bởi nó chỉ bảo vệ cho số đông mà không là tất cả.

Sự tử tế cuối cùng cũng thắng

Tháng 6 tháng của những cơn mưa, tháng của sự chia sẻ và tự hào của những người mang màu cờ bảy sắc. Với chủ đề năm nay “Phá Vỡ Sự Im Lặng” thì câu chuyện của Lynk Lee không còn đơn thuần là câu chuyện cá nhân mà trở thành câu chuyện truyền cảm hứng cho tất cả mọi người – dù bạn là ai, chức năng cơ thể ra sao, bản dạng giới, xu hướng tính dục nào, hay màu da, sắc tộc ra sao bạn cũng xứng đáng được bảo vệ và tôn trọng. Chúng ta không im lặng, không xấu hộ, không đau đớn khi bị ai đó vô tình hay cố tình miệt thị, tấn công trên mạng hay ngoài xã hội. Mọi người bắt đầu cùng chia sẻ,  lan tỏa những thông điệp bình đẳng, chống lại bạo lực giới không chỉ bằng lời nói mà còn bằng những hành động tốt đẹp.

Sự tử tế là khi chúng ta chấp nhận sự khác biệt của bản thân và những người bên cạnh. Không im lặng để những lời miệt thị, tấn công kia không còn cơ hội tiếp diễn với những người rất đỗi bình thường như  là bạn bè hay những người thân yêu chúng ta. Để một ngày; chẳng người đàn ông nào phải gồng mình lên vì những tiêu chuẩn “nam tính” mà xã hội áp đặt; chẳng người phụ nữ nào phải thấy mình kém cỏi chỉ vì mình đi ngược lại những mong đợi của xã hội; chẳng đứa trẻ nào phải bị bỏ rơi hay miệt thị khi nói ra mình là người đồng tính hay chuyển giới. Chẳng ai phải sống trong bóng tối bởi tất cả chúng ta xứng đáng được hiện diện, được pháp luật công nhận và bảo vệ.

MIA NGUYỄN

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...