NGƯỜI LỚN HỌC GÌ TỪ TRẺ NHỎ

NGƯỜI LỚN HỌC GÌ TỪ TRẺ NHỎ

 

Những điểm mạnh gì ở một đứa bé mà người lớn như chúng ta dường như đã quên? Trẻ nhỏ tự tin hơn, can đảm hơn và tận hưởng cuộc sống nhiều hơn người lớn. Đôi khi tôi có cảm giác là chúng ta dành toàn bộ cuộc sống hiện tại để cố gắng để trở về với phiên bản trẻ em của mình ngày còn nhỏ. Dưới đây là những gì chúng ta có thể học hỏi từ trẻ nhỏ để thổi bùng sức sống mới ở tuổi trưởng thành.

1. Xem mỗi ngày là một khởi đầu mới mẻ

Mỗi người luôn có một cơ hội được gọi là ngày mai. Chẳng phải việc nghĩ rằng ngày mai là một ngày hoàn toàn mới chưa vướng phải lỗi lầm gì rất tuyệt vời hay sao? Chẳng phải cảm giác kết thúc một ngày học ở trường luôn luôn tuyệt vời hay sao?

Kỳ nghỉ hè 3 tháng có vẻ như kéo dài vô tận. Bởi vì khi bạn còn trẻ, mỗi ngày cảm thấy như một cuộc phiêu lưu và một ngày mới nghĩa là bạn có thêm cơ hội kết bạn mới, khám phá những cuộc phiêu lưu mới, học hỏi những điều mới mẻ. Trẻ nhỏ luôn bắt đầu một ngày một cách tươi mới.

2. Theo đuổi sự sáng tạo rất thú vị và hữu ích

“Hạnh phúc nằm ở niềm vui có một thành tựu nào đó và cảm giác phấn khích của nỗ lực sáng tạo.” – Franklin D. Roosevelt

Bạn có thường thấy trẻ nhỏ quên mất chính mình khi chơi một trò sáng tạo trong nhiều giờ liền không? Vẽ tranh, chơi đất sét, xây lâu đài cát với sự chú ý tỉ mỉ đến từng chi tiết. Vì một số lý do, khi con người già đi theo thời gian, chúng ta không còn chú trọng những hoạt động sáng tạo nữa.

Có bao nhiêu người đã trưởng thành ngoài các nghệ sĩ thường xuyên vẽ tranh? Bao nhiêu người còn chơi đất sét hoặc tô tượng chỉ để tận hưởng niềm vui đơn thuần thôi? Có lẽ tôi là một người hiếm hoi nằm trong số này với niềm đam mê tô tượng. Mỗi bức tượng tôi tô đều mất từ 3-4 tiếng đồng hồ với đủ loại sáng tạo từ phối màu, thêm chi tiết, viết chữ, sử dụng kim tuyến… và điều may mắn nhất đối với tôi chính là có một người bạn đời luôn ủng hộ sở thích này của tôi.

Câu hỏi kinh điển mà tôi nhận được từ bạn bè là: “Đến năm 80 tuổi mày còn tô tượng không?”. Tôi khá chắc chắn với câu trả lời của mình, mặc dù không ai tin điều đó cả. Hiện tại tôi còn tìm được thú vui mới trong việc tô màu những tập tranh mua sẵn ở nhà sách rồi dán đầy phòng như một cách trang trí sáng tạo. Hãy tin tôi, sáng tạo có thể khiến bạn cảm thấy đang sống hết mình với từng tế bào trong cơ thể mình. Đừng bao giờ ngừng sáng tạo!

3. Hãy can đảm

“Cuộc sống thu hẹp hoặc mở rộng theo tỷ lệ can đảm của một người.” – Anais Nin.

Hãy hát to lên. Khiêu vũ khi bạn cảm thấy thích. Thế giới của trẻ nhỏ được mở rộng ra vô hạn bởi vì chúng không bị giới hạn bởi nỗi sợ thất bại hay sợ mất mặt. Chúng tiến về phía trước với hy vọng và quyết tâm cao độ. Chúng chưa từng bị đánh bại, chưa từng trải qua thất bại. Chúng ôm lấy cuộc sống bằng đôi tay mở rộng của mình.

Lấy một ví dụ dễ bắt gặp nhất là trẻ nhỏ thường hỏi rất nhiều thứ, và chúng sẽ lặp đi lặp lại cùng câu hỏi đó cho đến khi nhận được câu trả lời. Còn người lớn đôi khi ngại hỏi vì sợ bị đánh giá, nếu đáp lại câu hỏi là sự im lặng từ đối phương thì người lớn cũng thường không hỏi lại lần 2, lần 3 với bao nhiêu suy diễn trong đầu theo kiểu: “Chắc người đó không muốn trả lời mình.”, “Có lẽ câu hỏi của mình ngớ ngẩn quá chăng?”… trong khi sự thật đôi khi chỉ đơn giản là đối phương đang tập trung việc gì đó và không nghe thấy bạn hỏi mà thôi.

4. Cười mỗi ngày

“Một ngày không có tiếng cười là một ngày lãng phí.” – Charlie Chaplin

Trẻ nhỏ có khả năng phi thường để tìm thấy niềm vui từ cuộc sống xung quanh. Chỉ cần xem sự hài hước mà một đứa trẻ có thể tìm thấy trong một trung tâm mua sắm hoặc tại công viên. Chúng nhìn thấy những hành động vui nhộn ở khắp mọi nơi.

5. Hãy năng vận động

Chơi đùa giúp chúng ta được tiếp thêm năng lượng và sức sống, giảm bớt gánh nặng, làm mới các giác quan tự nhiên và mở ra những khả năng mới trong cuộc sống.

Khi bạn còn trẻ, chơi đùa bên ngoài là hoạt động đặc biệt nhất trong ngày của bạn. Bạn sẽ chạy ra ngoài và rượt đuổi cùng lũ bạn cho đến khi thở hết hơi và hai gò má ửng hồng. Bạn sẽ không ngần ngại mà lộn mèo và không bao giờ nghĩ nó là một hình thức “tập thể dục” mà chỉ đơn giản là chơi đùa thôi. Và chuyện này thật vui. Biết cách chơi đùa vui vẻ cũng có thể xem là một loại tài năng.

6. Nuôi dưỡng tình bạn

Trong sự ngọt ngào của tình bạn là tiếng cười, và niềm vui được chia sẻ. Vì trong những điều nhỏ nhặt mà trái tim tìm thấy vào buổi sáng và được làm mới.

Trẻ nhỏ tìm thấy niềm vui thật sự khi chơi cùng với bạn bè và chúng thích làm những cái mới. Chúng tham gia các đội bóng, đi đến một bữa tiệc sinh nhật, bắt đầu đến trường mới. Đây là tất cả những cách mà trẻ nhỏ kết bạn mới. Trẻ em tuân thủ phương châm “càng nhiều càng tốt”, và người lớn cũng nên như vậy.

7. Hãy là anh hùng

Trên tất cả, hãy là nữ anh hùng trong cuộc sống của chính bạn, chứ đừng là nạn nhân. Khi một đứa trẻ kể một câu chuyện trong trường học hoặc sân bóng đá, nó thường là anh hùng trong câu chuyện đó. Thế giới xoay quanh trẻ nhỏ.

Khi con người già đi, chúng ta không muốn bị người khác đánh giá là ngạo mạn hay tự kỷ, vì vậy ta tự giấu bớt những thành tựu trong cuộc sống và không muốn khoe khoang. Chúng ta hạ mình để làm cho người khác thoải mái hoặc thân thiết hơn với mình. Nhưng khi làm như vậy, chúng ta thường trở nên tự ti hơn và đánh mất chính mình.

8. Những vết sẹo là huân chương danh dự

Đối với một đứa trẻ, mỗi một vết sẹo được xem là huân chương cho sự đấu tranh. Khi một đứa trẻ bị gãy xương phải bó bột, tất cả mọi người sẽ ký tên lên đó. Nó trở thành siêu sao của lớp, người đã sống sót sau cảnh hiểm nghèo. Nếu nó bị ngã và bị thương, mọi người đều muốn nhìn thấy vết sẹo. Trẻ nhỏ tự hào vì nó.

Khi chúng ta già đi, chúng ta che giấu vết sẹo của mình, những vết thương (kể cả vết thương lòng) thường trở thành bí mật của chúng ta. Chúng ta không muốn bị coi là yếu đuối hay đáng thương, vì vậy ta không nói cho người khác biết mình bị đau ở đâu. Nhưng những gì trẻ nhỏ dạy ta chính là những vết sẹo không phải là dấu hiệu của sự yếu đuối, vết sẹo là dấu hiệu của sức mạnh và sự sống còn. Là một câu chuyện để kể, một thành tựu.

9. Hãy thử những điều mới

Người đàn ông không thể khám phá đại dương mới trừ khi anh ta có can đảm để nhìn cảnh bờ biển mất hút trong mắt mình.

Trẻ em không ngại chơi một môn thể thao chưa bao giờ thử trước đây. Chúng sẽ nhảy trên tấm bạt lò xo, lặn xuống hồ bơi hoặc trượt tuyết xuống một ngọn núi dù đây là những việc hoàn toàn lạ lẫm.

Là người lớn, chúng ta sợ những thứ mình không biết trước. Chúng ta duy trì cảm giác an toàn trong khu vực thoải mái của mình và hiếm khi mạo hiểm ra ngoài. Phiêu lưu sẽ khơi gợi sự phấn khởi và đánh thức bầu nhiệt huyết của bạn.

10. Quan tâm đến những điều tưởng chừng rất nhỏ

Hãy tận hưởng những điều nhỏ nhoi bình dị nhất, bởi một ngày nào đó nhìn lại bạn sẽ nhận ra chúng là những điều lớn lao.

Cháu gái của tôi thích ngắm những con chim nhỏ chạy tới lui ở mép nước. Cô bé chú ý đến những đôi chân bé xíu của những chú chim và rằng lũ chim có thể chạy dọc trên bờ cát nhanh đến thế nào. Một điều tưởng chừng đơn giản lại đem đến cho cô bé niềm vui to lớn và cảm hứng sâu sắc. Lần gần nhất bạn dừng lại để ý thấy những phép lạ nhỏ bé xung quanh mình trong đời sống hàng ngày là khi nào? Cuộc sống sẽ đẹp hơn bao nhiêu nếu chúng ta có thể thấy những phép màu này một lần nữa, phải không?

LILA

Những điểm mạnh gì ở một đứa bé mà người lớn như chúng ta dường như đã quên? Trẻ nhỏ tự tin hơn, can đảm hơn và tận hưởng cuộc sống nhiều hơn người lớn. Đôi khi tôi có cảm giác là chúng ta dành toàn bộ cuộc sống hiện tại để cố gắng để trở về với phiên bản trẻ em của mình ngày còn nhỏ. Dưới đây là những gì chúng ta có thể học hỏi từ trẻ nhỏ để thổi bùng sức sống mới ở tuổi trưởng thành.

1. Xem mỗi ngày là một khởi đầu mới mẻ

Mỗi người luôn có một cơ hội được gọi là ngày mai. Chẳng phải việc nghĩ rằng ngày mai là một ngày hoàn toàn mới chưa vướng phải lỗi lầm gì rất tuyệt vời hay sao? Chẳng phải cảm giác kết thúc một ngày học ở trường luôn luôn tuyệt vời hay sao?

Kỳ nghỉ hè 3 tháng có vẻ như kéo dài vô tận. Bởi vì khi bạn còn trẻ, mỗi ngày cảm thấy như một cuộc phiêu lưu và một ngày mới nghĩa là bạn có thêm cơ hội kết bạn mới, khám phá những cuộc phiêu lưu mới, học hỏi những điều mới mẻ. Trẻ nhỏ luôn bắt đầu một ngày một cách tươi mới.

2. Theo đuổi sự sáng tạo rất thú vị và hữu ích

“Hạnh phúc nằm ở niềm vui có một thành tựu nào đó và cảm giác phấn khích của nỗ lực sáng tạo.” – Franklin D. Roosevelt

Bạn có thường thấy trẻ nhỏ quên mất chính mình khi chơi một trò sáng tạo trong nhiều giờ liền không? Vẽ tranh, chơi đất sét, xây lâu đài cát với sự chú ý tỉ mỉ đến từng chi tiết. Vì một số lý do, khi con người già đi theo thời gian, chúng ta không còn chú trọng những hoạt động sáng tạo nữa.

Có bao nhiêu người đã trưởng thành ngoài các nghệ sĩ thường xuyên vẽ tranh? Bao nhiêu người còn chơi đất sét hoặc tô tượng chỉ để tận hưởng niềm vui đơn thuần thôi? Có lẽ tôi là một người hiếm hoi nằm trong số này với niềm đam mê tô tượng. Mỗi bức tượng tôi tô đều mất từ 3-4 tiếng đồng hồ với đủ loại sáng tạo từ phối màu, thêm chi tiết, viết chữ, sử dụng kim tuyến… và điều may mắn nhất đối với tôi chính là có một người bạn đời luôn ủng hộ sở thích này của tôi.

Câu hỏi kinh điển mà tôi nhận được từ bạn bè là: “Đến năm 80 tuổi mày còn tô tượng không?”. Tôi khá chắc chắn với câu trả lời của mình, mặc dù không ai tin điều đó cả. Hiện tại tôi còn tìm được thú vui mới trong việc tô màu những tập tranh mua sẵn ở nhà sách rồi dán đầy phòng như một cách trang trí sáng tạo. Hãy tin tôi, sáng tạo có thể khiến bạn cảm thấy đang sống hết mình với từng tế bào trong cơ thể mình. Đừng bao giờ ngừng sáng tạo!

3. Hãy can đảm

“Cuộc sống thu hẹp hoặc mở rộng theo tỷ lệ can đảm của một người.” – Anais Nin.

Hãy hát to lên. Khiêu vũ khi bạn cảm thấy thích. Thế giới của trẻ nhỏ được mở rộng ra vô hạn bởi vì chúng không bị giới hạn bởi nỗi sợ thất bại hay sợ mất mặt. Chúng tiến về phía trước với hy vọng và quyết tâm cao độ. Chúng chưa từng bị đánh bại, chưa từng trải qua thất bại. Chúng ôm lấy cuộc sống bằng đôi tay mở rộng của mình.

Lấy một ví dụ dễ bắt gặp nhất là trẻ nhỏ thường hỏi rất nhiều thứ, và chúng sẽ lặp đi lặp lại cùng câu hỏi đó cho đến khi nhận được câu trả lời. Còn người lớn đôi khi ngại hỏi vì sợ bị đánh giá, nếu đáp lại câu hỏi là sự im lặng từ đối phương thì người lớn cũng thường không hỏi lại lần 2, lần 3 với bao nhiêu suy diễn trong đầu theo kiểu: “Chắc người đó không muốn trả lời mình.”, “Có lẽ câu hỏi của mình ngớ ngẩn quá chăng?”… trong khi sự thật đôi khi chỉ đơn giản là đối phương đang tập trung việc gì đó và không nghe thấy bạn hỏi mà thôi.

4. Cười mỗi ngày

“Một ngày không có tiếng cười là một ngày lãng phí.” – Charlie Chaplin

Trẻ nhỏ có khả năng phi thường để tìm thấy niềm vui từ cuộc sống xung quanh. Chỉ cần xem sự hài hước mà một đứa trẻ có thể tìm thấy trong một trung tâm mua sắm hoặc tại công viên. Chúng nhìn thấy những hành động vui nhộn ở khắp mọi nơi.

5. Hãy năng vận động

Chơi đùa giúp chúng ta được tiếp thêm năng lượng và sức sống, giảm bớt gánh nặng, làm mới các giác quan tự nhiên và mở ra những khả năng mới trong cuộc sống.

Khi bạn còn trẻ, chơi đùa bên ngoài là hoạt động đặc biệt nhất trong ngày của bạn. Bạn sẽ chạy ra ngoài và rượt đuổi cùng lũ bạn cho đến khi thở hết hơi và hai gò má ửng hồng. Bạn sẽ không ngần ngại mà lộn mèo và không bao giờ nghĩ nó là một hình thức “tập thể dục” mà chỉ đơn giản là chơi đùa thôi. Và chuyện này thật vui. Biết cách chơi đùa vui vẻ cũng có thể xem là một loại tài năng.

6. Nuôi dưỡng tình bạn

Trong sự ngọt ngào của tình bạn là tiếng cười, và niềm vui được chia sẻ. Vì trong những điều nhỏ nhặt mà trái tim tìm thấy vào buổi sáng và được làm mới.

Trẻ nhỏ tìm thấy niềm vui thật sự khi chơi cùng với bạn bè và chúng thích làm những cái mới. Chúng tham gia các đội bóng, đi đến một bữa tiệc sinh nhật, bắt đầu đến trường mới. Đây là tất cả những cách mà trẻ nhỏ kết bạn mới. Trẻ em tuân thủ phương châm “càng nhiều càng tốt”, và người lớn cũng nên như vậy.

7. Hãy là anh hùng

Trên tất cả, hãy là nữ anh hùng trong cuộc sống của chính bạn, chứ đừng là nạn nhân. Khi một đứa trẻ kể một câu chuyện trong trường học hoặc sân bóng đá, nó thường là anh hùng trong câu chuyện đó. Thế giới xoay quanh trẻ nhỏ.

Khi con người già đi, chúng ta không muốn bị người khác đánh giá là ngạo mạn hay tự kỷ, vì vậy ta tự giấu bớt những thành tựu trong cuộc sống và không muốn khoe khoang. Chúng ta hạ mình để làm cho người khác thoải mái hoặc thân thiết hơn với mình. Nhưng khi làm như vậy, chúng ta thường trở nên tự ti hơn và đánh mất chính mình.

8. Những vết sẹo là huân chương danh dự

Đối với một đứa trẻ, mỗi một vết sẹo được xem là huân chương cho sự đấu tranh. Khi một đứa trẻ bị gãy xương phải bó bột, tất cả mọi người sẽ ký tên lên đó. Nó trở thành siêu sao của lớp, người đã sống sót sau cảnh hiểm nghèo. Nếu nó bị ngã và bị thương, mọi người đều muốn nhìn thấy vết sẹo. Trẻ nhỏ tự hào vì nó.

Khi chúng ta già đi, chúng ta che giấu vết sẹo của mình, những vết thương (kể cả vết thương lòng) thường trở thành bí mật của chúng ta. Chúng ta không muốn bị coi là yếu đuối hay đáng thương, vì vậy ta không nói cho người khác biết mình bị đau ở đâu. Nhưng những gì trẻ nhỏ dạy ta chính là những vết sẹo không phải là dấu hiệu của sự yếu đuối, vết sẹo là dấu hiệu của sức mạnh và sự sống còn. Là một câu chuyện để kể, một thành tựu.

9. Hãy thử những điều mới

Người đàn ông không thể khám phá đại dương mới trừ khi anh ta có can đảm để nhìn cảnh bờ biển mất hút trong mắt mình.

Trẻ em không ngại chơi một môn thể thao chưa bao giờ thử trước đây. Chúng sẽ nhảy trên tấm bạt lò xo, lặn xuống hồ bơi hoặc trượt tuyết xuống một ngọn núi dù đây là những việc hoàn toàn lạ lẫm.

Là người lớn, chúng ta sợ những thứ mình không biết trước. Chúng ta duy trì cảm giác an toàn trong khu vực thoải mái của mình và hiếm khi mạo hiểm ra ngoài. Phiêu lưu sẽ khơi gợi sự phấn khởi và đánh thức bầu nhiệt huyết của bạn.

10. Quan tâm đến những điều tưởng chừng rất nhỏ

Hãy tận hưởng những điều nhỏ nhoi bình dị nhất, bởi một ngày nào đó nhìn lại bạn sẽ nhận ra chúng là những điều lớn lao.

Cháu gái của tôi thích ngắm những con chim nhỏ chạy tới lui ở mép nước. Cô bé chú ý đến những đôi chân bé xíu của những chú chim và rằng lũ chim có thể chạy dọc trên bờ cát nhanh đến thế nào. Một điều tưởng chừng đơn giản lại đem đến cho cô bé niềm vui to lớn và cảm hứng sâu sắc. Lần gần nhất bạn dừng lại để ý thấy những phép lạ nhỏ bé xung quanh mình trong đời sống hàng ngày là khi nào? Cuộc sống sẽ đẹp hơn bao nhiêu nếu chúng ta có thể thấy những phép màu này một lần nữa, phải không?

LILA

TẠI SAO NGƯỜI BỊ SO SÁNH THỜI THƠ ẤU DỄ YÊU TRONG BẤT AN

Những người lớn lên trong môi trường thường xuyên bị so sánh — với anh chị em, với người khác, hoặc với những chuẩn mực ngầm về “đứa trẻ tốt hơn” — rất dễ mang theo một kiểu yêu đầy bất an khi trưởng thành. Bất an này không phải do họ thiếu khả năng yêu, mà vì hệ...

YÊU AI CŨNG KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Với nhiều người, cảm giác “mình không đủ, mình thua kém người khác” không xuất hiện một cách ngẫu nhiên trong các mối quan hệ trưởng thành. Nó thường bắt nguồn từ những trải nghiệm rất sớm, khi họ lớn lên trong môi trường bị so sánh — với anh chị em trong gia đình,...

SAU KHI RỜI NGƯỜI ÁI KỶ, VÌ SAO VẪN NHỚ VÀ QUAY LẠI

Việc rời khỏi một mối quan hệ mang tính ái kỷ không đồng nghĩa với việc cảm xúc chấm dứt. Trên thực tế, nhiều người trải nghiệm một nghịch lý đau đớn: dù đã rời đi vì bị tổn thương, họ vẫn nhớ, vẫn khao khát và đôi khi quay lại. Hiện tượng này không phản ánh sự yếu...

VÌ SAO NGƯỜI BỊ ÁI KỶ THU HÚT VÀ KHÓ RỜI ĐI

Những người ở lại lâu trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ thường không phải vì họ “yếu đuối”, “thiếu hiểu biết” hay “mù quáng vì tình”. Ngược lại, rất nhiều người trong số họ nhạy cảm, có khả năng đồng cảm cao và quen chịu trách nhiệm cảm xúc từ sớm. Chính những đặc...

NGƯỜI ÁI KỶ CHỈ RỜI KHỎI BẠN KHI BẠN KHÔNG CÒN KHẢ NĂNG LỢI DỤNG

Trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ cao, sự rời đi hiếm khi xảy ra vì hết tình cảm hay vì xung đột không thể giải quyết. Thay vào đó, sự đứt gãy thường xuất hiện khi đối phương không còn đáp ứng được chức năng điều tiết, nâng đỡ hoặc phục vụ cho nhu cầu tâm lý của...

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

TẠI SAO NGƯỜI BỊ SO SÁNH THỜI THƠ ẤU DỄ YÊU TRONG BẤT AN

Những người lớn lên trong môi trường thường xuyên bị so sánh — với anh chị em, với người khác, hoặc với những chuẩn mực ngầm về “đứa trẻ tốt hơn” — rất dễ mang theo một kiểu yêu đầy bất an khi trưởng thành. Bất an này không phải do họ thiếu khả năng yêu, mà vì hệ...

YÊU AI CŨNG KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Với nhiều người, cảm giác “mình không đủ, mình thua kém người khác” không xuất hiện một cách ngẫu nhiên trong các mối quan hệ trưởng thành. Nó thường bắt nguồn từ những trải nghiệm rất sớm, khi họ lớn lên trong môi trường bị so sánh — với anh chị em trong gia đình,...

SAU KHI RỜI NGƯỜI ÁI KỶ, VÌ SAO VẪN NHỚ VÀ QUAY LẠI

Việc rời khỏi một mối quan hệ mang tính ái kỷ không đồng nghĩa với việc cảm xúc chấm dứt. Trên thực tế, nhiều người trải nghiệm một nghịch lý đau đớn: dù đã rời đi vì bị tổn thương, họ vẫn nhớ, vẫn khao khát và đôi khi quay lại. Hiện tượng này không phản ánh sự yếu...

VÌ SAO NGƯỜI BỊ ÁI KỶ THU HÚT VÀ KHÓ RỜI ĐI

Những người ở lại lâu trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ thường không phải vì họ “yếu đuối”, “thiếu hiểu biết” hay “mù quáng vì tình”. Ngược lại, rất nhiều người trong số họ nhạy cảm, có khả năng đồng cảm cao và quen chịu trách nhiệm cảm xúc từ sớm. Chính những đặc...

NGƯỜI ÁI KỶ CHỈ RỜI KHỎI BẠN KHI BẠN KHÔNG CÒN KHẢ NĂNG LỢI DỤNG

Trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ cao, sự rời đi hiếm khi xảy ra vì hết tình cảm hay vì xung đột không thể giải quyết. Thay vào đó, sự đứt gãy thường xuất hiện khi đối phương không còn đáp ứng được chức năng điều tiết, nâng đỡ hoặc phục vụ cho nhu cầu tâm lý của...

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...