HÃY CỨ LÀ TÌNH NHÂN!

HÃY CỨ LÀ TÌNH NHÂN!

 

Trong cuộc đời mỗi con người chắc gì ai dám nói rằng mình hoàn hảo và vô tư lự trước thế thái nhân tình. Đọc lướt qua những câu chuyện tình yêu được gửi đến cho các chuyên mục “tâm sự”, tôi nhận ra rằng cuộc đời là một vòng xoay bất tận và chữ “tình” vận vào đời nhau như một trò chơi may rủi. Có lựa chọn nên mới có oán than và đổ lỗi.

Có người ly hôn vì một kẻ thứ ba lầm lỡ xen ngang vào mối quan hệ vợ chồng, chưa kịp nguôi ngoai, nửa muốn trốn chạy khỏi những đớn đau rồi chẳng lâu sau chính bản thân mình lại vô tình trở thành kẻ thứ ba nghẹn đắng.

Thế nhưng, trong một mối quan hệ tình cảm một khi đã xem nhau là tình nhân thì chưa hẳn đã là yêu đương nhập nhằng, đó có thể là vợ chồng nhưng luôn tôn trọng và đối đãi “tương kính như tân”, hoặc đơn thuần tình nhân là những anh chàng cô nàng độc thân say mê nhau nhiều như thế.

Tình nhân ví trong hôn nhân cần sự cố gắng, nỗ lực rất lớn giữa hai người. Chưa hẳn yêu nhau nhiều thì mới là tình nhân mà quan trọng nhất đó là cách suy nghĩ, hành động mà cả hai đều hướng về nhau. Biết sẻ chia những được mất, vui buồn và những thăng trầm trong cuộc sống mà chẳng chút muộn phiền vì ai cùng vững tin rằng ta luôn có nhau bên cạnh cuộc đời.

Trong cuộc sống dài dằng dặc với những thăng trầm, vợ chồng trẻ hẳn cũng sẽ có lúc cảm thấy thân thể mệt mỏi rã rời và tâm trí bất an, khi ấy cần lắm là sự thấu hiểu và cảm thông dành cho nhau để thấy cả hai cần nhau đến thế nào.   

Nếu khi vật đổi sao dời mà ta chẳng thể xem vợ chồng mình như “ tình nhân” để nâng niu, chìu chuộng và khát khao được có nhau như thuở nào thì chắc hẳn rằng chẳng ai thiết tha chi một ánh mắt nuông chìu và đắm say gì với điều ta đã quá quen thuộc.

Lãng mạn đôi khi là một đặc ân chỉ tình nhân mới có, còn khi ta đã cưới nhau về thì nghĩa tình chồng vợ cao dày nên chẳng ai còn dám nghĩ đến lãng mạn. Hãy thử tưởng tượng xem hôn nhân cả đời mà hương vị của món ăn chỉ là từng ấy thì chán ngán là chuyện rất bình thường.

Tình yêu trong hôn nhân cần được nuôi dưỡng, và chỉ có thể hãy cứ xem nhau là tình nhân thì ta mới không ỷ lại, mới thấy mình cần cố gắng để có nhau như những tri kỷ không thể thiếu trong đời.

Khi trở thành những nhân tình trong hôn nhân của chính mình là lúc ta biết tôn trọng những sở thích cá nhân của nhau, cho nhau những khoảng không gian yên tĩnh để làm mới cảm xúc của mình. Một chiếc hôn vụng trộm ngay bãi đậu xe, một cái vuốt ve khẽ khàng trong lúc đợi chờ thang máy, một chút và một chút cố gắng nghĩ về nhau như lúc đầu tiên ta mới yêu thì chẳng bao giờ tình yêu kia vơi cạn.

Trong hôn nhân, cũng lắm lúc tôi vô tâm không nghĩ đến những cảm xúc của chồng mình. Cũng có lúc anh làm tôi giận đến rơi nước mắt. Cãi vã là chuyện thường tình trong một cuộc hôn nhân, thế nhưng ta học được gì, tôn trọng nhau như thế nào trong những khoảng lặng đó mới là điều quan trọng.

Chẳng lẽ sau mỗi lần hờn giận ta lại buông bỏ nhau ra như thể chẳng ai là gì của nhau. Vậy nên chúng tôi luôn có một nguyên tắc, dù giận nhau thế nào cũng phải ngủ cùng nhau, rồi qua hôm sau sẽ ngồi lại để cùng nói về vấn đề mình không vừa ý. Chẳng bao giờ chúng tôi hời hợt với cảm xúc và tình yêu của chính mình.

Chẳng có tình yêu nào là vĩnh cửu, và cũng chẳng thể nào mong đợi tình yêu chỉ đầy những mật ngọt mà không tồn tại những đắng cay. Biết hưởng thụ cuộc sống, biết cùng nhau nếm trải những vị cay nồng mà đời sống hôn nhân mang lại thì ta mới thấy vòng tay qua nhau chưa bao giờ ngột ngạt vì tình mãi dạt dào khi ta có nhau.

Tình nhân trong hôn nhân là thế! Vậy tình nhân bên lề của một cuộc hôn nhân thì sao? Lúc này “tình nhân” mà chúng ta đang đề cập bỗng chốc trở thành hai từ cực kỳ nguy hiểm, chứa đầy những tổn thương. Có khi chẳng cần phải có quan hệ thể xác, chẳng màng đến hứa hẹn trăm năm, quay mặt đi ta lại trở thành tình nhân trong tâm trí của nhau. Những câu chuyện đời thường được kể để xoa dịu nỗi cô đơn quạnh quẽ, hay bằng một ánh mắt cảm thông ta lại nuôi dưỡng một bóng hình rồi chôn chân mình trong vũng bùn của tuyệt vọng.

“Đừng là vợ là chồng, rồi nhìn nhau chán ngán. Hãy cứ lá tình nhân, để tình ta mênh mông”  lời bài hát du dương trong một góc quán quen thuộc. Những đôi tình nhân đang say sưa, mà chắc gì là phải bởi có khi họ chỉ vội vàng trao nhau chút tình thừa để thấy mình còn tồn tại, để tiếp tục hơi thở của cuộc hôn nhân còn sót lại.

Mà tình nhân thì chẳng cần đòi hỏi, chẳng bao giờ có thể sở hữu được nhau nên họ mới nâng niu. Tình nhân đến tình nhân đi, chỉ còn ta ở lại với nồng nàn, với cõi lòng trống vắng, cứ như vậy mãi mãi không bao giờ dừng lại ở bên nhau.

Bởi thế mới có nhiều người cho rằng lấy vợ làm tình nhân chứ mấy ai lấy tình nhân làm vợ do những rạch ròi giữa tình yêu và sự chiếm hữu. Có nhau rồi thì chẳng còn cái cảm giác nhớ nhung cuồng dại, chẳng còn tha thiết, đắm say. Chính sự ích kỷ có khi lại là nguyên nhân đưa đường dẫn lối, đưa đẩy những tâm hồn mộng mị, cô đơn tìm đến bên nhau.

Nhưng sao tôi lại thương cái người ở lại, bởi không ai khác hơn chính họ lại là người gặm nhấm tàn tro của nỗi cô đơn vụng dại. Có trăm đường và muôn hướng để đi tìm hạnh phúc sao lại chọn con đường tình chông chênh vô lối.

Cuộc đời luôn là thế, có một tình nhân luôn được cưng chiều và danh chính bên chồng, bên vợ nhưng rồi cũng có một dạng tình nhân mãi chỉ đứng ở phía sau, lặng lẽ, âm thầm đến khàn cả giọng mà nhìn người ta quay lưng ngoảnh bước. Chuyện đời vẫn luôn mang nhiều những chông chênh nên tình nhân thì muôn dạng và nỗi đau thì không cùng.

MIA

Trong cuộc đời mỗi con người chắc gì ai dám nói rằng mình hoàn hảo và vô tư lự trước thế thái nhân tình. Đọc lướt qua những câu chuyện tình yêu được gửi đến cho các chuyên mục “tâm sự”, tôi nhận ra rằng cuộc đời là một vòng xoay bất tận và chữ “tình” vận vào đời nhau như một trò chơi may rủi. Có lựa chọn nên mới có oán than và đổ lỗi.

Có người ly hôn vì một kẻ thứ ba lầm lỡ xen ngang vào mối quan hệ vợ chồng, chưa kịp nguôi ngoai, nửa muốn trốn chạy khỏi những đớn đau rồi chẳng lâu sau chính bản thân mình lại vô tình trở thành kẻ thứ ba nghẹn đắng.

Thế nhưng, trong một mối quan hệ tình cảm một khi đã xem nhau là tình nhân thì chưa hẳn đã là yêu đương nhập nhằng, đó có thể là vợ chồng nhưng luôn tôn trọng và đối đãi “tương kính như tân”, hoặc đơn thuần tình nhân là những anh chàng cô nàng độc thân say mê nhau nhiều như thế.

Tình nhân ví trong hôn nhân cần sự cố gắng, nỗ lực rất lớn giữa hai người. Chưa hẳn yêu nhau nhiều thì mới là tình nhân mà quan trọng nhất đó là cách suy nghĩ, hành động mà cả hai đều hướng về nhau. Biết sẻ chia những được mất, vui buồn và những thăng trầm trong cuộc sống mà chẳng chút muộn phiền vì ai cùng vững tin rằng ta luôn có nhau bên cạnh cuộc đời.

Trong cuộc sống dài dằng dặc với những thăng trầm, vợ chồng trẻ hẳn cũng sẽ có lúc cảm thấy thân thể mệt mỏi rã rời và tâm trí bất an, khi ấy cần lắm là sự thấu hiểu và cảm thông dành cho nhau để thấy cả hai cần nhau đến thế nào.   

Nếu khi vật đổi sao dời mà ta chẳng thể xem vợ chồng mình như “ tình nhân” để nâng niu, chìu chuộng và khát khao được có nhau như thuở nào thì chắc hẳn rằng chẳng ai thiết tha chi một ánh mắt nuông chìu và đắm say gì với điều ta đã quá quen thuộc.

Lãng mạn đôi khi là một đặc ân chỉ tình nhân mới có, còn khi ta đã cưới nhau về thì nghĩa tình chồng vợ cao dày nên chẳng ai còn dám nghĩ đến lãng mạn. Hãy thử tưởng tượng xem hôn nhân cả đời mà hương vị của món ăn chỉ là từng ấy thì chán ngán là chuyện rất bình thường.

Tình yêu trong hôn nhân cần được nuôi dưỡng, và chỉ có thể hãy cứ xem nhau là tình nhân thì ta mới không ỷ lại, mới thấy mình cần cố gắng để có nhau như những tri kỷ không thể thiếu trong đời.

Khi trở thành những nhân tình trong hôn nhân của chính mình là lúc ta biết tôn trọng những sở thích cá nhân của nhau, cho nhau những khoảng không gian yên tĩnh để làm mới cảm xúc của mình. Một chiếc hôn vụng trộm ngay bãi đậu xe, một cái vuốt ve khẽ khàng trong lúc đợi chờ thang máy, một chút và một chút cố gắng nghĩ về nhau như lúc đầu tiên ta mới yêu thì chẳng bao giờ tình yêu kia vơi cạn.

Trong hôn nhân, cũng lắm lúc tôi vô tâm không nghĩ đến những cảm xúc của chồng mình. Cũng có lúc anh làm tôi giận đến rơi nước mắt. Cãi vã là chuyện thường tình trong một cuộc hôn nhân, thế nhưng ta học được gì, tôn trọng nhau như thế nào trong những khoảng lặng đó mới là điều quan trọng.

Chẳng lẽ sau mỗi lần hờn giận ta lại buông bỏ nhau ra như thể chẳng ai là gì của nhau. Vậy nên chúng tôi luôn có một nguyên tắc, dù giận nhau thế nào cũng phải ngủ cùng nhau, rồi qua hôm sau sẽ ngồi lại để cùng nói về vấn đề mình không vừa ý. Chẳng bao giờ chúng tôi hời hợt với cảm xúc và tình yêu của chính mình.

Chẳng có tình yêu nào là vĩnh cửu, và cũng chẳng thể nào mong đợi tình yêu chỉ đầy những mật ngọt mà không tồn tại những đắng cay. Biết hưởng thụ cuộc sống, biết cùng nhau nếm trải những vị cay nồng mà đời sống hôn nhân mang lại thì ta mới thấy vòng tay qua nhau chưa bao giờ ngột ngạt vì tình mãi dạt dào khi ta có nhau.

Tình nhân trong hôn nhân là thế! Vậy tình nhân bên lề của một cuộc hôn nhân thì sao? Lúc này “tình nhân” mà chúng ta đang đề cập bỗng chốc trở thành hai từ cực kỳ nguy hiểm, chứa đầy những tổn thương. Có khi chẳng cần phải có quan hệ thể xác, chẳng màng đến hứa hẹn trăm năm, quay mặt đi ta lại trở thành tình nhân trong tâm trí của nhau. Những câu chuyện đời thường được kể để xoa dịu nỗi cô đơn quạnh quẽ, hay bằng một ánh mắt cảm thông ta lại nuôi dưỡng một bóng hình rồi chôn chân mình trong vũng bùn của tuyệt vọng.

“Đừng là vợ là chồng, rồi nhìn nhau chán ngán. Hãy cứ lá tình nhân, để tình ta mênh mông”  lời bài hát du dương trong một góc quán quen thuộc. Những đôi tình nhân đang say sưa, mà chắc gì là phải bởi có khi họ chỉ vội vàng trao nhau chút tình thừa để thấy mình còn tồn tại, để tiếp tục hơi thở của cuộc hôn nhân còn sót lại.

Mà tình nhân thì chẳng cần đòi hỏi, chẳng bao giờ có thể sở hữu được nhau nên họ mới nâng niu. Tình nhân đến tình nhân đi, chỉ còn ta ở lại với nồng nàn, với cõi lòng trống vắng, cứ như vậy mãi mãi không bao giờ dừng lại ở bên nhau.

Bởi thế mới có nhiều người cho rằng lấy vợ làm tình nhân chứ mấy ai lấy tình nhân làm vợ do những rạch ròi giữa tình yêu và sự chiếm hữu. Có nhau rồi thì chẳng còn cái cảm giác nhớ nhung cuồng dại, chẳng còn tha thiết, đắm say. Chính sự ích kỷ có khi lại là nguyên nhân đưa đường dẫn lối, đưa đẩy những tâm hồn mộng mị, cô đơn tìm đến bên nhau.

Nhưng sao tôi lại thương cái người ở lại, bởi không ai khác hơn chính họ lại là người gặm nhấm tàn tro của nỗi cô đơn vụng dại. Có trăm đường và muôn hướng để đi tìm hạnh phúc sao lại chọn con đường tình chông chênh vô lối.

Cuộc đời luôn là thế, có một tình nhân luôn được cưng chiều và danh chính bên chồng, bên vợ nhưng rồi cũng có một dạng tình nhân mãi chỉ đứng ở phía sau, lặng lẽ, âm thầm đến khàn cả giọng mà nhìn người ta quay lưng ngoảnh bước. Chuyện đời vẫn luôn mang nhiều những chông chênh nên tình nhân thì muôn dạng và nỗi đau thì không cùng.

MIA

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CHE GIẤU BÍ MẬT ĐỂ GIA ĐÌNH KHÔNG TAN VỠ

Trong nhiều gia đình, khi có một sự thật khó chấp nhận – như chuyện vợ hoặc chồng ngoại tình, hay việc hôn nhân không còn hạnh phúc – các thành viên thường chọn cách che giấu và né tránh. Người lớn nói dối rằng “mọi chuyện vẫn ổn”, con cái giả vờ tin, còn cả gia đình...

LGBT+ – NỖI ĐAU MANG TÊN CÔ ĐƠN

  Cô đơn là trải nghiệm mà ai cũng từng nếm trải, nhưng với cộng đồng LGBT+, nỗi cô đơn thường mang màu sắc đặc biệt sâu và đau hơn. Khi một người lớn lên trong môi trường bị kỳ thị, từ chối hay không được công nhận, não bộ họ liên tục ghi nhận tín hiệu “mình...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...