HÃY CỨ LÀ TÌNH NHÂN!

HÃY CỨ LÀ TÌNH NHÂN!

 

Trong cuộc đời mỗi con người chắc gì ai dám nói rằng mình hoàn hảo và vô tư lự trước thế thái nhân tình. Đọc lướt qua những câu chuyện tình yêu được gửi đến cho các chuyên mục “tâm sự”, tôi nhận ra rằng cuộc đời là một vòng xoay bất tận và chữ “tình” vận vào đời nhau như một trò chơi may rủi. Có lựa chọn nên mới có oán than và đổ lỗi.

Có người ly hôn vì một kẻ thứ ba lầm lỡ xen ngang vào mối quan hệ vợ chồng, chưa kịp nguôi ngoai, nửa muốn trốn chạy khỏi những đớn đau rồi chẳng lâu sau chính bản thân mình lại vô tình trở thành kẻ thứ ba nghẹn đắng.

Thế nhưng, trong một mối quan hệ tình cảm một khi đã xem nhau là tình nhân thì chưa hẳn đã là yêu đương nhập nhằng, đó có thể là vợ chồng nhưng luôn tôn trọng và đối đãi “tương kính như tân”, hoặc đơn thuần tình nhân là những anh chàng cô nàng độc thân say mê nhau nhiều như thế.

Tình nhân ví trong hôn nhân cần sự cố gắng, nỗ lực rất lớn giữa hai người. Chưa hẳn yêu nhau nhiều thì mới là tình nhân mà quan trọng nhất đó là cách suy nghĩ, hành động mà cả hai đều hướng về nhau. Biết sẻ chia những được mất, vui buồn và những thăng trầm trong cuộc sống mà chẳng chút muộn phiền vì ai cùng vững tin rằng ta luôn có nhau bên cạnh cuộc đời.

Trong cuộc sống dài dằng dặc với những thăng trầm, vợ chồng trẻ hẳn cũng sẽ có lúc cảm thấy thân thể mệt mỏi rã rời và tâm trí bất an, khi ấy cần lắm là sự thấu hiểu và cảm thông dành cho nhau để thấy cả hai cần nhau đến thế nào.   

Nếu khi vật đổi sao dời mà ta chẳng thể xem vợ chồng mình như “ tình nhân” để nâng niu, chìu chuộng và khát khao được có nhau như thuở nào thì chắc hẳn rằng chẳng ai thiết tha chi một ánh mắt nuông chìu và đắm say gì với điều ta đã quá quen thuộc.

Lãng mạn đôi khi là một đặc ân chỉ tình nhân mới có, còn khi ta đã cưới nhau về thì nghĩa tình chồng vợ cao dày nên chẳng ai còn dám nghĩ đến lãng mạn. Hãy thử tưởng tượng xem hôn nhân cả đời mà hương vị của món ăn chỉ là từng ấy thì chán ngán là chuyện rất bình thường.

Tình yêu trong hôn nhân cần được nuôi dưỡng, và chỉ có thể hãy cứ xem nhau là tình nhân thì ta mới không ỷ lại, mới thấy mình cần cố gắng để có nhau như những tri kỷ không thể thiếu trong đời.

Khi trở thành những nhân tình trong hôn nhân của chính mình là lúc ta biết tôn trọng những sở thích cá nhân của nhau, cho nhau những khoảng không gian yên tĩnh để làm mới cảm xúc của mình. Một chiếc hôn vụng trộm ngay bãi đậu xe, một cái vuốt ve khẽ khàng trong lúc đợi chờ thang máy, một chút và một chút cố gắng nghĩ về nhau như lúc đầu tiên ta mới yêu thì chẳng bao giờ tình yêu kia vơi cạn.

Trong hôn nhân, cũng lắm lúc tôi vô tâm không nghĩ đến những cảm xúc của chồng mình. Cũng có lúc anh làm tôi giận đến rơi nước mắt. Cãi vã là chuyện thường tình trong một cuộc hôn nhân, thế nhưng ta học được gì, tôn trọng nhau như thế nào trong những khoảng lặng đó mới là điều quan trọng.

Chẳng lẽ sau mỗi lần hờn giận ta lại buông bỏ nhau ra như thể chẳng ai là gì của nhau. Vậy nên chúng tôi luôn có một nguyên tắc, dù giận nhau thế nào cũng phải ngủ cùng nhau, rồi qua hôm sau sẽ ngồi lại để cùng nói về vấn đề mình không vừa ý. Chẳng bao giờ chúng tôi hời hợt với cảm xúc và tình yêu của chính mình.

Chẳng có tình yêu nào là vĩnh cửu, và cũng chẳng thể nào mong đợi tình yêu chỉ đầy những mật ngọt mà không tồn tại những đắng cay. Biết hưởng thụ cuộc sống, biết cùng nhau nếm trải những vị cay nồng mà đời sống hôn nhân mang lại thì ta mới thấy vòng tay qua nhau chưa bao giờ ngột ngạt vì tình mãi dạt dào khi ta có nhau.

Tình nhân trong hôn nhân là thế! Vậy tình nhân bên lề của một cuộc hôn nhân thì sao? Lúc này “tình nhân” mà chúng ta đang đề cập bỗng chốc trở thành hai từ cực kỳ nguy hiểm, chứa đầy những tổn thương. Có khi chẳng cần phải có quan hệ thể xác, chẳng màng đến hứa hẹn trăm năm, quay mặt đi ta lại trở thành tình nhân trong tâm trí của nhau. Những câu chuyện đời thường được kể để xoa dịu nỗi cô đơn quạnh quẽ, hay bằng một ánh mắt cảm thông ta lại nuôi dưỡng một bóng hình rồi chôn chân mình trong vũng bùn của tuyệt vọng.

“Đừng là vợ là chồng, rồi nhìn nhau chán ngán. Hãy cứ lá tình nhân, để tình ta mênh mông”  lời bài hát du dương trong một góc quán quen thuộc. Những đôi tình nhân đang say sưa, mà chắc gì là phải bởi có khi họ chỉ vội vàng trao nhau chút tình thừa để thấy mình còn tồn tại, để tiếp tục hơi thở của cuộc hôn nhân còn sót lại.

Mà tình nhân thì chẳng cần đòi hỏi, chẳng bao giờ có thể sở hữu được nhau nên họ mới nâng niu. Tình nhân đến tình nhân đi, chỉ còn ta ở lại với nồng nàn, với cõi lòng trống vắng, cứ như vậy mãi mãi không bao giờ dừng lại ở bên nhau.

Bởi thế mới có nhiều người cho rằng lấy vợ làm tình nhân chứ mấy ai lấy tình nhân làm vợ do những rạch ròi giữa tình yêu và sự chiếm hữu. Có nhau rồi thì chẳng còn cái cảm giác nhớ nhung cuồng dại, chẳng còn tha thiết, đắm say. Chính sự ích kỷ có khi lại là nguyên nhân đưa đường dẫn lối, đưa đẩy những tâm hồn mộng mị, cô đơn tìm đến bên nhau.

Nhưng sao tôi lại thương cái người ở lại, bởi không ai khác hơn chính họ lại là người gặm nhấm tàn tro của nỗi cô đơn vụng dại. Có trăm đường và muôn hướng để đi tìm hạnh phúc sao lại chọn con đường tình chông chênh vô lối.

Cuộc đời luôn là thế, có một tình nhân luôn được cưng chiều và danh chính bên chồng, bên vợ nhưng rồi cũng có một dạng tình nhân mãi chỉ đứng ở phía sau, lặng lẽ, âm thầm đến khàn cả giọng mà nhìn người ta quay lưng ngoảnh bước. Chuyện đời vẫn luôn mang nhiều những chông chênh nên tình nhân thì muôn dạng và nỗi đau thì không cùng.

MIA

Trong cuộc đời mỗi con người chắc gì ai dám nói rằng mình hoàn hảo và vô tư lự trước thế thái nhân tình. Đọc lướt qua những câu chuyện tình yêu được gửi đến cho các chuyên mục “tâm sự”, tôi nhận ra rằng cuộc đời là một vòng xoay bất tận và chữ “tình” vận vào đời nhau như một trò chơi may rủi. Có lựa chọn nên mới có oán than và đổ lỗi.

Có người ly hôn vì một kẻ thứ ba lầm lỡ xen ngang vào mối quan hệ vợ chồng, chưa kịp nguôi ngoai, nửa muốn trốn chạy khỏi những đớn đau rồi chẳng lâu sau chính bản thân mình lại vô tình trở thành kẻ thứ ba nghẹn đắng.

Thế nhưng, trong một mối quan hệ tình cảm một khi đã xem nhau là tình nhân thì chưa hẳn đã là yêu đương nhập nhằng, đó có thể là vợ chồng nhưng luôn tôn trọng và đối đãi “tương kính như tân”, hoặc đơn thuần tình nhân là những anh chàng cô nàng độc thân say mê nhau nhiều như thế.

Tình nhân ví trong hôn nhân cần sự cố gắng, nỗ lực rất lớn giữa hai người. Chưa hẳn yêu nhau nhiều thì mới là tình nhân mà quan trọng nhất đó là cách suy nghĩ, hành động mà cả hai đều hướng về nhau. Biết sẻ chia những được mất, vui buồn và những thăng trầm trong cuộc sống mà chẳng chút muộn phiền vì ai cùng vững tin rằng ta luôn có nhau bên cạnh cuộc đời.

Trong cuộc sống dài dằng dặc với những thăng trầm, vợ chồng trẻ hẳn cũng sẽ có lúc cảm thấy thân thể mệt mỏi rã rời và tâm trí bất an, khi ấy cần lắm là sự thấu hiểu và cảm thông dành cho nhau để thấy cả hai cần nhau đến thế nào.   

Nếu khi vật đổi sao dời mà ta chẳng thể xem vợ chồng mình như “ tình nhân” để nâng niu, chìu chuộng và khát khao được có nhau như thuở nào thì chắc hẳn rằng chẳng ai thiết tha chi một ánh mắt nuông chìu và đắm say gì với điều ta đã quá quen thuộc.

Lãng mạn đôi khi là một đặc ân chỉ tình nhân mới có, còn khi ta đã cưới nhau về thì nghĩa tình chồng vợ cao dày nên chẳng ai còn dám nghĩ đến lãng mạn. Hãy thử tưởng tượng xem hôn nhân cả đời mà hương vị của món ăn chỉ là từng ấy thì chán ngán là chuyện rất bình thường.

Tình yêu trong hôn nhân cần được nuôi dưỡng, và chỉ có thể hãy cứ xem nhau là tình nhân thì ta mới không ỷ lại, mới thấy mình cần cố gắng để có nhau như những tri kỷ không thể thiếu trong đời.

Khi trở thành những nhân tình trong hôn nhân của chính mình là lúc ta biết tôn trọng những sở thích cá nhân của nhau, cho nhau những khoảng không gian yên tĩnh để làm mới cảm xúc của mình. Một chiếc hôn vụng trộm ngay bãi đậu xe, một cái vuốt ve khẽ khàng trong lúc đợi chờ thang máy, một chút và một chút cố gắng nghĩ về nhau như lúc đầu tiên ta mới yêu thì chẳng bao giờ tình yêu kia vơi cạn.

Trong hôn nhân, cũng lắm lúc tôi vô tâm không nghĩ đến những cảm xúc của chồng mình. Cũng có lúc anh làm tôi giận đến rơi nước mắt. Cãi vã là chuyện thường tình trong một cuộc hôn nhân, thế nhưng ta học được gì, tôn trọng nhau như thế nào trong những khoảng lặng đó mới là điều quan trọng.

Chẳng lẽ sau mỗi lần hờn giận ta lại buông bỏ nhau ra như thể chẳng ai là gì của nhau. Vậy nên chúng tôi luôn có một nguyên tắc, dù giận nhau thế nào cũng phải ngủ cùng nhau, rồi qua hôm sau sẽ ngồi lại để cùng nói về vấn đề mình không vừa ý. Chẳng bao giờ chúng tôi hời hợt với cảm xúc và tình yêu của chính mình.

Chẳng có tình yêu nào là vĩnh cửu, và cũng chẳng thể nào mong đợi tình yêu chỉ đầy những mật ngọt mà không tồn tại những đắng cay. Biết hưởng thụ cuộc sống, biết cùng nhau nếm trải những vị cay nồng mà đời sống hôn nhân mang lại thì ta mới thấy vòng tay qua nhau chưa bao giờ ngột ngạt vì tình mãi dạt dào khi ta có nhau.

Tình nhân trong hôn nhân là thế! Vậy tình nhân bên lề của một cuộc hôn nhân thì sao? Lúc này “tình nhân” mà chúng ta đang đề cập bỗng chốc trở thành hai từ cực kỳ nguy hiểm, chứa đầy những tổn thương. Có khi chẳng cần phải có quan hệ thể xác, chẳng màng đến hứa hẹn trăm năm, quay mặt đi ta lại trở thành tình nhân trong tâm trí của nhau. Những câu chuyện đời thường được kể để xoa dịu nỗi cô đơn quạnh quẽ, hay bằng một ánh mắt cảm thông ta lại nuôi dưỡng một bóng hình rồi chôn chân mình trong vũng bùn của tuyệt vọng.

“Đừng là vợ là chồng, rồi nhìn nhau chán ngán. Hãy cứ lá tình nhân, để tình ta mênh mông”  lời bài hát du dương trong một góc quán quen thuộc. Những đôi tình nhân đang say sưa, mà chắc gì là phải bởi có khi họ chỉ vội vàng trao nhau chút tình thừa để thấy mình còn tồn tại, để tiếp tục hơi thở của cuộc hôn nhân còn sót lại.

Mà tình nhân thì chẳng cần đòi hỏi, chẳng bao giờ có thể sở hữu được nhau nên họ mới nâng niu. Tình nhân đến tình nhân đi, chỉ còn ta ở lại với nồng nàn, với cõi lòng trống vắng, cứ như vậy mãi mãi không bao giờ dừng lại ở bên nhau.

Bởi thế mới có nhiều người cho rằng lấy vợ làm tình nhân chứ mấy ai lấy tình nhân làm vợ do những rạch ròi giữa tình yêu và sự chiếm hữu. Có nhau rồi thì chẳng còn cái cảm giác nhớ nhung cuồng dại, chẳng còn tha thiết, đắm say. Chính sự ích kỷ có khi lại là nguyên nhân đưa đường dẫn lối, đưa đẩy những tâm hồn mộng mị, cô đơn tìm đến bên nhau.

Nhưng sao tôi lại thương cái người ở lại, bởi không ai khác hơn chính họ lại là người gặm nhấm tàn tro của nỗi cô đơn vụng dại. Có trăm đường và muôn hướng để đi tìm hạnh phúc sao lại chọn con đường tình chông chênh vô lối.

Cuộc đời luôn là thế, có một tình nhân luôn được cưng chiều và danh chính bên chồng, bên vợ nhưng rồi cũng có một dạng tình nhân mãi chỉ đứng ở phía sau, lặng lẽ, âm thầm đến khàn cả giọng mà nhìn người ta quay lưng ngoảnh bước. Chuyện đời vẫn luôn mang nhiều những chông chênh nên tình nhân thì muôn dạng và nỗi đau thì không cùng.

MIA

SANG CHẤN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI ĐAU, VIÊM MẠN TÍNH

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý mà còn có tác động sâu sắc lên cơ thể sinh học. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học và miễn dịch học cho thấy sang chấn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mạn tính và...

CHA MẸ CÀNG BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ CÀNG THƯƠNG VÀ BẢO VỆ

Một trong những điều khiến nhiều người khó hiểu nhất trong sang chấn thời thơ ấu là: tại sao một đứa trẻ bị đánh đập, sỉ nhục hoặc làm tổn thương lại vẫn yêu thương, bênh vực và bảo vệ chính cha mẹ của mình? Nhiều người nhìn từ bên ngoài có thể nghĩ rằng đứa trẻ...

NHỮNG ĐỨA TRẺ BỊ BẠO HÀNH ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Không phải mọi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực đều mang vết thương giống nhau. Với những đứa trẻ liên tục bị đánh đập, đe dọa, chứng kiến bạo lực nghiêm trọng hoặc sống trong nỗi sợ rằng mình có thể bị bỏ rơi, bị giết hay không thể sống sót, hệ thần kinh của các em...

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...

KHI BẠN LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN MÌNH

Có những người luôn ở đó cho người khác: lắng nghe, hỗ trợ, gánh vác cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa. Họ cho đi rất nhiều, nhưng khi quay về với chính mình, lại cảm thấy cạn kiệt, trống rỗng và thiếu hụt. Đây là một biểu hiện điển hình của căng thẳng do cảm nhận...

KHI NÃO BỘ XỬ LÝ NỖI ĐAU: TỪ TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Con người thường nghĩ rằng đau thể chất và đau tâm lý là hai trải nghiệm hoàn toàn khác nhau. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học thần kinh, não bộ xử lý hai loại “đau” này theo những cơ chế rất tương đồng. Khi một người bị tổn thương cơ thể – ví dụ như bị thương hay...

NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ

Không phải mọi nỗi đau đều nhìn thấy được. Có những cơn đau không có vết thương, không chảy máu, nhưng lại âm ỉ và kéo dài trong tâm trí. Đó là những cơn đau tâm lý – khi con người trải qua mất mát, bị từ chối, bị bỏ rơi, hoặc sống trong những trải nghiệm căng thẳng...

STRESS – TRAUMA VÀ BỆNH LÝ CƠ THỂ: KHI CƠ THỂ NÓI “KHÔNG”

Có những lúc con người vẫn tiếp tục cố gắng, vẫn làm việc, vẫn gồng mình “ổn” ở bên ngoài, nhưng cơ thể thì bắt đầu lên tiếng. Những cơn đau không rõ nguyên nhân, tình trạng mệt mỏi kéo dài, rối loạn giấc ngủ, hoặc thậm chí là các bệnh lý nghiêm trọng xuất hiện. Đó có...

KHI NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐÁNH MẤT NHỮNG GIẤC MƠ

Có những người phụ nữ từng rất nhiều mộng mơ, nhưng theo thời gian, những giấc mơ ấy dần trở nên xa xỉ. Không phải vì họ yếu đuối, mà vì họ đã đi qua quá nhiều trải nghiệm khiến họ phải ưu tiên sống sót hơn là ước mơ. Sang chấn liên thế hệ, những mất mát trong gia...

CĂNG THẲNG DO CẢM NHẬN THIẾU HỤT (SCARCITY STRESS)

Căng thẳng do cảm nhận thiếu hụt (scarcity stress) là trạng thái tâm lý khi một người liên tục cảm thấy mình không có đủ – không đủ tiền bạc, thời gian, cơ hội, hay thậm chí là tình cảm và sự công nhận. Điều quan trọng là, trạng thái này không hoàn toàn phụ thuộc vào...

KHI ĐÀN ÔNG BỊ “HẤP DẪN” VỚI PHỤ NỮ TỔN THƯƠNG

Trong đời sống tình cảm, có một kiểu người thường xuyên bị thu hút bởi những cô gái đang đau khổ, tổn thương hoặc vừa trải qua đổ vỡ. Họ không đơn thuần yêu, mà bước vào mối quan hệ với vai trò “người cứu giúp”, “người an ủi”, thậm chí là “người đến sau để chữa lành”....

NHỮNG CHÀNG TRAI “GIẢI CỨU”

  Trong nhiều mối quan hệ, có một kiểu đàn ông thường xuyên bị thu hút bởi những người phụ nữ đang tổn thương, bất ổn hoặc vừa bước ra khỏi một cuộc tình đau khổ. Họ không chỉ yêu, mà còn bước vào mối quan hệ với một vai trò quen thuộc: người lắng nghe, người...

SANG CHẤN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI ĐAU, VIÊM MẠN TÍNH

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý mà còn có tác động sâu sắc lên cơ thể sinh học. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học và miễn dịch học cho thấy sang chấn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mạn tính và...

CHA MẸ CÀNG BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ CÀNG THƯƠNG VÀ BẢO VỆ

Một trong những điều khiến nhiều người khó hiểu nhất trong sang chấn thời thơ ấu là: tại sao một đứa trẻ bị đánh đập, sỉ nhục hoặc làm tổn thương lại vẫn yêu thương, bênh vực và bảo vệ chính cha mẹ của mình? Nhiều người nhìn từ bên ngoài có thể nghĩ rằng đứa trẻ...

NHỮNG ĐỨA TRẺ BỊ BẠO HÀNH ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Không phải mọi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực đều mang vết thương giống nhau. Với những đứa trẻ liên tục bị đánh đập, đe dọa, chứng kiến bạo lực nghiêm trọng hoặc sống trong nỗi sợ rằng mình có thể bị bỏ rơi, bị giết hay không thể sống sót, hệ thần kinh của các em...

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...

KHI BẠN LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN MÌNH

Có những người luôn ở đó cho người khác: lắng nghe, hỗ trợ, gánh vác cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa. Họ cho đi rất nhiều, nhưng khi quay về với chính mình, lại cảm thấy cạn kiệt, trống rỗng và thiếu hụt. Đây là một biểu hiện điển hình của căng thẳng do cảm nhận...

KHI NÃO BỘ XỬ LÝ NỖI ĐAU: TỪ TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Con người thường nghĩ rằng đau thể chất và đau tâm lý là hai trải nghiệm hoàn toàn khác nhau. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học thần kinh, não bộ xử lý hai loại “đau” này theo những cơ chế rất tương đồng. Khi một người bị tổn thương cơ thể – ví dụ như bị thương hay...

NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ

Không phải mọi nỗi đau đều nhìn thấy được. Có những cơn đau không có vết thương, không chảy máu, nhưng lại âm ỉ và kéo dài trong tâm trí. Đó là những cơn đau tâm lý – khi con người trải qua mất mát, bị từ chối, bị bỏ rơi, hoặc sống trong những trải nghiệm căng thẳng...

STRESS – TRAUMA VÀ BỆNH LÝ CƠ THỂ: KHI CƠ THỂ NÓI “KHÔNG”

Có những lúc con người vẫn tiếp tục cố gắng, vẫn làm việc, vẫn gồng mình “ổn” ở bên ngoài, nhưng cơ thể thì bắt đầu lên tiếng. Những cơn đau không rõ nguyên nhân, tình trạng mệt mỏi kéo dài, rối loạn giấc ngủ, hoặc thậm chí là các bệnh lý nghiêm trọng xuất hiện. Đó có...

KHI NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐÁNH MẤT NHỮNG GIẤC MƠ

Có những người phụ nữ từng rất nhiều mộng mơ, nhưng theo thời gian, những giấc mơ ấy dần trở nên xa xỉ. Không phải vì họ yếu đuối, mà vì họ đã đi qua quá nhiều trải nghiệm khiến họ phải ưu tiên sống sót hơn là ước mơ. Sang chấn liên thế hệ, những mất mát trong gia...

CĂNG THẲNG DO CẢM NHẬN THIẾU HỤT (SCARCITY STRESS)

Căng thẳng do cảm nhận thiếu hụt (scarcity stress) là trạng thái tâm lý khi một người liên tục cảm thấy mình không có đủ – không đủ tiền bạc, thời gian, cơ hội, hay thậm chí là tình cảm và sự công nhận. Điều quan trọng là, trạng thái này không hoàn toàn phụ thuộc vào...

NHỮNG ĐỨA CON TRAI MÃI ĐI TÌM SỰ CÔNG NHẬN

Có những người con trai lớn lên với một khoảng trống rất khó gọi tên. Họ không thiếu năng lực, không thiếu cố gắng, nhưng bên trong luôn tồn tại một cảm giác: mình chưa đủ. Và vì thế, họ bước vào cuộc sống – và cả tình yêu – với một nhu cầu âm thầm nhưng mạnh mẽ: được...