HIỂU RÕ CÔ NÀNG “KINH NGUYỆT” CỦA BẠN

HIỂU RÕ CÔ NÀNG “KINH NGUYỆT” CỦA BẠN

 

Kinh nguyệt có lẽ là vấn đề thường tình nhưng đôi khi lại bí ẩn đối với chị em phụ nữ. Trong thế giới hoàn hảo, thời kỳ kinh nguyệt chỉ là một đốm nhỏ trong cuộc sống hàng ngày của bạn.

Khoảng thời gian “đèn đỏ” sẽ đến mỗi tháng một lần vào cùng một thời điểm và chỉ khiến bạn hơi khó chịu một chút trong khoảng một tuần. Sau đó thì bạn tiếp tục 21 ngày còn lại của tháng hoàn toàn nhẹ nhõm và không bị quấy rầy.

Nhưng tôi sẽ nhắc bạn nhớ rằng thế giới này không có khái niệm “hoàn hảo”. Cho nên thời kỳ kinh nguyệt chính là thứ không thể đoán trước được, lộn xộn và hoàn toàn phiền phức và còn có thể thay đổi cuộc sống của chúng ta. Thêm vào đó, nó khác nhau đối với tất cả phụ nữ, vì vậy khái niệm “bình thường” không hề tồn tại khi nói đến vấn đề kinh nguyệt.

Đó là lý do tại sao việc biết điều gì là bình thường đối với bản thân mình lại rất quan trọng – và trước tiên là biết chuyện gì đang thực sự diễn ra trong thời kỳ kinh nguyệt. Vì vậy, bài viết này rất quan trọng để kiểm tra kiến ​​thức của bạn và chắc chắn giúp bạn học thêm được vài điều mới mẻ.

Chủ đề mà nhiều người quan tâm nhất khi nói đến kinh nguyệt có thể kể đến khả năng mang thai khi quan hệ tình dục trong thời kỳ kinh nguyệt. Không chắc là bạn sẽ mang thai khi quan hệ tình dục trong “ngày đèn đỏ”, nhưng không thể loại trừ hoàn toàn khả năng đó. Về mặt lý thuyết, nếu bạn rụng trứng trong vòng vài ngày kể từ khi quan hệ tình dục không an toàn, có khả năng tinh trùng (có thể sống trong âm đạo trong tối đa 5 ngày) sẽ thụ tinh với trứng và bạn biết kết quả rồi đấy.

Theo Diana Hoppe, một bác sĩ phụ khoa ở Encinitas, California, trừ khi bạn muốn tăng khả năng mắc hội chứng sốc độc tố (TSS), bạn cần phải thay băng vệ sinh ít nhất 8 giờ một lần. Đúng là khả năng mắc chứng TSS là siêu hiếm, nhưng nếu bạn đang trong thời kỳ kinh nguyệt và không thể nhớ lần cuối mình thay băng vệ sinh là khi nào, và bắt đầu cảm thấy bất kỳ triệu chứng giống cảm cúm nào (sốt, nôn mửa, tiêu chảy, phát ban), hãy đến gặp bác sĩ CÀNG SỚM CÀNG TỐT.

Theo Lauren Streicher, Phó Giáo sư lâm sàng về sản phụ khoa tại Đại học Tây Bắc của Feinberg School of Medicine, máu mà bạn thấy trong thời gian dùng thuốc ngừa thai không thực sự là của thời kỳ kinh nguyệt thông thường mà thực ra là do quá trình rút bớt hormone trong cơ thể do tác dụng của thuốc. Vì vậy, bạn đã bỏ qua chu kỳ kinh nguyệt khi sử dụng biện pháp ngừa thai. Nhưng đúng là bạn có thể ngưng dùng thuốc ngừa thai nếu muốn thời kỳ kinh nguyệt đến trước.

Ngày đầu tiên của thời gian hành kinh cũng là ngày thứ nhất trong một chu kỳ kinh nguyệt kéo dài 28 ngày. Thời gian hành kinh thường kéo dài khoảng 4 đến 8 ngày. Sau đó khoảng một tuần, ngày thứ 14 là thời điểm bắt đầu rụng trứng (đó là thời điểm nhiều khả năng thụ thai). Vào ngày 15-24, trứng mới được giải phóng và bắt đầu đi xuống các ống dẫn trứng đến tử cung, nếu trứng không được thụ tinh vào ngày thứ 28, nó sẽ bong ra và rời khỏi cơ thể (cùng với lớp lót tử cung). Sau đó, quá trình này quay trở lại ngày đầu tiên.

Theo Susan Wysocki, một chuyên viên y tá và thành viên hội đồng của Hiệp hội Y tế tình dục Mỹ, không phải mọi phụ nữ đều thấy xuất hiện cục máu đông trong thời gian hành kinh, nhưng nếu bạn bắt gặp vài cục máu đông thì cũng không có gì bất thường cả. Cô nói thêm: “Cơ thể con người được cấu tạo theo cách mà cùng với sự giúp đỡ của một số chất trong cơ thể, máu sẽ đông lại để chúng ta không bị chảy máu đến chết”.

Một số “cục máu đông” cũng có thể là mô tử cung không được chia nhỏ. Tuy nhiên, nếu bạn thường xuyên thấy cục máu đông có kích thước quá to thì đó cũng có thể là dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng hơn như u xơ tử cung, các vấn đề liên quan đến nội tiết tố hoặc các bệnh khác. Lúc này bạn nên đi khám bác sĩ để tìm hiểu nguyên nhân và được chẩn đoán chính xác.

Ngoài ra, bạn cũng có thể phải đối mặt với một số cơn đau co thắt ​​trong thời gian hành kinh (do prostaglandin – chất kích thích tử cung co thắt để giúp đẩy lớp niêm mạc ra ngoài). Nhưng cảm giác co thắt vô cùng đau đớn này làm ảnh hưởng đến cuộc sống của bạn mỗi tháng có thể là một dấu hiệu của một chứng bệnh nghiêm trọng hơn như lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung, xơ gan, hoặc bệnh viêm vùng chậu.

Không có bất cứ nguyên tắc đúng sai nào ở đây, nhưng một số nghiên cứu (tiêu biểu là một nghiên cứu năm 1971 được công bố trên tạp chí Nature) cho thấy thời kỳ kinh nguyệt ở phụ nữ có thể được đồng bộ hóa nhờ các hóa chất không mùi gọi là kích thích tố. Một lý do khác mà bạn có thể có thời kỳ kinh nguyệt tương tự với cô bạn sống cùng nhà với mình là vì những người sống gần nhau có thể có chế độ ăn tương tự, thói quen tập thể dục, chu kỳ ngủ / thức và những căng thẳng chung có thể ảnh hưởng đến kinh nguyệt.

Cuối cùng nhưng cũng không kém phần quan trọng, cần nhớ rằng có rất nhiều lý do khiến bạn bị trễ hoặc mất kinh bao gồm: sụt cân nặng hoặc tập thể dục quá mức, căng thẳng, bất thường tuyến giáp, hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), kiểm soát sinh sản, mãn kinh sớm và các bệnh mãn tính khác như bệnh celiac (chứng không dung nạp gluten). Hãy đi khám bác sỹ sớm khi nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.

LILA

Kinh nguyệt có lẽ là vấn đề thường tình nhưng đôi khi lại bí ẩn đối với chị em phụ nữ. Trong thế giới hoàn hảo, thời kỳ kinh nguyệt chỉ là một đốm nhỏ trong cuộc sống hàng ngày của bạn.

Khoảng thời gian “đèn đỏ” sẽ đến mỗi tháng một lần vào cùng một thời điểm và chỉ khiến bạn hơi khó chịu một chút trong khoảng một tuần. Sau đó thì bạn tiếp tục 21 ngày còn lại của tháng hoàn toàn nhẹ nhõm và không bị quấy rầy.

Nhưng tôi sẽ nhắc bạn nhớ rằng thế giới này không có khái niệm “hoàn hảo”. Cho nên thời kỳ kinh nguyệt chính là thứ không thể đoán trước được, lộn xộn và hoàn toàn phiền phức và còn có thể thay đổi cuộc sống của chúng ta. Thêm vào đó, nó khác nhau đối với tất cả phụ nữ, vì vậy khái niệm “bình thường” không hề tồn tại khi nói đến vấn đề kinh nguyệt.

Đó là lý do tại sao việc biết điều gì là bình thường đối với bản thân mình lại rất quan trọng – và trước tiên là biết chuyện gì đang thực sự diễn ra trong thời kỳ kinh nguyệt. Vì vậy, bài viết này rất quan trọng để kiểm tra kiến ​​thức của bạn và chắc chắn giúp bạn học thêm được vài điều mới mẻ.

Chủ đề mà nhiều người quan tâm nhất khi nói đến kinh nguyệt có thể kể đến khả năng mang thai khi quan hệ tình dục trong thời kỳ kinh nguyệt. Không chắc là bạn sẽ mang thai khi quan hệ tình dục trong “ngày đèn đỏ”, nhưng không thể loại trừ hoàn toàn khả năng đó. Về mặt lý thuyết, nếu bạn rụng trứng trong vòng vài ngày kể từ khi quan hệ tình dục không an toàn, có khả năng tinh trùng (có thể sống trong âm đạo trong tối đa 5 ngày) sẽ thụ tinh với trứng và bạn biết kết quả rồi đấy.

Theo Diana Hoppe, một bác sĩ phụ khoa ở Encinitas, California, trừ khi bạn muốn tăng khả năng mắc hội chứng sốc độc tố (TSS), bạn cần phải thay băng vệ sinh ít nhất 8 giờ một lần. Đúng là khả năng mắc chứng TSS là siêu hiếm, nhưng nếu bạn đang trong thời kỳ kinh nguyệt và không thể nhớ lần cuối mình thay băng vệ sinh là khi nào, và bắt đầu cảm thấy bất kỳ triệu chứng giống cảm cúm nào (sốt, nôn mửa, tiêu chảy, phát ban), hãy đến gặp bác sĩ CÀNG SỚM CÀNG TỐT.

Theo Lauren Streicher, Phó Giáo sư lâm sàng về sản phụ khoa tại Đại học Tây Bắc của Feinberg School of Medicine, máu mà bạn thấy trong thời gian dùng thuốc ngừa thai không thực sự là của thời kỳ kinh nguyệt thông thường mà thực ra là do quá trình rút bớt hormone trong cơ thể do tác dụng của thuốc. Vì vậy, bạn đã bỏ qua chu kỳ kinh nguyệt khi sử dụng biện pháp ngừa thai. Nhưng đúng là bạn có thể ngưng dùng thuốc ngừa thai nếu muốn thời kỳ kinh nguyệt đến trước.

Ngày đầu tiên của thời gian hành kinh cũng là ngày thứ nhất trong một chu kỳ kinh nguyệt kéo dài 28 ngày. Thời gian hành kinh thường kéo dài khoảng 4 đến 8 ngày. Sau đó khoảng một tuần, ngày thứ 14 là thời điểm bắt đầu rụng trứng (đó là thời điểm nhiều khả năng thụ thai). Vào ngày 15-24, trứng mới được giải phóng và bắt đầu đi xuống các ống dẫn trứng đến tử cung, nếu trứng không được thụ tinh vào ngày thứ 28, nó sẽ bong ra và rời khỏi cơ thể (cùng với lớp lót tử cung). Sau đó, quá trình này quay trở lại ngày đầu tiên.

Theo Susan Wysocki, một chuyên viên y tá và thành viên hội đồng của Hiệp hội Y tế tình dục Mỹ, không phải mọi phụ nữ đều thấy xuất hiện cục máu đông trong thời gian hành kinh, nhưng nếu bạn bắt gặp vài cục máu đông thì cũng không có gì bất thường cả. Cô nói thêm: “Cơ thể con người được cấu tạo theo cách mà cùng với sự giúp đỡ của một số chất trong cơ thể, máu sẽ đông lại để chúng ta không bị chảy máu đến chết”.

Một số “cục máu đông” cũng có thể là mô tử cung không được chia nhỏ. Tuy nhiên, nếu bạn thường xuyên thấy cục máu đông có kích thước quá to thì đó cũng có thể là dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng hơn như u xơ tử cung, các vấn đề liên quan đến nội tiết tố hoặc các bệnh khác. Lúc này bạn nên đi khám bác sĩ để tìm hiểu nguyên nhân và được chẩn đoán chính xác.

Ngoài ra, bạn cũng có thể phải đối mặt với một số cơn đau co thắt ​​trong thời gian hành kinh (do prostaglandin – chất kích thích tử cung co thắt để giúp đẩy lớp niêm mạc ra ngoài). Nhưng cảm giác co thắt vô cùng đau đớn này làm ảnh hưởng đến cuộc sống của bạn mỗi tháng có thể là một dấu hiệu của một chứng bệnh nghiêm trọng hơn như lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung, xơ gan, hoặc bệnh viêm vùng chậu.

Không có bất cứ nguyên tắc đúng sai nào ở đây, nhưng một số nghiên cứu (tiêu biểu là một nghiên cứu năm 1971 được công bố trên tạp chí Nature) cho thấy thời kỳ kinh nguyệt ở phụ nữ có thể được đồng bộ hóa nhờ các hóa chất không mùi gọi là kích thích tố. Một lý do khác mà bạn có thể có thời kỳ kinh nguyệt tương tự với cô bạn sống cùng nhà với mình là vì những người sống gần nhau có thể có chế độ ăn tương tự, thói quen tập thể dục, chu kỳ ngủ / thức và những căng thẳng chung có thể ảnh hưởng đến kinh nguyệt.

Cuối cùng nhưng cũng không kém phần quan trọng, cần nhớ rằng có rất nhiều lý do khiến bạn bị trễ hoặc mất kinh bao gồm: sụt cân nặng hoặc tập thể dục quá mức, căng thẳng, bất thường tuyến giáp, hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), kiểm soát sinh sản, mãn kinh sớm và các bệnh mãn tính khác như bệnh celiac (chứng không dung nạp gluten). Hãy đi khám bác sỹ sớm khi nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.

LILA

SANG CHẤN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI ĐAU, VIÊM MẠN TÍNH

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý mà còn có tác động sâu sắc lên cơ thể sinh học. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học và miễn dịch học cho thấy sang chấn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mạn tính và...

CHA MẸ CÀNG BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ CÀNG THƯƠNG VÀ BẢO VỆ

Một trong những điều khiến nhiều người khó hiểu nhất trong sang chấn thời thơ ấu là: tại sao một đứa trẻ bị đánh đập, sỉ nhục hoặc làm tổn thương lại vẫn yêu thương, bênh vực và bảo vệ chính cha mẹ của mình? Nhiều người nhìn từ bên ngoài có thể nghĩ rằng đứa trẻ...

NHỮNG ĐỨA TRẺ BỊ BẠO HÀNH ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Không phải mọi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực đều mang vết thương giống nhau. Với những đứa trẻ liên tục bị đánh đập, đe dọa, chứng kiến bạo lực nghiêm trọng hoặc sống trong nỗi sợ rằng mình có thể bị bỏ rơi, bị giết hay không thể sống sót, hệ thần kinh của các em...

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...

KHI BẠN LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN MÌNH

Có những người luôn ở đó cho người khác: lắng nghe, hỗ trợ, gánh vác cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa. Họ cho đi rất nhiều, nhưng khi quay về với chính mình, lại cảm thấy cạn kiệt, trống rỗng và thiếu hụt. Đây là một biểu hiện điển hình của căng thẳng do cảm nhận...

KHI NÃO BỘ XỬ LÝ NỖI ĐAU: TỪ TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Con người thường nghĩ rằng đau thể chất và đau tâm lý là hai trải nghiệm hoàn toàn khác nhau. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học thần kinh, não bộ xử lý hai loại “đau” này theo những cơ chế rất tương đồng. Khi một người bị tổn thương cơ thể – ví dụ như bị thương hay...

NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ

Không phải mọi nỗi đau đều nhìn thấy được. Có những cơn đau không có vết thương, không chảy máu, nhưng lại âm ỉ và kéo dài trong tâm trí. Đó là những cơn đau tâm lý – khi con người trải qua mất mát, bị từ chối, bị bỏ rơi, hoặc sống trong những trải nghiệm căng thẳng...

STRESS – TRAUMA VÀ BỆNH LÝ CƠ THỂ: KHI CƠ THỂ NÓI “KHÔNG”

Có những lúc con người vẫn tiếp tục cố gắng, vẫn làm việc, vẫn gồng mình “ổn” ở bên ngoài, nhưng cơ thể thì bắt đầu lên tiếng. Những cơn đau không rõ nguyên nhân, tình trạng mệt mỏi kéo dài, rối loạn giấc ngủ, hoặc thậm chí là các bệnh lý nghiêm trọng xuất hiện. Đó có...

KHI NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐÁNH MẤT NHỮNG GIẤC MƠ

Có những người phụ nữ từng rất nhiều mộng mơ, nhưng theo thời gian, những giấc mơ ấy dần trở nên xa xỉ. Không phải vì họ yếu đuối, mà vì họ đã đi qua quá nhiều trải nghiệm khiến họ phải ưu tiên sống sót hơn là ước mơ. Sang chấn liên thế hệ, những mất mát trong gia...

CĂNG THẲNG DO CẢM NHẬN THIẾU HỤT (SCARCITY STRESS)

Căng thẳng do cảm nhận thiếu hụt (scarcity stress) là trạng thái tâm lý khi một người liên tục cảm thấy mình không có đủ – không đủ tiền bạc, thời gian, cơ hội, hay thậm chí là tình cảm và sự công nhận. Điều quan trọng là, trạng thái này không hoàn toàn phụ thuộc vào...

NHỮNG ĐỨA CON TRAI MÃI ĐI TÌM SỰ CÔNG NHẬN

Có những người con trai lớn lên với một khoảng trống rất khó gọi tên. Họ không thiếu năng lực, không thiếu cố gắng, nhưng bên trong luôn tồn tại một cảm giác: mình chưa đủ. Và vì thế, họ bước vào cuộc sống – và cả tình yêu – với một nhu cầu âm thầm nhưng mạnh mẽ: được...

SANG CHẤN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI ĐAU, VIÊM MẠN TÍNH

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý mà còn có tác động sâu sắc lên cơ thể sinh học. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học và miễn dịch học cho thấy sang chấn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mạn tính và...

CHA MẸ CÀNG BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ CÀNG THƯƠNG VÀ BẢO VỆ

Một trong những điều khiến nhiều người khó hiểu nhất trong sang chấn thời thơ ấu là: tại sao một đứa trẻ bị đánh đập, sỉ nhục hoặc làm tổn thương lại vẫn yêu thương, bênh vực và bảo vệ chính cha mẹ của mình? Nhiều người nhìn từ bên ngoài có thể nghĩ rằng đứa trẻ...

NHỮNG ĐỨA TRẺ BỊ BẠO HÀNH ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Không phải mọi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực đều mang vết thương giống nhau. Với những đứa trẻ liên tục bị đánh đập, đe dọa, chứng kiến bạo lực nghiêm trọng hoặc sống trong nỗi sợ rằng mình có thể bị bỏ rơi, bị giết hay không thể sống sót, hệ thần kinh của các em...

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...

KHI BẠN LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN MÌNH

Có những người luôn ở đó cho người khác: lắng nghe, hỗ trợ, gánh vác cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa. Họ cho đi rất nhiều, nhưng khi quay về với chính mình, lại cảm thấy cạn kiệt, trống rỗng và thiếu hụt. Đây là một biểu hiện điển hình của căng thẳng do cảm nhận...

KHI NÃO BỘ XỬ LÝ NỖI ĐAU: TỪ TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Con người thường nghĩ rằng đau thể chất và đau tâm lý là hai trải nghiệm hoàn toàn khác nhau. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học thần kinh, não bộ xử lý hai loại “đau” này theo những cơ chế rất tương đồng. Khi một người bị tổn thương cơ thể – ví dụ như bị thương hay...

NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ

Không phải mọi nỗi đau đều nhìn thấy được. Có những cơn đau không có vết thương, không chảy máu, nhưng lại âm ỉ và kéo dài trong tâm trí. Đó là những cơn đau tâm lý – khi con người trải qua mất mát, bị từ chối, bị bỏ rơi, hoặc sống trong những trải nghiệm căng thẳng...

STRESS – TRAUMA VÀ BỆNH LÝ CƠ THỂ: KHI CƠ THỂ NÓI “KHÔNG”

Có những lúc con người vẫn tiếp tục cố gắng, vẫn làm việc, vẫn gồng mình “ổn” ở bên ngoài, nhưng cơ thể thì bắt đầu lên tiếng. Những cơn đau không rõ nguyên nhân, tình trạng mệt mỏi kéo dài, rối loạn giấc ngủ, hoặc thậm chí là các bệnh lý nghiêm trọng xuất hiện. Đó có...

KHI NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐÁNH MẤT NHỮNG GIẤC MƠ

Có những người phụ nữ từng rất nhiều mộng mơ, nhưng theo thời gian, những giấc mơ ấy dần trở nên xa xỉ. Không phải vì họ yếu đuối, mà vì họ đã đi qua quá nhiều trải nghiệm khiến họ phải ưu tiên sống sót hơn là ước mơ. Sang chấn liên thế hệ, những mất mát trong gia...

CĂNG THẲNG DO CẢM NHẬN THIẾU HỤT (SCARCITY STRESS)

Căng thẳng do cảm nhận thiếu hụt (scarcity stress) là trạng thái tâm lý khi một người liên tục cảm thấy mình không có đủ – không đủ tiền bạc, thời gian, cơ hội, hay thậm chí là tình cảm và sự công nhận. Điều quan trọng là, trạng thái này không hoàn toàn phụ thuộc vào...

NHỮNG ĐỨA CON TRAI MÃI ĐI TÌM SỰ CÔNG NHẬN

Có những người con trai lớn lên với một khoảng trống rất khó gọi tên. Họ không thiếu năng lực, không thiếu cố gắng, nhưng bên trong luôn tồn tại một cảm giác: mình chưa đủ. Và vì thế, họ bước vào cuộc sống – và cả tình yêu – với một nhu cầu âm thầm nhưng mạnh mẽ: được...