ĐÀN ÔNG HẾT THỜI!

ĐÀN ÔNG HẾT THỜI!

 

Đêm về trên con hẻm quen thuộc, người qua kẻ lại chẳng ai thèm để ý đến một người đàn ông gần 50 tuổi đang nằm trước hiên nhà, trên cái ghế đá chỏng chênh với nỗi lòng nặng trĩu. Những giọt mưa tí tách rơi, đài dự báo sẽ có một cơn bão mạnh đang hướng vào biển Đông, Sài Gòn chợt trở lạnh và thưa người qua lại.

Người đàn ông chẳng nói chẳng rằng, mắt lim dim nhìn vô định, chắc là ông đang nghĩ về cái thời còn kiếm được tiền, được vợ con thương yêu và chăm sóc, giờ hết thời rồi thì chỉ biết rơi nước mắt bởi sự vô tâm.

Mẹ tôi bảo, trước đây một tay ông đi làm thuê, ai thuê gì làm đó nuôi 3 đứa con trai ăn học. Nhưng chắc do cái nghèo mà chẳng đứa nào chịu ăn học thành tài nên tiếp tục cuộc đời làm thuê mướn như ông. Chỉ vài năm nay, từ lúc ông mắc bệnh lao nên không còn sức đi làm, phải sống phụ thuộc vào tiền của con, tiền cho vay bạc góp của vợ.

Hai năm trước có lần ông say xỉn về nhà lớn tiếng nên vợ con quyết định đuổi ông ra khỏi nhà, giờ ông phải sống trước mái hiên của gia đình mình mà cắn đắng. Con nó thương thì cho ít tiền để mua thuốc lá, còn khi nó giận thì tới bữa cơm ăn còn không có mà ăn, ông nói trong nước mắt.

Rồi có lần vợ ông lớn tiếng “Đàn ông mà không làm ra tiền mang về thì đừng đòi hỏi cơm ngon hay dở”. Ai đi ngang nghe thấy cũng chua xót.

Biết rằng trước đây ông ăn nhậu nên sai quấy với vợ con, biết rằng trước đây ông đã từng một thời sáng đi làm, chiều về thảnh thơi xem tivi, có khi chén tạc chén thù với bạn bè mà quên đi lời vợ con khuyên nhủ. Biết rằng giờ đây ông đã “hết thời” kiếm tiền vì không còn sức khỏe, biết rằng hết tình còn nghĩa nhưng hắt hủi nhau trong một mối quan hệ đầu ấp tay gối thì ai cũng thấy xót xa đến tận cùng.

Những câu chuyện về người chồng “sa cơ thất thế” bị đẩy ra bên lề xã hội ngày nay không phải là hiếm. Tuy nhiên, có không ít người phụ nữ vẫn sẵn sàng chấp nhận thay chồng gánh vác gia đình để anh an tâm vượt qua giai đoạn khó khăn và vươn lên gây dựng lại sự nghiệp. Nhưng cũng không ít gia đình tan nát cũng vì điều kiện vật chất của chồng không còn được giống như trước đây.

Là phụ nữ ai lại chẳng muốn vô lo, an nhàn và sống sung túc bên người mình yêu thương nhưng cuộc đời nhiều khi không giống như ta mơ ước.

Đàn ông với áp lực làm trụ cột gia đình, họ chỉ biết chăm chăm kiếm tiền về, đôi khi nghĩ rằng tiền sẽ mang lại hạnh phúc và sự tôn trọng nên họ cũng chẳng còn sức quan tâm đến những nhu cầu tình cảm giữa hai vợ chồng. Tình và nghĩa giờ thành ra có điều kiện kèm theo.  Ta trở nên rạch ròi đến nỗi chẳng thể nào ôm lấy chút yêu thương và san sẻ cho người bên cạnh để thấy đời này còn chút tin yêu.

Có nhiều đàn ông hết thời không kiếm ra tiền, vì sĩ diện và sợ bị coi thường nên ra sức ức hiếp, đánh đập vợ con để thấy mình còn chút chỗ đứng trong mảnh ghép mang tên gia đình. Đàn ông có khi tới thời thì sinh tật mà hết thời thì sinh bệnh, mất lòng, mất hết sự tôn kính vốn dĩ là đặc quyền của phái mạnh.

Xung quanh tôi, những người đàn ông có trách nhiệm và yêu thương vợ con hết lòng không thiếu nhưng rồi lại có những người đàn ông lười biếng, cậy sức mạnh và tệ bạc với đàn bà cũng rất nhiều.

Bởi vậy, theo tôi chồng và vợ ai làm trụ cột không quan trọng, mà quan trọng là ta phải biết yêu thương, cảm thông và chia ngọt sẻ ngọt bùi cho nhau khi một trong hai gặp khó khăn cần sự giúp đỡ.

Là đàn ông, ta cũng đừng quá ỷ mình còn tiền, còn sức khỏe mà vô tâm với vợ con. Là đàn bà cũng đừng quá thờ ơ trước những nỗi đau của chồng mình. Đàn ông rồi sẽ hết thời, đàn bà cũng vậy! Chẳng ai khỏe mạnh, đủ đầy suốt cả đời, sẽ có lúc ta thèm một cái ôm, một câu nói yêu thương của người bạn đời bên cạnh để ta không thấy lạc lõng giữa cơn mê đời thế tục.

Thế nên hãy đối xử tốt với nhau ngay từ bây giờ, đừng lạc lòng cũng đừng so đo anh được em mất vì chắc gì cái ta được lại mang cho ta hạnh phúc.

Đâu đó trong máy cassette cũ kỹ của người đàn ông cô đơn đang nằm đợi bão vang lên bài hát mà có lẽ ông đã từng rất thích vào những năm tuổi trẻ. “Đời là vạn ngày sầu, biết tìm vui chốn nào. Ta quen nhau bao lâu, nhưng tình đã có gì đâu.” Nước mắt ông lăn dài, những cơn ho dằn vặt người đàn ông “hết thời” còn sót lại.

Tôi chợt nghĩ đến ba người con trai còn thời của ông ở tuổi đôi mươi quá ưu ái với cái sức khỏe tưởng chừng như vô tận đang nghĩ gì về người cha đang nằm vất vưởng bên khung cửa sổ trước hiên nhà. Phải chăng đàn ông mà hết thời thì dù là con trai mình nhưng bởi cũng là đàn ông với nhau nên không ai đủ “liêm sỉ” để nhìn mặt nhau?

Sài Gòn trong mắt bão ai cũng chẳng mong bước ra ngoài, người đàn ông hết thời vẫn một mình nằm đội mưa trước mái ấm gia đình mình. Ánh mắt đau đáu nhìn quanh như ước gì có ai đó biết mình còn sống, còn cần chút hơi ấm yêu thương. Tôi lặng nhìn ông, ông mỉm cười tả tơi, rồi gục đầu quay đi như không muốn ai thương hại.  

Tôi đã cầu mong ông đủ sức khỏe để qua cơn bão, nhưng không may, một ngày cuối năm ông lại ra đi bởi những cơn bão lòng còn ngổn ngang, vương vãi đến cuối đời…

MIA

Đêm về trên con hẻm quen thuộc, người qua kẻ lại chẳng ai thèm để ý đến một người đàn ông gần 50 tuổi đang nằm trước hiên nhà, trên cái ghế đá chỏng chênh với nỗi lòng nặng trĩu. Những giọt mưa tí tách rơi, đài dự báo sẽ có một cơn bão mạnh đang hướng vào biển Đông, Sài Gòn chợt trở lạnh và thưa người qua lại.

Người đàn ông chẳng nói chẳng rằng, mắt lim dim nhìn vô định, chắc là ông đang nghĩ về cái thời còn kiếm được tiền, được vợ con thương yêu và chăm sóc, giờ hết thời rồi thì chỉ biết rơi nước mắt bởi sự vô tâm.

Mẹ tôi bảo, trước đây một tay ông đi làm thuê, ai thuê gì làm đó nuôi 3 đứa con trai ăn học. Nhưng chắc do cái nghèo mà chẳng đứa nào chịu ăn học thành tài nên tiếp tục cuộc đời làm thuê mướn như ông. Chỉ vài năm nay, từ lúc ông mắc bệnh lao nên không còn sức đi làm, phải sống phụ thuộc vào tiền của con, tiền cho vay bạc góp của vợ.

Hai năm trước có lần ông say xỉn về nhà lớn tiếng nên vợ con quyết định đuổi ông ra khỏi nhà, giờ ông phải sống trước mái hiên của gia đình mình mà cắn đắng. Con nó thương thì cho ít tiền để mua thuốc lá, còn khi nó giận thì tới bữa cơm ăn còn không có mà ăn, ông nói trong nước mắt.

Rồi có lần vợ ông lớn tiếng “Đàn ông mà không làm ra tiền mang về thì đừng đòi hỏi cơm ngon hay dở”. Ai đi ngang nghe thấy cũng chua xót.

Biết rằng trước đây ông ăn nhậu nên sai quấy với vợ con, biết rằng trước đây ông đã từng một thời sáng đi làm, chiều về thảnh thơi xem tivi, có khi chén tạc chén thù với bạn bè mà quên đi lời vợ con khuyên nhủ. Biết rằng giờ đây ông đã “hết thời” kiếm tiền vì không còn sức khỏe, biết rằng hết tình còn nghĩa nhưng hắt hủi nhau trong một mối quan hệ đầu ấp tay gối thì ai cũng thấy xót xa đến tận cùng.

Những câu chuyện về người chồng “sa cơ thất thế” bị đẩy ra bên lề xã hội ngày nay không phải là hiếm. Tuy nhiên, có không ít người phụ nữ vẫn sẵn sàng chấp nhận thay chồng gánh vác gia đình để anh an tâm vượt qua giai đoạn khó khăn và vươn lên gây dựng lại sự nghiệp. Nhưng cũng không ít gia đình tan nát cũng vì điều kiện vật chất của chồng không còn được giống như trước đây.

Là phụ nữ ai lại chẳng muốn vô lo, an nhàn và sống sung túc bên người mình yêu thương nhưng cuộc đời nhiều khi không giống như ta mơ ước.

Đàn ông với áp lực làm trụ cột gia đình, họ chỉ biết chăm chăm kiếm tiền về, đôi khi nghĩ rằng tiền sẽ mang lại hạnh phúc và sự tôn trọng nên họ cũng chẳng còn sức quan tâm đến những nhu cầu tình cảm giữa hai vợ chồng. Tình và nghĩa giờ thành ra có điều kiện kèm theo.  Ta trở nên rạch ròi đến nỗi chẳng thể nào ôm lấy chút yêu thương và san sẻ cho người bên cạnh để thấy đời này còn chút tin yêu.

Có nhiều đàn ông hết thời không kiếm ra tiền, vì sĩ diện và sợ bị coi thường nên ra sức ức hiếp, đánh đập vợ con để thấy mình còn chút chỗ đứng trong mảnh ghép mang tên gia đình. Đàn ông có khi tới thời thì sinh tật mà hết thời thì sinh bệnh, mất lòng, mất hết sự tôn kính vốn dĩ là đặc quyền của phái mạnh.

Xung quanh tôi, những người đàn ông có trách nhiệm và yêu thương vợ con hết lòng không thiếu nhưng rồi lại có những người đàn ông lười biếng, cậy sức mạnh và tệ bạc với đàn bà cũng rất nhiều.

Bởi vậy, theo tôi chồng và vợ ai làm trụ cột không quan trọng, mà quan trọng là ta phải biết yêu thương, cảm thông và chia ngọt sẻ ngọt bùi cho nhau khi một trong hai gặp khó khăn cần sự giúp đỡ.

Là đàn ông, ta cũng đừng quá ỷ mình còn tiền, còn sức khỏe mà vô tâm với vợ con. Là đàn bà cũng đừng quá thờ ơ trước những nỗi đau của chồng mình. Đàn ông rồi sẽ hết thời, đàn bà cũng vậy! Chẳng ai khỏe mạnh, đủ đầy suốt cả đời, sẽ có lúc ta thèm một cái ôm, một câu nói yêu thương của người bạn đời bên cạnh để ta không thấy lạc lõng giữa cơn mê đời thế tục.

Thế nên hãy đối xử tốt với nhau ngay từ bây giờ, đừng lạc lòng cũng đừng so đo anh được em mất vì chắc gì cái ta được lại mang cho ta hạnh phúc.

Đâu đó trong máy cassette cũ kỹ của người đàn ông cô đơn đang nằm đợi bão vang lên bài hát mà có lẽ ông đã từng rất thích vào những năm tuổi trẻ. “Đời là vạn ngày sầu, biết tìm vui chốn nào. Ta quen nhau bao lâu, nhưng tình đã có gì đâu.” Nước mắt ông lăn dài, những cơn ho dằn vặt người đàn ông “hết thời” còn sót lại.

Tôi chợt nghĩ đến ba người con trai còn thời của ông ở tuổi đôi mươi quá ưu ái với cái sức khỏe tưởng chừng như vô tận đang nghĩ gì về người cha đang nằm vất vưởng bên khung cửa sổ trước hiên nhà. Phải chăng đàn ông mà hết thời thì dù là con trai mình nhưng bởi cũng là đàn ông với nhau nên không ai đủ “liêm sỉ” để nhìn mặt nhau?

Sài Gòn trong mắt bão ai cũng chẳng mong bước ra ngoài, người đàn ông hết thời vẫn một mình nằm đội mưa trước mái ấm gia đình mình. Ánh mắt đau đáu nhìn quanh như ước gì có ai đó biết mình còn sống, còn cần chút hơi ấm yêu thương. Tôi lặng nhìn ông, ông mỉm cười tả tơi, rồi gục đầu quay đi như không muốn ai thương hại.  

Tôi đã cầu mong ông đủ sức khỏe để qua cơn bão, nhưng không may, một ngày cuối năm ông lại ra đi bởi những cơn bão lòng còn ngổn ngang, vương vãi đến cuối đời…

MIA

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...