MÁI NHÀ TRONG TIM EM

MÁI NHÀ TRONG TIM EM

 

Khi anh hỏi rằng: “Em mong muốn điều gì nhất mối quan hệ của chúng ta?”, em đã không đắn đo trả lời rằng: “Em cần một mái nhà”. Có lẽ với nhiều người, khi nghe câu ấy sẽ cảm thấy người con gái vô cùng thực dụng hay vật chất. Nhưng với em, mái nhà là một khái niệm khác hẳn một ngôi nhà.

Ngôi nhà chỉ đơn thuần là một nơi trú thân của con người. Ngôi nhà có thể to, có thể bé tùy vào điều kiện chủ nhân của nó. Nhưng mái nhà trong khao khát của em, chỉ có một kích thước, nó vừa vặn cho một gia đình, vừa vặn cho hai tâm hồn, bất kể rộng hay hẹp, lớn hay nhỏ.

Giữa thế gian hàng tỷ con người, chúng ta gặp được nhau, đó là duyên. Giữa muôn vàn lý do để từ bỏ, chúng ta quyết định lựa chọn gắn kết, đó là nợ. Khi đã đủ duyên và nợ, một mái nhà sẽ là mơ ước chung của cả hai người. Từ lúc đó, chúng ta không còn là người dưng mà sẽ là một gia đình.

Người dưng chỉ là khi chưa đủ duyên và nợ. Còn hai người khi gắn bó dưới cùng một mái nhà thì đã là người thân. Mái nhà khi ấy không còn đơn thuần chỉ là nơi che mưa nắng, mà còn là nơi chia sẻ tất cả mọi vui buồn, tức giận, chán chường của mỗi người trong cuộc sống và chứng kiến sự đồng điệu của hai người trong từng việc nhỏ nhất.

Thế giới này rộng lớn đến bao nhiêu, chúng ta cũng chỉ cần mỗi tối có một chỗ ngả lưng, một người chuyện trò, một nụ cười, một chỗ dựa, một số niềm vui chung để khi mỏi mệt, có thế nương vào mà phấn đấu tiếp.

Mái nhà ấy sẽ không phải chỉ thành hình mới được gọi tên mà nó sẽ có được nền móng đầu tiên kể từ khi chúng ta trao cho nhau lời hẹn hứa. Mái nhà sẽ là đích đến trong hành trình mà chúng ta sẽ đi cùng nhau và vun đắp từng chút một. Mái nhà ấy, em chắc chắn sẽ không để anh phải đơn độc dựng xây một mình. Cuộc sống sẽ ý nghĩa biết bao nếu chúng ta luôn có bên mình một người đồng hành mà ta gọi là bạn đời, những gì mai này có được sẽ không phải của riêng em hay riêng anh mà là của chúng ta.

Mái nhà cần có một tình yêu. Tình yêu đó được hình thành, gìn giữ từ phía cả hai người. Cuộc sống không phải chỉ có tình yêu nhưng cuộc sống nhờ có tình yêu mà tồn tại. Ở một mái nhà có tình yêu đủ lớn, nơi đó sẽ có sự bao dung và tha thứ, nơi đó sẽ có sự cảm thông và nâng niu. Mái nhà ấy kiên cố không phải nhờ vào rường cột, vì những thứ vật chất đó cũng sẽ hao mòn theo năm tháng. Mái nhà kiên cố vì tình cảm bền bỉ của đôi người qua năm tháng rộng dài. Tình yêu còn, mái nhà còn. Tình yêu mất, mái nhà phân ly.

Mái nhà cần có một niềm tin, của anh đặt vào em, của em đặt vào anh, của chúng ta đặt vào những gì đã cùng nhau vạch định. Niềm tin đó được xây dựng từ sự cởi mở hoàn toàn và chấp nhận những khiếm khuyết của đối phương. Niềm tin phải được chứng minh bằng hành động, chứ không thể đơn thuần chỉ dựa vào lời nói. Vì lời nói gió bay. Có lẽ tin vào đối phương vốn là một điều gì đó mà khi yêu chúng ta luôn sợ phải trao đi, bởi sự lo lắng đến sau cùng mình nhận về lại là những điều bội phản. Thế nhưng, chúng ta buộc phải đưa ra lựa chọn. Vì yêu mà không đặt lòng tin thì chẳng thà không yêu, yêu mà không tin thì luôn luôn tồn tại trong lòng mình một sự đề phòng, thấp thỏm, lo lắng vô cớ, hoài nghi vô cớ. Mái nhà vì thế mà cũng chẳng bình yên.

Mái nhà cần có sự phấn đấu. Thứ duy nhất trên đời giúp chúng ta vượt qua những lúc khó khăn không phải là tiền bạc mà là ý chí của bản thân mình. Tiền có thể vay mượn nhưng ý chí thì không. Sự phấn đấu từng phút giây vì tình yêu và niềm tin dành cho nhau mới làm nên một mái nhà trọn vẹn.

Va vấp có lẽ là điều tất yếu trong cuộc sống, chẳng ai có thể đi đến thành công một cách quá dễ dàng. Chỉ cần khi vấp ngã, chúng ta vẫn đủ sức dìu dắt và động viên nhau làm lại, lắng nghe nhau, cùng nhau phân tích và thực hiện. Những lúc gần như tuyệt vọng, chỉ cần người kia nhắc về lý do chúng ta bắt đầu, lý do của sự gắn kết và về mái nhà chung này là đủ để gượng dậy và đi tiếp. Cuộc đời mênh mông, chỉ cần ta hiểu đích đến của mình là một mái nhà thì tự khắc có phương hướng mà cố gắng vì nhau.

Tình yêu, niềm tin và sự phấn đấu là ba yếu tố quan trọng và cốt lõi để một mái nhà thành hình và tồn tại. Chính vì thế khi yêu thương phai nhạt, niềm tin lung lay, sự phấn đấu không còn ý nghĩa thì mái nhà cũng vì thế mà mất đi, thứ còn lại có lẽ chỉ còn mỗi vỏ bọc của vật chất bề ngoài.

Mái nhà với em có một ý nghĩa như thế và em tin tuyệt đối vào ý chí của bản thân mình để tìm kiếm và có được một mái nhà, chỉ cần đủ để dung chứa hai trái tim dựa dẫm vào nhau giữa giông gió của cuộc đời.

Sau cùng thì chỉ mong người đã hẹn hứa cũng có đủ yêu thương, niềm tin và nghị lực.

LẠC NHIÊN

Khi anh hỏi rằng: “Em mong muốn điều gì nhất mối quan hệ của chúng ta?”, em đã không đắn đo trả lời rằng: “Em cần một mái nhà”. Có lẽ với nhiều người, khi nghe câu ấy sẽ cảm thấy người con gái vô cùng thực dụng hay vật chất. Nhưng với em, mái nhà là một khái niệm khác hẳn một ngôi nhà.

Ngôi nhà chỉ đơn thuần là một nơi trú thân của con người. Ngôi nhà có thể to, có thể bé tùy vào điều kiện chủ nhân của nó. Nhưng mái nhà trong khao khát của em, chỉ có một kích thước, nó vừa vặn cho một gia đình, vừa vặn cho hai tâm hồn, bất kể rộng hay hẹp, lớn hay nhỏ.

Giữa thế gian hàng tỷ con người, chúng ta gặp được nhau, đó là duyên. Giữa muôn vàn lý do để từ bỏ, chúng ta quyết định lựa chọn gắn kết, đó là nợ. Khi đã đủ duyên và nợ, một mái nhà sẽ là mơ ước chung của cả hai người. Từ lúc đó, chúng ta không còn là người dưng mà sẽ là một gia đình.

Người dưng chỉ là khi chưa đủ duyên và nợ. Còn hai người khi gắn bó dưới cùng một mái nhà thì đã là người thân. Mái nhà khi ấy không còn đơn thuần chỉ là nơi che mưa nắng, mà còn là nơi chia sẻ tất cả mọi vui buồn, tức giận, chán chường của mỗi người trong cuộc sống và chứng kiến sự đồng điệu của hai người trong từng việc nhỏ nhất.

Thế giới này rộng lớn đến bao nhiêu, chúng ta cũng chỉ cần mỗi tối có một chỗ ngả lưng, một người chuyện trò, một nụ cười, một chỗ dựa, một số niềm vui chung để khi mỏi mệt, có thế nương vào mà phấn đấu tiếp.

Mái nhà ấy sẽ không phải chỉ thành hình mới được gọi tên mà nó sẽ có được nền móng đầu tiên kể từ khi chúng ta trao cho nhau lời hẹn hứa. Mái nhà sẽ là đích đến trong hành trình mà chúng ta sẽ đi cùng nhau và vun đắp từng chút một. Mái nhà ấy, em chắc chắn sẽ không để anh phải đơn độc dựng xây một mình. Cuộc sống sẽ ý nghĩa biết bao nếu chúng ta luôn có bên mình một người đồng hành mà ta gọi là bạn đời, những gì mai này có được sẽ không phải của riêng em hay riêng anh mà là của chúng ta.

Mái nhà cần có một tình yêu. Tình yêu đó được hình thành, gìn giữ từ phía cả hai người. Cuộc sống không phải chỉ có tình yêu nhưng cuộc sống nhờ có tình yêu mà tồn tại. Ở một mái nhà có tình yêu đủ lớn, nơi đó sẽ có sự bao dung và tha thứ, nơi đó sẽ có sự cảm thông và nâng niu. Mái nhà ấy kiên cố không phải nhờ vào rường cột, vì những thứ vật chất đó cũng sẽ hao mòn theo năm tháng. Mái nhà kiên cố vì tình cảm bền bỉ của đôi người qua năm tháng rộng dài. Tình yêu còn, mái nhà còn. Tình yêu mất, mái nhà phân ly.

Mái nhà cần có một niềm tin, của anh đặt vào em, của em đặt vào anh, của chúng ta đặt vào những gì đã cùng nhau vạch định. Niềm tin đó được xây dựng từ sự cởi mở hoàn toàn và chấp nhận những khiếm khuyết của đối phương. Niềm tin phải được chứng minh bằng hành động, chứ không thể đơn thuần chỉ dựa vào lời nói. Vì lời nói gió bay. Có lẽ tin vào đối phương vốn là một điều gì đó mà khi yêu chúng ta luôn sợ phải trao đi, bởi sự lo lắng đến sau cùng mình nhận về lại là những điều bội phản. Thế nhưng, chúng ta buộc phải đưa ra lựa chọn. Vì yêu mà không đặt lòng tin thì chẳng thà không yêu, yêu mà không tin thì luôn luôn tồn tại trong lòng mình một sự đề phòng, thấp thỏm, lo lắng vô cớ, hoài nghi vô cớ. Mái nhà vì thế mà cũng chẳng bình yên.

Mái nhà cần có sự phấn đấu. Thứ duy nhất trên đời giúp chúng ta vượt qua những lúc khó khăn không phải là tiền bạc mà là ý chí của bản thân mình. Tiền có thể vay mượn nhưng ý chí thì không. Sự phấn đấu từng phút giây vì tình yêu và niềm tin dành cho nhau mới làm nên một mái nhà trọn vẹn.

Va vấp có lẽ là điều tất yếu trong cuộc sống, chẳng ai có thể đi đến thành công một cách quá dễ dàng. Chỉ cần khi vấp ngã, chúng ta vẫn đủ sức dìu dắt và động viên nhau làm lại, lắng nghe nhau, cùng nhau phân tích và thực hiện. Những lúc gần như tuyệt vọng, chỉ cần người kia nhắc về lý do chúng ta bắt đầu, lý do của sự gắn kết và về mái nhà chung này là đủ để gượng dậy và đi tiếp. Cuộc đời mênh mông, chỉ cần ta hiểu đích đến của mình là một mái nhà thì tự khắc có phương hướng mà cố gắng vì nhau.

Tình yêu, niềm tin và sự phấn đấu là ba yếu tố quan trọng và cốt lõi để một mái nhà thành hình và tồn tại. Chính vì thế khi yêu thương phai nhạt, niềm tin lung lay, sự phấn đấu không còn ý nghĩa thì mái nhà cũng vì thế mà mất đi, thứ còn lại có lẽ chỉ còn mỗi vỏ bọc của vật chất bề ngoài.

Mái nhà với em có một ý nghĩa như thế và em tin tuyệt đối vào ý chí của bản thân mình để tìm kiếm và có được một mái nhà, chỉ cần đủ để dung chứa hai trái tim dựa dẫm vào nhau giữa giông gió của cuộc đời.

Sau cùng thì chỉ mong người đã hẹn hứa cũng có đủ yêu thương, niềm tin và nghị lực.

LẠC NHIÊN

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

“NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

  Trong kỷ nguyên công nghệ, mạng xã hội, trò chơi điện tử và các ứng dụng giải trí như TikTok đã trở thành một phần quen thuộc của đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, khi việc sử dụng không còn nằm trong tầm kiểm soát, trẻ em và thanh thiếu niên rất dễ rơi vào trạng...

“NGHIỆN” MÀN HÌNH

  Trong thời đại công nghệ số, thiết bị điện tử như điện thoại thông minh, máy tính bảng hay máy tính trở thành công cụ không thể thiếu trong học tập, làm việc và giải trí. Tuy nhiên, khi việc sử dụng mất kiểm soát, lấn át các hoạt động cần thiết khác và gây suy...

CHE GIẤU BÍ MẬT ĐỂ GIA ĐÌNH KHÔNG TAN VỠ

Trong nhiều gia đình, khi có một sự thật khó chấp nhận – như chuyện vợ hoặc chồng ngoại tình, hay việc hôn nhân không còn hạnh phúc – các thành viên thường chọn cách che giấu và né tránh. Người lớn nói dối rằng “mọi chuyện vẫn ổn”, con cái giả vờ tin, còn cả gia đình...

NÓI DỐI MÃN TÍNH

  Nói dối là hành vi con người nào cũng từng trải qua, nhưng khi nó trở thành một thói quen kéo dài và dường như ăn sâu vào cách tồn tại của một người, ta gọi đó là nói dối mãn tính. Đây không chỉ đơn thuần là sự gian lận hay thiếu trung thực, mà thường là một cơ...

LGBT+ – NỖI ĐAU MANG TÊN CÔ ĐƠN

  Cô đơn là trải nghiệm mà ai cũng từng nếm trải, nhưng với cộng đồng LGBT+, nỗi cô đơn thường mang màu sắc đặc biệt sâu và đau hơn. Khi một người lớn lên trong môi trường bị kỳ thị, từ chối hay không được công nhận, não bộ họ liên tục ghi nhận tín hiệu “mình...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

NHỮNG ĐỨA TRẺ ĂN CẮP

Tiếng nói thầm lặng của nỗi đau Khi một đứa trẻ bị phát hiện ăn cắp, người lớn thường vội vàng quy kết đó là hành vi sai trái, vô đạo đức hay “mất dạy”. Thế nhưng, nếu ta dừng lại để lắng nghe phía sau hành vi ấy, ta sẽ nhận ra đó không chỉ là câu chuyện về một món đồ...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...