SỐNG THẬT

SỐNG THẬT

 

Hôm nay tôi thực sự rất vui, vì vô tình kết nối lại được với cả đám bạn tiểu học gần 20 năm trời mất liên lạc. Tất cả nhờ sự thần thánh của Facebook. Chưa bao giờ một cuộc hẹn cà phê với một nhỏ bạn lại khiến tôi háo hức và sung sướng đến vậy (tựa như cảm giác hẹn hò với anh bạn trai nào đó vào những ngày đầu).

Hồi tiểu học, nhà chúng tôi san sát nhau trong bán kính 1-2km, nên có cảm giác như tất cả biết về nhau nhiều hơn so với những bạn học sau này, cũng vì vậy mà quãng thời gian 5 năm tiểu học thực sự rất vui vẻ và nhiều kỉ niệm đáng nhớ. Hơn nữa, nhỏ bạn này có thể xem là chị dâu họ của tôi, vì nó kết hôn với thằng anh họ cũng học chung tiểu học với chúng tôi. Mối quan hệ ngót nghét 20 năm của tụi nó tựa như cổ tích giữa đời thực vậy. Vậy nên tôi rất háo hức hội ngộ để tán gẫu và cập nhật về cuộc sống của nhau.

Trái với mong đợi của tôi, sau những nụ cười ánh mắt mừng vui dành cho nhau lúc đầu, nhỏ bạn tôi bắt đầu lôi cái iphone bự chảng ra và dán mắt vào đó, lâu lâu ngước mắt lên nhìn tôi, ít lâu thêm vài câu vô thưởng vô phạt, cuộc hội ngộ sau 2 thập kỷ thoáng chốc tan vỡ trong lòng tôi. Lẽ thường tôi có thể bỏ về giữa chừng, nhưng vì lâu ngày không gặp nên tôi mới dành chút hy vọng còn sót lại mà hỏi nhỏ bạn:

  • Tao nói chuyện dở lắm hả?
  • Đâu có.
  • Vậy sao mày không nói chuyện với tao mà chơi game miết vậy?
  • À tại tao không biết nói gì thôi. Nhưng tao thích nghe mày nói lắm, mày nói hay mà, mày cứ nói tiếp đi.

Sau đó tình cờ tôi có gặp một đứa bạn tiểu học khác cũng chơi thân với hai vợ chồng nhỏ này, nghe tôi kể về cuộc hội ngộ “vỡ mộng” hôm trước, nó xua tay cười hề hề ra vẻ chuyện đó là bình thường, kể rằng vợ chồng nhỏ đó mỗi lần hẹn cà phê dù là riêng tư hay đi chung với nhóm bạn thì đều mỗi người một cái điện thoại bấm lấy bấm để, chả quan tâm đến chuyện trò gì cả.

Từ bao giờ mà một cặp tình nhân ngồi hờ hững bấm điện thoại bên cạnh nhau lại được xem là hình ảnh bình thường, và một cặp đôi trò chuyện hào hứng vui vẻ thì người ta lại nghĩ là chắc đang trong giai đoạn tán tỉnh nhau thôi.

Từ bao giờ mà con người lại tập luyện được thói quen đa nhiệm liên quan đến công nghệ tốt đến thế, vừa đi vừa trả lời tin nhắn, vừa ăn vừa xem clip youtube, vừa chạy xe vừa tán gẫu điện thoại…những hình ảnh này tràn ngập trong nhà ngoài phố, khiến đôi khi người ta cũng quên mất việc hít thở sâu quan trọng như thế nào, quên mất việc thưởng thức cảnh đẹp xung quanh, quên giao tiếp bằng mắt, quên nở một nụ cười vì mình ngày càng ít cười với người khác hơn nên dần dà gen vui vẻ cũng trở nên mai một.

Tôi có một người chị họ vô cùng sâu sắc và quyến rũ. Tôi trân trọng Q vì tâm hồn nhân hậu của chị với những hoàn cảnh khó khăn trong cuộc đời, tôi ngưỡng mộ Q vì khả năng giải quyết sắp xếp công việc ở vị trí cấp cao trong một tập đoàn đa quốc gia, tôi yêu quý Q vì sự tự tin, lạc quan, óc hài hước, tư duy cấp tiến và cá tính nổi trội. Tuy rất lâu mới có thể gặp nhau một lần do ai cũng bận rộn với cuộc sống riêng, nhưng tôi luôn ưu tiên sắp xếp thời gian cho các cuộc hẹn với chị. Nhưng Q có một thói quen xấu mà chắc rằng chính chị ấy cũng không nhận ra.

Đó là mỗi khi gặp mặt hay đi chơi chung với tôi, Q lúc nào cũng dành một phần tâm trí của mình để ý tới chiếc điện thoại. Thậm chí khi chúng tôi đang đi shopping, chị ấy vẫn có thể vừa rảo bước vừa chat với một người bạn khác, vài bước lại va phải người khác rồi rối rít xin lỗi. Khi chúng tôi đang ăn uống, chị ấy vẫn lướt Facebook để xem những clip vui về chó mèo hay bật cười trước một đoạn status ngớ ngẩn của một người không quen nào đó. Q không hề biết rằng tập trung vào thời điểm hiện tại chính là sự tôn trọng tốt nhất dành cho một người, cũng tạo ra sự tôn trọng tốt nhất của người khác đối với bản thân. Q cũng không ý thức được rằng, một điểm nhỏ nhoi như vậy khiến chị ấy mất đi rất nhiều điểm cộng trong mắt người khác, và cũng khiến cho sức hút của chị giảm đáng kể.

Khi bạn trai tôi trông thấy một cặp đôi mà cô gái ngồi dán mắt vào điện thoại, chỉ dành rất ít thời gian và năng lượng cho người đàn ông đối diện, anh ấy bảo tôi rằng: “Em nhìn xem, nhìn là biết ông đó nói chuyện tẻ nhạt rồi đó”. Lúc bấy giờ tôi lập tức nhớ tới nhỏ bạn tiểu học và câu nói của nó: “Mày nói hay mà, tao thích nghe mày nói lắm, mày cứ nói tiếp đi”. Nghĩ tới đó tôi thực sự cảm thấy buồn cười. Chợt cảm thấy có lẽ những mối quan hệ như thế không thể phát triển được nữa, không phải vì tôi quan tâm đến lời ra tiếng vào của người ngoài cuộc, mà chính vì bản thân tôi cảm thấy tổn thương và thiếu tôn trọng.

Xã hội càng chìm đắm vào sự phát triển của công nghệ, sự cần thiết phải hiện diện trong thời điểm hiện tại càng bức thiết hơn. Hiện tại chính là tất cả những gì đang tồn tại, và nếu chúng ta không thực sự ở đây trong hiện tại, tức là chúng ta không phải đang sống thật. Nếu có thể lập ra một điều luật bất thành văn nào đó, tôi mong rằng đó là hãy cất điện thoại sang một bên khi gặp gỡ người khác, và dành ánh mắt, nụ cười, sự tập trung cũng như năng lượng tốt nhất cho thời điểm hiện tại.

LILA

Hôm nay tôi thực sự rất vui, vì vô tình kết nối lại được với cả đám bạn tiểu học gần 20 năm trời mất liên lạc. Tất cả nhờ sự thần thánh của Facebook. Chưa bao giờ một cuộc hẹn cà phê với một nhỏ bạn lại khiến tôi háo hức và sung sướng đến vậy (tựa như cảm giác hẹn hò với anh bạn trai nào đó vào những ngày đầu).

Hồi tiểu học, nhà chúng tôi san sát nhau trong bán kính 1-2km, nên có cảm giác như tất cả biết về nhau nhiều hơn so với những bạn học sau này, cũng vì vậy mà quãng thời gian 5 năm tiểu học thực sự rất vui vẻ và nhiều kỉ niệm đáng nhớ. Hơn nữa, nhỏ bạn này có thể xem là chị dâu họ của tôi, vì nó kết hôn với thằng anh họ cũng học chung tiểu học với chúng tôi. Mối quan hệ ngót nghét 20 năm của tụi nó tựa như cổ tích giữa đời thực vậy. Vậy nên tôi rất háo hức hội ngộ để tán gẫu và cập nhật về cuộc sống của nhau.

Trái với mong đợi của tôi, sau những nụ cười ánh mắt mừng vui dành cho nhau lúc đầu, nhỏ bạn tôi bắt đầu lôi cái iphone bự chảng ra và dán mắt vào đó, lâu lâu ngước mắt lên nhìn tôi, ít lâu thêm vài câu vô thưởng vô phạt, cuộc hội ngộ sau 2 thập kỷ thoáng chốc tan vỡ trong lòng tôi. Lẽ thường tôi có thể bỏ về giữa chừng, nhưng vì lâu ngày không gặp nên tôi mới dành chút hy vọng còn sót lại mà hỏi nhỏ bạn:

  • Tao nói chuyện dở lắm hả?
  • Đâu có.
  • Vậy sao mày không nói chuyện với tao mà chơi game miết vậy?
  • À tại tao không biết nói gì thôi. Nhưng tao thích nghe mày nói lắm, mày nói hay mà, mày cứ nói tiếp đi.

Sau đó tình cờ tôi có gặp một đứa bạn tiểu học khác cũng chơi thân với hai vợ chồng nhỏ này, nghe tôi kể về cuộc hội ngộ “vỡ mộng” hôm trước, nó xua tay cười hề hề ra vẻ chuyện đó là bình thường, kể rằng vợ chồng nhỏ đó mỗi lần hẹn cà phê dù là riêng tư hay đi chung với nhóm bạn thì đều mỗi người một cái điện thoại bấm lấy bấm để, chả quan tâm đến chuyện trò gì cả.

Từ bao giờ mà một cặp tình nhân ngồi hờ hững bấm điện thoại bên cạnh nhau lại được xem là hình ảnh bình thường, và một cặp đôi trò chuyện hào hứng vui vẻ thì người ta lại nghĩ là chắc đang trong giai đoạn tán tỉnh nhau thôi.

Từ bao giờ mà con người lại tập luyện được thói quen đa nhiệm liên quan đến công nghệ tốt đến thế, vừa đi vừa trả lời tin nhắn, vừa ăn vừa xem clip youtube, vừa chạy xe vừa tán gẫu điện thoại…những hình ảnh này tràn ngập trong nhà ngoài phố, khiến đôi khi người ta cũng quên mất việc hít thở sâu quan trọng như thế nào, quên mất việc thưởng thức cảnh đẹp xung quanh, quên giao tiếp bằng mắt, quên nở một nụ cười vì mình ngày càng ít cười với người khác hơn nên dần dà gen vui vẻ cũng trở nên mai một.

Tôi có một người chị họ vô cùng sâu sắc và quyến rũ. Tôi trân trọng Q vì tâm hồn nhân hậu của chị với những hoàn cảnh khó khăn trong cuộc đời, tôi ngưỡng mộ Q vì khả năng giải quyết sắp xếp công việc ở vị trí cấp cao trong một tập đoàn đa quốc gia, tôi yêu quý Q vì sự tự tin, lạc quan, óc hài hước, tư duy cấp tiến và cá tính nổi trội. Tuy rất lâu mới có thể gặp nhau một lần do ai cũng bận rộn với cuộc sống riêng, nhưng tôi luôn ưu tiên sắp xếp thời gian cho các cuộc hẹn với chị. Nhưng Q có một thói quen xấu mà chắc rằng chính chị ấy cũng không nhận ra.

Đó là mỗi khi gặp mặt hay đi chơi chung với tôi, Q lúc nào cũng dành một phần tâm trí của mình để ý tới chiếc điện thoại. Thậm chí khi chúng tôi đang đi shopping, chị ấy vẫn có thể vừa rảo bước vừa chat với một người bạn khác, vài bước lại va phải người khác rồi rối rít xin lỗi. Khi chúng tôi đang ăn uống, chị ấy vẫn lướt Facebook để xem những clip vui về chó mèo hay bật cười trước một đoạn status ngớ ngẩn của một người không quen nào đó. Q không hề biết rằng tập trung vào thời điểm hiện tại chính là sự tôn trọng tốt nhất dành cho một người, cũng tạo ra sự tôn trọng tốt nhất của người khác đối với bản thân. Q cũng không ý thức được rằng, một điểm nhỏ nhoi như vậy khiến chị ấy mất đi rất nhiều điểm cộng trong mắt người khác, và cũng khiến cho sức hút của chị giảm đáng kể.

Khi bạn trai tôi trông thấy một cặp đôi mà cô gái ngồi dán mắt vào điện thoại, chỉ dành rất ít thời gian và năng lượng cho người đàn ông đối diện, anh ấy bảo tôi rằng: “Em nhìn xem, nhìn là biết ông đó nói chuyện tẻ nhạt rồi đó”. Lúc bấy giờ tôi lập tức nhớ tới nhỏ bạn tiểu học và câu nói của nó: “Mày nói hay mà, tao thích nghe mày nói lắm, mày cứ nói tiếp đi”. Nghĩ tới đó tôi thực sự cảm thấy buồn cười. Chợt cảm thấy có lẽ những mối quan hệ như thế không thể phát triển được nữa, không phải vì tôi quan tâm đến lời ra tiếng vào của người ngoài cuộc, mà chính vì bản thân tôi cảm thấy tổn thương và thiếu tôn trọng.

Xã hội càng chìm đắm vào sự phát triển của công nghệ, sự cần thiết phải hiện diện trong thời điểm hiện tại càng bức thiết hơn. Hiện tại chính là tất cả những gì đang tồn tại, và nếu chúng ta không thực sự ở đây trong hiện tại, tức là chúng ta không phải đang sống thật. Nếu có thể lập ra một điều luật bất thành văn nào đó, tôi mong rằng đó là hãy cất điện thoại sang một bên khi gặp gỡ người khác, và dành ánh mắt, nụ cười, sự tập trung cũng như năng lượng tốt nhất cho thời điểm hiện tại.

LILA

KHI ĐÀN ÔNG SỢ CAM KẾT

Có những người đàn ông rất cô đơn nhưng lại không dám thật sự bước vào một mối quan hệ. Họ có thể nhắn tin, quan tâm, ở bên ai đó một thời gian dài, nhưng khi mọi thứ bắt đầu trở nên gần gũi và nghiêm túc hơn, họ lại chững lại, lùi đi hoặc biến mất. Nhiều người nghĩ...

KHI NGƯỜI ĐÀN ÔNG THẤY MÌNH VÔ DỤNG TRONG HÔN NHÂN

Có những người đàn ông bước vào hôn nhân với vẻ ngoài mạnh mẽ, trách nhiệm và ổn định. Họ đi làm, chăm lo tài chính, cố gắng hoàn thành vai trò của mình. Nhưng khi ở bên cạnh người vợ mà họ yêu thương, họ lại dần suy sụp, thu mình, mất động lực hoặc cảm thấy bản thân...

GHÉT CƠ THỂ, NGƯỢC ĐÃI, BỎ MẶT, RỐI LOẠN ĂN UỐNG

Có những người lớn lên với cảm giác cơ thể mình là một nơi không an toàn để tồn tại. Họ ghét ngoại hình của mình, liên tục soi xét từng khuyết điểm, cảm thấy xấu hổ khi ăn, khi tăng cân, khi nhìn vào gương hoặc khi bị người khác nhìn thấy. Nhiều người nghĩ đó đơn giản...

XÂM HẠI Ở TRẺ ĐỒNG TÍNH NAM

Khi một bé trai đồng tính bị xâm hại tình dục, nỗi đau của em thường không chỉ nằm ở hành vi bị xâm hại, mà còn ở việc trải nghiệm ấy hiếm khi được nhìn nhận như một sang chấn thật sự. Rất nhiều đứa trẻ lớn lên trong sự nhầm lẫn sâu sắc vì cơ thể chúng đã phản ứng —...

KHI CON TRAI KHÔNG KHÓC

“Khi con trai không khóc” thường được xem là dấu hiệu của sự mạnh mẽ. Nhiều bé trai được khen vì biết chịu đựng, không mè nheo, không than vãn và “đàn ông lên từ sớm”. Nhưng dưới góc nhìn của tâm lý học phát triển và sang chấn gắn bó, sự im lặng ấy đôi khi không phải...

SANG CHẤN GẮN BÓ – CƠN ĐAU PHẢI CHỊU ĐỰNG MỘT MÌNH

Sang chấn gắn bó không chỉ đến từ những điều tồi tệ xảy ra với một đứa trẻ, mà còn đến từ những điều lẽ ra phải có nhưng đã không xảy ra: không ai dỗ dành khi trẻ hoảng sợ, không ai nhìn thấy nỗi đau, không ai giúp hệ thần kinh của trẻ quay trở lại trạng thái an toàn....

“NHỮNG ĐỨA TRẺ NGOAN” THỰC CHẤT LÀ PHÂN LY

“Những đứa trẻ ngoan” thường được người lớn khen ngợi vì biết nghe lời, không gây rắc rối, tự lập sớm và luôn cố gắng làm hài lòng người khác. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của tâm lý học sang chấn và gắn bó, nhiều biểu hiện “ngoan quá mức” thực chất có thể là dấu hiệu của...

LIỆU PHÁP TRỊ LIỆU HỆ THỐNG GIA ĐÌNH

Liệu pháp trị liệu hệ thống gia đình (Family Systems Therapy) là một hướng tiếp cận tâm lý nhìn con người như một phần của hệ thống các mối quan hệ, đặc biệt là gia đình. Thay vì chỉ tập trung vào triệu chứng của một cá nhân, liệu pháp này giúp khám phá cách những...

PHÂN LY SAU CÁI CHẾT CỦA CHA MẸ

Cái chết của cha mẹ không chỉ là một mất mát về mặt tình cảm. Với nhiều người, đặc biệt là những ai có sự gắn bó sâu hoặc từng trải qua sang chấn gia đình, đó còn là một cú sốc thần kinh làm thay đổi hoàn toàn cảm giác an toàn bên trong cơ thể. Sau mất mát ấy, nhiều...

LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN CHÍNH MÌNH

Có những người luôn xuất hiện khi người khác cần. Họ lắng nghe, chăm sóc, hỗ trợ cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa cho mọi người xung quanh. Họ quen với việc cho đi đến mức đôi khi không còn nhận ra mình đã quá mệt. Nhưng khi ở một mình, họ thường cảm thấy trống...

TRẠNG THÁI “LIẾM VẾT THƯƠNG” TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN

Trong tự nhiên, sau khi thoát khỏi nguy hiểm, nhiều loài động vật sẽ tìm nơi trú ẩn, nằm im, run cơ thể hoặc liếm vết thương của mình. Hành vi này không chỉ là chăm sóc cơ thể mà còn là cách hệ thần kinh quay trở về trạng thái an toàn sau sinh tồn. Trong trị liệu sang...

NHỮNG MẤT MÁT KHÔNG ĐƯỢC PHÉP BUỒN

Có những nỗi đau trong cuộc đời không chỉ đến từ sự mất mát, mà còn đến từ việc một người chưa bao giờ được phép buồn vì mất mát đó. Trong sang chấn gia đình, đặc biệt khi mất cha mẹ hoặc người thân quan trọng từ sớm, nhiều người không có cơ hội để thật sự đau buồn,...

HIỂU VỀ PHÂN LY TRONG SANG CHẤN PHỨC HỢP

Sang chấn phức hợp là trạng thái tổn thương tâm lý kéo dài do một người phải trải qua những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại như bạo hành, bỏ rơi, lạm dụng hoặc sống trong môi trường thiếu an toàn trong thời gian dài. Một trong những cơ chế tâm lý phổ biến xuất hiện...

LÀN DA KHÔNG BIẾT NÓI, NHƯNG CƠ THỂ THÌ NHỚ

Nhiều người sống với các bệnh ngoài da trong nhiều năm thường chỉ nghĩ rằng đó là vấn đề dị ứng, miễn dịch hoặc cơ địa. Nhưng trong thực tế, cơ thể không bao giờ hoạt động tách rời khỏi cảm xúc và hệ thần kinh. Với những người từng trải qua sang chấn kéo dài, đặc biệt...

XÂM HẠI – NỖI ĐAU BỊ BỎ QUÊN TRONG CƠ THỂ

Xâm hại không chỉ là một sự kiện đã xảy ra trong quá khứ. Với nhiều người sống sót sau sang chấn kéo dài, đặc biệt là xâm hại thời thơ ấu hoặc bạo lực lặp đi lặp lại trong các mối quan hệ thân mật, nỗi đau ấy tiếp tục tồn tại trong cơ thể như một ký ức chưa bao giờ...

CPTSD VÀ ĐAU MÃN TÍNH Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì sang chấn không phải lúc nào cũng biểu hiện qua cảm xúc rõ rệt. Nhiều người đàn ông lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, kiểm soát bản thân và không được “yếu đuối”....

KHI BẠN SINH TỒN TRONG ĐÈ NÉN VÀ BÙNG NỔ CAM XÚC

​Nhiều người sống với CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không thực sự cảm thấy mình đang “sống”, mà giống như đang cố sinh tồn qua từng ngày. Một trong những đặc điểm phổ biến của CPTSD là sự dao động giữa hai trạng thái tưởng chừng đối lập: đè nén cảm...

KHI SANG CHẤN BIỂU HIỆN QUA CƠN ĐAU Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì biểu hiện của sang chấn không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới dạng buồn bã, hoảng loạn hay khóc lóc. Nhiều nam giới lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, chịu đựng và...

SANG CHẤN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI ĐAU, VIÊM MẠN TÍNH

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý mà còn có tác động sâu sắc lên cơ thể sinh học. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học và miễn dịch học cho thấy sang chấn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mạn tính và...

CHA MẸ CÀNG BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ CÀNG THƯƠNG VÀ BẢO VỆ

Một trong những điều khiến nhiều người khó hiểu nhất trong sang chấn thời thơ ấu là: tại sao một đứa trẻ bị đánh đập, sỉ nhục hoặc làm tổn thương lại vẫn yêu thương, bênh vực và bảo vệ chính cha mẹ của mình? Nhiều người nhìn từ bên ngoài có thể nghĩ rằng đứa trẻ...

KHI ĐÀN ÔNG SỢ CAM KẾT

Có những người đàn ông rất cô đơn nhưng lại không dám thật sự bước vào một mối quan hệ. Họ có thể nhắn tin, quan tâm, ở bên ai đó một thời gian dài, nhưng khi mọi thứ bắt đầu trở nên gần gũi và nghiêm túc hơn, họ lại chững lại, lùi đi hoặc biến mất. Nhiều người nghĩ...

KHI NGƯỜI ĐÀN ÔNG THẤY MÌNH VÔ DỤNG TRONG HÔN NHÂN

Có những người đàn ông bước vào hôn nhân với vẻ ngoài mạnh mẽ, trách nhiệm và ổn định. Họ đi làm, chăm lo tài chính, cố gắng hoàn thành vai trò của mình. Nhưng khi ở bên cạnh người vợ mà họ yêu thương, họ lại dần suy sụp, thu mình, mất động lực hoặc cảm thấy bản thân...

GHÉT CƠ THỂ, NGƯỢC ĐÃI, BỎ MẶT, RỐI LOẠN ĂN UỐNG

Có những người lớn lên với cảm giác cơ thể mình là một nơi không an toàn để tồn tại. Họ ghét ngoại hình của mình, liên tục soi xét từng khuyết điểm, cảm thấy xấu hổ khi ăn, khi tăng cân, khi nhìn vào gương hoặc khi bị người khác nhìn thấy. Nhiều người nghĩ đó đơn giản...

XÂM HẠI Ở TRẺ ĐỒNG TÍNH NAM

Khi một bé trai đồng tính bị xâm hại tình dục, nỗi đau của em thường không chỉ nằm ở hành vi bị xâm hại, mà còn ở việc trải nghiệm ấy hiếm khi được nhìn nhận như một sang chấn thật sự. Rất nhiều đứa trẻ lớn lên trong sự nhầm lẫn sâu sắc vì cơ thể chúng đã phản ứng —...

KHI CON TRAI KHÔNG KHÓC

“Khi con trai không khóc” thường được xem là dấu hiệu của sự mạnh mẽ. Nhiều bé trai được khen vì biết chịu đựng, không mè nheo, không than vãn và “đàn ông lên từ sớm”. Nhưng dưới góc nhìn của tâm lý học phát triển và sang chấn gắn bó, sự im lặng ấy đôi khi không phải...

SANG CHẤN GẮN BÓ – CƠN ĐAU PHẢI CHỊU ĐỰNG MỘT MÌNH

Sang chấn gắn bó không chỉ đến từ những điều tồi tệ xảy ra với một đứa trẻ, mà còn đến từ những điều lẽ ra phải có nhưng đã không xảy ra: không ai dỗ dành khi trẻ hoảng sợ, không ai nhìn thấy nỗi đau, không ai giúp hệ thần kinh của trẻ quay trở lại trạng thái an toàn....

“NHỮNG ĐỨA TRẺ NGOAN” THỰC CHẤT LÀ PHÂN LY

“Những đứa trẻ ngoan” thường được người lớn khen ngợi vì biết nghe lời, không gây rắc rối, tự lập sớm và luôn cố gắng làm hài lòng người khác. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của tâm lý học sang chấn và gắn bó, nhiều biểu hiện “ngoan quá mức” thực chất có thể là dấu hiệu của...

LIỆU PHÁP TRỊ LIỆU HỆ THỐNG GIA ĐÌNH

Liệu pháp trị liệu hệ thống gia đình (Family Systems Therapy) là một hướng tiếp cận tâm lý nhìn con người như một phần của hệ thống các mối quan hệ, đặc biệt là gia đình. Thay vì chỉ tập trung vào triệu chứng của một cá nhân, liệu pháp này giúp khám phá cách những...

PHÂN LY SAU CÁI CHẾT CỦA CHA MẸ

Cái chết của cha mẹ không chỉ là một mất mát về mặt tình cảm. Với nhiều người, đặc biệt là những ai có sự gắn bó sâu hoặc từng trải qua sang chấn gia đình, đó còn là một cú sốc thần kinh làm thay đổi hoàn toàn cảm giác an toàn bên trong cơ thể. Sau mất mát ấy, nhiều...

LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN CHÍNH MÌNH

Có những người luôn xuất hiện khi người khác cần. Họ lắng nghe, chăm sóc, hỗ trợ cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa cho mọi người xung quanh. Họ quen với việc cho đi đến mức đôi khi không còn nhận ra mình đã quá mệt. Nhưng khi ở một mình, họ thường cảm thấy trống...

TRẠNG THÁI “LIẾM VẾT THƯƠNG” TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN

Trong tự nhiên, sau khi thoát khỏi nguy hiểm, nhiều loài động vật sẽ tìm nơi trú ẩn, nằm im, run cơ thể hoặc liếm vết thương của mình. Hành vi này không chỉ là chăm sóc cơ thể mà còn là cách hệ thần kinh quay trở về trạng thái an toàn sau sinh tồn. Trong trị liệu sang...

NHỮNG MẤT MÁT KHÔNG ĐƯỢC PHÉP BUỒN

Có những nỗi đau trong cuộc đời không chỉ đến từ sự mất mát, mà còn đến từ việc một người chưa bao giờ được phép buồn vì mất mát đó. Trong sang chấn gia đình, đặc biệt khi mất cha mẹ hoặc người thân quan trọng từ sớm, nhiều người không có cơ hội để thật sự đau buồn,...

HIỂU VỀ PHÂN LY TRONG SANG CHẤN PHỨC HỢP

Sang chấn phức hợp là trạng thái tổn thương tâm lý kéo dài do một người phải trải qua những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại như bạo hành, bỏ rơi, lạm dụng hoặc sống trong môi trường thiếu an toàn trong thời gian dài. Một trong những cơ chế tâm lý phổ biến xuất hiện...

LÀN DA KHÔNG BIẾT NÓI, NHƯNG CƠ THỂ THÌ NHỚ

Nhiều người sống với các bệnh ngoài da trong nhiều năm thường chỉ nghĩ rằng đó là vấn đề dị ứng, miễn dịch hoặc cơ địa. Nhưng trong thực tế, cơ thể không bao giờ hoạt động tách rời khỏi cảm xúc và hệ thần kinh. Với những người từng trải qua sang chấn kéo dài, đặc biệt...

XÂM HẠI – NỖI ĐAU BỊ BỎ QUÊN TRONG CƠ THỂ

Xâm hại không chỉ là một sự kiện đã xảy ra trong quá khứ. Với nhiều người sống sót sau sang chấn kéo dài, đặc biệt là xâm hại thời thơ ấu hoặc bạo lực lặp đi lặp lại trong các mối quan hệ thân mật, nỗi đau ấy tiếp tục tồn tại trong cơ thể như một ký ức chưa bao giờ...

CPTSD VÀ ĐAU MÃN TÍNH Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì sang chấn không phải lúc nào cũng biểu hiện qua cảm xúc rõ rệt. Nhiều người đàn ông lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, kiểm soát bản thân và không được “yếu đuối”....

KHI BẠN SINH TỒN TRONG ĐÈ NÉN VÀ BÙNG NỔ CAM XÚC

​Nhiều người sống với CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không thực sự cảm thấy mình đang “sống”, mà giống như đang cố sinh tồn qua từng ngày. Một trong những đặc điểm phổ biến của CPTSD là sự dao động giữa hai trạng thái tưởng chừng đối lập: đè nén cảm...

KHI SANG CHẤN BIỂU HIỆN QUA CƠN ĐAU Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì biểu hiện của sang chấn không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới dạng buồn bã, hoảng loạn hay khóc lóc. Nhiều nam giới lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, chịu đựng và...

SANG CHẤN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI ĐAU, VIÊM MẠN TÍNH

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý mà còn có tác động sâu sắc lên cơ thể sinh học. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học và miễn dịch học cho thấy sang chấn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mạn tính và...

CHA MẸ CÀNG BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ CÀNG THƯƠNG VÀ BẢO VỆ

Một trong những điều khiến nhiều người khó hiểu nhất trong sang chấn thời thơ ấu là: tại sao một đứa trẻ bị đánh đập, sỉ nhục hoặc làm tổn thương lại vẫn yêu thương, bênh vực và bảo vệ chính cha mẹ của mình? Nhiều người nhìn từ bên ngoài có thể nghĩ rằng đứa trẻ...