NHỮNG NGỌT NGÀO NGỤY TẠO

NHỮNG NGỌT NGÀO NGỤY TẠO

 

Người ta vẫn thường nói rằng những chất ngọt nhân tạo như đường hóa học luôn đem đến nhiều tác hại cho sức khỏe hơn là chất ngọt sẵn có trong tự nhiên. Tương tự như vậy, tôi tin rằng những ngọt ngào ngụy tạo, không xuất phát từ cảm xúc chân thành chính là thứ độc dược gây hại cho tình yêu và có khả năng giết dần giết mòn mối quan hệ giữa người với người.

Cô bạn tôi chính là minh chứng sống cho điều đó. Những tháng năm cận kề người yêu chẳng đem lại gì cho cô ngoài sự hiu quạnh và đớn đau, nhưng cô vẫn không nỡ buông tay người đàn ông tồi tệ này. Khi được hỏi lý do là gì, cô ấy mới yếu đuối bảo rằng, trong thời khắc cô dồn hết dũng khí để từ bỏ, hắn ta lại tỏ ra ngọt ngào, chu đáo với cô. Hắn còn tìm cách đưa ra mọi lời xin lỗi lẫn hứa hẹn, thậm chí thề thốt như thể nếu thiếu cô, hắn sẽ không thể sống tiếp được nữa.

Vốn đã trải qua ngần ấy tổn thương, nhưng khi đứng trước sự ngọt ngào và chân thành ngụy tạo của người còn lại, chúng ta lại mủi lòng, không nỡ đặt dấu chấm hết cho mối tình chật vật của mình. Chúng ta tựa như một đứa trẻ ngốc nghếch, chỉ cần được tặng một viên kẹo cũng đã sẵn sàng nhượng bộ, dù biết rõ ẩn sau sự ngọt ngào ấy là bao nhiêu dối trá. Chúng ta cứ thế cam tâm tình nguyện để bản thân bị lừa một lần nữa, thầm hi vọng rồi lại nhận lấy nỗi thất vọng ê chề.

Thứ đối phương cần nào phải bản thân chúng ta. Họ chỉ muốn một cơ thể ấm để ôm ngủ hoặc một người sẵn sàng nhắn tin hỏi han họ mỗi ngày dù họ chẳng buồn hồi đáp. Họ ghét sự trống trải, cô đơn ập đến sau những giờ phút nói cười vui vẻ với những mối quan hệ khác. Họ thích cảm giác có người theo đuổi mình, tựa như một cách đánh bóng bản thân và chứng tỏ giá trị với gia đình, bạn bè. 

Ắt hẳn có nhiều người cũng giống như cậu người yêu của cô bạn tôi. Sự ích kỉ khiến hắn không muốn mình đánh mất vị trí trong lòng đối phương, nhưng cũng chẳng thể cho đối phương thứ mà cô ấy thật sự khao khát. Vì không có tình cảm chân thành nên lúc cần họ mới tìm đến, khi không cần nữa họ lại sẵn sàng rời đi chẳng một chút băn khoăn. Họ có thể ngó lơ người yêu mình một cách phũ phàng, nhưng khi người đó nản lòng và muốn từ bỏ, họ lại tìm cách xoa dịu và níu kéo bằng thứ chân tình mong manh không có thật.

Thứ tình cảm đó có lớp vỏ ngoài hào nhoáng nhưng bên trong lại rỗng tuếch, chỉ cần một chút tác động bên ngoài cũng đủ khiến nó trở nên vỡ vụn. Mối quan hệ thực thụ phải được xây dựng và duy trì bằng tình cảm chân thành, chứ đâu phải là những lời hứa trót lưỡi đầu môi hay những mật ngọt giả dối. Chẳng phải người ta vẫn thường nói, thà rằng cô đơn một mình, còn hơn phải cam chịu nỗi cô đơn khi cầu cạnh bản thân ở bên một người không yêu mình đấy ư?

Chuyện tình mà một người luôn dùng dằng giữa “bỏ thì thương mà vương thì tội”, còn một kẻ ích kỉ chỉ biết dành tặng người kia cảm xúc giả dối sớm muộn gì cũng đi đến vực thẳm, vì vốn hai bên chẳng có kết nối nào đủ vững chãi để có thể cùng vượt qua thử thách và giông tố cuộc đời. Đã không ở bên nhau những ngày mưa thì làm sao đủ tư cách để cùng tận hưởng những ngày nắng? Cả quãng đường đã không thể che chở cho nhau, tại sao còn cố ngụy tạo ân cần vào những lúc sắp mất nhau?

Tôi hiểu rằng tình yêu vốn là thứ không thế cưỡng cầu. Không phải tấm chân tình nào cũng may mắn được hồi đáp. Thực tế, chúng ta có thể không đáp lại tình cảm của một người, nhưng đừng giẫm đạp, đùa cợt hay lợi dụng nó để thỏa mãn những cảm xúc cá nhân. Yêu thương là cảm xúc tự nhiên của con người. Không có ai vì yêu ai mà xứng đáng bị trêu đùa, bị người mình yêu xem như kẻ si tình mù quáng và khờ khạo.

Đã không yêu nhau thì đừng tìm cách trói buộc lẫn nhau bằng những sợi dây vô hình được làm nên từ sự ích kỉ. Nếu không thể đáp lại tình cảm của đối phương, hãy cho họ cơ hội để dành thời gian và tâm sức cho một người xứng đáng hơn, vì ai trong chúng ta cũng xứng đáng có một tình yêu chân thành, xuất phát từ những cảm xúc chân thật nhất của con tim. 

CATHERINE

Người ta vẫn thường nói rằng những chất ngọt nhân tạo như đường hóa học luôn đem đến nhiều tác hại cho sức khỏe hơn là chất ngọt sẵn có trong tự nhiên. Tương tự như vậy, tôi tin rằng những ngọt ngào ngụy tạo, không xuất phát từ cảm xúc chân thành chính là thứ độc dược gây hại cho tình yêu và có khả năng giết dần giết mòn mối quan hệ giữa người với người.

Cô bạn tôi chính là minh chứng sống cho điều đó. Những tháng năm cận kề người yêu chẳng đem lại gì cho cô ngoài sự hiu quạnh và đớn đau, nhưng cô vẫn không nỡ buông tay người đàn ông tồi tệ này. Khi được hỏi lý do là gì, cô ấy mới yếu đuối bảo rằng, trong thời khắc cô dồn hết dũng khí để từ bỏ, hắn ta lại tỏ ra ngọt ngào, chu đáo với cô. Hắn còn tìm cách đưa ra mọi lời xin lỗi lẫn hứa hẹn, thậm chí thề thốt như thể nếu thiếu cô, hắn sẽ không thể sống tiếp được nữa.

Vốn đã trải qua ngần ấy tổn thương, nhưng khi đứng trước sự ngọt ngào và chân thành ngụy tạo của người còn lại, chúng ta lại mủi lòng, không nỡ đặt dấu chấm hết cho mối tình chật vật của mình. Chúng ta tựa như một đứa trẻ ngốc nghếch, chỉ cần được tặng một viên kẹo cũng đã sẵn sàng nhượng bộ, dù biết rõ ẩn sau sự ngọt ngào ấy là bao nhiêu dối trá. Chúng ta cứ thế cam tâm tình nguyện để bản thân bị lừa một lần nữa, thầm hi vọng rồi lại nhận lấy nỗi thất vọng ê chề.

Thứ đối phương cần nào phải bản thân chúng ta. Họ chỉ muốn một cơ thể ấm để ôm ngủ hoặc một người sẵn sàng nhắn tin hỏi han họ mỗi ngày dù họ chẳng buồn hồi đáp. Họ ghét sự trống trải, cô đơn ập đến sau những giờ phút nói cười vui vẻ với những mối quan hệ khác. Họ thích cảm giác có người theo đuổi mình, tựa như một cách đánh bóng bản thân và chứng tỏ giá trị với gia đình, bạn bè. 

Ắt hẳn có nhiều người cũng giống như cậu người yêu của cô bạn tôi. Sự ích kỉ khiến hắn không muốn mình đánh mất vị trí trong lòng đối phương, nhưng cũng chẳng thể cho đối phương thứ mà cô ấy thật sự khao khát. Vì không có tình cảm chân thành nên lúc cần họ mới tìm đến, khi không cần nữa họ lại sẵn sàng rời đi chẳng một chút băn khoăn. Họ có thể ngó lơ người yêu mình một cách phũ phàng, nhưng khi người đó nản lòng và muốn từ bỏ, họ lại tìm cách xoa dịu và níu kéo bằng thứ chân tình mong manh không có thật.

Thứ tình cảm đó có lớp vỏ ngoài hào nhoáng nhưng bên trong lại rỗng tuếch, chỉ cần một chút tác động bên ngoài cũng đủ khiến nó trở nên vỡ vụn. Mối quan hệ thực thụ phải được xây dựng và duy trì bằng tình cảm chân thành, chứ đâu phải là những lời hứa trót lưỡi đầu môi hay những mật ngọt giả dối. Chẳng phải người ta vẫn thường nói, thà rằng cô đơn một mình, còn hơn phải cam chịu nỗi cô đơn khi cầu cạnh bản thân ở bên một người không yêu mình đấy ư?

Chuyện tình mà một người luôn dùng dằng giữa “bỏ thì thương mà vương thì tội”, còn một kẻ ích kỉ chỉ biết dành tặng người kia cảm xúc giả dối sớm muộn gì cũng đi đến vực thẳm, vì vốn hai bên chẳng có kết nối nào đủ vững chãi để có thể cùng vượt qua thử thách và giông tố cuộc đời. Đã không ở bên nhau những ngày mưa thì làm sao đủ tư cách để cùng tận hưởng những ngày nắng? Cả quãng đường đã không thể che chở cho nhau, tại sao còn cố ngụy tạo ân cần vào những lúc sắp mất nhau?

Tôi hiểu rằng tình yêu vốn là thứ không thế cưỡng cầu. Không phải tấm chân tình nào cũng may mắn được hồi đáp. Thực tế, chúng ta có thể không đáp lại tình cảm của một người, nhưng đừng giẫm đạp, đùa cợt hay lợi dụng nó để thỏa mãn những cảm xúc cá nhân. Yêu thương là cảm xúc tự nhiên của con người. Không có ai vì yêu ai mà xứng đáng bị trêu đùa, bị người mình yêu xem như kẻ si tình mù quáng và khờ khạo.

Đã không yêu nhau thì đừng tìm cách trói buộc lẫn nhau bằng những sợi dây vô hình được làm nên từ sự ích kỉ. Nếu không thể đáp lại tình cảm của đối phương, hãy cho họ cơ hội để dành thời gian và tâm sức cho một người xứng đáng hơn, vì ai trong chúng ta cũng xứng đáng có một tình yêu chân thành, xuất phát từ những cảm xúc chân thật nhất của con tim. 

CATHERINE

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...