TIỆN NGHI, TỬ TẾ HAY HOÀN HẢO?

TIỆN NGHI, TỬ TẾ HAY HOÀN HẢO?

 

Đây là câu chuyện kể về ba người phụ nữ mà bạn có thể cảm thấy rất quen thuộc. Vì vậy, hãy đọc thật kỹ nhé.

Người phụ nữ đầu tiên có tên là Tiện Nghi. Một ngày nọ, đồng nghiệp của Tiện Nghi ngỏ ý mời cô ấy ra ngoài để xả stress, nhưng cô không nhận lời. Tiện Nghi vốn dĩ chẳng thật sự hiểu rõ về ai. Cô cho rằng những cuộc gặp gỡ như thế bằng một cách nào đó sẽ khiến cả hai trở nên bối rối và khó xử.

Thay vào đó, Tiện Nghi đi đến phòng tập thể hình. Cô không tham gia một chương trình tập luyện cụ thể nào mà chỉ đeo tai nghe vào rồi chìm trong thế giới của riêng mình. Khi vô tình bắt gặp ánh nhìn nóng bỏng từ một anh chàng hấp dẫn, Tiện Nghi bèn vội vã cúi đầu nghịch điện thoại và vờ như không biết chuyện gì xảy ra. Trên thực tế, cô dành rất nhiều thời gian cho điện thoại của mình, bởi nó khiến cô cảm thấy yên tâm và dễ chịu.

Người phụ nữ thứ hai được gọi là Tử Tế. Tử Tế đã có kế hoạch cho riêng mình về buổi tối hẹn hò lãng mạn cùng anh chàng trong mộng. Nhưng cô vẫn chưa nhận được một lời hồi đáp nào từ anh chàng đó trong ngày. Khi Tử Tế tranh thủ vài phút của giờ nghỉ trưa để nhắn tin cho anh, câu trả lời cô nhận được lại là anh muốn chuyển cuộc hẹn sang ngày mai. Có khả năng sẽ muộn một chút, nên họ không thể dùng bữa tối bên cạnh nhau mà chỉ có thể cùng xem một bộ phim. Đây không phải là cuộc hẹn lý tưởng mà Tử Tế hằng mong ước, nhưng cô không muốn bản thân trở thành một người bạn gái đỏng đảnh khó chiều, và hơn hết cả, Tử Tế rất muốn được gặp anh chàng kia. Do đó, cô đã nhắn lại rằng: “Được chứ. Nghe hay đấy”. Đơn giản vì cô là Tử Tế.

Người phụ nữ cuối cùng có tên là Hoàn Hảo. Mỗi ngày, Hoàn Hảo thức dậy sớm, trang điểm kĩ càng, hoàn thành tốt công việc mà cô đã nỗ lực để có được, và giao những việc cần làm khác cho những người xung quanh. Nhưng cho dù cô luôn tỏ ra tự tin hay cố gắng giải quyết mọi chuyện thật tốt, vẫn có thứ gì đó đang dần chết đi bên trong cô. Có những khoảnh khắc mà Hoàn Hảo cảm thấy mình hệt như một kẻ mạo danh trong cuộc sống của chính bản thân, và bất cứ lúc nào cũng sẽ có người xông vào, đạp tung sự phòng ngự cuối cùng trong tâm hồn cô, nói với cô rằng: “Cô đang làm gì vậy? Cô không thuộc về nơi này”.

Bạn có nhận ra mình là ai trong ba người phụ nữ này không? Nếu câu trả lời của bạn là tất cả, điều đó hoàn toàn bình thường. Vì suy cho cùng, ba người phụ nữ này vốn không phải là những người khác nhau. Trên thực tế, cả Tiện Nghi, Tử Tế lẫn Hoàn Hảo đều cùng là một người trong cùng một ngày. 

Hoàn Hảo sẽ vươn mình thức dậy vào buổi sáng, đón nhận cảm giác tất cả những thành tích mà cô đã đạt được cũng không thể lay chuyển sự bất an cô đang chôn kín trong lòng. Dù luôn khoác lên người một vỏ bọc cứng rắn, nhưng khi gặp được chàng trai trong mộng, cô lại trở thành một thiếu nữ luôn sợ hãi sự cô độc và khao khát được yêu. Khi ấy, Hoàn Hảo chấp nhận chịu đựng tình cảm chia sớt và những cuộc hẹn hò tạm bợ từ phía người kia. Cứ thế, Hoàn Hảo dần biến thành Tử Tế. 

Tử Tế luôn lựa chọn hy sinh mong muốn của chính mình chỉ để làm người khác vui lòng. Cô tự thuyết phục bản thân rằng chỉ cần cô cố gắng thì sớm muộn gì cũng sẽ được đền đáp mà thôi. Cô chán nản khi nghĩ đến việc phải bước ra khỏi mớ bòng bong hiện có và tìm kiếm một mối quan hệ mới. Để rồi trong chớp mắt, Tử Tế đã biến thành Tiện Nghi – một cô nàng luôn lựa chọn quanh quẩn trong cái khuôn quen thuộc được đúc sẵn, và lẩn trốn, né tránh mọi thứ mới lạ khác. 

Tiện Nghi từ chối bắt chuyện với chàng trai hấp dẫn ở phòng tập thể hình, vì cô tin rằng sẽ dễ dàng hơn nhiều khi cô gửi gắm mọi hy vọng vào một anh chàng mà cô có thể gặp gỡ hàng ngày. Trong giây phút khổ sở và vật vã với sự cô đơn, cô lựa chọn thả trôi tâm trí mình, đóng cửa trái tim khỏi những điều rối ren, xao lãng của cuộc sống thường nhật. Và thế là xong, Tiện Nghi rơi vào giấc ngủ say, Hoàn Hảo lại thức dậy, sẵn sàng để lặp lại chu kỳ.

Nếu muốn phá vỡ chu kỳ này, chúng ta cần phải từ bỏ ba người phụ nữ là Tiện Nghi, Tử Tế, Hoàn Hảo bên trong tâm hồn mình và tìm cách đánh thức Tiềm Năng. Tiềm Năng là một cô bạn đã ngủ rất lâu. Thứ có thể đánh thức cô ấy dậy chính là sự tự tin cốt lõi – điều khiến cô cảm thấy an toàn. Sự tự tin cốt lõi đem đến cho cô sự an toàn để xuất hiện và sống với những cung bậc bay bổng lẫn trầm lắng nhất của tình yêu; cũng là sự an toàn giúp cô đương đầu với mọi rủi ro – điều mà ba tính cách kia không bao giờ có thể làm được. Tiềm Năng hiểu rõ rằng dù cho bất cứ điều gì xảy ra, cô ấy cũng sẽ ổn thôi.

Nếu thật sự bạn đã dành quá nhiều thời gian để lo lắng về những thứ người khác nghĩ, cho phép mọi người chà đạp lên tiêu chuẩn sống của bạn và đắm chìm trong nỗi hoang mang lẫn sợ hãi tự tạo. Đã đến lúc bạn phải phát triển sự tự tin cốt lõi thay vì mãi quẩn quanh trong vòng tròn an toàn hay an phận như trước đây. 

Bạn là ai: Tiện Nghi, Tử Tế hay Hoàn Hảo,  đừng ngại chia sẻ câu chuyện của bạn với chúng tôi qua email: info@ladiesofvietnam.net hoặc tham gia các buổi WORKSHOPS sắp tới của Ladies of Vietnam để học cách trở thành cô gái Tiềm Năng: Hạnh phúc, Tự tin như bạn muốn nhé!

Mong được chào đón bạn trong các chương trình sắp tới.

MIA

Đây là câu chuyện kể về ba người phụ nữ mà bạn có thể cảm thấy rất quen thuộc. Vì vậy, hãy đọc thật kỹ nhé.

Người phụ nữ đầu tiên có tên là Tiện Nghi. Một ngày nọ, đồng nghiệp của Tiện Nghi ngỏ ý mời cô ấy ra ngoài để xả stress, nhưng cô không nhận lời. Tiện Nghi vốn dĩ chẳng thật sự hiểu rõ về ai. Cô cho rằng những cuộc gặp gỡ như thế bằng một cách nào đó sẽ khiến cả hai trở nên bối rối và khó xử.

Thay vào đó, Tiện Nghi đi đến phòng tập thể hình. Cô không tham gia một chương trình tập luyện cụ thể nào mà chỉ đeo tai nghe vào rồi chìm trong thế giới của riêng mình. Khi vô tình bắt gặp ánh nhìn nóng bỏng từ một anh chàng hấp dẫn, Tiện Nghi bèn vội vã cúi đầu nghịch điện thoại và vờ như không biết chuyện gì xảy ra. Trên thực tế, cô dành rất nhiều thời gian cho điện thoại của mình, bởi nó khiến cô cảm thấy yên tâm và dễ chịu.

Người phụ nữ thứ hai được gọi là Tử Tế. Tử Tế đã có kế hoạch cho riêng mình về buổi tối hẹn hò lãng mạn cùng anh chàng trong mộng. Nhưng cô vẫn chưa nhận được một lời hồi đáp nào từ anh chàng đó trong ngày. Khi Tử Tế tranh thủ vài phút của giờ nghỉ trưa để nhắn tin cho anh, câu trả lời cô nhận được lại là anh muốn chuyển cuộc hẹn sang ngày mai. Có khả năng sẽ muộn một chút, nên họ không thể dùng bữa tối bên cạnh nhau mà chỉ có thể cùng xem một bộ phim. Đây không phải là cuộc hẹn lý tưởng mà Tử Tế hằng mong ước, nhưng cô không muốn bản thân trở thành một người bạn gái đỏng đảnh khó chiều, và hơn hết cả, Tử Tế rất muốn được gặp anh chàng kia. Do đó, cô đã nhắn lại rằng: “Được chứ. Nghe hay đấy”. Đơn giản vì cô là Tử Tế.

Người phụ nữ cuối cùng có tên là Hoàn Hảo. Mỗi ngày, Hoàn Hảo thức dậy sớm, trang điểm kĩ càng, hoàn thành tốt công việc mà cô đã nỗ lực để có được, và giao những việc cần làm khác cho những người xung quanh. Nhưng cho dù cô luôn tỏ ra tự tin hay cố gắng giải quyết mọi chuyện thật tốt, vẫn có thứ gì đó đang dần chết đi bên trong cô. Có những khoảnh khắc mà Hoàn Hảo cảm thấy mình hệt như một kẻ mạo danh trong cuộc sống của chính bản thân, và bất cứ lúc nào cũng sẽ có người xông vào, đạp tung sự phòng ngự cuối cùng trong tâm hồn cô, nói với cô rằng: “Cô đang làm gì vậy? Cô không thuộc về nơi này”.

Bạn có nhận ra mình là ai trong ba người phụ nữ này không? Nếu câu trả lời của bạn là tất cả, điều đó hoàn toàn bình thường. Vì suy cho cùng, ba người phụ nữ này vốn không phải là những người khác nhau. Trên thực tế, cả Tiện Nghi, Tử Tế lẫn Hoàn Hảo đều cùng là một người trong cùng một ngày. 

Hoàn Hảo sẽ vươn mình thức dậy vào buổi sáng, đón nhận cảm giác tất cả những thành tích mà cô đã đạt được cũng không thể lay chuyển sự bất an cô đang chôn kín trong lòng. Dù luôn khoác lên người một vỏ bọc cứng rắn, nhưng khi gặp được chàng trai trong mộng, cô lại trở thành một thiếu nữ luôn sợ hãi sự cô độc và khao khát được yêu. Khi ấy, Hoàn Hảo chấp nhận chịu đựng tình cảm chia sớt và những cuộc hẹn hò tạm bợ từ phía người kia. Cứ thế, Hoàn Hảo dần biến thành Tử Tế. 

Tử Tế luôn lựa chọn hy sinh mong muốn của chính mình chỉ để làm người khác vui lòng. Cô tự thuyết phục bản thân rằng chỉ cần cô cố gắng thì sớm muộn gì cũng sẽ được đền đáp mà thôi. Cô chán nản khi nghĩ đến việc phải bước ra khỏi mớ bòng bong hiện có và tìm kiếm một mối quan hệ mới. Để rồi trong chớp mắt, Tử Tế đã biến thành Tiện Nghi – một cô nàng luôn lựa chọn quanh quẩn trong cái khuôn quen thuộc được đúc sẵn, và lẩn trốn, né tránh mọi thứ mới lạ khác. 

Tiện Nghi từ chối bắt chuyện với chàng trai hấp dẫn ở phòng tập thể hình, vì cô tin rằng sẽ dễ dàng hơn nhiều khi cô gửi gắm mọi hy vọng vào một anh chàng mà cô có thể gặp gỡ hàng ngày. Trong giây phút khổ sở và vật vã với sự cô đơn, cô lựa chọn thả trôi tâm trí mình, đóng cửa trái tim khỏi những điều rối ren, xao lãng của cuộc sống thường nhật. Và thế là xong, Tiện Nghi rơi vào giấc ngủ say, Hoàn Hảo lại thức dậy, sẵn sàng để lặp lại chu kỳ.

Nếu muốn phá vỡ chu kỳ này, chúng ta cần phải từ bỏ ba người phụ nữ là Tiện Nghi, Tử Tế, Hoàn Hảo bên trong tâm hồn mình và tìm cách đánh thức Tiềm Năng. Tiềm Năng là một cô bạn đã ngủ rất lâu. Thứ có thể đánh thức cô ấy dậy chính là sự tự tin cốt lõi – điều khiến cô cảm thấy an toàn. Sự tự tin cốt lõi đem đến cho cô sự an toàn để xuất hiện và sống với những cung bậc bay bổng lẫn trầm lắng nhất của tình yêu; cũng là sự an toàn giúp cô đương đầu với mọi rủi ro – điều mà ba tính cách kia không bao giờ có thể làm được. Tiềm Năng hiểu rõ rằng dù cho bất cứ điều gì xảy ra, cô ấy cũng sẽ ổn thôi.

Nếu thật sự bạn đã dành quá nhiều thời gian để lo lắng về những thứ người khác nghĩ, cho phép mọi người chà đạp lên tiêu chuẩn sống của bạn và đắm chìm trong nỗi hoang mang lẫn sợ hãi tự tạo. Đã đến lúc bạn phải phát triển sự tự tin cốt lõi thay vì mãi quẩn quanh trong vòng tròn an toàn hay an phận như trước đây. 

Bạn là ai: Tiện Nghi, Tử Tế hay Hoàn Hảo,  đừng ngại chia sẻ câu chuyện của bạn với chúng tôi qua email: info@ladiesofvietnam.net hoặc tham gia các buổi WORKSHOPS sắp tới của Ladies of Vietnam để học cách trở thành cô gái Tiềm Năng: Hạnh phúc, Tự tin như bạn muốn nhé!

Mong được chào đón bạn trong các chương trình sắp tới.

MIA

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

“NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

  Trong kỷ nguyên công nghệ, mạng xã hội, trò chơi điện tử và các ứng dụng giải trí như TikTok đã trở thành một phần quen thuộc của đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, khi việc sử dụng không còn nằm trong tầm kiểm soát, trẻ em và thanh thiếu niên rất dễ rơi vào trạng...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

NHỮNG ĐỨA TRẺ ĂN CẮP

Tiếng nói thầm lặng của nỗi đau Khi một đứa trẻ bị phát hiện ăn cắp, người lớn thường vội vàng quy kết đó là hành vi sai trái, vô đạo đức hay “mất dạy”. Thế nhưng, nếu ta dừng lại để lắng nghe phía sau hành vi ấy, ta sẽ nhận ra đó không chỉ là câu chuyện về một món đồ...