LÝ DO KHIẾN BẠN SẬP BẪY CHI TIÊU

LÝ DO KHIẾN BẠN SẬP BẪY CHI TIÊU

  Chi tiêu quá đà là vấn đề không của riêng ai, và các loại bẫy chi tiêu trong cuộc sống nhiều hơn bạn nghĩ. Cho dù bạn có cẩn trọng đến mấy trong chi tiêu, sẽ có những lúc “túi tiền” của bạn có nguy cơ bị tấn công. Nhà tâm lý học tài chính Brad Klontz, quản lý đối tác tại Occidental Asset Management cho biết: “Những tình huống liên quan đến cảm xúc khiến chúng ta dễ chi tiêu quá mức. Nếu không thể tư duy hợp lý, chúng ta sẽ gặp vấn đề về tài chính”. Dưới đây là cách thức mọi chuyện diễn ra: Vỏ não trước trán là một phần não bộ liên quan đến tư duy logic, bao gồm lập kế hoạch, kiểm soát xung động… và cân đối ngân sách. Nhưng khi cơ thể bị đặt trong một tình huống nhạy cảm, hạch hạnh nhân (trung tâm cảm xúc của não) bắt đầu hoạt động và tác động đến vỏ não trước trán. Kết quả là lý trí biến mất, cảm xúc chi phối và có thể khiến chúng ta đưa ra những quyết định tài chính tồi tệ. Sau đây là cách giúp bạn tránh khỏi 9 bẫy chi tiêu nguy hiểm nhất. 1. Bẫy Chi Tiêu: Bạn Đang Có Tâm Trạng Xấu Có một lý do chính đáng khiến 62% mọi người cảm thấy hạnh phúc khi chi tiêu lúc tâm trạng xấu là vì việc này giúp cải thiện tâm trạng hiệu quả. Một nghiên cứu mới từ Đại học Michigan cho thấy những người đi mua sắm sau khi xem một đoạn clip bạo lực cảm thấy hạnh phúc hơn nhiều so với những người không mua sắm. Các nhà nghiên cứu cho rằng việc đưa ra quyết định mua hàng giúp họ khôi phục cảm giác tự chủ để cải thiện tâm trạng. Chi tiền cũng đã được chứng minh rằng có thể giúp tăng hormone endorphin. Vậy vấn đề là gì? Dù bạn ngay lập tức có cảm giác dễ chịu sau khi mua sắm, cảm giác này sẽ nhanh chóng phai nhạt. Bạn sẽ bắt đầu cảm thấy vỡ vụn, sự xấu hổ và ray rứt vì đã chi tiêu quá tay khiến bạn cảm thấy tồi tệ hơn. Mẹo đối phó: Hãy thay thế việc mua sắm bằng một hoạt động giải trí lành mạnh khác: đi bộ, tập yoga, nghe nhạc – bất cứ điều gì giúp bạn cảm thấy lạc quan hơn. Maggie Baker, nhà tâm lý học chuyên tư vấn về tài chính và là tác giả của cuốn sách “Điên vì tiền” nói: “Bạn cần một số hoạt động giải tỏa cảm xúc. Ngoài ra, hãy thử viết nhật ký hoặc trò chuyện với một người bạn. Trút bầu tâm sự có thể giúp bạn xác định nguồn căn của nỗi buồn và làm thế nào để tâm trạng trở nên tốt hơn”. 2. Bẫy Chi Tiêu: Bạn Đang Đi Du Lịch Khi đi du lịch, bạn có cảm giác như đang thoát ly khỏi đời thực, vì vậy bạn không thực tế về tài chính như bình thường. Thêm vào đó, bạn bị vây quanh bởi rất nhiều dịch vụ du lịch đắt đỏ, và điều này tạo nên một cơn bão càn quét ngân sách hoàn hảo. Baker nói: “Du lịch dễ đem lại cảm giác thư giãn về thể chất, tinh thần và tài chính. Bạn sẽ dễ bị cuốn theo cảm giác đó”. Mẹo đối phó: Bạn có thể cho phép mình chi tiêu nhiều hơn một chút so với bình thường trong một kỳ nghỉ… trong khi vẫn giữ chừng mực. Baker khuyên bạn nên “dành thêm khoảng 10% ngân sách cho việc chi tiêu”. (đồng nghĩa với việc bạn phải để dành một số tiền từ vài tuần trước khi đến kỳ nghỉ hoặc trích từ quỹ tiết kiệm để có ngân sách du lịch.) Khi đã xác định một số tiền hợp lý để sử dụng mỗi ngày, bạn có thể chi 19 đô la để thưởng thức một ly rượu vang tuyệt hảo super Tuscan mà không cảm thấy tội lỗi – nhưng nhớ là không được chi tiêu quá đà bằng cách quẹt cháy thẻ tín dụng như giới thượng lưu trong cả tuần. Nếu bạn vẫn thấy mình chi tiêu quá mức, hãy cân nhắc một chuyến đi theo tour trọn gói để giúp bản thân tránh đưa ra những quyết định tài chính tồi tệ. 3. Bẫy chi tiêu: Bạn Tìm Được Một Chương Trình Ưu Đãi Tuyệt Vời Thật là một cảm giác sung sướng khó tả khi mua được một đôi giày trị giá 100 đô la chỉ với 15 đô la. Khi mua được một món đồ giá hời, bạn cảm thấy như mình vừa thắng một cuộc chơi. Nghĩ rằng những người khác trả giá gốc trong khi mình chỉ phải chi một số tiền ít hơn nhiều khiến việc này khó lòng cưỡng lại được. Mẹo đối phó: Trước khi quyết định mua hàng, hãy tạm dừng một lúc và cân nhắc. Tập trung vào những gì bạn đang chi tiêu, không phải những gì bạn đang tiết kiệm. Baker cho biết: “Dù món đồ được giảm giá đến 80%, những sự thật là bạn vẫn phải tốn tiền mua nó, vì vậy hãy tự hỏi liệu bạn có thực sự cần nó hay không”. Hãy thử mẹo này: Giả sử những đôi giày đó không được giảm giá. Bạn vẫn khao khát mua chúng như lúc này hay không? Nếu câu trả lời là không, hãy bước đi và đừng luyến tiếc gì. 4. Bẫy Chi Tiêu: Bạn Cảm Thấy Nhàm Chán Chắc hẳn bạn từng nghe một câu nói kinh điển “Nhàn cư vi bất thiện?”. Điều này đúng cả trong mua sắm – sự nhàm chán chắc chắn không tốt cho ngân sách của bạn. Một trong những điều nguy hiểm nhất là những khoảng thời gian nhàn rỗi bất ngờ, và một số người chọn cách giết thời gian bằng việc mua sắm. Và mua sắm chưa bao giờ dễ dàng hơn trong thời buổi công nghệ hiện đại khi mà bạn có thể mua hàng nhanh chóng chỉ bằng một chiếc điện thoại. Chỉ với một vài thao tác đơn giản trên màn hình cảm ứng, bằng cách nào đó bạn sẽ cảm thấy hình thức mua hàng này không đem lại cảm giác tiêu tiền thật như khi trực tiếp móc ví hoặc quẹt thẻ tín dụng để thanh toán. Mẹo đối phó: Hãy tận dụng khoảng thời gian nhàn rỗi đó một cách khôn ngoan hơn. Nếu bạn có một tiếng đồng hồ rảnh rỗi và cảm thấy muốn mua sắm online, hãy đi tập yoga, gặp gỡ bạn bè hoặc bắt đầu một dự án mới. 5. Bẫy Chi Tiêu: Bạn Đi Chơi Cùng Bạn Bè Mặc dù bạn không còn là học sinh trung học nữa, nhưng vẫn khó có thể ngừng so sánh với bạn bè đồng trang lứa. Theo kịp bạn bè là một phần trong gen của chúng ta theo nghĩa đen. Trở lại thời tiền sử, bị một tập thể cô lập là một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với sự sống còn. Nỗi lo sợ bị tẩy chay vẫn là một phần của bản năng con người trong thời hiện đại. Khi bạn bè của bạn gọi một ly cocktail 14 đô la và chi tiêu cho hàng tá ứng dụng, lẽ tự nhiên là bạn cũng muốn hành động tương tự. Mẹo đối phó: Trước khi đi ra ngoài, hãy định sẵn một số tiền nhất định để chi tiêu, để hạn chế khả năng mất kiểm soát. Sau đó, tránh tình huống khó xử khi yêu cầu tách hóa đơn bằng cách giải thích trước cho mọi người, trước cả thời điểm gọi món. Nếu đợi đến cuối bữa ăn, bạn sẽ bắt đầu cảm thấy lo lắng. Các kích thích tố căng thẳng có thể lấp đầy vỏ não trước trán, ngăn cản bạn đưa ra quyết định sáng suốt. Ngay lập tức hãy nói rằng bạn đang tiết kiệm tiền mua nhà (hoặc một thứ gì khác) để có thể thoải mái lựa chọn những món vừa túi tiền. 6. Bẫy Chi Tiêu: Bạn Phải Mua Một Món Quà Cưới Mọi người thường chi tiêu rộng rãi hơn bình thường khi mua quà cho một sự kiện quan trọng như đám cưới, đầy tháng, thôi nôi, lễ kỷ niệm. Baker giải thích: “Bạn bị tác động từ bên ngoài để cố gắng thể hiện, bởi vì bạn đang suy nghĩ về cách mà mọi người nhìn mình. Bạn không muốn món quà của mình chỉ có giá trị 10 đô la trong khi những người khác chi đến 100 đô la.” Mẹo đối phó: Để tạo ấn tượng tuyệt vời trong khi vẫn cân đối được ngân sách, hãy tập trung vào tính sáng tạo thay vì giá trị vật chất của món quà. Bạn có thể tự tay thiết kế một món quà hoặc săn tìm một món quà rẻ tiền nhưng vẫn thể hiện nét độc đáo trong tính cách của người nhận. Hãy nghĩ về những điều như thế này: Một album ảnh lãng mạn về quá trình tán tỉnh yêu đương của một cặp đôi hạnh phúc qua năm tháng, hoặc một bài thơ được lồng vào một chiếc khung tuyệt đẹp mà bạn sáng tác tặng riêng cho người đó. Ví dụ, tại đám cưới của tôi, người bạn đã mai mối cho vợ chồng tôi đến với nhau đã thiết kế một bộ sưu tập những email tán tỉnh, hẹn hò ban đầu của chúng tôi. Đó là một ý tưởng dễ dàng, chu đáo mà có lẽ chỉ cần chi ra tối đa 50 đô la để thực hiện. Và trong dịp đầy tháng con đầu lòng của tôi, mẹ tôi đã sơn lại chiếc nôi mà bà thường dùng để ru tôi ngủ khi còn nhỏ. Không cần phải nói, đó là món quà ý nghĩa nhất mà tôi nhận được. (và cũng được trầm trồ khen ngợi nhất trong bữa tiệc.) 7. Bẫy Chi Tiêu: Bạn Đang Ăn Kiêng Nỗ lực chống lại sự thèm ăn có thể khiến bạn gặp khó khăn trong việc kiểm soát chi tiêu. Bạn cần tự kiểm soát để thành thạo về việc quản lý tài chính. Nhưng tính kỷ luật là một nguồn lực có giới hạn. Mỗi người chúng ta có một giới hạn tự chủ mỗi ngày, và bạn càng cố gắng khắt khe với bản thân – dù là ép mình đi đến phòng tập thể dục lúc 6:30 sáng hoặc cưỡng lại thôi thúc muốn ăn một dĩa pho-mát tuyệt cú mèo – bạn càng khó chống lại những cám dỗ khác, chẳng hạn như mua sắm. Mẹo đối phó: May mắn thay, bạn có thể tăng cường khả năng tự chủ của mình. Hãy chọn một hoạt động nhẹ nhàng khiến bạn cảm thấy thoải mái, như đi dạo hoặc xem phim”. (Nhấn mạnh ở đây là “nhẹ nhàng” – tránh bất cứ hoạt động nào quá mạnh hoặc kích động, chẳng hạn như xe đạp nhanh hoặc đọc sách “Chiến tranh và Hòa bình”). Gác lại ý định mua sắm sau những hoạt động thư giãn này, hoặc vào đầu ngày khi khả năng tự chủ của bạn vẫn chưa bị cạn kiệt. 8. Bẫy Chi Tiêu: Sắp Đến Sinh Nhật Của Cô Bạn Thân Bạn yêu cô ấy, vì vậy bạn muốn tặng cho cô nàng một món quà tuyệt vời nhất. Để quản lý chi tiêu tốt, bạn phải luôn thận trọng. Những buổi tiệc ăn mừng là một cơ hội để ném sự thận trọng đó sang một bên và vung tiền quá mức. Không muốn làm bạn mất hứng, nhưng hãy nhớ rằng bất cứ khi nào cảm thấy đặc biệt hứng khởi, bạn cũng dễ mắc sai lầm trong chi tiêu. Mẹo đối phó: Kiểm soát việc phung phí bằng cách suy nghĩ trên quan điểm của đối phương. Hãy tự hỏi rằng: “Cô ấy có thực sự muốn bạn chi tiêu quá nhiều đến mức đẩy bản thân vào hoàn cảnh khó khăn về mặt tài chính trong dịp này hay không?”. Bạn có thể tiêu nhiều tiền hơn một chút so với ngân sách cho phép, nhưng đừng phung phí quá mức. 9. Bẫy Chi Tiêu: Một Người Thân Yêu Của Bạn Muốn Vay Tiền Đây là một tình huống đặc biệt khó khăn. Bạn vô cùng quan tâm đến cô ấy (hoặc anh ấy) và có thể lo lắng về hạnh phúc của người này. Nếu cho vay tiền có thể giúp cải thiện cuộc sống của họ, thật khó để từ chối. Điều đầu tiên mà các nhà lập kế hoạch tài chính tham khảo ý kiến ​​của tôi là làm thế nào tư vấn cho những khách hàng lớn tuổi cách từ chối yêu cầu hỗ trợ tài chính từ con cái của họ. Nhưng cho người thân vay tiền thường đẩy bạn vào cảnh “cháy túi”. Mẹo đối phó: Bạn có hai lựa chọn: Đầu tiên, hãy xác định số tiền mà bạn có thể hỗ trợ mà không gây ảnh hưởng đến tài chính của bạn. Lựa chọn thứ hai sẽ khó khăn hơn nhiều, nếu tình huống này lặp đi lặp lại, sẽ có lúc bạn nên cân nhắc việc dứt khoát từ chối. Có thể bạn sẽ mất đi một mối quan hệ, nhưng bạn phải đặt ra một số ranh giới đúng đắn trong tình yêu. Hãy nghĩ về điều này: “Có thực là bạn đang giúp người này hay không? Đưa tiền cho một người phụ thuộc về tài chính cũng giống như đưa rượu cho người nghiện rượu vậy.” Nếu đối phương luôn xem bạn là “phao cứu sinh”, họ sẽ không thể chữa lành cho đến khi tự mình thoát ra. Lập ra một kế hoạch hoàn toàn thoát ly khỏi sự vay mượn của một người từ 3 đến 6 tháng. Sau đó, tùy tình hình, bạn có thể tìm cho cô ấy một nhà hoạch định tài chính, cố vấn nghề nghiệp, hoặc nhà trị liệu để hướng dẫn cô ấy tháo gỡ khó khăn. LILA
  Chi tiêu quá đà là vấn đề không của riêng ai, và các loại bẫy chi tiêu trong cuộc sống nhiều hơn bạn nghĩ. Cho dù bạn có cẩn trọng đến mấy trong chi tiêu, sẽ có những lúc “túi tiền” của bạn có nguy cơ bị tấn công. Nhà tâm lý học tài chính Brad Klontz, quản lý đối tác tại Occidental Asset Management cho biết: “Những tình huống liên quan đến cảm xúc khiến chúng ta dễ chi tiêu quá mức. Nếu không thể tư duy hợp lý, chúng ta sẽ gặp vấn đề về tài chính”. Dưới đây là cách thức mọi chuyện diễn ra: Vỏ não trước trán là một phần não bộ liên quan đến tư duy logic, bao gồm lập kế hoạch, kiểm soát xung động… và cân đối ngân sách. Nhưng khi cơ thể bị đặt trong một tình huống nhạy cảm, hạch hạnh nhân (trung tâm cảm xúc của não) bắt đầu hoạt động và tác động đến vỏ não trước trán. Kết quả là lý trí biến mất, cảm xúc chi phối và có thể khiến chúng ta đưa ra những quyết định tài chính tồi tệ. Sau đây là cách giúp bạn tránh khỏi 9 bẫy chi tiêu nguy hiểm nhất. 1. Bẫy Chi Tiêu: Bạn Đang Có Tâm Trạng Xấu Có một lý do chính đáng khiến 62% mọi người cảm thấy hạnh phúc khi chi tiêu lúc tâm trạng xấu là vì việc này giúp cải thiện tâm trạng hiệu quả. Một nghiên cứu mới từ Đại học Michigan cho thấy những người đi mua sắm sau khi xem một đoạn clip bạo lực cảm thấy hạnh phúc hơn nhiều so với những người không mua sắm. Các nhà nghiên cứu cho rằng việc đưa ra quyết định mua hàng giúp họ khôi phục cảm giác tự chủ để cải thiện tâm trạng. Chi tiền cũng đã được chứng minh rằng có thể giúp tăng hormone endorphin. Vậy vấn đề là gì? Dù bạn ngay lập tức có cảm giác dễ chịu sau khi mua sắm, cảm giác này sẽ nhanh chóng phai nhạt. Bạn sẽ bắt đầu cảm thấy vỡ vụn, sự xấu hổ và ray rứt vì đã chi tiêu quá tay khiến bạn cảm thấy tồi tệ hơn. Mẹo đối phó: Hãy thay thế việc mua sắm bằng một hoạt động giải trí lành mạnh khác: đi bộ, tập yoga, nghe nhạc – bất cứ điều gì giúp bạn cảm thấy lạc quan hơn. Maggie Baker, nhà tâm lý học chuyên tư vấn về tài chính và là tác giả của cuốn sách “Điên vì tiền” nói: “Bạn cần một số hoạt động giải tỏa cảm xúc. Ngoài ra, hãy thử viết nhật ký hoặc trò chuyện với một người bạn. Trút bầu tâm sự có thể giúp bạn xác định nguồn căn của nỗi buồn và làm thế nào để tâm trạng trở nên tốt hơn”. 2. Bẫy Chi Tiêu: Bạn Đang Đi Du Lịch Khi đi du lịch, bạn có cảm giác như đang thoát ly khỏi đời thực, vì vậy bạn không thực tế về tài chính như bình thường. Thêm vào đó, bạn bị vây quanh bởi rất nhiều dịch vụ du lịch đắt đỏ, và điều này tạo nên một cơn bão càn quét ngân sách hoàn hảo. Baker nói: “Du lịch dễ đem lại cảm giác thư giãn về thể chất, tinh thần và tài chính. Bạn sẽ dễ bị cuốn theo cảm giác đó”. Mẹo đối phó: Bạn có thể cho phép mình chi tiêu nhiều hơn một chút so với bình thường trong một kỳ nghỉ… trong khi vẫn giữ chừng mực. Baker khuyên bạn nên “dành thêm khoảng 10% ngân sách cho việc chi tiêu”. (đồng nghĩa với việc bạn phải để dành một số tiền từ vài tuần trước khi đến kỳ nghỉ hoặc trích từ quỹ tiết kiệm để có ngân sách du lịch.) Khi đã xác định một số tiền hợp lý để sử dụng mỗi ngày, bạn có thể chi 19 đô la để thưởng thức một ly rượu vang tuyệt hảo super Tuscan mà không cảm thấy tội lỗi – nhưng nhớ là không được chi tiêu quá đà bằng cách quẹt cháy thẻ tín dụng như giới thượng lưu trong cả tuần. Nếu bạn vẫn thấy mình chi tiêu quá mức, hãy cân nhắc một chuyến đi theo tour trọn gói để giúp bản thân tránh đưa ra những quyết định tài chính tồi tệ. 3. Bẫy chi tiêu: Bạn Tìm Được Một Chương Trình Ưu Đãi Tuyệt Vời Thật là một cảm giác sung sướng khó tả khi mua được một đôi giày trị giá 100 đô la chỉ với 15 đô la. Khi mua được một món đồ giá hời, bạn cảm thấy như mình vừa thắng một cuộc chơi. Nghĩ rằng những người khác trả giá gốc trong khi mình chỉ phải chi một số tiền ít hơn nhiều khiến việc này khó lòng cưỡng lại được. Mẹo đối phó: Trước khi quyết định mua hàng, hãy tạm dừng một lúc và cân nhắc. Tập trung vào những gì bạn đang chi tiêu, không phải những gì bạn đang tiết kiệm. Baker cho biết: “Dù món đồ được giảm giá đến 80%, những sự thật là bạn vẫn phải tốn tiền mua nó, vì vậy hãy tự hỏi liệu bạn có thực sự cần nó hay không”. Hãy thử mẹo này: Giả sử những đôi giày đó không được giảm giá. Bạn vẫn khao khát mua chúng như lúc này hay không? Nếu câu trả lời là không, hãy bước đi và đừng luyến tiếc gì. 4. Bẫy Chi Tiêu: Bạn Cảm Thấy Nhàm Chán Chắc hẳn bạn từng nghe một câu nói kinh điển “Nhàn cư vi bất thiện?”. Điều này đúng cả trong mua sắm – sự nhàm chán chắc chắn không tốt cho ngân sách của bạn. Một trong những điều nguy hiểm nhất là những khoảng thời gian nhàn rỗi bất ngờ, và một số người chọn cách giết thời gian bằng việc mua sắm. Và mua sắm chưa bao giờ dễ dàng hơn trong thời buổi công nghệ hiện đại khi mà bạn có thể mua hàng nhanh chóng chỉ bằng một chiếc điện thoại. Chỉ với một vài thao tác đơn giản trên màn hình cảm ứng, bằng cách nào đó bạn sẽ cảm thấy hình thức mua hàng này không đem lại cảm giác tiêu tiền thật như khi trực tiếp móc ví hoặc quẹt thẻ tín dụng để thanh toán. Mẹo đối phó: Hãy tận dụng khoảng thời gian nhàn rỗi đó một cách khôn ngoan hơn. Nếu bạn có một tiếng đồng hồ rảnh rỗi và cảm thấy muốn mua sắm online, hãy đi tập yoga, gặp gỡ bạn bè hoặc bắt đầu một dự án mới. 5. Bẫy Chi Tiêu: Bạn Đi Chơi Cùng Bạn Bè Mặc dù bạn không còn là học sinh trung học nữa, nhưng vẫn khó có thể ngừng so sánh với bạn bè đồng trang lứa. Theo kịp bạn bè là một phần trong gen của chúng ta theo nghĩa đen. Trở lại thời tiền sử, bị một tập thể cô lập là một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với sự sống còn. Nỗi lo sợ bị tẩy chay vẫn là một phần của bản năng con người trong thời hiện đại. Khi bạn bè của bạn gọi một ly cocktail 14 đô la và chi tiêu cho hàng tá ứng dụng, lẽ tự nhiên là bạn cũng muốn hành động tương tự. Mẹo đối phó: Trước khi đi ra ngoài, hãy định sẵn một số tiền nhất định để chi tiêu, để hạn chế khả năng mất kiểm soát. Sau đó, tránh tình huống khó xử khi yêu cầu tách hóa đơn bằng cách giải thích trước cho mọi người, trước cả thời điểm gọi món. Nếu đợi đến cuối bữa ăn, bạn sẽ bắt đầu cảm thấy lo lắng. Các kích thích tố căng thẳng có thể lấp đầy vỏ não trước trán, ngăn cản bạn đưa ra quyết định sáng suốt. Ngay lập tức hãy nói rằng bạn đang tiết kiệm tiền mua nhà (hoặc một thứ gì khác) để có thể thoải mái lựa chọn những món vừa túi tiền. 6. Bẫy Chi Tiêu: Bạn Phải Mua Một Món Quà Cưới Mọi người thường chi tiêu rộng rãi hơn bình thường khi mua quà cho một sự kiện quan trọng như đám cưới, đầy tháng, thôi nôi, lễ kỷ niệm. Baker giải thích: “Bạn bị tác động từ bên ngoài để cố gắng thể hiện, bởi vì bạn đang suy nghĩ về cách mà mọi người nhìn mình. Bạn không muốn món quà của mình chỉ có giá trị 10 đô la trong khi những người khác chi đến 100 đô la.” Mẹo đối phó: Để tạo ấn tượng tuyệt vời trong khi vẫn cân đối được ngân sách, hãy tập trung vào tính sáng tạo thay vì giá trị vật chất của món quà. Bạn có thể tự tay thiết kế một món quà hoặc săn tìm một món quà rẻ tiền nhưng vẫn thể hiện nét độc đáo trong tính cách của người nhận. Hãy nghĩ về những điều như thế này: Một album ảnh lãng mạn về quá trình tán tỉnh yêu đương của một cặp đôi hạnh phúc qua năm tháng, hoặc một bài thơ được lồng vào một chiếc khung tuyệt đẹp mà bạn sáng tác tặng riêng cho người đó. Ví dụ, tại đám cưới của tôi, người bạn đã mai mối cho vợ chồng tôi đến với nhau đã thiết kế một bộ sưu tập những email tán tỉnh, hẹn hò ban đầu của chúng tôi. Đó là một ý tưởng dễ dàng, chu đáo mà có lẽ chỉ cần chi ra tối đa 50 đô la để thực hiện. Và trong dịp đầy tháng con đầu lòng của tôi, mẹ tôi đã sơn lại chiếc nôi mà bà thường dùng để ru tôi ngủ khi còn nhỏ. Không cần phải nói, đó là món quà ý nghĩa nhất mà tôi nhận được. (và cũng được trầm trồ khen ngợi nhất trong bữa tiệc.) 7. Bẫy Chi Tiêu: Bạn Đang Ăn Kiêng Nỗ lực chống lại sự thèm ăn có thể khiến bạn gặp khó khăn trong việc kiểm soát chi tiêu. Bạn cần tự kiểm soát để thành thạo về việc quản lý tài chính. Nhưng tính kỷ luật là một nguồn lực có giới hạn. Mỗi người chúng ta có một giới hạn tự chủ mỗi ngày, và bạn càng cố gắng khắt khe với bản thân – dù là ép mình đi đến phòng tập thể dục lúc 6:30 sáng hoặc cưỡng lại thôi thúc muốn ăn một dĩa pho-mát tuyệt cú mèo – bạn càng khó chống lại những cám dỗ khác, chẳng hạn như mua sắm. Mẹo đối phó: May mắn thay, bạn có thể tăng cường khả năng tự chủ của mình. Hãy chọn một hoạt động nhẹ nhàng khiến bạn cảm thấy thoải mái, như đi dạo hoặc xem phim”. (Nhấn mạnh ở đây là “nhẹ nhàng” – tránh bất cứ hoạt động nào quá mạnh hoặc kích động, chẳng hạn như xe đạp nhanh hoặc đọc sách “Chiến tranh và Hòa bình”). Gác lại ý định mua sắm sau những hoạt động thư giãn này, hoặc vào đầu ngày khi khả năng tự chủ của bạn vẫn chưa bị cạn kiệt. 8. Bẫy Chi Tiêu: Sắp Đến Sinh Nhật Của Cô Bạn Thân Bạn yêu cô ấy, vì vậy bạn muốn tặng cho cô nàng một món quà tuyệt vời nhất. Để quản lý chi tiêu tốt, bạn phải luôn thận trọng. Những buổi tiệc ăn mừng là một cơ hội để ném sự thận trọng đó sang một bên và vung tiền quá mức. Không muốn làm bạn mất hứng, nhưng hãy nhớ rằng bất cứ khi nào cảm thấy đặc biệt hứng khởi, bạn cũng dễ mắc sai lầm trong chi tiêu. Mẹo đối phó: Kiểm soát việc phung phí bằng cách suy nghĩ trên quan điểm của đối phương. Hãy tự hỏi rằng: “Cô ấy có thực sự muốn bạn chi tiêu quá nhiều đến mức đẩy bản thân vào hoàn cảnh khó khăn về mặt tài chính trong dịp này hay không?”. Bạn có thể tiêu nhiều tiền hơn một chút so với ngân sách cho phép, nhưng đừng phung phí quá mức. 9. Bẫy Chi Tiêu: Một Người Thân Yêu Của Bạn Muốn Vay Tiền Đây là một tình huống đặc biệt khó khăn. Bạn vô cùng quan tâm đến cô ấy (hoặc anh ấy) và có thể lo lắng về hạnh phúc của người này. Nếu cho vay tiền có thể giúp cải thiện cuộc sống của họ, thật khó để từ chối. Điều đầu tiên mà các nhà lập kế hoạch tài chính tham khảo ý kiến ​​của tôi là làm thế nào tư vấn cho những khách hàng lớn tuổi cách từ chối yêu cầu hỗ trợ tài chính từ con cái của họ. Nhưng cho người thân vay tiền thường đẩy bạn vào cảnh “cháy túi”. Mẹo đối phó: Bạn có hai lựa chọn: Đầu tiên, hãy xác định số tiền mà bạn có thể hỗ trợ mà không gây ảnh hưởng đến tài chính của bạn. Lựa chọn thứ hai sẽ khó khăn hơn nhiều, nếu tình huống này lặp đi lặp lại, sẽ có lúc bạn nên cân nhắc việc dứt khoát từ chối. Có thể bạn sẽ mất đi một mối quan hệ, nhưng bạn phải đặt ra một số ranh giới đúng đắn trong tình yêu. Hãy nghĩ về điều này: “Có thực là bạn đang giúp người này hay không? Đưa tiền cho một người phụ thuộc về tài chính cũng giống như đưa rượu cho người nghiện rượu vậy.” Nếu đối phương luôn xem bạn là “phao cứu sinh”, họ sẽ không thể chữa lành cho đến khi tự mình thoát ra. Lập ra một kế hoạch hoàn toàn thoát ly khỏi sự vay mượn của một người từ 3 đến 6 tháng. Sau đó, tùy tình hình, bạn có thể tìm cho cô ấy một nhà hoạch định tài chính, cố vấn nghề nghiệp, hoặc nhà trị liệu để hướng dẫn cô ấy tháo gỡ khó khăn. LILA

KHI NAM GIỚI LÀ NẠN NHÂN CỦA BẠO HÀNH

  Trong nhận thức xã hội phổ biến, bạo hành trong mối quan hệ thường được nhìn nhận theo một chiều: nam giới là người gây hại, còn phụ nữ là nạn nhân. Tuy nhiên, thực tế phức tạp hơn nhiều. Nam giới cũng có thể là nạn nhân của bạo hành trong tình yêu và gia đình,...

NAM GIỚI VÀ SANG CHẤN DO BẠO HÀNH

Trong xã hội, hình ảnh nam giới thường gắn với sự mạnh mẽ, kiểm soát và “không được yếu đuối”. Chính khuôn mẫu này khiến sang chấn tâm lý ở nam giới – đặc biệt do bạo hành gia đình hoặc trong tình yêu – trở thành một chủ đề bị che giấu. Nhiều người đàn ông không nhận...

NHỮNG GIỌNG NÓI BÊN TRONG TÂM TRÍ

  Loạn thần và CPTSD (rối loạn stress sau sang chấn phức tạp) đều là những tình trạng tâm lý nghiêm trọng, nhưng bản chất và cách biểu hiện của chúng rất khác nhau, đặc biệt khi liên quan đến trải nghiệm “những tiếng nói bên trong”. Loạn thần là trạng thái mà một...

KHI CON GÁI CỘNG SINH VỚI CHA

Trong một số gia đình, mối quan hệ giữa cha và con gái có thể vượt khỏi ranh giới của sự gắn bó lành mạnh và trở thành một dạng “cộng sinh tâm lý” – nơi hai cá thể không còn tồn tại như những bản thể riêng biệt. Ở đó, người cha không chỉ là người bảo vệ hay chăm sóc,...

KHI CPTSD KHÔNG ĐƯỢC CHẨN ĐOÁN

CPTSD là một dạng sang chấn phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết sâu về cách tổn thương tích luỹ ảnh hưởng đến hệ thần kinh, cảm xúc và các mối quan hệ. Khi người hỗ trợ không có đủ nhận thức về CPTSD, quá trình trị liệu không chỉ kém hiệu quả mà đôi khi còn khiến thân chủ...

RỐI LOẠN CĂNG THẲNG SAU SANG CHẤN PHỨC HỢP

CPTSD (rối loạn căng thẳng sau sang chấn phức hợp) không hình thành từ một biến cố đơn lẻ, mà thường là hệ quả của nhiều trải nghiệm bất lợi kéo dài theo thời gian. Đó có thể là một tuổi thơ thiếu an toàn, sự bỏ bê cảm xúc, môi trường gia đình căng thẳng, hoặc những...

VÌ SAO TỰ HỌC, TỰ CHỮA LÀNH VẪN CHƯA ĐỦ VỚI CPTSD

Trong những năm gần đây, việc đọc sách, nghe podcast, học về tâm lý và “tự chữa lành” trở nên rất phổ biến. Nhiều người bắt đầu hành trình này với một mong muốn rất chân thành: hiểu bản thân, bớt đau, và sống nhẹ nhàng hơn. Đặc biệt với những người mang CPTSD, việc...

CPTSD – VÌ SAO KHÓ CHẨN ĐOÁN VÀ HỖ TRỢ

  CPTSD (rối loạn căng thẳng sau sang chấn phức tạp) là một dạng tổn thương tâm lý hình thành từ những trải nghiệm kéo dài, lặp đi lặp lại như bạo lực gia đình, bỏ bê cảm xúc, hoặc môi trường sống thiếu an toàn trong thời gian dài. Khác với PTSD thường gắn với...

KHI “THIÊN NGA ĐEN” CẤT CÁNH

Có những mối quan hệ mẹ – con gái không chỉ là gắn bó, mà là gắn chặt. Ở đó, ranh giới gần như không tồn tại. Người mẹ không nhìn con như một cá thể riêng biệt, mà như một phần mở rộng của chính mình. Mọi suy nghĩ, lựa chọn, cảm xúc của con đều bị định hình, dẫn dắt,...

KHI CON LÀ “LUXURY OBJECT” CỦA CHA MẸ

Có những đứa trẻ không được nhìn nhận như một con người độc lập, mà như một “niềm tự hào”, một “thành tích”, hay một “tài sản” để cha mẹ thể hiện với thế giới. Khi đó, đứa trẻ không còn được yêu vì chính nó, mà vì những gì nó làm được, đạt được, hoặc thể hiện ra bên...

SANG CHẤN PHỨC HỢP – NHỮNG ĐỨA TRẺ NGẮT KẾT NỐI KHỎI NỖI ĐAU

  Không phải mọi tổn thương đều đến từ một sự kiện lớn. Có những đứa trẻ lớn lên trong những tổn thương lặp đi lặp lại mỗi ngày – bị phớt lờ, bị kiểm soát, thiếu an toàn cảm xúc hoặc không được nhìn nhận. Những trải nghiệm này không ồn ào, nhưng kéo dài, và dần...

MẸ VÀ CON GÁI – YÊU VÀ HẬN

  Mối quan hệ giữa mẹ và con gái vốn được xem là nơi bắt đầu của yêu thương. Nhưng có những câu chuyện không đi theo điều đó. Có những đứa con gái lớn lên trong một thực tại rất khác – nơi người mẹ không phải là chỗ dựa, mà lại là nguồn gốc của tổn thương: bạo...

KHI NỖI SỢ BỊ BỎ RƠI LẠI DẪN ĐẾN VIỆC BỊ BỎ RƠI

  Có một vòng lặp rất đau mà nhiều người mắc phải trong tình yêu: càng sợ mất, càng nắm chặt; càng nắm chặt, người kia càng kiệt sức; và cuối cùng, họ rời đi. Khi điều đó xảy ra, nỗi sợ ban đầu dường như được “xác nhận”: “Mình biết mà, ai rồi cũng sẽ bỏ mình.” Và...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG MỘT “GƯƠNG MẶT TRỐNG”

Có những đứa trẻ không lớn lên trong tiếng la mắng hay bạo lực rõ ràng, mà trong một dạng im lặng khác—im lặng của cảm xúc. Cha mẹ vẫn ở đó, vẫn chăm lo, vẫn làm tròn trách nhiệm. Nhưng trên gương mặt họ, cảm xúc dường như bị xóa đi. Không rõ họ vui hay buồn, hài lòng...

ENMESHMENT VỚI MẸ – KHI YÊU THƯƠNG KHÔNG CÓ RANH GIỚI

Trong nhiều gia đình, mối quan hệ giữa mẹ và con thường được nhìn như một dạng gắn bó sâu sắc và đáng trân trọng. Sự gần gũi, chia sẻ và quan tâm lẫn nhau dễ được xem là biểu hiện của tình yêu. Tuy nhiên, có một dạng gắn kết vượt qua ranh giới lành mạnh, nơi mà ranh...

NHỮNG NGƯỜI TỰ PHÁ HOẠI NHỮNG ĐIỀU TỐT ĐẸP

  Có những người, nhìn từ bên ngoài, dường như luôn làm hỏng những điều tốt đẹp đang đến với mình. Khi mọi thứ bắt đầu ổn định, họ rút lui. Khi gặp một người thật sự quan tâm, họ nghi ngờ, tạo khoảng cách hoặc gây xung đột. Khi có cơ hội phát triển, họ trì hoãn...

SANG CHẤN GIÁN TIẾP VÀ THỨ CẤP TRONG CÔNG VIỆC TRỊ LIỆU

Trong không gian trị liệu, nhà trị liệu thường được nhìn như người “giữ” cảm xúc, nâng đỡ và đồng hành cùng thân chủ qua những trải nghiệm đau đớn. Nhưng ít khi người ta nói đến một thực tế: chính nhà trị liệu cũng có thể bị ảnh hưởng sâu sắc bởi những câu chuyện sang...

PHỤ NỮ “POLICE” PHỤ NỮ

Trên mạng xã hội, không khó để bắt gặp cảnh phụ nữ phán xét, chỉ trích, thậm chí miệt thị chính những phụ nữ khác—từ ngoại hình, cách ăn mặc đến cách họ yêu, kết hôn hay rời bỏ một mối quan hệ độc hại. Hiện tượng này thường được gọi là “phụ nữ không bênh phụ nữ”....

KHI BA KHINH NỮ

Có một nỗi đau rất âm thầm nhưng ăn sâu vào cách một con người lớn lên: đó là khi một đứa bé gái bị chính cha mình khinh thường chỉ vì giới tính. Không phải ai cũng nhận ra rằng sự thiếu vắng yêu thương, những lời nói miệt thị, hay những hành vi bạo lực từ người cha...

PHÁ HOẠI CHÍNH MÌNH

Có những người không cần ai làm tổn thương họ – họ tự làm điều đó với chính mình. Không phải một lần, mà lặp đi lặp lại: khi mọi thứ bắt đầu ổn, họ trì hoãn; khi có cơ hội, họ bỏ lỡ; khi một mối quan hệ trở nên gần gũi, họ tạo khoảng cách hoặc gây xung đột. Từ bên...

KHI NAM GIỚI LÀ NẠN NHÂN CỦA BẠO HÀNH

  Trong nhận thức xã hội phổ biến, bạo hành trong mối quan hệ thường được nhìn nhận theo một chiều: nam giới là người gây hại, còn phụ nữ là nạn nhân. Tuy nhiên, thực tế phức tạp hơn nhiều. Nam giới cũng có thể là nạn nhân của bạo hành trong tình yêu và gia đình,...

NAM GIỚI VÀ SANG CHẤN DO BẠO HÀNH

Trong xã hội, hình ảnh nam giới thường gắn với sự mạnh mẽ, kiểm soát và “không được yếu đuối”. Chính khuôn mẫu này khiến sang chấn tâm lý ở nam giới – đặc biệt do bạo hành gia đình hoặc trong tình yêu – trở thành một chủ đề bị che giấu. Nhiều người đàn ông không nhận...

NHỮNG GIỌNG NÓI BÊN TRONG TÂM TRÍ

  Loạn thần và CPTSD (rối loạn stress sau sang chấn phức tạp) đều là những tình trạng tâm lý nghiêm trọng, nhưng bản chất và cách biểu hiện của chúng rất khác nhau, đặc biệt khi liên quan đến trải nghiệm “những tiếng nói bên trong”. Loạn thần là trạng thái mà một...

KHI CON GÁI CỘNG SINH VỚI CHA

Trong một số gia đình, mối quan hệ giữa cha và con gái có thể vượt khỏi ranh giới của sự gắn bó lành mạnh và trở thành một dạng “cộng sinh tâm lý” – nơi hai cá thể không còn tồn tại như những bản thể riêng biệt. Ở đó, người cha không chỉ là người bảo vệ hay chăm sóc,...

KHI CPTSD KHÔNG ĐƯỢC CHẨN ĐOÁN

CPTSD là một dạng sang chấn phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết sâu về cách tổn thương tích luỹ ảnh hưởng đến hệ thần kinh, cảm xúc và các mối quan hệ. Khi người hỗ trợ không có đủ nhận thức về CPTSD, quá trình trị liệu không chỉ kém hiệu quả mà đôi khi còn khiến thân chủ...

RỐI LOẠN CĂNG THẲNG SAU SANG CHẤN PHỨC HỢP

CPTSD (rối loạn căng thẳng sau sang chấn phức hợp) không hình thành từ một biến cố đơn lẻ, mà thường là hệ quả của nhiều trải nghiệm bất lợi kéo dài theo thời gian. Đó có thể là một tuổi thơ thiếu an toàn, sự bỏ bê cảm xúc, môi trường gia đình căng thẳng, hoặc những...

VÌ SAO TỰ HỌC, TỰ CHỮA LÀNH VẪN CHƯA ĐỦ VỚI CPTSD

Trong những năm gần đây, việc đọc sách, nghe podcast, học về tâm lý và “tự chữa lành” trở nên rất phổ biến. Nhiều người bắt đầu hành trình này với một mong muốn rất chân thành: hiểu bản thân, bớt đau, và sống nhẹ nhàng hơn. Đặc biệt với những người mang CPTSD, việc...

CPTSD – VÌ SAO KHÓ CHẨN ĐOÁN VÀ HỖ TRỢ

  CPTSD (rối loạn căng thẳng sau sang chấn phức tạp) là một dạng tổn thương tâm lý hình thành từ những trải nghiệm kéo dài, lặp đi lặp lại như bạo lực gia đình, bỏ bê cảm xúc, hoặc môi trường sống thiếu an toàn trong thời gian dài. Khác với PTSD thường gắn với...

KHI “THIÊN NGA ĐEN” CẤT CÁNH

Có những mối quan hệ mẹ – con gái không chỉ là gắn bó, mà là gắn chặt. Ở đó, ranh giới gần như không tồn tại. Người mẹ không nhìn con như một cá thể riêng biệt, mà như một phần mở rộng của chính mình. Mọi suy nghĩ, lựa chọn, cảm xúc của con đều bị định hình, dẫn dắt,...

KHI CON LÀ “LUXURY OBJECT” CỦA CHA MẸ

Có những đứa trẻ không được nhìn nhận như một con người độc lập, mà như một “niềm tự hào”, một “thành tích”, hay một “tài sản” để cha mẹ thể hiện với thế giới. Khi đó, đứa trẻ không còn được yêu vì chính nó, mà vì những gì nó làm được, đạt được, hoặc thể hiện ra bên...

SANG CHẤN PHỨC HỢP – NHỮNG ĐỨA TRẺ NGẮT KẾT NỐI KHỎI NỖI ĐAU

  Không phải mọi tổn thương đều đến từ một sự kiện lớn. Có những đứa trẻ lớn lên trong những tổn thương lặp đi lặp lại mỗi ngày – bị phớt lờ, bị kiểm soát, thiếu an toàn cảm xúc hoặc không được nhìn nhận. Những trải nghiệm này không ồn ào, nhưng kéo dài, và dần...

MẸ VÀ CON GÁI – YÊU VÀ HẬN

  Mối quan hệ giữa mẹ và con gái vốn được xem là nơi bắt đầu của yêu thương. Nhưng có những câu chuyện không đi theo điều đó. Có những đứa con gái lớn lên trong một thực tại rất khác – nơi người mẹ không phải là chỗ dựa, mà lại là nguồn gốc của tổn thương: bạo...

KHI NỖI SỢ BỊ BỎ RƠI LẠI DẪN ĐẾN VIỆC BỊ BỎ RƠI

  Có một vòng lặp rất đau mà nhiều người mắc phải trong tình yêu: càng sợ mất, càng nắm chặt; càng nắm chặt, người kia càng kiệt sức; và cuối cùng, họ rời đi. Khi điều đó xảy ra, nỗi sợ ban đầu dường như được “xác nhận”: “Mình biết mà, ai rồi cũng sẽ bỏ mình.” Và...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG MỘT “GƯƠNG MẶT TRỐNG”

Có những đứa trẻ không lớn lên trong tiếng la mắng hay bạo lực rõ ràng, mà trong một dạng im lặng khác—im lặng của cảm xúc. Cha mẹ vẫn ở đó, vẫn chăm lo, vẫn làm tròn trách nhiệm. Nhưng trên gương mặt họ, cảm xúc dường như bị xóa đi. Không rõ họ vui hay buồn, hài lòng...

ENMESHMENT VỚI MẸ – KHI YÊU THƯƠNG KHÔNG CÓ RANH GIỚI

Trong nhiều gia đình, mối quan hệ giữa mẹ và con thường được nhìn như một dạng gắn bó sâu sắc và đáng trân trọng. Sự gần gũi, chia sẻ và quan tâm lẫn nhau dễ được xem là biểu hiện của tình yêu. Tuy nhiên, có một dạng gắn kết vượt qua ranh giới lành mạnh, nơi mà ranh...

NHỮNG NGƯỜI TỰ PHÁ HOẠI NHỮNG ĐIỀU TỐT ĐẸP

  Có những người, nhìn từ bên ngoài, dường như luôn làm hỏng những điều tốt đẹp đang đến với mình. Khi mọi thứ bắt đầu ổn định, họ rút lui. Khi gặp một người thật sự quan tâm, họ nghi ngờ, tạo khoảng cách hoặc gây xung đột. Khi có cơ hội phát triển, họ trì hoãn...

SANG CHẤN GIÁN TIẾP VÀ THỨ CẤP TRONG CÔNG VIỆC TRỊ LIỆU

Trong không gian trị liệu, nhà trị liệu thường được nhìn như người “giữ” cảm xúc, nâng đỡ và đồng hành cùng thân chủ qua những trải nghiệm đau đớn. Nhưng ít khi người ta nói đến một thực tế: chính nhà trị liệu cũng có thể bị ảnh hưởng sâu sắc bởi những câu chuyện sang...

PHỤ NỮ “POLICE” PHỤ NỮ

Trên mạng xã hội, không khó để bắt gặp cảnh phụ nữ phán xét, chỉ trích, thậm chí miệt thị chính những phụ nữ khác—từ ngoại hình, cách ăn mặc đến cách họ yêu, kết hôn hay rời bỏ một mối quan hệ độc hại. Hiện tượng này thường được gọi là “phụ nữ không bênh phụ nữ”....

KHI BA KHINH NỮ

Có một nỗi đau rất âm thầm nhưng ăn sâu vào cách một con người lớn lên: đó là khi một đứa bé gái bị chính cha mình khinh thường chỉ vì giới tính. Không phải ai cũng nhận ra rằng sự thiếu vắng yêu thương, những lời nói miệt thị, hay những hành vi bạo lực từ người cha...

PHÁ HOẠI CHÍNH MÌNH

Có những người không cần ai làm tổn thương họ – họ tự làm điều đó với chính mình. Không phải một lần, mà lặp đi lặp lại: khi mọi thứ bắt đầu ổn, họ trì hoãn; khi có cơ hội, họ bỏ lỡ; khi một mối quan hệ trở nên gần gũi, họ tạo khoảng cách hoặc gây xung đột. Từ bên...