SỐNG THẬT

SỐNG THẬT

 

Hôm nay tôi thực sự rất vui, vì vô tình kết nối lại được với cả đám bạn tiểu học gần 20 năm trời mất liên lạc. Tất cả nhờ sự thần thánh của Facebook. Chưa bao giờ một cuộc hẹn cà phê với một nhỏ bạn lại khiến tôi háo hức và sung sướng đến vậy (tựa như cảm giác hẹn hò với anh bạn trai nào đó vào những ngày đầu).

Hồi tiểu học, nhà chúng tôi san sát nhau trong bán kính 1-2km, nên có cảm giác như tất cả biết về nhau nhiều hơn so với những bạn học sau này, cũng vì vậy mà quãng thời gian 5 năm tiểu học thực sự rất vui vẻ và nhiều kỉ niệm đáng nhớ. Hơn nữa, nhỏ bạn này có thể xem là chị dâu họ của tôi, vì nó kết hôn với thằng anh họ cũng học chung tiểu học với chúng tôi. Mối quan hệ ngót nghét 20 năm của tụi nó tựa như cổ tích giữa đời thực vậy. Vậy nên tôi rất háo hức hội ngộ để tán gẫu và cập nhật về cuộc sống của nhau.

Trái với mong đợi của tôi, sau những nụ cười ánh mắt mừng vui dành cho nhau lúc đầu, nhỏ bạn tôi bắt đầu lôi cái iphone bự chảng ra và dán mắt vào đó, lâu lâu ngước mắt lên nhìn tôi, ít lâu thêm vài câu vô thưởng vô phạt, cuộc hội ngộ sau 2 thập kỷ thoáng chốc tan vỡ trong lòng tôi. Lẽ thường tôi có thể bỏ về giữa chừng, nhưng vì lâu ngày không gặp nên tôi mới dành chút hy vọng còn sót lại mà hỏi nhỏ bạn:

  • Tao nói chuyện dở lắm hả?
  • Đâu có.
  • Vậy sao mày không nói chuyện với tao mà chơi game miết vậy?
  • À tại tao không biết nói gì thôi. Nhưng tao thích nghe mày nói lắm, mày nói hay mà, mày cứ nói tiếp đi.

Sau đó tình cờ tôi có gặp một đứa bạn tiểu học khác cũng chơi thân với hai vợ chồng nhỏ này, nghe tôi kể về cuộc hội ngộ “vỡ mộng” hôm trước, nó xua tay cười hề hề ra vẻ chuyện đó là bình thường, kể rằng vợ chồng nhỏ đó mỗi lần hẹn cà phê dù là riêng tư hay đi chung với nhóm bạn thì đều mỗi người một cái điện thoại bấm lấy bấm để, chả quan tâm đến chuyện trò gì cả.

Từ bao giờ mà một cặp tình nhân ngồi hờ hững bấm điện thoại bên cạnh nhau lại được xem là hình ảnh bình thường, và một cặp đôi trò chuyện hào hứng vui vẻ thì người ta lại nghĩ là chắc đang trong giai đoạn tán tỉnh nhau thôi.

Từ bao giờ mà con người lại tập luyện được thói quen đa nhiệm liên quan đến công nghệ tốt đến thế, vừa đi vừa trả lời tin nhắn, vừa ăn vừa xem clip youtube, vừa chạy xe vừa tán gẫu điện thoại…những hình ảnh này tràn ngập trong nhà ngoài phố, khiến đôi khi người ta cũng quên mất việc hít thở sâu quan trọng như thế nào, quên mất việc thưởng thức cảnh đẹp xung quanh, quên giao tiếp bằng mắt, quên nở một nụ cười vì mình ngày càng ít cười với người khác hơn nên dần dà gen vui vẻ cũng trở nên mai một.

Tôi có một người chị họ vô cùng sâu sắc và quyến rũ. Tôi trân trọng Q vì tâm hồn nhân hậu của chị với những hoàn cảnh khó khăn trong cuộc đời, tôi ngưỡng mộ Q vì khả năng giải quyết sắp xếp công việc ở vị trí cấp cao trong một tập đoàn đa quốc gia, tôi yêu quý Q vì sự tự tin, lạc quan, óc hài hước, tư duy cấp tiến và cá tính nổi trội. Tuy rất lâu mới có thể gặp nhau một lần do ai cũng bận rộn với cuộc sống riêng, nhưng tôi luôn ưu tiên sắp xếp thời gian cho các cuộc hẹn với chị. Nhưng Q có một thói quen xấu mà chắc rằng chính chị ấy cũng không nhận ra.

Đó là mỗi khi gặp mặt hay đi chơi chung với tôi, Q lúc nào cũng dành một phần tâm trí của mình để ý tới chiếc điện thoại. Thậm chí khi chúng tôi đang đi shopping, chị ấy vẫn có thể vừa rảo bước vừa chat với một người bạn khác, vài bước lại va phải người khác rồi rối rít xin lỗi. Khi chúng tôi đang ăn uống, chị ấy vẫn lướt Facebook để xem những clip vui về chó mèo hay bật cười trước một đoạn status ngớ ngẩn của một người không quen nào đó. Q không hề biết rằng tập trung vào thời điểm hiện tại chính là sự tôn trọng tốt nhất dành cho một người, cũng tạo ra sự tôn trọng tốt nhất của người khác đối với bản thân. Q cũng không ý thức được rằng, một điểm nhỏ nhoi như vậy khiến chị ấy mất đi rất nhiều điểm cộng trong mắt người khác, và cũng khiến cho sức hút của chị giảm đáng kể.

Khi bạn trai tôi trông thấy một cặp đôi mà cô gái ngồi dán mắt vào điện thoại, chỉ dành rất ít thời gian và năng lượng cho người đàn ông đối diện, anh ấy bảo tôi rằng: “Em nhìn xem, nhìn là biết ông đó nói chuyện tẻ nhạt rồi đó”. Lúc bấy giờ tôi lập tức nhớ tới nhỏ bạn tiểu học và câu nói của nó: “Mày nói hay mà, tao thích nghe mày nói lắm, mày cứ nói tiếp đi”. Nghĩ tới đó tôi thực sự cảm thấy buồn cười. Chợt cảm thấy có lẽ những mối quan hệ như thế không thể phát triển được nữa, không phải vì tôi quan tâm đến lời ra tiếng vào của người ngoài cuộc, mà chính vì bản thân tôi cảm thấy tổn thương và thiếu tôn trọng.

Xã hội càng chìm đắm vào sự phát triển của công nghệ, sự cần thiết phải hiện diện trong thời điểm hiện tại càng bức thiết hơn. Hiện tại chính là tất cả những gì đang tồn tại, và nếu chúng ta không thực sự ở đây trong hiện tại, tức là chúng ta không phải đang sống thật. Nếu có thể lập ra một điều luật bất thành văn nào đó, tôi mong rằng đó là hãy cất điện thoại sang một bên khi gặp gỡ người khác, và dành ánh mắt, nụ cười, sự tập trung cũng như năng lượng tốt nhất cho thời điểm hiện tại.

LILA

Hôm nay tôi thực sự rất vui, vì vô tình kết nối lại được với cả đám bạn tiểu học gần 20 năm trời mất liên lạc. Tất cả nhờ sự thần thánh của Facebook. Chưa bao giờ một cuộc hẹn cà phê với một nhỏ bạn lại khiến tôi háo hức và sung sướng đến vậy (tựa như cảm giác hẹn hò với anh bạn trai nào đó vào những ngày đầu).

Hồi tiểu học, nhà chúng tôi san sát nhau trong bán kính 1-2km, nên có cảm giác như tất cả biết về nhau nhiều hơn so với những bạn học sau này, cũng vì vậy mà quãng thời gian 5 năm tiểu học thực sự rất vui vẻ và nhiều kỉ niệm đáng nhớ. Hơn nữa, nhỏ bạn này có thể xem là chị dâu họ của tôi, vì nó kết hôn với thằng anh họ cũng học chung tiểu học với chúng tôi. Mối quan hệ ngót nghét 20 năm của tụi nó tựa như cổ tích giữa đời thực vậy. Vậy nên tôi rất háo hức hội ngộ để tán gẫu và cập nhật về cuộc sống của nhau.

Trái với mong đợi của tôi, sau những nụ cười ánh mắt mừng vui dành cho nhau lúc đầu, nhỏ bạn tôi bắt đầu lôi cái iphone bự chảng ra và dán mắt vào đó, lâu lâu ngước mắt lên nhìn tôi, ít lâu thêm vài câu vô thưởng vô phạt, cuộc hội ngộ sau 2 thập kỷ thoáng chốc tan vỡ trong lòng tôi. Lẽ thường tôi có thể bỏ về giữa chừng, nhưng vì lâu ngày không gặp nên tôi mới dành chút hy vọng còn sót lại mà hỏi nhỏ bạn:

  • Tao nói chuyện dở lắm hả?
  • Đâu có.
  • Vậy sao mày không nói chuyện với tao mà chơi game miết vậy?
  • À tại tao không biết nói gì thôi. Nhưng tao thích nghe mày nói lắm, mày nói hay mà, mày cứ nói tiếp đi.

Sau đó tình cờ tôi có gặp một đứa bạn tiểu học khác cũng chơi thân với hai vợ chồng nhỏ này, nghe tôi kể về cuộc hội ngộ “vỡ mộng” hôm trước, nó xua tay cười hề hề ra vẻ chuyện đó là bình thường, kể rằng vợ chồng nhỏ đó mỗi lần hẹn cà phê dù là riêng tư hay đi chung với nhóm bạn thì đều mỗi người một cái điện thoại bấm lấy bấm để, chả quan tâm đến chuyện trò gì cả.

Từ bao giờ mà một cặp tình nhân ngồi hờ hững bấm điện thoại bên cạnh nhau lại được xem là hình ảnh bình thường, và một cặp đôi trò chuyện hào hứng vui vẻ thì người ta lại nghĩ là chắc đang trong giai đoạn tán tỉnh nhau thôi.

Từ bao giờ mà con người lại tập luyện được thói quen đa nhiệm liên quan đến công nghệ tốt đến thế, vừa đi vừa trả lời tin nhắn, vừa ăn vừa xem clip youtube, vừa chạy xe vừa tán gẫu điện thoại…những hình ảnh này tràn ngập trong nhà ngoài phố, khiến đôi khi người ta cũng quên mất việc hít thở sâu quan trọng như thế nào, quên mất việc thưởng thức cảnh đẹp xung quanh, quên giao tiếp bằng mắt, quên nở một nụ cười vì mình ngày càng ít cười với người khác hơn nên dần dà gen vui vẻ cũng trở nên mai một.

Tôi có một người chị họ vô cùng sâu sắc và quyến rũ. Tôi trân trọng Q vì tâm hồn nhân hậu của chị với những hoàn cảnh khó khăn trong cuộc đời, tôi ngưỡng mộ Q vì khả năng giải quyết sắp xếp công việc ở vị trí cấp cao trong một tập đoàn đa quốc gia, tôi yêu quý Q vì sự tự tin, lạc quan, óc hài hước, tư duy cấp tiến và cá tính nổi trội. Tuy rất lâu mới có thể gặp nhau một lần do ai cũng bận rộn với cuộc sống riêng, nhưng tôi luôn ưu tiên sắp xếp thời gian cho các cuộc hẹn với chị. Nhưng Q có một thói quen xấu mà chắc rằng chính chị ấy cũng không nhận ra.

Đó là mỗi khi gặp mặt hay đi chơi chung với tôi, Q lúc nào cũng dành một phần tâm trí của mình để ý tới chiếc điện thoại. Thậm chí khi chúng tôi đang đi shopping, chị ấy vẫn có thể vừa rảo bước vừa chat với một người bạn khác, vài bước lại va phải người khác rồi rối rít xin lỗi. Khi chúng tôi đang ăn uống, chị ấy vẫn lướt Facebook để xem những clip vui về chó mèo hay bật cười trước một đoạn status ngớ ngẩn của một người không quen nào đó. Q không hề biết rằng tập trung vào thời điểm hiện tại chính là sự tôn trọng tốt nhất dành cho một người, cũng tạo ra sự tôn trọng tốt nhất của người khác đối với bản thân. Q cũng không ý thức được rằng, một điểm nhỏ nhoi như vậy khiến chị ấy mất đi rất nhiều điểm cộng trong mắt người khác, và cũng khiến cho sức hút của chị giảm đáng kể.

Khi bạn trai tôi trông thấy một cặp đôi mà cô gái ngồi dán mắt vào điện thoại, chỉ dành rất ít thời gian và năng lượng cho người đàn ông đối diện, anh ấy bảo tôi rằng: “Em nhìn xem, nhìn là biết ông đó nói chuyện tẻ nhạt rồi đó”. Lúc bấy giờ tôi lập tức nhớ tới nhỏ bạn tiểu học và câu nói của nó: “Mày nói hay mà, tao thích nghe mày nói lắm, mày cứ nói tiếp đi”. Nghĩ tới đó tôi thực sự cảm thấy buồn cười. Chợt cảm thấy có lẽ những mối quan hệ như thế không thể phát triển được nữa, không phải vì tôi quan tâm đến lời ra tiếng vào của người ngoài cuộc, mà chính vì bản thân tôi cảm thấy tổn thương và thiếu tôn trọng.

Xã hội càng chìm đắm vào sự phát triển của công nghệ, sự cần thiết phải hiện diện trong thời điểm hiện tại càng bức thiết hơn. Hiện tại chính là tất cả những gì đang tồn tại, và nếu chúng ta không thực sự ở đây trong hiện tại, tức là chúng ta không phải đang sống thật. Nếu có thể lập ra một điều luật bất thành văn nào đó, tôi mong rằng đó là hãy cất điện thoại sang một bên khi gặp gỡ người khác, và dành ánh mắt, nụ cười, sự tập trung cũng như năng lượng tốt nhất cho thời điểm hiện tại.

LILA

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...

KHI BẠN LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN MÌNH

Có những người luôn ở đó cho người khác: lắng nghe, hỗ trợ, gánh vác cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa. Họ cho đi rất nhiều, nhưng khi quay về với chính mình, lại cảm thấy cạn kiệt, trống rỗng và thiếu hụt. Đây là một biểu hiện điển hình của căng thẳng do cảm nhận...

KHI NÃO BỘ XỬ LÝ NỖI ĐAU: TỪ TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Con người thường nghĩ rằng đau thể chất và đau tâm lý là hai trải nghiệm hoàn toàn khác nhau. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học thần kinh, não bộ xử lý hai loại “đau” này theo những cơ chế rất tương đồng. Khi một người bị tổn thương cơ thể – ví dụ như bị thương hay...

NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ

Không phải mọi nỗi đau đều nhìn thấy được. Có những cơn đau không có vết thương, không chảy máu, nhưng lại âm ỉ và kéo dài trong tâm trí. Đó là những cơn đau tâm lý – khi con người trải qua mất mát, bị từ chối, bị bỏ rơi, hoặc sống trong những trải nghiệm căng thẳng...

STRESS – TRAUMA VÀ BỆNH LÝ CƠ THỂ: KHI CƠ THỂ NÓI “KHÔNG”

Có những lúc con người vẫn tiếp tục cố gắng, vẫn làm việc, vẫn gồng mình “ổn” ở bên ngoài, nhưng cơ thể thì bắt đầu lên tiếng. Những cơn đau không rõ nguyên nhân, tình trạng mệt mỏi kéo dài, rối loạn giấc ngủ, hoặc thậm chí là các bệnh lý nghiêm trọng xuất hiện. Đó có...

KHI NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐÁNH MẤT NHỮNG GIẤC MƠ

Có những người phụ nữ từng rất nhiều mộng mơ, nhưng theo thời gian, những giấc mơ ấy dần trở nên xa xỉ. Không phải vì họ yếu đuối, mà vì họ đã đi qua quá nhiều trải nghiệm khiến họ phải ưu tiên sống sót hơn là ước mơ. Sang chấn liên thế hệ, những mất mát trong gia...

CĂNG THẲNG DO CẢM NHẬN THIẾU HỤT (SCARCITY STRESS)

Căng thẳng do cảm nhận thiếu hụt (scarcity stress) là trạng thái tâm lý khi một người liên tục cảm thấy mình không có đủ – không đủ tiền bạc, thời gian, cơ hội, hay thậm chí là tình cảm và sự công nhận. Điều quan trọng là, trạng thái này không hoàn toàn phụ thuộc vào...

NHỮNG ĐỨA CON TRAI MÃI ĐI TÌM SỰ CÔNG NHẬN

Có những người con trai lớn lên với một khoảng trống rất khó gọi tên. Họ không thiếu năng lực, không thiếu cố gắng, nhưng bên trong luôn tồn tại một cảm giác: mình chưa đủ. Và vì thế, họ bước vào cuộc sống – và cả tình yêu – với một nhu cầu âm thầm nhưng mạnh mẽ: được...

NHỮNG CHÀNG TRAI “GIẢI CỨU”

  Trong nhiều mối quan hệ, có một kiểu đàn ông thường xuyên bị thu hút bởi những người phụ nữ đang tổn thương, bất ổn hoặc vừa bước ra khỏi một cuộc tình đau khổ. Họ không chỉ yêu, mà còn bước vào mối quan hệ với một vai trò quen thuộc: người lắng nghe, người...

HIỂU VỀ EMDR TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN

EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing – Tái xử lý và giảm nhạy cảm thông qua chuyển động mắt) là một phương pháp trị liệu tâm lý hiện đại, được sử dụng rộng rãi trong việc điều trị các sang chấn tâm lý. Phương pháp này được phát triển bởi nhà tâm lý học...

SANG CHẤN PHỨC HỢP – CƠ THỂ, NÃO BỘ VÀ TÂM TRÍ

  Sang chấn phức hợp, hay Complex Post-Traumatic Stress Disorder, không chỉ là câu chuyện của ký ức mà là trải nghiệm lan rộng trong toàn bộ hệ thống con người—từ não bộ, cơ thể đến tâm trí. Khác với sang chấn đơn lẻ, CPTSD thường hình thành qua thời gian dài...

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...

KHI BẠN LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN MÌNH

Có những người luôn ở đó cho người khác: lắng nghe, hỗ trợ, gánh vác cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa. Họ cho đi rất nhiều, nhưng khi quay về với chính mình, lại cảm thấy cạn kiệt, trống rỗng và thiếu hụt. Đây là một biểu hiện điển hình của căng thẳng do cảm nhận...

KHI NÃO BỘ XỬ LÝ NỖI ĐAU: TỪ TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Con người thường nghĩ rằng đau thể chất và đau tâm lý là hai trải nghiệm hoàn toàn khác nhau. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học thần kinh, não bộ xử lý hai loại “đau” này theo những cơ chế rất tương đồng. Khi một người bị tổn thương cơ thể – ví dụ như bị thương hay...

NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ

Không phải mọi nỗi đau đều nhìn thấy được. Có những cơn đau không có vết thương, không chảy máu, nhưng lại âm ỉ và kéo dài trong tâm trí. Đó là những cơn đau tâm lý – khi con người trải qua mất mát, bị từ chối, bị bỏ rơi, hoặc sống trong những trải nghiệm căng thẳng...

STRESS – TRAUMA VÀ BỆNH LÝ CƠ THỂ: KHI CƠ THỂ NÓI “KHÔNG”

Có những lúc con người vẫn tiếp tục cố gắng, vẫn làm việc, vẫn gồng mình “ổn” ở bên ngoài, nhưng cơ thể thì bắt đầu lên tiếng. Những cơn đau không rõ nguyên nhân, tình trạng mệt mỏi kéo dài, rối loạn giấc ngủ, hoặc thậm chí là các bệnh lý nghiêm trọng xuất hiện. Đó có...

KHI NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐÁNH MẤT NHỮNG GIẤC MƠ

Có những người phụ nữ từng rất nhiều mộng mơ, nhưng theo thời gian, những giấc mơ ấy dần trở nên xa xỉ. Không phải vì họ yếu đuối, mà vì họ đã đi qua quá nhiều trải nghiệm khiến họ phải ưu tiên sống sót hơn là ước mơ. Sang chấn liên thế hệ, những mất mát trong gia...

CĂNG THẲNG DO CẢM NHẬN THIẾU HỤT (SCARCITY STRESS)

Căng thẳng do cảm nhận thiếu hụt (scarcity stress) là trạng thái tâm lý khi một người liên tục cảm thấy mình không có đủ – không đủ tiền bạc, thời gian, cơ hội, hay thậm chí là tình cảm và sự công nhận. Điều quan trọng là, trạng thái này không hoàn toàn phụ thuộc vào...

NHỮNG ĐỨA CON TRAI MÃI ĐI TÌM SỰ CÔNG NHẬN

Có những người con trai lớn lên với một khoảng trống rất khó gọi tên. Họ không thiếu năng lực, không thiếu cố gắng, nhưng bên trong luôn tồn tại một cảm giác: mình chưa đủ. Và vì thế, họ bước vào cuộc sống – và cả tình yêu – với một nhu cầu âm thầm nhưng mạnh mẽ: được...

KHI ĐÀN ÔNG BỊ “HẤP DẪN” VỚI PHỤ NỮ TỔN THƯƠNG

Trong đời sống tình cảm, có một kiểu người thường xuyên bị thu hút bởi những cô gái đang đau khổ, tổn thương hoặc vừa trải qua đổ vỡ. Họ không đơn thuần yêu, mà bước vào mối quan hệ với vai trò “người cứu giúp”, “người an ủi”, thậm chí là “người đến sau để chữa lành”....

NHỮNG CHÀNG TRAI “GIẢI CỨU”

  Trong nhiều mối quan hệ, có một kiểu đàn ông thường xuyên bị thu hút bởi những người phụ nữ đang tổn thương, bất ổn hoặc vừa bước ra khỏi một cuộc tình đau khổ. Họ không chỉ yêu, mà còn bước vào mối quan hệ với một vai trò quen thuộc: người lắng nghe, người...

HIỂU VỀ EMDR TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN

EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing – Tái xử lý và giảm nhạy cảm thông qua chuyển động mắt) là một phương pháp trị liệu tâm lý hiện đại, được sử dụng rộng rãi trong việc điều trị các sang chấn tâm lý. Phương pháp này được phát triển bởi nhà tâm lý học...