ĐỪNG VỘI CƯỚI

ĐỪNG VỘI CƯỚI

 

Nhận được lời mời đến buổi nói chuyện với chủ đề “Hôn nhân màu hồng” cho các cô dâu tương lai, tôi thật sự vô cùng hạnh phúc. Nhìn gương mặt rạng rỡ, ấm áp và đầy hi vọng của các bạn nữ trong ngày vui sắp đến khiến bản thân mình cũng rộn ràng như mở hội. Buổi chia sẻ diễn ra trọn vẹn và kết thúc trong niềm vui khôn tả về một hạnh phúc viên mãn.

Nhưng đâu đó trong tôi vẫn còn những trăn trở, tâm trạng như đang đứng ở ngã ba đường. Trả lời câu hỏi về hôn nhân trong buổi chia sẻ là một bạn nữ còn rất trẻ: “Với em, kết hôn, sinh con sẽ mang lại cho em nhiều hạnh phúc và hoàn thành trách nhiệm của người đàn bà”. Nhiều bạn nữ cũng rất đồng tình, tôi cũng không đưa ra thêm ý kiến. 

Về đến nhà, dạo một vòng trên các trang thông tin về tình yêu tôi đọc được câu chuyện của một chàng trai muốn buông tay để bạn gái đi lấy chồng kẻo lỡ thì. Sau hơn một năm quen nhau, bạn gái 26 tuổi đề cập mong muốn kết hôn nhưng công việc của anh chưa ổn định, lại phải lo các em ăn học nên đặt mục tiêu 30 tuổi mới cưới vợ. Dù bạn gái đồng ý, nhưng anh vẫn thấy áp lực vì lời hứa, vì không muốn bạn gái chờ đợi, và vì anh cũng không chắc tương lai của mình khi 30 tuổi sẽ thế nào?

Rồi trong một lần đi họp lớp, chứng kiến các chị em phụ nữ chia làm 3 phe tranh luận, phe lấy chồng có con và ở nhà lo cho gia đình, phe có chồng con nhưng vẫn phải đi làm vì điều kiện kinh tế và phe độc thân vui tính. Hai phe đã yên bề gia thất khá tương đồng với nhau về nhiều chủ đề để chia sẻ và chỉ dừng lại khi muốn “trêu” phe thứ 3 vì các cô đã xấp xỉ 40 mà vẫn còn lo hưởng thụ cuộc sống độc thân và chẳng đứa nào chịu từ bỏ “cuộc chơi”.

Thế mới thấy từ lâu, lấy được chồng hay lập gia đình đã trở thành một tiêu chuẩn đo lường sự ổn định, thành công và hạnh phúc của một con người. Mà thật, nếu cuộc hôn nhân đó đáng giá, gặp được người chồng, người vợ phù hợp cùng chung tay xây dựng lâu đài tình ái thì còn gì bằng. Nhưng đơn giản chỉ kết hôn khi đến tuổi, hoặc lấy một ai chịu lấy mình vì sợ “quá lứa lỡ thì”, sợ quá tuổi sinh con thì điều đó chẳng có gì vẻ vang hơn người khác.

Tự dưng tôi nhớ đến câu nói của mẹ tôi khi còn trẻ “Đàn bà hơn nhau ở tấm chồng” nên những gì chúng ta đang theo đuổi như học vấn, sự nghiệp, niềm tin, tự do cá nhân sẽ có một ngày bắt buộc nhường đường cho cuộc sống lứa đôi, cho hôn nhân gia đình. Cũng bởi vì kết hôn và sinh con là những mục tiêu hết sức thực tế còn làm thế nào để nâng cao giá trị bản thân thì quá mơ hồ và buồn tẻ khiến ai cũng phải ngao ngán thở dài.

Thật ra điều đáng sợ nhất trong cuộc đời không phải là độc thân mà là sống hết phần đời còn lại với một người hoàn toàn không phù hợp. Trước đây tôi cũng từng nghĩ mình sẽ độc thân cả đời cũng do tính tôi rất khó chiều, lại thích được đi đây đi đó, kết bạn và muốn gây dựng sự nghiệp riêng nên để tìm một người hiểu mình là vô cùng khó khăn.

Có lần tôi hẹn hò với một anh bạn người Châu Á khi đang đi tu nghiệp ở nước ngoài. Trong lần hẹn hò đầu tiên, anh hỏi: “Em có biết nấu ăn không? Vì với anh phụ nữ biết nấu ăn là biết quan tâm đến gia đình và sẽ là một người vợ tốt”. Kể từ đó, chúng tôi không tiến xa hơn mà chỉ trở thành bạn bè cũng bởi tự tôi cảm thấy không phù hợp. 

Dù bản thân biết nấu ăn và quan tâm gia đình nhưng với tôi đó chưa bao giờ là chuẩn mực duy nhất mà còn nhiều những giá trị khác mà người đàn ông phù hợp sẽ cảm thấy tự tin khi ở bên cạnh. Khi bước vào hôn nhân, cả hai phải là người chịu trách nhiệm với hạnh phúc của mình, và luôn nỗ lực cố gắng để xây dựng hôn nhân bền chặt và trách nhiệm đó chưa bao giờ chỉ thuộc về phụ nữ.

Hôn nhân hiện tại của tôi không hẳn là hoàn hảo nhưng quan trọng nhất là cả hai chúng tôi cảm thấy phù hợp. Tôi được tự do làm công việc mình thích, còn trong gia đình anh chia sẻ với tôi mọi việc, anh chưa bao giờ đòi hỏi hay yêu cầu tôi phải là một người phụ nữ khác đi vì anh yêu chính con người tôi từ những ngày đầu gặp gỡ.

Một cuộc hôn nhân tốt không bao giờ là quá muộn, dù người ấy chưa xuất hiện cũng không sao. Bởi tôi đã gặp rất nhiều phụ nữ bước vào hôn nhân bằng những huyễn hoặc, có khi là thỏa hiệp với một người kém cỏi hơn mình về nhiều mặt chỉ đơn giản là để có một tấm chồng và để ổn định cuộc sống.

Cá nhân cho rằng nếu mọi phụ nữ trên thế gian này đều không chịu thỏa hiệp, đều có tiêu chuẩn riêng, và lòng tự trọng cao khi bước vào tình yêu thì tin chắc rằng cánh đàn ông cũng sẽ tự nâng cao “tố chất” của mình và biết cách cư xử phù hợp với người phụ nữ họ yêu vì điều đó là xứng đáng.

Đọc giả có thể gửi chia sẻ câu hỏi hoặc câu chuyện của bạn đến chúng tôi qua email: info@ladiesofvietnam.net. Chân thành cảm ơn và hẹn gặp các bạn trong những chương trình sắp tới.

MIA

Nhận được lời mời đến buổi nói chuyện với chủ đề “Hôn nhân màu hồng” cho các cô dâu tương lai, tôi thật sự vô cùng hạnh phúc. Nhìn gương mặt rạng rỡ, ấm áp và đầy hi vọng của các bạn nữ trong ngày vui sắp đến khiến bản thân mình cũng rộn ràng như mở hội. Buổi chia sẻ diễn ra trọn vẹn và kết thúc trong niềm vui khôn tả về một hạnh phúc viên mãn.

Nhưng đâu đó trong tôi vẫn còn những trăn trở, tâm trạng như đang đứng ở ngã ba đường. Trả lời câu hỏi về hôn nhân trong buổi chia sẻ là một bạn nữ còn rất trẻ: “Với em, kết hôn, sinh con sẽ mang lại cho em nhiều hạnh phúc và hoàn thành trách nhiệm của người đàn bà”. Nhiều bạn nữ cũng rất đồng tình, tôi cũng không đưa ra thêm ý kiến. 

Về đến nhà, dạo một vòng trên các trang thông tin về tình yêu tôi đọc được câu chuyện của một chàng trai muốn buông tay để bạn gái đi lấy chồng kẻo lỡ thì. Sau hơn một năm quen nhau, bạn gái 26 tuổi đề cập mong muốn kết hôn nhưng công việc của anh chưa ổn định, lại phải lo các em ăn học nên đặt mục tiêu 30 tuổi mới cưới vợ. Dù bạn gái đồng ý, nhưng anh vẫn thấy áp lực vì lời hứa, vì không muốn bạn gái chờ đợi, và vì anh cũng không chắc tương lai của mình khi 30 tuổi sẽ thế nào?

Rồi trong một lần đi họp lớp, chứng kiến các chị em phụ nữ chia làm 3 phe tranh luận, phe lấy chồng có con và ở nhà lo cho gia đình, phe có chồng con nhưng vẫn phải đi làm vì điều kiện kinh tế và phe độc thân vui tính. Hai phe đã yên bề gia thất khá tương đồng với nhau về nhiều chủ đề để chia sẻ và chỉ dừng lại khi muốn “trêu” phe thứ 3 vì các cô đã xấp xỉ 40 mà vẫn còn lo hưởng thụ cuộc sống độc thân và chẳng đứa nào chịu từ bỏ “cuộc chơi”.

Thế mới thấy từ lâu, lấy được chồng hay lập gia đình đã trở thành một tiêu chuẩn đo lường sự ổn định, thành công và hạnh phúc của một con người. Mà thật, nếu cuộc hôn nhân đó đáng giá, gặp được người chồng, người vợ phù hợp cùng chung tay xây dựng lâu đài tình ái thì còn gì bằng. Nhưng đơn giản chỉ kết hôn khi đến tuổi, hoặc lấy một ai chịu lấy mình vì sợ “quá lứa lỡ thì”, sợ quá tuổi sinh con thì điều đó chẳng có gì vẻ vang hơn người khác.

Tự dưng tôi nhớ đến câu nói của mẹ tôi khi còn trẻ “Đàn bà hơn nhau ở tấm chồng” nên những gì chúng ta đang theo đuổi như học vấn, sự nghiệp, niềm tin, tự do cá nhân sẽ có một ngày bắt buộc nhường đường cho cuộc sống lứa đôi, cho hôn nhân gia đình. Cũng bởi vì kết hôn và sinh con là những mục tiêu hết sức thực tế còn làm thế nào để nâng cao giá trị bản thân thì quá mơ hồ và buồn tẻ khiến ai cũng phải ngao ngán thở dài.

Thật ra điều đáng sợ nhất trong cuộc đời không phải là độc thân mà là sống hết phần đời còn lại với một người hoàn toàn không phù hợp. Trước đây tôi cũng từng nghĩ mình sẽ độc thân cả đời cũng do tính tôi rất khó chiều, lại thích được đi đây đi đó, kết bạn và muốn gây dựng sự nghiệp riêng nên để tìm một người hiểu mình là vô cùng khó khăn.

Có lần tôi hẹn hò với một anh bạn người Châu Á khi đang đi tu nghiệp ở nước ngoài. Trong lần hẹn hò đầu tiên, anh hỏi: “Em có biết nấu ăn không? Vì với anh phụ nữ biết nấu ăn là biết quan tâm đến gia đình và sẽ là một người vợ tốt”. Kể từ đó, chúng tôi không tiến xa hơn mà chỉ trở thành bạn bè cũng bởi tự tôi cảm thấy không phù hợp. 

Dù bản thân biết nấu ăn và quan tâm gia đình nhưng với tôi đó chưa bao giờ là chuẩn mực duy nhất mà còn nhiều những giá trị khác mà người đàn ông phù hợp sẽ cảm thấy tự tin khi ở bên cạnh. Khi bước vào hôn nhân, cả hai phải là người chịu trách nhiệm với hạnh phúc của mình, và luôn nỗ lực cố gắng để xây dựng hôn nhân bền chặt và trách nhiệm đó chưa bao giờ chỉ thuộc về phụ nữ.

Hôn nhân hiện tại của tôi không hẳn là hoàn hảo nhưng quan trọng nhất là cả hai chúng tôi cảm thấy phù hợp. Tôi được tự do làm công việc mình thích, còn trong gia đình anh chia sẻ với tôi mọi việc, anh chưa bao giờ đòi hỏi hay yêu cầu tôi phải là một người phụ nữ khác đi vì anh yêu chính con người tôi từ những ngày đầu gặp gỡ.

Một cuộc hôn nhân tốt không bao giờ là quá muộn, dù người ấy chưa xuất hiện cũng không sao. Bởi tôi đã gặp rất nhiều phụ nữ bước vào hôn nhân bằng những huyễn hoặc, có khi là thỏa hiệp với một người kém cỏi hơn mình về nhiều mặt chỉ đơn giản là để có một tấm chồng và để ổn định cuộc sống.

Cá nhân cho rằng nếu mọi phụ nữ trên thế gian này đều không chịu thỏa hiệp, đều có tiêu chuẩn riêng, và lòng tự trọng cao khi bước vào tình yêu thì tin chắc rằng cánh đàn ông cũng sẽ tự nâng cao “tố chất” của mình và biết cách cư xử phù hợp với người phụ nữ họ yêu vì điều đó là xứng đáng.

Đọc giả có thể gửi chia sẻ câu hỏi hoặc câu chuyện của bạn đến chúng tôi qua email: info@ladiesofvietnam.net. Chân thành cảm ơn và hẹn gặp các bạn trong những chương trình sắp tới.

MIA

XÂM HẠI – NỖI ĐAU BỊ BỎ QUÊN TRONG CƠ THỂ

Xâm hại không chỉ là một sự kiện đã xảy ra trong quá khứ. Với nhiều người sống sót sau sang chấn kéo dài, đặc biệt là xâm hại thời thơ ấu hoặc bạo lực lặp đi lặp lại trong các mối quan hệ thân mật, nỗi đau ấy tiếp tục tồn tại trong cơ thể như một ký ức chưa bao giờ...

CPTSD VÀ ĐAU MÃN TÍNH Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì sang chấn không phải lúc nào cũng biểu hiện qua cảm xúc rõ rệt. Nhiều người đàn ông lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, kiểm soát bản thân và không được “yếu đuối”....

KHI BẠN SINH TỒN TRONG ĐÈ NÉN VÀ BÙNG NỔ CAM XÚC

​Nhiều người sống với CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không thực sự cảm thấy mình đang “sống”, mà giống như đang cố sinh tồn qua từng ngày. Một trong những đặc điểm phổ biến của CPTSD là sự dao động giữa hai trạng thái tưởng chừng đối lập: đè nén cảm...

KHI SANG CHẤN BIỂU HIỆN QUA CƠN ĐAU Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì biểu hiện của sang chấn không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới dạng buồn bã, hoảng loạn hay khóc lóc. Nhiều nam giới lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, chịu đựng và...

SANG CHẤN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI ĐAU, VIÊM MẠN TÍNH

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý mà còn có tác động sâu sắc lên cơ thể sinh học. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học và miễn dịch học cho thấy sang chấn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mạn tính và...

CHA MẸ CÀNG BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ CÀNG THƯƠNG VÀ BẢO VỆ

Một trong những điều khiến nhiều người khó hiểu nhất trong sang chấn thời thơ ấu là: tại sao một đứa trẻ bị đánh đập, sỉ nhục hoặc làm tổn thương lại vẫn yêu thương, bênh vực và bảo vệ chính cha mẹ của mình? Nhiều người nhìn từ bên ngoài có thể nghĩ rằng đứa trẻ...

NHỮNG ĐỨA TRẺ BỊ BẠO HÀNH ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Không phải mọi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực đều mang vết thương giống nhau. Với những đứa trẻ liên tục bị đánh đập, đe dọa, chứng kiến bạo lực nghiêm trọng hoặc sống trong nỗi sợ rằng mình có thể bị bỏ rơi, bị giết hay không thể sống sót, hệ thần kinh của các em...

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...

KHI BẠN LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN MÌNH

Có những người luôn ở đó cho người khác: lắng nghe, hỗ trợ, gánh vác cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa. Họ cho đi rất nhiều, nhưng khi quay về với chính mình, lại cảm thấy cạn kiệt, trống rỗng và thiếu hụt. Đây là một biểu hiện điển hình của căng thẳng do cảm nhận...

KHI NÃO BỘ XỬ LÝ NỖI ĐAU: TỪ TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Con người thường nghĩ rằng đau thể chất và đau tâm lý là hai trải nghiệm hoàn toàn khác nhau. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học thần kinh, não bộ xử lý hai loại “đau” này theo những cơ chế rất tương đồng. Khi một người bị tổn thương cơ thể – ví dụ như bị thương hay...

NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ

Không phải mọi nỗi đau đều nhìn thấy được. Có những cơn đau không có vết thương, không chảy máu, nhưng lại âm ỉ và kéo dài trong tâm trí. Đó là những cơn đau tâm lý – khi con người trải qua mất mát, bị từ chối, bị bỏ rơi, hoặc sống trong những trải nghiệm căng thẳng...

XÂM HẠI – NỖI ĐAU BỊ BỎ QUÊN TRONG CƠ THỂ

Xâm hại không chỉ là một sự kiện đã xảy ra trong quá khứ. Với nhiều người sống sót sau sang chấn kéo dài, đặc biệt là xâm hại thời thơ ấu hoặc bạo lực lặp đi lặp lại trong các mối quan hệ thân mật, nỗi đau ấy tiếp tục tồn tại trong cơ thể như một ký ức chưa bao giờ...

CPTSD VÀ ĐAU MÃN TÍNH Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì sang chấn không phải lúc nào cũng biểu hiện qua cảm xúc rõ rệt. Nhiều người đàn ông lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, kiểm soát bản thân và không được “yếu đuối”....

KHI BẠN SINH TỒN TRONG ĐÈ NÉN VÀ BÙNG NỔ CAM XÚC

​Nhiều người sống với CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không thực sự cảm thấy mình đang “sống”, mà giống như đang cố sinh tồn qua từng ngày. Một trong những đặc điểm phổ biến của CPTSD là sự dao động giữa hai trạng thái tưởng chừng đối lập: đè nén cảm...

KHI SANG CHẤN BIỂU HIỆN QUA CƠN ĐAU Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì biểu hiện của sang chấn không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới dạng buồn bã, hoảng loạn hay khóc lóc. Nhiều nam giới lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, chịu đựng và...

SANG CHẤN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI ĐAU, VIÊM MẠN TÍNH

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý mà còn có tác động sâu sắc lên cơ thể sinh học. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học và miễn dịch học cho thấy sang chấn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mạn tính và...

CHA MẸ CÀNG BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ CÀNG THƯƠNG VÀ BẢO VỆ

Một trong những điều khiến nhiều người khó hiểu nhất trong sang chấn thời thơ ấu là: tại sao một đứa trẻ bị đánh đập, sỉ nhục hoặc làm tổn thương lại vẫn yêu thương, bênh vực và bảo vệ chính cha mẹ của mình? Nhiều người nhìn từ bên ngoài có thể nghĩ rằng đứa trẻ...

NHỮNG ĐỨA TRẺ BỊ BẠO HÀNH ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Không phải mọi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực đều mang vết thương giống nhau. Với những đứa trẻ liên tục bị đánh đập, đe dọa, chứng kiến bạo lực nghiêm trọng hoặc sống trong nỗi sợ rằng mình có thể bị bỏ rơi, bị giết hay không thể sống sót, hệ thần kinh của các em...

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...

KHI BẠN LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN MÌNH

Có những người luôn ở đó cho người khác: lắng nghe, hỗ trợ, gánh vác cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa. Họ cho đi rất nhiều, nhưng khi quay về với chính mình, lại cảm thấy cạn kiệt, trống rỗng và thiếu hụt. Đây là một biểu hiện điển hình của căng thẳng do cảm nhận...

KHI NÃO BỘ XỬ LÝ NỖI ĐAU: TỪ TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Con người thường nghĩ rằng đau thể chất và đau tâm lý là hai trải nghiệm hoàn toàn khác nhau. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học thần kinh, não bộ xử lý hai loại “đau” này theo những cơ chế rất tương đồng. Khi một người bị tổn thương cơ thể – ví dụ như bị thương hay...

NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ

Không phải mọi nỗi đau đều nhìn thấy được. Có những cơn đau không có vết thương, không chảy máu, nhưng lại âm ỉ và kéo dài trong tâm trí. Đó là những cơn đau tâm lý – khi con người trải qua mất mát, bị từ chối, bị bỏ rơi, hoặc sống trong những trải nghiệm căng thẳng...