BÀN TAY TẶNG HOA HỒNG

BÀN TAY TẶNG HOA HỒNG

 

“Con gái đi đâu mà lâu quá không thấy đi xe bus vậy?”

“Con vẫn đi mỗi ngày chú ơi, tại không may mắn đi trúng tài của chú thôi.”

Chú tài xế già cười ngặt nghẽo rồi bật đĩa nhạc nhẹ nhàng thời của cô Giao Linh, Thanh Tuyền như thường nhật. Nghe đúng gu nhạc của ba, tôi cảm giác nhớ nhà da diết. Tôi lim dim nhắm mắt, gà gật vì tối qua lại làm cú đêm. 

Rồi tôi lại giật bắn mình vì tiếng chuông nhấn liên tục như kiểu mấy đứa trẻ phá chuông nhà hàng xóm. Một giọng nói chua lét khiến buổi sớm yên bình trở nên cộc cằn, khó chịu. 

 “Dừng xe. Anh có nghe chuông không vậy. Sao tới trạm rồi mà không chịu dừng?” – Một cô cũng khá đứng tuổi cáu gắt, hét ầm ở phía cuối xe. 

“Chị phải bấm chuống cách trạm năm mươi mét thì tôi mới đánh lái vào mà dừng được chị ơi. Sau này chị nghe thông báo rồi làm cho đúng nhé”.

“Làm sao mà người ta canh được là còn năm mươi mét, bấm chuông rồi thì phải tắp vào cho người ta xuống chứ! Tắp vào nhanh đi”.

Chú im lặng cho qua. 

Một thanh niên lên tiếng “Trên chỗ chuông có hướng dẫn đó cô ơi, xe tập thể chứ không phải xe nhà cô ạ”.

Cái nguýt dài thườn thượt là câu trả lời mà cô ấy dành cho anh thanh niên, khiến tôi bất giác phì cười. 

Xe lỡ trạm. Chú tài xế dừng ở một trạm kế cách đó khoảng 300-400m để cô ấy xuống xe, tiếng lầm bầm vẫn nheo nhéo mãi đến khi xe đóng cửa hẳn. 

“Gặp trúng mấy bà như vầy đôi co mệt óc, thôi im cho rồi con ạ”. Rồi chú lại cười hề hề tiếp tục hành trình. 

Có lẽ mọi người sẽ nghĩ rằng chú ấy là một trong những chú tài xế hàng hiếm ở Sài Gòn này. Nhưng thật ra, có rất nhiều bác tài tử tế như chú. Họ hài hước, lễ độ, nhường nhịn dù khách có “ba trợn” đến mức nào. Rất nhiều bác tài vẫn dừng xe rất đàng hoàng để đón, thả người già, trẻ con, bà bầu… 

Tuy nhiên, tôi không phủ nhận rằng có một bộ phận không nhỏ bác tài hay có thái độ cáu gắt, thiếu kiên nhẫn, thiếu kiểm soát hành vi và lời nói của mình. Chính bản thân tôi cũng đã gặp rất nhiều cảnh “chướng tai gai mắt” khi có vài lần xui xẻo “lên nhầm” xe vài bác hay chửi mắng khách, đặc biệt là người già. 

Nhưng cái sai không bao giờ chỉ xuất phát từ một phía. Chính vì sự đánh đồng từ phía tài xế dành cho hành khách và từ hành khách dành cho tài xế đã khiến cho mâu thuẫn liên tục phát sinh, mất khả năng hòa giải và không còn thái độ chừng mực trong cư xử giữa người và người nữa. 

Mỗi người đều có một định kiến cho sự việc mà mình nhìn thấy và mặc định điều đó là một chân lý vì nó xảy ra nhan nhản, được đồn thổi qua những bàn tay chủ quan “viết cho số đông”.

Nếu buổi sáng nào đó, chúng ta tình cờ thấy người tài xế vội vàng, ăn gấp gáp những muỗng cơm đã nguội, đựng trong chiếc cà mền để còn chạy kịp tài kế tiếp, thì có lẽ bạn sẽ nhẹ nhàng hơn khi bác lỡ quên mất tiếng chuông báo xuống xe mà đạp ga làm lỡ trạm dừng của bạn.

Nếu một ngày chúng ta nhìn thấy vào tầm 3-4h sáng, khi mọi người còn bình an trong giấc ngủ, họ phải luân phiên nhau dậy sớm để lấy tài đầu ngày, thì có lẽ chúng ta sẽ thông cảm cho những chuyến xe cuối, sự mỏi mệt và kẹt xe ở thành phố này sẽ làm người ta dễ cáu gắt hơn. 

Nếu chúng ta biết được rằng, đồng lương của các bác tài được tính theo số lượng cuốc chạy được trong tháng, nhưng về bến trễ hay sớm cũng đều bị phạt và trừ lương; nếu chúng ta hiểu được sự căng thẳng của hơn mười tiếng đồng hồ cầm vô lăng mà thời gian nghỉ để thở giữa cái chuyến chưa đến mười phút; thì có lẽ, chúng ta sẽ cảm thông cho những cái im lặng không trả lời của họ khi chúng ta báo dừng trạm mà không một lời đáp.

Nếu anh tài xế biết được rằng, cụ già hay đứng đón xe ở trạm không còn nhìn thấy rõ, phải chờ xe đến gần thật gần mới thấy được số xe mà vẫy tay nhờ rước, thì có lẽ anh sẽ không cong cớn mắng cụ rằng “Đón xe mà sao không biết vẫy từ sớm vậy”.

Nếu anh tài xế để ý được rằng em sinh viên ấy bị tật ở chân, mỗi lần lên xuống xe đều rất chậm chạp, thì anh sẽ không buông lời gay gắt “Lẹ lên, lề mề quá rồi đấy”. 

Nếu anh tài xế biết được rằng ông bác kia bị lãng tai, đi khám bệnh chẳng có con cháu đi cùng, thì khi bác bấm chuông báo dừng rồi bối rối khi biết mình đã nhầm vị trí, anh sẽ không gắt lên rằng “Mai mốt làm ơn nghe cho rõ tên trạm dùm”.

Chúng ta sẽ chẳng mất điều gì nếu chịu khó quan sát nhiều hơn, nhìn nhiều góc độ để tử tế hơn với nhau. Đừng chỉ nhìn bằng mắt, nghe bằng tai, mà hãy dùng trái tim và tình thương của mình để tặng cho nhau những nụ cười thay vì những lời nói thô kệch. 

Hoa hồng muôn đời vẫn là loài hoa đại diện cho tình yêu. 

Và bàn tay tặng hoa hồng bao giờ cũng sẽ phảng phất hương thơm. 

Một buổi sáng sẽ an lành, khi chúng ta bước xuống xe bus và không quên câu cảm ơn đầy trìu mến. 

LẠC NHIÊN

 

 

“Con gái đi đâu mà lâu quá không thấy đi xe bus vậy?”

“Con vẫn đi mỗi ngày chú ơi, tại không may mắn đi trúng tài của chú thôi.”

Chú tài xế già cười ngặt nghẽo rồi bật đĩa nhạc nhẹ nhàng thời của cô Giao Linh, Thanh Tuyền như thường nhật. Nghe đúng gu nhạc của ba, tôi cảm giác nhớ nhà da diết. Tôi lim dim nhắm mắt, gà gật vì tối qua lại làm cú đêm. 

Rồi tôi lại giật bắn mình vì tiếng chuông nhấn liên tục như kiểu mấy đứa trẻ phá chuông nhà hàng xóm. Một giọng nói chua lét khiến buổi sớm yên bình trở nên cộc cằn, khó chịu. 

 “Dừng xe. Anh có nghe chuông không vậy. Sao tới trạm rồi mà không chịu dừng?” – Một cô cũng khá đứng tuổi cáu gắt, hét ầm ở phía cuối xe. 

“Chị phải bấm chuống cách trạm năm mươi mét thì tôi mới đánh lái vào mà dừng được chị ơi. Sau này chị nghe thông báo rồi làm cho đúng nhé”.

“Làm sao mà người ta canh được là còn năm mươi mét, bấm chuông rồi thì phải tắp vào cho người ta xuống chứ! Tắp vào nhanh đi”.

Chú im lặng cho qua. 

Một thanh niên lên tiếng “Trên chỗ chuông có hướng dẫn đó cô ơi, xe tập thể chứ không phải xe nhà cô ạ”.

Cái nguýt dài thườn thượt là câu trả lời mà cô ấy dành cho anh thanh niên, khiến tôi bất giác phì cười. 

Xe lỡ trạm. Chú tài xế dừng ở một trạm kế cách đó khoảng 300-400m để cô ấy xuống xe, tiếng lầm bầm vẫn nheo nhéo mãi đến khi xe đóng cửa hẳn. 

“Gặp trúng mấy bà như vầy đôi co mệt óc, thôi im cho rồi con ạ”. Rồi chú lại cười hề hề tiếp tục hành trình. 

Có lẽ mọi người sẽ nghĩ rằng chú ấy là một trong những chú tài xế hàng hiếm ở Sài Gòn này. Nhưng thật ra, có rất nhiều bác tài tử tế như chú. Họ hài hước, lễ độ, nhường nhịn dù khách có “ba trợn” đến mức nào. Rất nhiều bác tài vẫn dừng xe rất đàng hoàng để đón, thả người già, trẻ con, bà bầu… 

Tuy nhiên, tôi không phủ nhận rằng có một bộ phận không nhỏ bác tài hay có thái độ cáu gắt, thiếu kiên nhẫn, thiếu kiểm soát hành vi và lời nói của mình. Chính bản thân tôi cũng đã gặp rất nhiều cảnh “chướng tai gai mắt” khi có vài lần xui xẻo “lên nhầm” xe vài bác hay chửi mắng khách, đặc biệt là người già. 

Nhưng cái sai không bao giờ chỉ xuất phát từ một phía. Chính vì sự đánh đồng từ phía tài xế dành cho hành khách và từ hành khách dành cho tài xế đã khiến cho mâu thuẫn liên tục phát sinh, mất khả năng hòa giải và không còn thái độ chừng mực trong cư xử giữa người và người nữa. 

Mỗi người đều có một định kiến cho sự việc mà mình nhìn thấy và mặc định điều đó là một chân lý vì nó xảy ra nhan nhản, được đồn thổi qua những bàn tay chủ quan “viết cho số đông”.

Nếu buổi sáng nào đó, chúng ta tình cờ thấy người tài xế vội vàng, ăn gấp gáp những muỗng cơm đã nguội, đựng trong chiếc cà mền để còn chạy kịp tài kế tiếp, thì có lẽ bạn sẽ nhẹ nhàng hơn khi bác lỡ quên mất tiếng chuông báo xuống xe mà đạp ga làm lỡ trạm dừng của bạn.

Nếu một ngày chúng ta nhìn thấy vào tầm 3-4h sáng, khi mọi người còn bình an trong giấc ngủ, họ phải luân phiên nhau dậy sớm để lấy tài đầu ngày, thì có lẽ chúng ta sẽ thông cảm cho những chuyến xe cuối, sự mỏi mệt và kẹt xe ở thành phố này sẽ làm người ta dễ cáu gắt hơn. 

Nếu chúng ta biết được rằng, đồng lương của các bác tài được tính theo số lượng cuốc chạy được trong tháng, nhưng về bến trễ hay sớm cũng đều bị phạt và trừ lương; nếu chúng ta hiểu được sự căng thẳng của hơn mười tiếng đồng hồ cầm vô lăng mà thời gian nghỉ để thở giữa cái chuyến chưa đến mười phút; thì có lẽ, chúng ta sẽ cảm thông cho những cái im lặng không trả lời của họ khi chúng ta báo dừng trạm mà không một lời đáp.

Nếu anh tài xế biết được rằng, cụ già hay đứng đón xe ở trạm không còn nhìn thấy rõ, phải chờ xe đến gần thật gần mới thấy được số xe mà vẫy tay nhờ rước, thì có lẽ anh sẽ không cong cớn mắng cụ rằng “Đón xe mà sao không biết vẫy từ sớm vậy”.

Nếu anh tài xế để ý được rằng em sinh viên ấy bị tật ở chân, mỗi lần lên xuống xe đều rất chậm chạp, thì anh sẽ không buông lời gay gắt “Lẹ lên, lề mề quá rồi đấy”. 

Nếu anh tài xế biết được rằng ông bác kia bị lãng tai, đi khám bệnh chẳng có con cháu đi cùng, thì khi bác bấm chuông báo dừng rồi bối rối khi biết mình đã nhầm vị trí, anh sẽ không gắt lên rằng “Mai mốt làm ơn nghe cho rõ tên trạm dùm”.

Chúng ta sẽ chẳng mất điều gì nếu chịu khó quan sát nhiều hơn, nhìn nhiều góc độ để tử tế hơn với nhau. Đừng chỉ nhìn bằng mắt, nghe bằng tai, mà hãy dùng trái tim và tình thương của mình để tặng cho nhau những nụ cười thay vì những lời nói thô kệch. 

Hoa hồng muôn đời vẫn là loài hoa đại diện cho tình yêu. 

Và bàn tay tặng hoa hồng bao giờ cũng sẽ phảng phất hương thơm. 

Một buổi sáng sẽ an lành, khi chúng ta bước xuống xe bus và không quên câu cảm ơn đầy trìu mến. 

LẠC NHIÊN

 

 

NHỮNG MẤT MÁT KHÔNG ĐƯỢC PHÉP BUỒN

Có những nỗi đau trong cuộc đời không chỉ đến từ sự mất mát, mà còn đến từ việc một người chưa bao giờ được phép buồn vì mất mát đó. Trong sang chấn gia đình, đặc biệt khi mất cha mẹ hoặc người thân quan trọng từ sớm, nhiều người không có cơ hội để thật sự đau buồn,...

HIỂU VỀ PHÂN LY TRONG SANG CHẤN PHỨC HỢP

Sang chấn phức hợp là trạng thái tổn thương tâm lý kéo dài do một người phải trải qua những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại như bạo hành, bỏ rơi, lạm dụng hoặc sống trong môi trường thiếu an toàn trong thời gian dài. Một trong những cơ chế tâm lý phổ biến xuất hiện...

LÀN DA KHÔNG BIẾT NÓI, NHƯNG CƠ THỂ THÌ NHỚ

Nhiều người sống với các bệnh ngoài da trong nhiều năm thường chỉ nghĩ rằng đó là vấn đề dị ứng, miễn dịch hoặc cơ địa. Nhưng trong thực tế, cơ thể không bao giờ hoạt động tách rời khỏi cảm xúc và hệ thần kinh. Với những người từng trải qua sang chấn kéo dài, đặc biệt...

XÂM HẠI – NỖI ĐAU BỊ BỎ QUÊN TRONG CƠ THỂ

Xâm hại không chỉ là một sự kiện đã xảy ra trong quá khứ. Với nhiều người sống sót sau sang chấn kéo dài, đặc biệt là xâm hại thời thơ ấu hoặc bạo lực lặp đi lặp lại trong các mối quan hệ thân mật, nỗi đau ấy tiếp tục tồn tại trong cơ thể như một ký ức chưa bao giờ...

CPTSD VÀ ĐAU MÃN TÍNH Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì sang chấn không phải lúc nào cũng biểu hiện qua cảm xúc rõ rệt. Nhiều người đàn ông lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, kiểm soát bản thân và không được “yếu đuối”....

KHI BẠN SINH TỒN TRONG ĐÈ NÉN VÀ BÙNG NỔ CAM XÚC

​Nhiều người sống với CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không thực sự cảm thấy mình đang “sống”, mà giống như đang cố sinh tồn qua từng ngày. Một trong những đặc điểm phổ biến của CPTSD là sự dao động giữa hai trạng thái tưởng chừng đối lập: đè nén cảm...

KHI SANG CHẤN BIỂU HIỆN QUA CƠN ĐAU Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì biểu hiện của sang chấn không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới dạng buồn bã, hoảng loạn hay khóc lóc. Nhiều nam giới lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, chịu đựng và...

SANG CHẤN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI ĐAU, VIÊM MẠN TÍNH

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý mà còn có tác động sâu sắc lên cơ thể sinh học. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học và miễn dịch học cho thấy sang chấn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mạn tính và...

CHA MẸ CÀNG BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ CÀNG THƯƠNG VÀ BẢO VỆ

Một trong những điều khiến nhiều người khó hiểu nhất trong sang chấn thời thơ ấu là: tại sao một đứa trẻ bị đánh đập, sỉ nhục hoặc làm tổn thương lại vẫn yêu thương, bênh vực và bảo vệ chính cha mẹ của mình? Nhiều người nhìn từ bên ngoài có thể nghĩ rằng đứa trẻ...

NHỮNG ĐỨA TRẺ BỊ BẠO HÀNH ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Không phải mọi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực đều mang vết thương giống nhau. Với những đứa trẻ liên tục bị đánh đập, đe dọa, chứng kiến bạo lực nghiêm trọng hoặc sống trong nỗi sợ rằng mình có thể bị bỏ rơi, bị giết hay không thể sống sót, hệ thần kinh của các em...

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...

NHỮNG MẤT MÁT KHÔNG ĐƯỢC PHÉP BUỒN

Có những nỗi đau trong cuộc đời không chỉ đến từ sự mất mát, mà còn đến từ việc một người chưa bao giờ được phép buồn vì mất mát đó. Trong sang chấn gia đình, đặc biệt khi mất cha mẹ hoặc người thân quan trọng từ sớm, nhiều người không có cơ hội để thật sự đau buồn,...

HIỂU VỀ PHÂN LY TRONG SANG CHẤN PHỨC HỢP

Sang chấn phức hợp là trạng thái tổn thương tâm lý kéo dài do một người phải trải qua những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại như bạo hành, bỏ rơi, lạm dụng hoặc sống trong môi trường thiếu an toàn trong thời gian dài. Một trong những cơ chế tâm lý phổ biến xuất hiện...

LÀN DA KHÔNG BIẾT NÓI, NHƯNG CƠ THỂ THÌ NHỚ

Nhiều người sống với các bệnh ngoài da trong nhiều năm thường chỉ nghĩ rằng đó là vấn đề dị ứng, miễn dịch hoặc cơ địa. Nhưng trong thực tế, cơ thể không bao giờ hoạt động tách rời khỏi cảm xúc và hệ thần kinh. Với những người từng trải qua sang chấn kéo dài, đặc biệt...

XÂM HẠI – NỖI ĐAU BỊ BỎ QUÊN TRONG CƠ THỂ

Xâm hại không chỉ là một sự kiện đã xảy ra trong quá khứ. Với nhiều người sống sót sau sang chấn kéo dài, đặc biệt là xâm hại thời thơ ấu hoặc bạo lực lặp đi lặp lại trong các mối quan hệ thân mật, nỗi đau ấy tiếp tục tồn tại trong cơ thể như một ký ức chưa bao giờ...

CPTSD VÀ ĐAU MÃN TÍNH Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì sang chấn không phải lúc nào cũng biểu hiện qua cảm xúc rõ rệt. Nhiều người đàn ông lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, kiểm soát bản thân và không được “yếu đuối”....

KHI BẠN SINH TỒN TRONG ĐÈ NÉN VÀ BÙNG NỔ CAM XÚC

​Nhiều người sống với CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không thực sự cảm thấy mình đang “sống”, mà giống như đang cố sinh tồn qua từng ngày. Một trong những đặc điểm phổ biến của CPTSD là sự dao động giữa hai trạng thái tưởng chừng đối lập: đè nén cảm...

KHI SANG CHẤN BIỂU HIỆN QUA CƠN ĐAU Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì biểu hiện của sang chấn không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới dạng buồn bã, hoảng loạn hay khóc lóc. Nhiều nam giới lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, chịu đựng và...

SANG CHẤN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI ĐAU, VIÊM MẠN TÍNH

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý mà còn có tác động sâu sắc lên cơ thể sinh học. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học và miễn dịch học cho thấy sang chấn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mạn tính và...

CHA MẸ CÀNG BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ CÀNG THƯƠNG VÀ BẢO VỆ

Một trong những điều khiến nhiều người khó hiểu nhất trong sang chấn thời thơ ấu là: tại sao một đứa trẻ bị đánh đập, sỉ nhục hoặc làm tổn thương lại vẫn yêu thương, bênh vực và bảo vệ chính cha mẹ của mình? Nhiều người nhìn từ bên ngoài có thể nghĩ rằng đứa trẻ...

NHỮNG ĐỨA TRẺ BỊ BẠO HÀNH ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Không phải mọi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực đều mang vết thương giống nhau. Với những đứa trẻ liên tục bị đánh đập, đe dọa, chứng kiến bạo lực nghiêm trọng hoặc sống trong nỗi sợ rằng mình có thể bị bỏ rơi, bị giết hay không thể sống sót, hệ thần kinh của các em...

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...