BẠN NHẬN ĐƯỢC GÌ KHI NUÔI THÚ CƯNG

BẠN NHẬN ĐƯỢC GÌ KHI NUÔI THÚ CƯNG

Ở trên mạng có một topic thảo luận: “Khoảnh khắc mà bạn yêu thích nhất trong ngày là gì?”. 

Đối với tôi, đó có lẽ là lúc vượt qua dòng người tan tầm, qua làn xe đầy khói bụi cùng những tiếng kèn inh ỏi, qua cảm giác nóng nảy không vui vì dòng người đông đúc hay vì áp lực nơi làm việc, để lúc về đến nhà, có một chú chó nhỏ nhắn mang tên Khoai Mỡ không ngừng vẫy đuôi, cố gắng nhảy lên thật cao để có thể được tôi ôm lấy, đôi mắt nhìn tôi sáng rỡ tựa như muốn nói: “A, cô chủ đã về”.

Kể từ ngày đón Khoai Mỡ về nhà, cuộc sống của tôi đã trở nên xáo trộn. Sự xáo trộn này khiến tôi trở nên quay cuồng, bận rộn, vội vã hơn, nhưng cũng thú vị và đem đến nhiều niềm vui hơn.

Đầu tiên, công lao lớn nhất của Khoai Mỡ có lẽ chính là khiến tôi không còn cô đơn, luôn phải lủi thủi một mình như trước nữa. Không cần như chú chó Hachiko nổi tiếng trong văn học Nhật Bản – mỗi ngày đều lầm lũi chờ giáo sư Eisaburo Ueno bất kể nắng mưa, gió tuyết nơi sân ga. Khoai Mỡ của tôi chỉ đơn giản là ngoan ngoãn chờ tôi mỗi ngày sau cánh cửa nhà, để tôi hiểu rằng mình đang được yêu thương, đang là điều tốt đẹp, mong ngóng nhất của ai đó. Giây phút có một “cỗ yêu thương” nóng ấm, nhanh nhảu sà vào người khi cánh cửa vừa chớm mở, một ngày dài đằng đẵng với muôn nỗi bực dọc, lo toan bỗng không còn khó chịu đến thế nữa.

Khoai Mỡ còn là một “người lắng nghe” rất giỏi. Đôi khi, chúng ta chỉ cần được lắng nghe, được giải tỏa cảm xúc hơn là phải lắng nghe người khác. Khoai Mỡ sẽ không phán xét, cười cợt, trách móc, răn dạy tôi. Nó chỉ đơn giản là nằm gọn trong lòng tôi, với chiếc đuôi mềm mại không ngừng lúc lắc, quét qua lòng bàn tay, và chân thành nhìn tôi bằng đôi mắt đen nhánh lấp lánh.

Có những ngày, tôi mệt mỏi, chán chường đến mức không muốn làm gì cả, chỉ có thể nằm cuộn tròn hoặc ngồi bó gối nơi góc giường, lắng nghe âm thanh rỉ ra từ cõi lòng vụn vỡ. Khoai Mỡ luôn cảm nhận được âm thanh đó. Ban đầu, nó sẽ tìm cách chui vào lòng tôi, lớp lông mềm mại và cơ thể ấm áp không ngừng cọ vào tôi. Nếu như có thể nói tiếng người, có lẽ lúc này Khoai Mỡ sẽ bảo: “Cô chủ, đừng buồn nữa, em sẽ cho chị vuốt lông, bình thường chị thích điều này nhất mà phải không?”. Cũng có lúc, Khoai Mỡ cắn hai chiếc gối nhỏ hình củ cà rốt và xúc xích – cũng là món đồ mà chơi mà thường ngày nó thích nhất và đem đến, để bên cạnh tôi. Vẫn là điệu bộ vẫy vẫy chiếc đuôi nhỏ xinh, đôi mắt lấp lánh và tư thế nhướn người để có thể đến gần tôi nhất, tôi hiểu được rằng Khoai Mỡ muốn tôi vui lên, muốn dành tặng tôi thứ tuyệt vời nhất của nó, và cũng hiểu rằng chú chó của tôi yêu quý tôi nhiều đến mức nào.

Tôi vốn là một người hướng nội và lười tập thể dục. Nhưng Khoai Mỡ của tôi thì khác, nó giống như một đứa trẻ năng động và ham chơi. Vì không muốn Khoai Mỡ ủ dột khi chỉ lanh quanh với bốn bức tường trong nhà, nên mỗi khi trời mát và rảnh rỗi, tôi đều tranh thủ thời gian để dắt Khoai Mỡ đi dạo. Với vẻ ngoài đáng yêu, Khoai Mỡ dễ dàng nhận được sự chú ý của nhiều người xung quanh – những người cũng yêu quí động vật và thích nuôi thú cưng như tôi. Vốn là một người ngại kết giao và lười vận động, nhưng kể từ khi rước phải “cục nợ” là Khoai Mỡ, tôi buộc phải đi bộ nhiều hơn, giao tiếp nhiều hơn với “fan” của nó, mà mỗi lần như vậy, tôi đều bỗng trở thành một bà mẹ trẻ, không ngừng tự hào khen ngợi “con trai” mình đáng yêu ra sao, ngoan ngoãn thế nào.

Tôi xem Khoai Mỡ như con trai mình cũng không phải là không có lí do. Bởi từ khi quyết định chăm sóc và nuôi nấng nó, tôi buộc phải trở nên có trách nhiệm hơn. Nếu chỉ có một mình, tôi có thể về nhà, nằm dài trên ghế sofa và xem bộ phim truyền hình ngớ ngẩn nào đó đến tận khuya, chẳng buồn ăn uống, dọn dẹp nhà cửa hay thậm chí là đụng đậy tay chân. Nhưng có Khoai Mỡ ở bên cạnh thì khác, tôi phải cho nó ăn đúng bữa, dắt nó đi chơi, dọn dẹp phần lông rụng và “chiến tích” mà nó gây ra. Bởi tôi không muốn người bạn, người “con trai” của tôi phải chịu thiệt thòi.

Khi căn nhà nhỏ của tôi kết nạp thêm thành viên nhỏ nhắn và năng động này, mục tiêu, động lực phấn đấu của tôi bỗng trở nên hiện hình chứ không còn mơ hồi như trước. Tôi biết mình đang cố gắng cho ai, vì cái gì. Tôi muốn mua áo mới của Khoai Mỡ, mua đồ chơi cho Khoai Mỡ, mua đồ ăn ngon cho Khoai Mỡ, dắt Khoai Mỡ đi spa và bác sĩ thú y… Khoai Mỡ của tôi rất tốt, rất yêu thương tôi, nên tôi cũng muốn biến Khoai Mỡ thành chú chó hạnh phúc nhất.

Có lẽ nhiều người sẽ cảm thấy tôi đang “làm quá” và tiêu tốn quá nhiều thời gian, tiền bạc cho thú nuôi. Thực tế, không chỉ tôi mà còn có rất nhiều người khác cảm thấy con vật nuôi yêu quí của mình là một điều kì diệu. Nhiều bài nghiên cứu đã chỉ ra, nuôi thú cưng sẽ giúp giảm stress, giảm cô đơn, giảm huyết áp, cholesterol, chất béo trọng tâm và gia tăng chỉ số hạnh phúc. Quả thật, dù có những hôm cảm thấy bực dọc khi Khoai Mỡ cắn phá đồ đạc, không chịu tắm rửa, nhưng nhờ có Khoai Mỡ, tôi đã có những phút giây rất hạnh phúc.

Trong mắt của nhiều người nuôi thú cưng khác, vật nuôi của họ ắt hẳn cũng tuyệt vời, đáng quý như Khoai Mỡ trong mắt tôi. Khoai Mỡ với tôi là người bạn đáng tin tưởng nhất, là tri kỷ cùng tôi đồng hành, chia sẻ mỗi ngày, là hiện thân cho trách nhiệm, động lực của tôi, cũng là “người” yêu thương tôi nhất.

CATHERINE

Ở trên mạng có một topic thảo luận: “Khoảnh khắc mà bạn yêu thích nhất trong ngày là gì?”. 

Đối với tôi, đó có lẽ là lúc vượt qua dòng người tan tầm, qua làn xe đầy khói bụi cùng những tiếng kèn inh ỏi, qua cảm giác nóng nảy không vui vì dòng người đông đúc hay vì áp lực nơi làm việc, để lúc về đến nhà, có một chú chó nhỏ nhắn mang tên Khoai Mỡ không ngừng vẫy đuôi, cố gắng nhảy lên thật cao để có thể được tôi ôm lấy, đôi mắt nhìn tôi sáng rỡ tựa như muốn nói: “A, cô chủ đã về”.

Kể từ ngày đón Khoai Mỡ về nhà, cuộc sống của tôi đã trở nên xáo trộn. Sự xáo trộn này khiến tôi trở nên quay cuồng, bận rộn, vội vã hơn, nhưng cũng thú vị và đem đến nhiều niềm vui hơn.

Đầu tiên, công lao lớn nhất của Khoai Mỡ có lẽ chính là khiến tôi không còn cô đơn, luôn phải lủi thủi một mình như trước nữa. Không cần như chú chó Hachiko nổi tiếng trong văn học Nhật Bản – mỗi ngày đều lầm lũi chờ giáo sư Eisaburo Ueno bất kể nắng mưa, gió tuyết nơi sân ga. Khoai Mỡ của tôi chỉ đơn giản là ngoan ngoãn chờ tôi mỗi ngày sau cánh cửa nhà, để tôi hiểu rằng mình đang được yêu thương, đang là điều tốt đẹp, mong ngóng nhất của ai đó. Giây phút có một “cỗ yêu thương” nóng ấm, nhanh nhảu sà vào người khi cánh cửa vừa chớm mở, một ngày dài đằng đẵng với muôn nỗi bực dọc, lo toan bỗng không còn khó chịu đến thế nữa.

Khoai Mỡ còn là một “người lắng nghe” rất giỏi. Đôi khi, chúng ta chỉ cần được lắng nghe, được giải tỏa cảm xúc hơn là phải lắng nghe người khác. Khoai Mỡ sẽ không phán xét, cười cợt, trách móc, răn dạy tôi. Nó chỉ đơn giản là nằm gọn trong lòng tôi, với chiếc đuôi mềm mại không ngừng lúc lắc, quét qua lòng bàn tay, và chân thành nhìn tôi bằng đôi mắt đen nhánh lấp lánh.

Có những ngày, tôi mệt mỏi, chán chường đến mức không muốn làm gì cả, chỉ có thể nằm cuộn tròn hoặc ngồi bó gối nơi góc giường, lắng nghe âm thanh rỉ ra từ cõi lòng vụn vỡ. Khoai Mỡ luôn cảm nhận được âm thanh đó. Ban đầu, nó sẽ tìm cách chui vào lòng tôi, lớp lông mềm mại và cơ thể ấm áp không ngừng cọ vào tôi. Nếu như có thể nói tiếng người, có lẽ lúc này Khoai Mỡ sẽ bảo: “Cô chủ, đừng buồn nữa, em sẽ cho chị vuốt lông, bình thường chị thích điều này nhất mà phải không?”. Cũng có lúc, Khoai Mỡ cắn hai chiếc gối nhỏ hình củ cà rốt và xúc xích – cũng là món đồ mà chơi mà thường ngày nó thích nhất và đem đến, để bên cạnh tôi. Vẫn là điệu bộ vẫy vẫy chiếc đuôi nhỏ xinh, đôi mắt lấp lánh và tư thế nhướn người để có thể đến gần tôi nhất, tôi hiểu được rằng Khoai Mỡ muốn tôi vui lên, muốn dành tặng tôi thứ tuyệt vời nhất của nó, và cũng hiểu rằng chú chó của tôi yêu quý tôi nhiều đến mức nào.

Tôi vốn là một người hướng nội và lười tập thể dục. Nhưng Khoai Mỡ của tôi thì khác, nó giống như một đứa trẻ năng động và ham chơi. Vì không muốn Khoai Mỡ ủ dột khi chỉ lanh quanh với bốn bức tường trong nhà, nên mỗi khi trời mát và rảnh rỗi, tôi đều tranh thủ thời gian để dắt Khoai Mỡ đi dạo. Với vẻ ngoài đáng yêu, Khoai Mỡ dễ dàng nhận được sự chú ý của nhiều người xung quanh – những người cũng yêu quí động vật và thích nuôi thú cưng như tôi. Vốn là một người ngại kết giao và lười vận động, nhưng kể từ khi rước phải “cục nợ” là Khoai Mỡ, tôi buộc phải đi bộ nhiều hơn, giao tiếp nhiều hơn với “fan” của nó, mà mỗi lần như vậy, tôi đều bỗng trở thành một bà mẹ trẻ, không ngừng tự hào khen ngợi “con trai” mình đáng yêu ra sao, ngoan ngoãn thế nào.

Tôi xem Khoai Mỡ như con trai mình cũng không phải là không có lí do. Bởi từ khi quyết định chăm sóc và nuôi nấng nó, tôi buộc phải trở nên có trách nhiệm hơn. Nếu chỉ có một mình, tôi có thể về nhà, nằm dài trên ghế sofa và xem bộ phim truyền hình ngớ ngẩn nào đó đến tận khuya, chẳng buồn ăn uống, dọn dẹp nhà cửa hay thậm chí là đụng đậy tay chân. Nhưng có Khoai Mỡ ở bên cạnh thì khác, tôi phải cho nó ăn đúng bữa, dắt nó đi chơi, dọn dẹp phần lông rụng và “chiến tích” mà nó gây ra. Bởi tôi không muốn người bạn, người “con trai” của tôi phải chịu thiệt thòi.

Khi căn nhà nhỏ của tôi kết nạp thêm thành viên nhỏ nhắn và năng động này, mục tiêu, động lực phấn đấu của tôi bỗng trở nên hiện hình chứ không còn mơ hồi như trước. Tôi biết mình đang cố gắng cho ai, vì cái gì. Tôi muốn mua áo mới của Khoai Mỡ, mua đồ chơi cho Khoai Mỡ, mua đồ ăn ngon cho Khoai Mỡ, dắt Khoai Mỡ đi spa và bác sĩ thú y… Khoai Mỡ của tôi rất tốt, rất yêu thương tôi, nên tôi cũng muốn biến Khoai Mỡ thành chú chó hạnh phúc nhất.

Có lẽ nhiều người sẽ cảm thấy tôi đang “làm quá” và tiêu tốn quá nhiều thời gian, tiền bạc cho thú nuôi. Thực tế, không chỉ tôi mà còn có rất nhiều người khác cảm thấy con vật nuôi yêu quí của mình là một điều kì diệu. Nhiều bài nghiên cứu đã chỉ ra, nuôi thú cưng sẽ giúp giảm stress, giảm cô đơn, giảm huyết áp, cholesterol, chất béo trọng tâm và gia tăng chỉ số hạnh phúc. Quả thật, dù có những hôm cảm thấy bực dọc khi Khoai Mỡ cắn phá đồ đạc, không chịu tắm rửa, nhưng nhờ có Khoai Mỡ, tôi đã có những phút giây rất hạnh phúc.

Trong mắt của nhiều người nuôi thú cưng khác, vật nuôi của họ ắt hẳn cũng tuyệt vời, đáng quý như Khoai Mỡ trong mắt tôi. Khoai Mỡ với tôi là người bạn đáng tin tưởng nhất, là tri kỷ cùng tôi đồng hành, chia sẻ mỗi ngày, là hiện thân cho trách nhiệm, động lực của tôi, cũng là “người” yêu thương tôi nhất.

CATHERINE

KHI BẠN KẾT ĐÔI VỚI NGƯỜI HYPER-DEPENDENT

Có những mối quan hệ bắt đầu bằng cảm giác được cần đến. Người kia nhắn tin liên tục, muốn ở bên bạn mọi lúc, hỏi ý kiến bạn cho hầu hết quyết định và dường như xem bạn là trung tâm thế giới. Ban đầu, điều đó có thể tạo cảm giác đặc biệt và quan trọng. Nhưng khi bạn...

CHÚNG TA GẮN BÓ VỚI HỆ THẦN KINH CỦA NHAU

Chúng ta thường nghĩ mình yêu ai đó vì ngoại hình, trí thông minh, kiến thức hay những điểm hấp dẫn rõ ràng. Nhưng sự thật sâu hơn là: chúng ta không gắn bó với vẻ ngoài hay thành tích. Chúng ta gắn bó với hệ thần kinh (nervous system) của nhau. Gắn bó (attachment)...

SINH VIÊN TÂM LÝ CHỌN THAM VẤN HƠN TRỊ LIỆU

Trong quá trình học và định hướng nghề nghiệp, không ít sinh viên ngành tâm lý lựa chọn theo hướng tham vấn thay vì trị liệu chuyên sâu. Đây không phải là sự “kém hơn” về chuyên môn, mà phản ánh những khác biệt về đào tạo, trách nhiệm và mức độ sẵn sàng cá nhân. Thứ...

LÝ DO MỌI NGƯỜI CHI TRẢ CHO TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Dù ngày càng nhiều người nói về sức khỏe tinh thần, thực tế vẫn cho thấy phần lớn mọi người ngần ngại chi trả cho tâm lý trị liệu. Điều này không đơn thuần vì tài chính, mà còn liên quan đến cách xã hội nhìn nhận giá trị của sức khỏe tâm thần. Thứ nhất, sức...

NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU KHÁC CHUYÊN GIA TÂM LÝ TRÊN TIVI

Trong thời đại truyền thông phát triển, chúng ta dễ dàng bắt gặp những “chuyên gia tâm lý” xuất hiện trên truyền hình, podcast hoặc mạng xã hội, đưa ra lời khuyên nhanh chóng cho các vấn đề tình yêu, hôn nhân, nuôi dạy con hay khủng hoảng cá nhân. Điều này vô tình tạo...

LÝ DO MỌI NGƯỜI “SỢ” GẶP NHÀ TÂM LÝ

  Rất nhiều người từng nghĩ đến việc đi trị liệu, nhưng rồi lại chần chừ, trì hoãn hoặc bỏ ý định. Nỗi sợ gặp nhà tâm lý trị liệu không phải vì họ không có vấn đề, mà thường vì họ biết mình sẽ phải chạm vào điều gì đó sâu hơn mình muốn. Trị liệu không chỉ là kể...

TẠI SAO NAM GIỚI CẦN ĐI TRỊ LIỆU TÂM LÝ?

Trong nhiều nền văn hóa, nam giới được dạy phải mạnh mẽ, tự giải quyết vấn đề và không để lộ sự yếu đuối. Từ nhỏ, con trai thường nghe những câu như “đàn ông không được khóc”, “phải bản lĩnh lên”, hay “đừng than vãn”. Những thông điệp này vô tình tạo ra một khuôn mẫu...

TRỊ LIỆU LÀ MỘT MỐI QUAN HỆ

Nhiều người nghĩ trị liệu đơn thuần là một dịch vụ chuyên môn: gặp gỡ, trao đổi, xử lý vấn đề rồi kết thúc. Nhưng ở bản chất sâu hơn, trị liệu là một mối quan hệ – một mối quan hệ có cấu trúc, có ranh giới rõ ràng, nhưng vẫn là một không gian gắn bó. Trong không gian...

VÌ SAO GẶP NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU LẠI BỊ ĐAU?

  Nhiều người bước vào phòng trị liệu với một kỳ vọng rất tự nhiên: được nhẹ lòng, được thấu hiểu, được giải tỏa. Nhưng sau vài buổi, họ lại ngạc nhiên khi thấy mình buồn hơn, dễ khóc hơn, thậm chí khó chịu và bối rối hơn trước. Điều này khiến không ít người tự...

SANG CHẤN GẮN BÓ Ở NAM GIỚI

Sang chấn gắn bó ở nam giới thường khó nhận diện vì nó không luôn biểu hiện bằng nước mắt hay sự phụ thuộc rõ rệt, mà bằng im lặng, rút lui và sự tự chủ quá mức. Khi một bé trai lớn lên trong môi trường mà người chăm sóc thiếu ổn định, lạnh lùng, bạo lực hoặc vắng...

KHI BẠN KẾT ĐÔI VỚI NGƯỜ HYPER – INDEPENDENT

Có những người bước vào mối quan hệ với một thông điệp ngầm: “Tôi không cần ai cả.” Họ tự chủ, mạnh mẽ, giải quyết mọi việc một mình và hiếm khi bộc lộ nhu cầu cảm xúc. Ở bên họ, bạn có thể cảm thấy ngưỡng mộ sự vững vàng ấy. Nhưng khi bạn kết đôi với một người...

KHI BẠN KẾT ĐÔI VỚI NGƯỜI HYPER-DEPENDENT

Có những mối quan hệ bắt đầu bằng cảm giác được cần đến. Người kia nhắn tin liên tục, muốn ở bên bạn mọi lúc, hỏi ý kiến bạn cho hầu hết quyết định và dường như xem bạn là trung tâm thế giới. Ban đầu, điều đó có thể tạo cảm giác đặc biệt và quan trọng. Nhưng khi bạn...

TRĂNG MẬT KHÔNG PHẢI LÀ GẮN BÓ

  Khi mới yêu, mọi thứ đều rực rỡ. Tin nhắn đến làm tim đập nhanh. Một ánh nhìn cũng khiến cả ngày bừng sáng. Ta nghĩ mình yêu vì người đó thông minh, cuốn hút, thú vị. Nhưng điều đang diễn ra sâu bên dưới không chỉ là cảm xúc lãng mạn — đó là hệ thần kinh đang...

CHÚNG TA GẮN BÓ VỚI HỆ THẦN KINH CỦA NHAU

Chúng ta thường nghĩ mình yêu ai đó vì ngoại hình, trí thông minh, kiến thức hay những điểm hấp dẫn rõ ràng. Nhưng sự thật sâu hơn là: chúng ta không gắn bó với vẻ ngoài hay thành tích. Chúng ta gắn bó với hệ thần kinh (nervous system) của nhau. Gắn bó (attachment)...

SINH VIÊN TÂM LÝ CHỌN THAM VẤN HƠN TRỊ LIỆU

Trong quá trình học và định hướng nghề nghiệp, không ít sinh viên ngành tâm lý lựa chọn theo hướng tham vấn thay vì trị liệu chuyên sâu. Đây không phải là sự “kém hơn” về chuyên môn, mà phản ánh những khác biệt về đào tạo, trách nhiệm và mức độ sẵn sàng cá nhân. Thứ...

LÝ DO MỌI NGƯỜI CHI TRẢ CHO TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Dù ngày càng nhiều người nói về sức khỏe tinh thần, thực tế vẫn cho thấy phần lớn mọi người ngần ngại chi trả cho tâm lý trị liệu. Điều này không đơn thuần vì tài chính, mà còn liên quan đến cách xã hội nhìn nhận giá trị của sức khỏe tâm thần. Thứ nhất, sức...

VÌ SAO NAM GIỚI KHÔNG TÌM ĐẾN TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Dù phải đối mặt với áp lực, tổn thương và khủng hoảng như bất kỳ ai, nam giới vẫn ít tìm đến tâm lý trị liệu hơn nữ giới ở hầu hết các quốc gia. Điều này không có nghĩa là họ ít đau khổ hơn. Ngược lại, nhiều nghiên cứu cho thấy nam giới có tỷ lệ tự tử cao hơn, nhưng...

NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU KHÁC CHUYÊN GIA TÂM LÝ TRÊN TIVI

Trong thời đại truyền thông phát triển, chúng ta dễ dàng bắt gặp những “chuyên gia tâm lý” xuất hiện trên truyền hình, podcast hoặc mạng xã hội, đưa ra lời khuyên nhanh chóng cho các vấn đề tình yêu, hôn nhân, nuôi dạy con hay khủng hoảng cá nhân. Điều này vô tình tạo...

LÝ DO MỌI NGƯỜI “SỢ” GẶP NHÀ TÂM LÝ

  Rất nhiều người từng nghĩ đến việc đi trị liệu, nhưng rồi lại chần chừ, trì hoãn hoặc bỏ ý định. Nỗi sợ gặp nhà tâm lý trị liệu không phải vì họ không có vấn đề, mà thường vì họ biết mình sẽ phải chạm vào điều gì đó sâu hơn mình muốn. Trị liệu không chỉ là kể...

TẠI SAO NAM GIỚI CẦN ĐI TRỊ LIỆU TÂM LÝ?

Trong nhiều nền văn hóa, nam giới được dạy phải mạnh mẽ, tự giải quyết vấn đề và không để lộ sự yếu đuối. Từ nhỏ, con trai thường nghe những câu như “đàn ông không được khóc”, “phải bản lĩnh lên”, hay “đừng than vãn”. Những thông điệp này vô tình tạo ra một khuôn mẫu...