CHÊNH VÊNH LÀ CHUYỆN NHỎ

CHÊNH VÊNH LÀ CHUYỆN NHỎ

 

Có rất nhiều buổi sáng, nắng đã lên xanh nhưng không muốn thức dậy, không muốn làm bất cứ điều gì. Có rất nhiều đêm đã rất khuya nhưng vẫn thao thức, trở trăn không cách nào chợp mắt. Bây giờ, người ta hay gọi đó là cảm giác chênh vênh, lưng chừng. 

Chênh vênh nhan nhản nhiều độ tuổi: 20, 22, 25, 29… Những con số đánh dấu những cột mốc chuyển mình. Lúc hoang mang về công việc, tương lai khi gần tốt nghiệp, khi ra trường loay hoay với những tờ đơn xin việc, khi đã trải qua vài lần nhảy việc và kém may mắn bị tổn thương vì tình cảm, khi bước gần đến tuổi ba mươi mà bức tranh tương lai gần cũng như xa chưa rõ nét… Và còn rất nhiều những “chênh vênh” khác hoặc tương tự như thế. 

Theo góc nhìn của cá nhân, tôi cho rằng chênh vênh chuyện thường của đời người hậu thành niên. Bởi vì nếu theo định nghĩa của chênh vênh là cảm giác loay hoay không biết làm gì tiếp theo, không muốn làm bất kì điều gì, bất an, không vững vàng thì mô tả đó sẽ không chỉ có mặt ở con số 20, 22, 25, 29 mà nó có thể xuất hiện ở bất kỳ thời điểm nào, khi bất kì ai trong chúng ta gặp khó khăn, trở ngại hay thất bại trong công việc, tình cảm, mối quan hệ, cuộc sống… 

Và thậm chí khi thành công, người ta cũng sẽ chênh vênh vì lúc đó, thứ họ mang vác trên vai không đơn thuần chỉ là mục tiêu thành công ban đầu nữa, mà sẽ là trách nhiệm để duy trì và phát triển thành tựu đó, bởi lúc đó việc thất bại đã không chỉ ảnh hưởng đến đời sống của một cá nhân nữa. 

Kể cả khi chúng ta lớn tuổi dần, cảm giác này cũng sẽ tái diễn. Chỉ khác ở chỗ khi đó chúng ta đã đủ trải nghiệm để đối mặt một cách bình tĩnh, thản nhiên hơn với những thất vọng và giữa các lựa chọn. 

Lấy ví dụ ở độ tuổi hai mươi, nhiều bạn trẻ hoang mang không biết làm gì sau khi ra trường, không biết mình có khả năng gì, sợ không làm được việc. Tại sao bạn không nghĩ rằng mình nên có một công việc trước đã và trải nghiệm nó. Mình hãy tạm ngừng suy nghĩ phải làm việc mình thích thì mới toàn tâm, toàn ý. Bởi khi vẫn chưa xác định được mình thích cái gì thì càng suy nghĩ chỉ càng thấy mông lung về tương lai. Có người mất cả mười năm để tìm được việc mình thích cơ mà, chỉ mới ra trường thôi thì đừng mất giờ để “chênh vênh”. Thay vì ngồi hoang mang, nghĩ ngợi rồi bị nhấn chìm vào suy nghĩ bản thân vô dụng, tệ hại, so sánh với người khác, rồi tiêu cực, tự kỉ thì hãy bắt đầu ngay một công việc để biết thực tế chạm vào người như thế nào. Lúc đấy, bản thân sẽ biết mình có khả năng gì và thiếu hụt điều gì để bổ khuyết. 

Không ai trong chúng ta tránh được chênh vênh vì làm gì có ai trên đời này có được một cuộc đời mỹ mãn, làm gì cũng thuận lợi 100%. Đời người vốn đã mặc định sẽ trải qua biến cố – trải qua hoang mang – rồi mới trưởng thành. Khi tiêm vào suy nghĩ về sự chênh vênh của từng độ tuổi, phải chăng chính chúng ta đã và đang làm phức tạp hoá một cuộc sống vốn dĩ đã đủ phức tạp sẵn rồi?

Chênh vênh là một gia vị của đời sống. Nhưng nêm quá tay một gia vị nào đó sẽ khiến người nấu chỉ muốn vứt bỏ món ăn cuộc đời mà thôi. Càng phát tán những chênh vênh sẽ càng làm bản thân chìm sâu trong yếu đuối vô vọng, trong khi nó vốn chỉ là một điều thường gặp trong cuộc đời. Cuộc sống vận hành ngoài thực tế bằng hành động chứ không phải trên suy nghĩ tiêu cực hay trí tưởng tượng.  

Tại sao chúng ta lại cố sắm một vai trong vở kịch cuộc đời mà không chọn làm đạo diễn cho nó? Khả năng của con người là vô tận nhưng nếu chính con người tự đóng khung, giới hạn khả năng của mình thì cái vô tận đó sau cùng cũng biến mất. 

Chênh vênh sẽ chỉ là chuyện nhỏ khi chúng ta bồi đắp suy nghĩ tích cực, chơi cùng với những người tích cực. Dần dà sẽ học được cách chấp nhận biến cố và vượt qua nó. 

Chênh vênh là một điều tất yếu của cuộc sống. Rơi vào trạng thái chênh vênh là điều dễ hiểu khi va vấp, nhưng nếu tiếp tục để những chênh vênh cắm rễ thì đó lựa chọn thỏa hiệp làm một con rối cho cuộc đời giật dây.

LẠC NHIÊN 

Có rất nhiều buổi sáng, nắng đã lên xanh nhưng không muốn thức dậy, không muốn làm bất cứ điều gì. Có rất nhiều đêm đã rất khuya nhưng vẫn thao thức, trở trăn không cách nào chợp mắt. Bây giờ, người ta hay gọi đó là cảm giác chênh vênh, lưng chừng. 

Chênh vênh nhan nhản nhiều độ tuổi: 20, 22, 25, 29… Những con số đánh dấu những cột mốc chuyển mình. Lúc hoang mang về công việc, tương lai khi gần tốt nghiệp, khi ra trường loay hoay với những tờ đơn xin việc, khi đã trải qua vài lần nhảy việc và kém may mắn bị tổn thương vì tình cảm, khi bước gần đến tuổi ba mươi mà bức tranh tương lai gần cũng như xa chưa rõ nét… Và còn rất nhiều những “chênh vênh” khác hoặc tương tự như thế. 

Theo góc nhìn của cá nhân, tôi cho rằng chênh vênh chuyện thường của đời người hậu thành niên. Bởi vì nếu theo định nghĩa của chênh vênh là cảm giác loay hoay không biết làm gì tiếp theo, không muốn làm bất kì điều gì, bất an, không vững vàng thì mô tả đó sẽ không chỉ có mặt ở con số 20, 22, 25, 29 mà nó có thể xuất hiện ở bất kỳ thời điểm nào, khi bất kì ai trong chúng ta gặp khó khăn, trở ngại hay thất bại trong công việc, tình cảm, mối quan hệ, cuộc sống… 

Và thậm chí khi thành công, người ta cũng sẽ chênh vênh vì lúc đó, thứ họ mang vác trên vai không đơn thuần chỉ là mục tiêu thành công ban đầu nữa, mà sẽ là trách nhiệm để duy trì và phát triển thành tựu đó, bởi lúc đó việc thất bại đã không chỉ ảnh hưởng đến đời sống của một cá nhân nữa. 

Kể cả khi chúng ta lớn tuổi dần, cảm giác này cũng sẽ tái diễn. Chỉ khác ở chỗ khi đó chúng ta đã đủ trải nghiệm để đối mặt một cách bình tĩnh, thản nhiên hơn với những thất vọng và giữa các lựa chọn. 

Lấy ví dụ ở độ tuổi hai mươi, nhiều bạn trẻ hoang mang không biết làm gì sau khi ra trường, không biết mình có khả năng gì, sợ không làm được việc. Tại sao bạn không nghĩ rằng mình nên có một công việc trước đã và trải nghiệm nó. Mình hãy tạm ngừng suy nghĩ phải làm việc mình thích thì mới toàn tâm, toàn ý. Bởi khi vẫn chưa xác định được mình thích cái gì thì càng suy nghĩ chỉ càng thấy mông lung về tương lai. Có người mất cả mười năm để tìm được việc mình thích cơ mà, chỉ mới ra trường thôi thì đừng mất giờ để “chênh vênh”. Thay vì ngồi hoang mang, nghĩ ngợi rồi bị nhấn chìm vào suy nghĩ bản thân vô dụng, tệ hại, so sánh với người khác, rồi tiêu cực, tự kỉ thì hãy bắt đầu ngay một công việc để biết thực tế chạm vào người như thế nào. Lúc đấy, bản thân sẽ biết mình có khả năng gì và thiếu hụt điều gì để bổ khuyết. 

Không ai trong chúng ta tránh được chênh vênh vì làm gì có ai trên đời này có được một cuộc đời mỹ mãn, làm gì cũng thuận lợi 100%. Đời người vốn đã mặc định sẽ trải qua biến cố – trải qua hoang mang – rồi mới trưởng thành. Khi tiêm vào suy nghĩ về sự chênh vênh của từng độ tuổi, phải chăng chính chúng ta đã và đang làm phức tạp hoá một cuộc sống vốn dĩ đã đủ phức tạp sẵn rồi?

Chênh vênh là một gia vị của đời sống. Nhưng nêm quá tay một gia vị nào đó sẽ khiến người nấu chỉ muốn vứt bỏ món ăn cuộc đời mà thôi. Càng phát tán những chênh vênh sẽ càng làm bản thân chìm sâu trong yếu đuối vô vọng, trong khi nó vốn chỉ là một điều thường gặp trong cuộc đời. Cuộc sống vận hành ngoài thực tế bằng hành động chứ không phải trên suy nghĩ tiêu cực hay trí tưởng tượng.  

Tại sao chúng ta lại cố sắm một vai trong vở kịch cuộc đời mà không chọn làm đạo diễn cho nó? Khả năng của con người là vô tận nhưng nếu chính con người tự đóng khung, giới hạn khả năng của mình thì cái vô tận đó sau cùng cũng biến mất. 

Chênh vênh sẽ chỉ là chuyện nhỏ khi chúng ta bồi đắp suy nghĩ tích cực, chơi cùng với những người tích cực. Dần dà sẽ học được cách chấp nhận biến cố và vượt qua nó. 

Chênh vênh là một điều tất yếu của cuộc sống. Rơi vào trạng thái chênh vênh là điều dễ hiểu khi va vấp, nhưng nếu tiếp tục để những chênh vênh cắm rễ thì đó lựa chọn thỏa hiệp làm một con rối cho cuộc đời giật dây.

LẠC NHIÊN 

RỐI LOẠN CĂNG THẲNG HẪU SANG CHẤN PHỨC HỢP Ở NAM GIỚI

Rối loạn sang chấn phức hợp (Complex PTSD – CPTSD) là hệ quả của việc tiếp xúc lặp đi lặp lại với các trải nghiệm gây tổn thương, đặc biệt trong những mối quan hệ thân mật như gia đình hoặc tình yêu. Ở nam giới, CPTSD thường bị bỏ sót hoặc hiểu sai, bởi biểu hiện của...

KHI NAM GIỚI LÀ NẠN NHÂN CỦA BẠO HÀNH

  Trong nhận thức xã hội phổ biến, bạo hành trong mối quan hệ thường được nhìn nhận theo một chiều: nam giới là người gây hại, còn phụ nữ là nạn nhân. Tuy nhiên, thực tế phức tạp hơn nhiều. Nam giới cũng có thể là nạn nhân của bạo hành trong tình yêu và gia đình,...

NAM GIỚI VÀ SANG CHẤN DO BẠO HÀNH

Trong xã hội, hình ảnh nam giới thường gắn với sự mạnh mẽ, kiểm soát và “không được yếu đuối”. Chính khuôn mẫu này khiến sang chấn tâm lý ở nam giới – đặc biệt do bạo hành gia đình hoặc trong tình yêu – trở thành một chủ đề bị che giấu. Nhiều người đàn ông không nhận...

NHỮNG GIỌNG NÓI BÊN TRONG TÂM TRÍ

  Loạn thần và CPTSD (rối loạn stress sau sang chấn phức tạp) đều là những tình trạng tâm lý nghiêm trọng, nhưng bản chất và cách biểu hiện của chúng rất khác nhau, đặc biệt khi liên quan đến trải nghiệm “những tiếng nói bên trong”. Loạn thần là trạng thái mà một...

KHI CON GÁI CỘNG SINH VỚI CHA

Trong một số gia đình, mối quan hệ giữa cha và con gái có thể vượt khỏi ranh giới của sự gắn bó lành mạnh và trở thành một dạng “cộng sinh tâm lý” – nơi hai cá thể không còn tồn tại như những bản thể riêng biệt. Ở đó, người cha không chỉ là người bảo vệ hay chăm sóc,...

KHI CPTSD KHÔNG ĐƯỢC CHẨN ĐOÁN

CPTSD là một dạng sang chấn phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết sâu về cách tổn thương tích luỹ ảnh hưởng đến hệ thần kinh, cảm xúc và các mối quan hệ. Khi người hỗ trợ không có đủ nhận thức về CPTSD, quá trình trị liệu không chỉ kém hiệu quả mà đôi khi còn khiến thân chủ...

RỐI LOẠN CĂNG THẲNG SAU SANG CHẤN PHỨC HỢP

CPTSD (rối loạn căng thẳng sau sang chấn phức hợp) không hình thành từ một biến cố đơn lẻ, mà thường là hệ quả của nhiều trải nghiệm bất lợi kéo dài theo thời gian. Đó có thể là một tuổi thơ thiếu an toàn, sự bỏ bê cảm xúc, môi trường gia đình căng thẳng, hoặc những...

KHI “THIÊN NGA ĐEN” CẤT CÁNH

Có những mối quan hệ mẹ – con gái không chỉ là gắn bó, mà là gắn chặt. Ở đó, ranh giới gần như không tồn tại. Người mẹ không nhìn con như một cá thể riêng biệt, mà như một phần mở rộng của chính mình. Mọi suy nghĩ, lựa chọn, cảm xúc của con đều bị định hình, dẫn dắt,...

KHI CON LÀ “LUXURY OBJECT” CỦA CHA MẸ

Có những đứa trẻ không được nhìn nhận như một con người độc lập, mà như một “niềm tự hào”, một “thành tích”, hay một “tài sản” để cha mẹ thể hiện với thế giới. Khi đó, đứa trẻ không còn được yêu vì chính nó, mà vì những gì nó làm được, đạt được, hoặc thể hiện ra bên...

SANG CHẤN PHỨC HỢP – NHỮNG ĐỨA TRẺ NGẮT KẾT NỐI KHỎI NỖI ĐAU

  Không phải mọi tổn thương đều đến từ một sự kiện lớn. Có những đứa trẻ lớn lên trong những tổn thương lặp đi lặp lại mỗi ngày – bị phớt lờ, bị kiểm soát, thiếu an toàn cảm xúc hoặc không được nhìn nhận. Những trải nghiệm này không ồn ào, nhưng kéo dài, và dần...

RỐI LOẠN CĂNG THẲNG HẪU SANG CHẤN PHỨC HỢP Ở NAM GIỚI

Rối loạn sang chấn phức hợp (Complex PTSD – CPTSD) là hệ quả của việc tiếp xúc lặp đi lặp lại với các trải nghiệm gây tổn thương, đặc biệt trong những mối quan hệ thân mật như gia đình hoặc tình yêu. Ở nam giới, CPTSD thường bị bỏ sót hoặc hiểu sai, bởi biểu hiện của...

KHI NAM GIỚI LÀ NẠN NHÂN CỦA BẠO HÀNH

  Trong nhận thức xã hội phổ biến, bạo hành trong mối quan hệ thường được nhìn nhận theo một chiều: nam giới là người gây hại, còn phụ nữ là nạn nhân. Tuy nhiên, thực tế phức tạp hơn nhiều. Nam giới cũng có thể là nạn nhân của bạo hành trong tình yêu và gia đình,...

NAM GIỚI VÀ SANG CHẤN DO BẠO HÀNH

Trong xã hội, hình ảnh nam giới thường gắn với sự mạnh mẽ, kiểm soát và “không được yếu đuối”. Chính khuôn mẫu này khiến sang chấn tâm lý ở nam giới – đặc biệt do bạo hành gia đình hoặc trong tình yêu – trở thành một chủ đề bị che giấu. Nhiều người đàn ông không nhận...

NHỮNG GIỌNG NÓI BÊN TRONG TÂM TRÍ

  Loạn thần và CPTSD (rối loạn stress sau sang chấn phức tạp) đều là những tình trạng tâm lý nghiêm trọng, nhưng bản chất và cách biểu hiện của chúng rất khác nhau, đặc biệt khi liên quan đến trải nghiệm “những tiếng nói bên trong”. Loạn thần là trạng thái mà một...

KHI CON GÁI CỘNG SINH VỚI CHA

Trong một số gia đình, mối quan hệ giữa cha và con gái có thể vượt khỏi ranh giới của sự gắn bó lành mạnh và trở thành một dạng “cộng sinh tâm lý” – nơi hai cá thể không còn tồn tại như những bản thể riêng biệt. Ở đó, người cha không chỉ là người bảo vệ hay chăm sóc,...

KHI CPTSD KHÔNG ĐƯỢC CHẨN ĐOÁN

CPTSD là một dạng sang chấn phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết sâu về cách tổn thương tích luỹ ảnh hưởng đến hệ thần kinh, cảm xúc và các mối quan hệ. Khi người hỗ trợ không có đủ nhận thức về CPTSD, quá trình trị liệu không chỉ kém hiệu quả mà đôi khi còn khiến thân chủ...

RỐI LOẠN CĂNG THẲNG SAU SANG CHẤN PHỨC HỢP

CPTSD (rối loạn căng thẳng sau sang chấn phức hợp) không hình thành từ một biến cố đơn lẻ, mà thường là hệ quả của nhiều trải nghiệm bất lợi kéo dài theo thời gian. Đó có thể là một tuổi thơ thiếu an toàn, sự bỏ bê cảm xúc, môi trường gia đình căng thẳng, hoặc những...

VÌ SAO TỰ HỌC, TỰ CHỮA LÀNH VẪN CHƯA ĐỦ VỚI CPTSD

Trong những năm gần đây, việc đọc sách, nghe podcast, học về tâm lý và “tự chữa lành” trở nên rất phổ biến. Nhiều người bắt đầu hành trình này với một mong muốn rất chân thành: hiểu bản thân, bớt đau, và sống nhẹ nhàng hơn. Đặc biệt với những người mang CPTSD, việc...

CPTSD – VÌ SAO KHÓ CHẨN ĐOÁN VÀ HỖ TRỢ

  CPTSD (rối loạn căng thẳng sau sang chấn phức tạp) là một dạng tổn thương tâm lý hình thành từ những trải nghiệm kéo dài, lặp đi lặp lại như bạo lực gia đình, bỏ bê cảm xúc, hoặc môi trường sống thiếu an toàn trong thời gian dài. Khác với PTSD thường gắn với...

KHI “THIÊN NGA ĐEN” CẤT CÁNH

Có những mối quan hệ mẹ – con gái không chỉ là gắn bó, mà là gắn chặt. Ở đó, ranh giới gần như không tồn tại. Người mẹ không nhìn con như một cá thể riêng biệt, mà như một phần mở rộng của chính mình. Mọi suy nghĩ, lựa chọn, cảm xúc của con đều bị định hình, dẫn dắt,...