CHÊNH VÊNH LÀ CHUYỆN NHỎ

CHÊNH VÊNH LÀ CHUYỆN NHỎ

 

Có rất nhiều buổi sáng, nắng đã lên xanh nhưng không muốn thức dậy, không muốn làm bất cứ điều gì. Có rất nhiều đêm đã rất khuya nhưng vẫn thao thức, trở trăn không cách nào chợp mắt. Bây giờ, người ta hay gọi đó là cảm giác chênh vênh, lưng chừng. 

Chênh vênh nhan nhản nhiều độ tuổi: 20, 22, 25, 29… Những con số đánh dấu những cột mốc chuyển mình. Lúc hoang mang về công việc, tương lai khi gần tốt nghiệp, khi ra trường loay hoay với những tờ đơn xin việc, khi đã trải qua vài lần nhảy việc và kém may mắn bị tổn thương vì tình cảm, khi bước gần đến tuổi ba mươi mà bức tranh tương lai gần cũng như xa chưa rõ nét… Và còn rất nhiều những “chênh vênh” khác hoặc tương tự như thế. 

Theo góc nhìn của cá nhân, tôi cho rằng chênh vênh chuyện thường của đời người hậu thành niên. Bởi vì nếu theo định nghĩa của chênh vênh là cảm giác loay hoay không biết làm gì tiếp theo, không muốn làm bất kì điều gì, bất an, không vững vàng thì mô tả đó sẽ không chỉ có mặt ở con số 20, 22, 25, 29 mà nó có thể xuất hiện ở bất kỳ thời điểm nào, khi bất kì ai trong chúng ta gặp khó khăn, trở ngại hay thất bại trong công việc, tình cảm, mối quan hệ, cuộc sống… 

Và thậm chí khi thành công, người ta cũng sẽ chênh vênh vì lúc đó, thứ họ mang vác trên vai không đơn thuần chỉ là mục tiêu thành công ban đầu nữa, mà sẽ là trách nhiệm để duy trì và phát triển thành tựu đó, bởi lúc đó việc thất bại đã không chỉ ảnh hưởng đến đời sống của một cá nhân nữa. 

Kể cả khi chúng ta lớn tuổi dần, cảm giác này cũng sẽ tái diễn. Chỉ khác ở chỗ khi đó chúng ta đã đủ trải nghiệm để đối mặt một cách bình tĩnh, thản nhiên hơn với những thất vọng và giữa các lựa chọn. 

Lấy ví dụ ở độ tuổi hai mươi, nhiều bạn trẻ hoang mang không biết làm gì sau khi ra trường, không biết mình có khả năng gì, sợ không làm được việc. Tại sao bạn không nghĩ rằng mình nên có một công việc trước đã và trải nghiệm nó. Mình hãy tạm ngừng suy nghĩ phải làm việc mình thích thì mới toàn tâm, toàn ý. Bởi khi vẫn chưa xác định được mình thích cái gì thì càng suy nghĩ chỉ càng thấy mông lung về tương lai. Có người mất cả mười năm để tìm được việc mình thích cơ mà, chỉ mới ra trường thôi thì đừng mất giờ để “chênh vênh”. Thay vì ngồi hoang mang, nghĩ ngợi rồi bị nhấn chìm vào suy nghĩ bản thân vô dụng, tệ hại, so sánh với người khác, rồi tiêu cực, tự kỉ thì hãy bắt đầu ngay một công việc để biết thực tế chạm vào người như thế nào. Lúc đấy, bản thân sẽ biết mình có khả năng gì và thiếu hụt điều gì để bổ khuyết. 

Không ai trong chúng ta tránh được chênh vênh vì làm gì có ai trên đời này có được một cuộc đời mỹ mãn, làm gì cũng thuận lợi 100%. Đời người vốn đã mặc định sẽ trải qua biến cố – trải qua hoang mang – rồi mới trưởng thành. Khi tiêm vào suy nghĩ về sự chênh vênh của từng độ tuổi, phải chăng chính chúng ta đã và đang làm phức tạp hoá một cuộc sống vốn dĩ đã đủ phức tạp sẵn rồi?

Chênh vênh là một gia vị của đời sống. Nhưng nêm quá tay một gia vị nào đó sẽ khiến người nấu chỉ muốn vứt bỏ món ăn cuộc đời mà thôi. Càng phát tán những chênh vênh sẽ càng làm bản thân chìm sâu trong yếu đuối vô vọng, trong khi nó vốn chỉ là một điều thường gặp trong cuộc đời. Cuộc sống vận hành ngoài thực tế bằng hành động chứ không phải trên suy nghĩ tiêu cực hay trí tưởng tượng.  

Tại sao chúng ta lại cố sắm một vai trong vở kịch cuộc đời mà không chọn làm đạo diễn cho nó? Khả năng của con người là vô tận nhưng nếu chính con người tự đóng khung, giới hạn khả năng của mình thì cái vô tận đó sau cùng cũng biến mất. 

Chênh vênh sẽ chỉ là chuyện nhỏ khi chúng ta bồi đắp suy nghĩ tích cực, chơi cùng với những người tích cực. Dần dà sẽ học được cách chấp nhận biến cố và vượt qua nó. 

Chênh vênh là một điều tất yếu của cuộc sống. Rơi vào trạng thái chênh vênh là điều dễ hiểu khi va vấp, nhưng nếu tiếp tục để những chênh vênh cắm rễ thì đó lựa chọn thỏa hiệp làm một con rối cho cuộc đời giật dây.

LẠC NHIÊN 

Có rất nhiều buổi sáng, nắng đã lên xanh nhưng không muốn thức dậy, không muốn làm bất cứ điều gì. Có rất nhiều đêm đã rất khuya nhưng vẫn thao thức, trở trăn không cách nào chợp mắt. Bây giờ, người ta hay gọi đó là cảm giác chênh vênh, lưng chừng. 

Chênh vênh nhan nhản nhiều độ tuổi: 20, 22, 25, 29… Những con số đánh dấu những cột mốc chuyển mình. Lúc hoang mang về công việc, tương lai khi gần tốt nghiệp, khi ra trường loay hoay với những tờ đơn xin việc, khi đã trải qua vài lần nhảy việc và kém may mắn bị tổn thương vì tình cảm, khi bước gần đến tuổi ba mươi mà bức tranh tương lai gần cũng như xa chưa rõ nét… Và còn rất nhiều những “chênh vênh” khác hoặc tương tự như thế. 

Theo góc nhìn của cá nhân, tôi cho rằng chênh vênh chuyện thường của đời người hậu thành niên. Bởi vì nếu theo định nghĩa của chênh vênh là cảm giác loay hoay không biết làm gì tiếp theo, không muốn làm bất kì điều gì, bất an, không vững vàng thì mô tả đó sẽ không chỉ có mặt ở con số 20, 22, 25, 29 mà nó có thể xuất hiện ở bất kỳ thời điểm nào, khi bất kì ai trong chúng ta gặp khó khăn, trở ngại hay thất bại trong công việc, tình cảm, mối quan hệ, cuộc sống… 

Và thậm chí khi thành công, người ta cũng sẽ chênh vênh vì lúc đó, thứ họ mang vác trên vai không đơn thuần chỉ là mục tiêu thành công ban đầu nữa, mà sẽ là trách nhiệm để duy trì và phát triển thành tựu đó, bởi lúc đó việc thất bại đã không chỉ ảnh hưởng đến đời sống của một cá nhân nữa. 

Kể cả khi chúng ta lớn tuổi dần, cảm giác này cũng sẽ tái diễn. Chỉ khác ở chỗ khi đó chúng ta đã đủ trải nghiệm để đối mặt một cách bình tĩnh, thản nhiên hơn với những thất vọng và giữa các lựa chọn. 

Lấy ví dụ ở độ tuổi hai mươi, nhiều bạn trẻ hoang mang không biết làm gì sau khi ra trường, không biết mình có khả năng gì, sợ không làm được việc. Tại sao bạn không nghĩ rằng mình nên có một công việc trước đã và trải nghiệm nó. Mình hãy tạm ngừng suy nghĩ phải làm việc mình thích thì mới toàn tâm, toàn ý. Bởi khi vẫn chưa xác định được mình thích cái gì thì càng suy nghĩ chỉ càng thấy mông lung về tương lai. Có người mất cả mười năm để tìm được việc mình thích cơ mà, chỉ mới ra trường thôi thì đừng mất giờ để “chênh vênh”. Thay vì ngồi hoang mang, nghĩ ngợi rồi bị nhấn chìm vào suy nghĩ bản thân vô dụng, tệ hại, so sánh với người khác, rồi tiêu cực, tự kỉ thì hãy bắt đầu ngay một công việc để biết thực tế chạm vào người như thế nào. Lúc đấy, bản thân sẽ biết mình có khả năng gì và thiếu hụt điều gì để bổ khuyết. 

Không ai trong chúng ta tránh được chênh vênh vì làm gì có ai trên đời này có được một cuộc đời mỹ mãn, làm gì cũng thuận lợi 100%. Đời người vốn đã mặc định sẽ trải qua biến cố – trải qua hoang mang – rồi mới trưởng thành. Khi tiêm vào suy nghĩ về sự chênh vênh của từng độ tuổi, phải chăng chính chúng ta đã và đang làm phức tạp hoá một cuộc sống vốn dĩ đã đủ phức tạp sẵn rồi?

Chênh vênh là một gia vị của đời sống. Nhưng nêm quá tay một gia vị nào đó sẽ khiến người nấu chỉ muốn vứt bỏ món ăn cuộc đời mà thôi. Càng phát tán những chênh vênh sẽ càng làm bản thân chìm sâu trong yếu đuối vô vọng, trong khi nó vốn chỉ là một điều thường gặp trong cuộc đời. Cuộc sống vận hành ngoài thực tế bằng hành động chứ không phải trên suy nghĩ tiêu cực hay trí tưởng tượng.  

Tại sao chúng ta lại cố sắm một vai trong vở kịch cuộc đời mà không chọn làm đạo diễn cho nó? Khả năng của con người là vô tận nhưng nếu chính con người tự đóng khung, giới hạn khả năng của mình thì cái vô tận đó sau cùng cũng biến mất. 

Chênh vênh sẽ chỉ là chuyện nhỏ khi chúng ta bồi đắp suy nghĩ tích cực, chơi cùng với những người tích cực. Dần dà sẽ học được cách chấp nhận biến cố và vượt qua nó. 

Chênh vênh là một điều tất yếu của cuộc sống. Rơi vào trạng thái chênh vênh là điều dễ hiểu khi va vấp, nhưng nếu tiếp tục để những chênh vênh cắm rễ thì đó lựa chọn thỏa hiệp làm một con rối cho cuộc đời giật dây.

LẠC NHIÊN 

TRỊ LIỆU TÂM LÝ TÍCH HỢP

  Trị liệu tâm lý tích hợp (Integrative Psychotherapy) là một hướng tiếp cận linh hoạt, kết hợp nhiều phương pháp trị liệu khác nhau nhằm phù hợp với nhu cầu riêng biệt của từng cá nhân. Thay vì áp dụng một mô hình cố định, trị liệu tích hợp nhìn con người như...

KHÔNG BAO GIỜ MUỐN MẮC KẸT NHƯ CHA MẸ

Có một kiểu người lớn lên với một lời thề thầm lặng: “Tôi sẽ không bao giờ sống như cha mẹ mình.” Họ chứng kiến những cuộc hôn nhân đầy kiểm soát, lạnh nhạt hoặc bạo lực. Họ thấy mẹ mình cam chịu, hoặc thấy cha mình bị trói buộc trong trách nhiệm nặng nề không lối...

KHI YÊU NGƯỜI CÓ SANG CHẤN GẮN BÓ

Yêu một người có sang chấn gắn bó không giống như yêu một người chỉ đơn giản “khó tính” hay “nhạy cảm”. Bạn có thể cảm thấy mình đang bước vào một thế giới nơi sự gần gũi vừa là điều họ khao khát nhất, vừa là điều khiến họ sợ hãi nhất. Họ có thể nói yêu bạn rất nhiều,...

KHI BẠN KHÔNG NHẬN RA SANG CHẤN GẮN BÓ GIA ĐÌNH!

Không phải ai trải qua tổn thương trong gia đình cũng gọi đó là “sang chấn”. Nhiều người lớn lên trong những môi trường thiếu an toàn cảm xúc, bị phê bình thường xuyên, thiếu sự nâng đỡ, hoặc phải trưởng thành quá sớm — nhưng vẫn tin rằng “mọi chuyện đã qua rồi”. Tuy...

SANG CHẤN GẮN BÓ

  Sang chấn gắn bó (attachment trauma) là dạng tổn thương tâm lý phát sinh trong bối cảnh mối quan hệ gắn bó quan trọng – thường là giữa trẻ và người chăm sóc chính – khi nguồn an toàn đồng thời cũng là nguồn gây sợ hãi, bỏ rơi hoặc không ổn định. Khác với sang...

MẤT MÁT MƠ HỒ

Ambiguous loss (mất mát mơ hồ) là một dạng mất mát đặc biệt khi sự mất đi không rõ ràng, không trọn vẹn và không có điểm kết thúc cụ thể. Khái niệm này thường được dùng để mô tả những tình huống mà người thân vẫn còn sống nhưng không còn hiện diện về mặt tâm lý, cảm...

BẠN THEO TRƯỜNG PHÁI TRỊ LIỆU NÀO? KHI TƯ DUY “CHỌN PHE” LÊN NGÔI

Một trong những câu hỏi phổ biến nhất của sinh viên tâm lý là: “Em nên theo trường phái nào?” CBT, phân tâm, nhân văn, hiện sinh, tích cực...? Câu hỏi này phản ánh một nhu cầu rất tự nhiên: muốn có một nền tảng rõ ràng để bám vào khi bước vào nghề. Tuy nhiên, chính...

MÌNH XẤU – KHI BẠN GHÉT CƠ THỂ CHÍNH MÌNH

“Mình xấu.” Câu nói ấy thường không chỉ là một nhận xét về ngoại hình. Nó là một cảm giác, một trạng thái co rút bên trong cơ thể. Khi bạn đứng trước gương và thấy khó chịu, khi bạn né ánh mắt người khác, khi bạn chỉnh lại quần áo liên tục vì sợ bị đánh giá – đó không...

BUỔI THAM VẤN – TRỊ LIỆU ĐẦU TIÊN

Bước vào buổi tham vấn – trị liệu đầu tiên thường đi kèm với nhiều cảm xúc: hồi hộp, lo lắng, hoài nghi, thậm chí có chút sợ hãi. Nhiều người tự hỏi: mình cần chuẩn bị gì? Nhà trị liệu sẽ hỏi gì? Và sau buổi đó, điều gì sẽ thay đổi? Trước buổi đầu tiên, điều quan...

VÌ SAO MỘT BUỔI TÂM LÝ TRỊ LIỆU LẠI “ĐẮT”

“Chỉ ngồi nói chuyện một tiếng mà giá như vậy thì đắt quá.” Đây là suy nghĩ khá phổ biến khi ai đó cân nhắc trị liệu tâm lý. So với một buổi cà phê, một buổi tư vấn nhanh hay một khóa học ngắn hạn, chi phí cho mỗi phiên trị liệu có thể khiến nhiều người do dự. Tuy...

TRỊ LIỆU TÂM LÝ TÍCH HỢP

  Trị liệu tâm lý tích hợp (Integrative Psychotherapy) là một hướng tiếp cận linh hoạt, kết hợp nhiều phương pháp trị liệu khác nhau nhằm phù hợp với nhu cầu riêng biệt của từng cá nhân. Thay vì áp dụng một mô hình cố định, trị liệu tích hợp nhìn con người như...

NGƯỜI HYPER-INDEPENDENT KHI YÊU

Có những người bước vào tình yêu với một tuyên bố ngầm: “Tôi ổn một mình.” Họ có công việc ổn định, cuộc sống gọn gàng, tự xoay xở mọi việc. Họ không bám dính, không đòi hỏi, không làm phiền. Ở bề mặt, họ là mẫu người trưởng thành và độc lập. Nhưng khi mối quan hệ bắt...

KHÔNG BAO GIỜ MUỐN MẮC KẸT NHƯ CHA MẸ

Có một kiểu người lớn lên với một lời thề thầm lặng: “Tôi sẽ không bao giờ sống như cha mẹ mình.” Họ chứng kiến những cuộc hôn nhân đầy kiểm soát, lạnh nhạt hoặc bạo lực. Họ thấy mẹ mình cam chịu, hoặc thấy cha mình bị trói buộc trong trách nhiệm nặng nề không lối...

KHI YÊU NGƯỜI CÓ SANG CHẤN GẮN BÓ

Yêu một người có sang chấn gắn bó không giống như yêu một người chỉ đơn giản “khó tính” hay “nhạy cảm”. Bạn có thể cảm thấy mình đang bước vào một thế giới nơi sự gần gũi vừa là điều họ khao khát nhất, vừa là điều khiến họ sợ hãi nhất. Họ có thể nói yêu bạn rất nhiều,...

KHI BẠN KHÔNG NHẬN RA SANG CHẤN GẮN BÓ GIA ĐÌNH!

Không phải ai trải qua tổn thương trong gia đình cũng gọi đó là “sang chấn”. Nhiều người lớn lên trong những môi trường thiếu an toàn cảm xúc, bị phê bình thường xuyên, thiếu sự nâng đỡ, hoặc phải trưởng thành quá sớm — nhưng vẫn tin rằng “mọi chuyện đã qua rồi”. Tuy...

SANG CHẤN GẮN BÓ

  Sang chấn gắn bó (attachment trauma) là dạng tổn thương tâm lý phát sinh trong bối cảnh mối quan hệ gắn bó quan trọng – thường là giữa trẻ và người chăm sóc chính – khi nguồn an toàn đồng thời cũng là nguồn gây sợ hãi, bỏ rơi hoặc không ổn định. Khác với sang...

MẤT MÁT MƠ HỒ

Ambiguous loss (mất mát mơ hồ) là một dạng mất mát đặc biệt khi sự mất đi không rõ ràng, không trọn vẹn và không có điểm kết thúc cụ thể. Khái niệm này thường được dùng để mô tả những tình huống mà người thân vẫn còn sống nhưng không còn hiện diện về mặt tâm lý, cảm...

BẠN THEO TRƯỜNG PHÁI TRỊ LIỆU NÀO? KHI TƯ DUY “CHỌN PHE” LÊN NGÔI

Một trong những câu hỏi phổ biến nhất của sinh viên tâm lý là: “Em nên theo trường phái nào?” CBT, phân tâm, nhân văn, hiện sinh, tích cực...? Câu hỏi này phản ánh một nhu cầu rất tự nhiên: muốn có một nền tảng rõ ràng để bám vào khi bước vào nghề. Tuy nhiên, chính...

MÌNH XẤU – KHI BẠN GHÉT CƠ THỂ CHÍNH MÌNH

“Mình xấu.” Câu nói ấy thường không chỉ là một nhận xét về ngoại hình. Nó là một cảm giác, một trạng thái co rút bên trong cơ thể. Khi bạn đứng trước gương và thấy khó chịu, khi bạn né ánh mắt người khác, khi bạn chỉnh lại quần áo liên tục vì sợ bị đánh giá – đó không...

BUỔI THAM VẤN – TRỊ LIỆU ĐẦU TIÊN

Bước vào buổi tham vấn – trị liệu đầu tiên thường đi kèm với nhiều cảm xúc: hồi hộp, lo lắng, hoài nghi, thậm chí có chút sợ hãi. Nhiều người tự hỏi: mình cần chuẩn bị gì? Nhà trị liệu sẽ hỏi gì? Và sau buổi đó, điều gì sẽ thay đổi? Trước buổi đầu tiên, điều quan...