CON GÁI TÓC NGẮN

CON GÁI TÓC NGẮN

 

Sau nhiều ngày suy nghĩ, tôi đã quyết định cắt phăng suối tóc dài ngang lưng quen thuộc và làm bạn với mái tóc tém ôm trọn khuôn mặt. Bạn bè tôi thấy vậy thì không khỏi ngạc nhiên. Câu hỏi tôi nhận được nhiều nhất là: “Lại thất tình rồi phải không?”.

Tôi cười, bảo rằng tôi chỉ muốn thử làm mới mình và thay đổi phong cách bản thân một chút. Cũng có không ít người nhận xét rằng mái tóc dài trước đây đẹp và hợp với tôi hơn. Còn mái tóc hiện tại trông quá cá tính và ngổ ngáo.

Tôi không ngạc nhiên lắm khi nhắc đến việc cắt tóc ngắn, nhiều người lại suy đoán sang chuyện cắt bỏ muộn phiền hay thương nhớ. Không ít bạn bè của tôi khi trải qua cú trượt dài tình cảm lại tìm đến salon tóc, hi vọng mái tóc mới đầy cá tính và mạnh mẽ có thể bao bọc, che chở cho mảnh hồn yếu đuối, đầy rẫy tổn thương bên trong mình.

Tôi thì không như vậy. Tôi không cho rằng việc bỏ mặc mái tóc bị dày vò bởi những chiếc kẹp tạo kiểu hay lớp hóa chất tanh nồng tại salon chỉ để quên đi nỗi đau thất tình là xứng đáng. Tôi trân trọng bản thân mình nhiều hơn. Tôi biết mình cần gì, hiểu mình muốn gì, nên tôi không vì chút yếu lòng của hiện tại mà buông thả hay tùy tiện hủy hoại một phần cơ thể mình. Mái tóc ngắn khác biệt chỉ đơn thuần là minh chứng cho việc tôi muốn làm mới bản thân, không vì bất cứ người nào khác.

Nhiều người cho rằng mái tóc quá ngắn hiện tại không đẹp và không hợp với tôi. Cũng dễ hiểu thôi, vì trong tư tưởng của người Á Đông nói chung và người Việt nói riêng, mái tóc dài suôn mượt mới là chuẩn mực của phái đẹp. Khi miêu tả mái tóc đẹp, chúng ta luôn dùng những mỹ từ như “tóc mây”, “suối tóc”, “tóc thề” – đều tượng trưng cho vẻ đẹp của mái tóc dài mềm mại, bồng bềnh và thướt tha.

Nhiều người còn mặc định tóc ngắn thể hiện sự nam tính và rắn rỏi, còn tóc dài tượng trưng cho vẻ đẹp nữ tính và mềm mại. Cũng chính vì vậy mà nhiều chàng trai không thích con gái để tóc quá ngắn. Mái tóc dài thường giúp phái đẹp ghi điểm trong mắt nam giới hơn, giống như lời bày tỏ đong đưa trong những câu ca dao xưa: “Tóc đến lưng vừa chừng em bới. Để chi dài bối rối dạ anh”.

Thế nhưng, tôi cho rằng, mỗi người sẽ có một quan điểm khác nhau về cái đẹp. Tóc dài hay ngắn đều tồn tại một vẻ đẹp khác biệt và có khả năng tôn vinh gương mặt, phong cách của chủ nhân theo một cách riêng. Chúng ta đều biết phụ nữ ai cũng muốn xinh đẹp. Vậy mà, chính những quan niệm về chuẩn mực cái đẹp như làn da trắng, mái tóc dài,… lại đang trở thành chiếc lồng vô hình, gò bó quyền lợi cơ bản của phụ nữ là làm đẹp.

Tôi nhớ sau khi đăng quang Hoa hậu hoàn vũ Việt Nam vào năm 2017, H’Hen Niê đã phải hứng chịu rất nhiều sự tranh cãi từ dư luận vì mái tóc pixie cá tính và làn da nâu khỏe khoắn của mình. Nhiều người cho rằng cô gái Ê-đê không xứng đáng với ngôi vị hoa hậu, cũng có không ít người kêu gọi cô nuôi tóc dài để tiếp tục chinh chiến trong cuộc thi hoa hậu hoàn vũ thế giới sắp đến. Kết quả, khi tham gia Miss Universe 2018, “viên ngọc Tây Nguyên” vẫn là chính mình, vẫn làm những gì mình muốn và đã xuất sắc lọt vào top 5 chung cuộc – góp phần khiến vẻ đẹp của người Việt Nam rạng danh trong mắt bạn bè quốc tế.

Khi được hỏi về mái tóc ngắn của mình, H’Hen Niê từng chia sẻ: “Tôi muốn mạo hiểm thử những kiểu tóc khác nhau nên việc cắt ngắn như thế này không khiến tôi phải suy nghĩ nhiều. Tôi nghĩ đẹp hay xấu là gu của mỗi người. Tôi vẫn tự tin với lựa chọn của mình”.

Thật vậy, chúng ta làm đẹp là vì chính mình trước tiên. Khi chăm chút cho bản thân, chúng ta tự tin hơn và cảm thấy mình được trân trọng, chứ không phải để làm hài lòng người khác. Tại sao phải gò bó chính mình chỉ để tuân thủ những quy chuẩn rập khuôn do người khác đặt ra thay vì làm những việc khiến bản thân cảm thấy yêu thích và thoải mái nhất?

Vào năm 2012, thiên thần Karlie Kloss đã xuất hiện trong chiến dịch Very Sexy của Victoria’s Secret với mái tóc ngắn tươi trẻ và phóng khoáng. Khi vấp phải phản ứng trái chiều của người hâm mộ, cô đã chia sẻ trên trang People rằng: “Mỗi cô gái có một hình thể khác nhau, do đó cũng có kiểu tóc khác nhau. Tôi tin rằng mái tóc ngắn ấy cũng có thể khiến bạn trở nên quyến rũ”.

Karlie Kloss có quyền quyết định cách làm đẹp và định hình phong cách của bản thân mình. Chúng ta cũng vậy. Chuẩn mực cái đẹp đâu thể dựa vào độ dài ngắn của mái tóc. Một cô gái thích mặc quần áo gợi cảm đâu có nghĩa là cô ấy hư hỏng, không quý trọng bản thân mình. Một cô gái quyết định cắt tóc ngắn cũng đâu có nghĩa là cô ấy xấu xí, nam tính hay không xứng đáng được yêu thương.

Giờ đây, khi vài người bạn hỏi tôi rằng: “Có nên thử cắt tóc ngắn không?”. Tôi đều không ngần ngại mà trả lời ngay là: “Nếu thích thì hãy thử đi, đừng ngại”. Bởi tôi tin rằng chúng ta ai cũng có quyền làm đẹp, ai cũng được phép đưa ra quyết định với bản thân, ai cũng xứng đáng được ngẩng cao đầu khi được là chính mình và làm điều mình muốn.

CATHERINE

Sau nhiều ngày suy nghĩ, tôi đã quyết định cắt phăng suối tóc dài ngang lưng quen thuộc và làm bạn với mái tóc tém ôm trọn khuôn mặt. Bạn bè tôi thấy vậy thì không khỏi ngạc nhiên. Câu hỏi tôi nhận được nhiều nhất là: “Lại thất tình rồi phải không?”.

Tôi cười, bảo rằng tôi chỉ muốn thử làm mới mình và thay đổi phong cách bản thân một chút. Cũng có không ít người nhận xét rằng mái tóc dài trước đây đẹp và hợp với tôi hơn. Còn mái tóc hiện tại trông quá cá tính và ngổ ngáo.

Tôi không ngạc nhiên lắm khi nhắc đến việc cắt tóc ngắn, nhiều người lại suy đoán sang chuyện cắt bỏ muộn phiền hay thương nhớ. Không ít bạn bè của tôi khi trải qua cú trượt dài tình cảm lại tìm đến salon tóc, hi vọng mái tóc mới đầy cá tính và mạnh mẽ có thể bao bọc, che chở cho mảnh hồn yếu đuối, đầy rẫy tổn thương bên trong mình.

Tôi thì không như vậy. Tôi không cho rằng việc bỏ mặc mái tóc bị dày vò bởi những chiếc kẹp tạo kiểu hay lớp hóa chất tanh nồng tại salon chỉ để quên đi nỗi đau thất tình là xứng đáng. Tôi trân trọng bản thân mình nhiều hơn. Tôi biết mình cần gì, hiểu mình muốn gì, nên tôi không vì chút yếu lòng của hiện tại mà buông thả hay tùy tiện hủy hoại một phần cơ thể mình. Mái tóc ngắn khác biệt chỉ đơn thuần là minh chứng cho việc tôi muốn làm mới bản thân, không vì bất cứ người nào khác.

Nhiều người cho rằng mái tóc quá ngắn hiện tại không đẹp và không hợp với tôi. Cũng dễ hiểu thôi, vì trong tư tưởng của người Á Đông nói chung và người Việt nói riêng, mái tóc dài suôn mượt mới là chuẩn mực của phái đẹp. Khi miêu tả mái tóc đẹp, chúng ta luôn dùng những mỹ từ như “tóc mây”, “suối tóc”, “tóc thề” – đều tượng trưng cho vẻ đẹp của mái tóc dài mềm mại, bồng bềnh và thướt tha.

Nhiều người còn mặc định tóc ngắn thể hiện sự nam tính và rắn rỏi, còn tóc dài tượng trưng cho vẻ đẹp nữ tính và mềm mại. Cũng chính vì vậy mà nhiều chàng trai không thích con gái để tóc quá ngắn. Mái tóc dài thường giúp phái đẹp ghi điểm trong mắt nam giới hơn, giống như lời bày tỏ đong đưa trong những câu ca dao xưa: “Tóc đến lưng vừa chừng em bới. Để chi dài bối rối dạ anh”.

Thế nhưng, tôi cho rằng, mỗi người sẽ có một quan điểm khác nhau về cái đẹp. Tóc dài hay ngắn đều tồn tại một vẻ đẹp khác biệt và có khả năng tôn vinh gương mặt, phong cách của chủ nhân theo một cách riêng. Chúng ta đều biết phụ nữ ai cũng muốn xinh đẹp. Vậy mà, chính những quan niệm về chuẩn mực cái đẹp như làn da trắng, mái tóc dài,… lại đang trở thành chiếc lồng vô hình, gò bó quyền lợi cơ bản của phụ nữ là làm đẹp.

Tôi nhớ sau khi đăng quang Hoa hậu hoàn vũ Việt Nam vào năm 2017, H’Hen Niê đã phải hứng chịu rất nhiều sự tranh cãi từ dư luận vì mái tóc pixie cá tính và làn da nâu khỏe khoắn của mình. Nhiều người cho rằng cô gái Ê-đê không xứng đáng với ngôi vị hoa hậu, cũng có không ít người kêu gọi cô nuôi tóc dài để tiếp tục chinh chiến trong cuộc thi hoa hậu hoàn vũ thế giới sắp đến. Kết quả, khi tham gia Miss Universe 2018, “viên ngọc Tây Nguyên” vẫn là chính mình, vẫn làm những gì mình muốn và đã xuất sắc lọt vào top 5 chung cuộc – góp phần khiến vẻ đẹp của người Việt Nam rạng danh trong mắt bạn bè quốc tế.

Khi được hỏi về mái tóc ngắn của mình, H’Hen Niê từng chia sẻ: “Tôi muốn mạo hiểm thử những kiểu tóc khác nhau nên việc cắt ngắn như thế này không khiến tôi phải suy nghĩ nhiều. Tôi nghĩ đẹp hay xấu là gu của mỗi người. Tôi vẫn tự tin với lựa chọn của mình”.

Thật vậy, chúng ta làm đẹp là vì chính mình trước tiên. Khi chăm chút cho bản thân, chúng ta tự tin hơn và cảm thấy mình được trân trọng, chứ không phải để làm hài lòng người khác. Tại sao phải gò bó chính mình chỉ để tuân thủ những quy chuẩn rập khuôn do người khác đặt ra thay vì làm những việc khiến bản thân cảm thấy yêu thích và thoải mái nhất?

Vào năm 2012, thiên thần Karlie Kloss đã xuất hiện trong chiến dịch Very Sexy của Victoria’s Secret với mái tóc ngắn tươi trẻ và phóng khoáng. Khi vấp phải phản ứng trái chiều của người hâm mộ, cô đã chia sẻ trên trang People rằng: “Mỗi cô gái có một hình thể khác nhau, do đó cũng có kiểu tóc khác nhau. Tôi tin rằng mái tóc ngắn ấy cũng có thể khiến bạn trở nên quyến rũ”.

Karlie Kloss có quyền quyết định cách làm đẹp và định hình phong cách của bản thân mình. Chúng ta cũng vậy. Chuẩn mực cái đẹp đâu thể dựa vào độ dài ngắn của mái tóc. Một cô gái thích mặc quần áo gợi cảm đâu có nghĩa là cô ấy hư hỏng, không quý trọng bản thân mình. Một cô gái quyết định cắt tóc ngắn cũng đâu có nghĩa là cô ấy xấu xí, nam tính hay không xứng đáng được yêu thương.

Giờ đây, khi vài người bạn hỏi tôi rằng: “Có nên thử cắt tóc ngắn không?”. Tôi đều không ngần ngại mà trả lời ngay là: “Nếu thích thì hãy thử đi, đừng ngại”. Bởi tôi tin rằng chúng ta ai cũng có quyền làm đẹp, ai cũng được phép đưa ra quyết định với bản thân, ai cũng xứng đáng được ngẩng cao đầu khi được là chính mình và làm điều mình muốn.

CATHERINE

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...