CUỘC CHIẾN ĐÀN BÀ

CUỘC CHIẾN ĐÀN BÀ

 

Ngày đó, gia đình tôi sống cạnh một khách sạn lớn của tỉnh. Hằng ngày, khi trời vừa chập tối, những cánh đàn ông – đủ mọi thành phần với nét mặt luôn rạng rỡ khệ nệ bước vào nhà hàng trong khách sạn với bàn ăn và dàn âm thanh đã đặt sẵn.

Tiếng hát cất lên cùng tiếng cười khúc khích của các cô tiếp viên khiến bầu không khí của cả xóm thêm náo nhiệt. Lúc đó, chúng tôi còn rất trẻ, chẳng biết chuyện gì đang xảy ra, chỉ biết mỗi lần khách đến là một lần xóm tôi được rộn ràng, mở hội.

Có lần, dượng tôi ở cùng nhà cũng qua tham gia vì có các sếp ở trên mời. Tôi đứng lặng ở một góc nhà nhìn dì lặng lẽ khóc, dì khóc vì chồng mình cũng giống như người ta, khóc vì không cản ông lại được, khóc cho đứa con còn đỏ hỏn trên tay và khóc cho những phận đời phụ nữ lang bạt, kiếm tiềm trong niềm vui của kẻ khác.

Không biết bao lần tôi chứng kiến những trận cãi vã, đánh ghen với các cô tiếp viên không an phận. Son phấn nhòe nhoẹt, tóc rối và tiếng chửi bới vang vọng cả một xóm lao động nghèo, ai nhìn cũng xót cho những người đàn bà, chẳng ai để ý đến các ông chồng đang vội vã lên xe ra về từ lúc nào không hay. Chỉ có những người đàn bà là bận tâm đổ lỗi cho nhau như một lẽ thường tình. Họ ra sức giành lại gia đình, trơ gan để chống chọi kẻ xấu, và để dằn mặt những người đàn bà khác tránh xa đàn ông có vợ.

Hình ảnh đó khiến tôi liên tưởng đến những thủ môn trong các trận đấu bóng đá – người mất nhiều công sức để bảo vệ khung thành của đội mình. Họ ra sức bảo vệ cầu môn hết lần này đến lần khác, có lần bị thủng lưới trong vô vọng, có khi thì may mắn giữ được khung thành, có khi bị ghi bàn nhưng chung cuộc vẫn làm nên chiến thắng. Chẳng ai biết tỉ số là bao nhiêu cho đến khi hồi banh kết thúc.

Mấy hôm trước, tôi gặp lại một người chị từng học nấu ăn chung. Chị bảo đã nhờ thám tử tìm ra được cô bồ của chồng. Chị nắm trong tay tất cả bằng chứng và sẽ đến chỗ làm của cô ấy để nói cho mọi người biết nếu cô ấy không chấp nhận buông tay. Đây là lần thứ 4 trong vòng 2 năm chị đối phó với những cô bồ nhí của chồng mình. Chị trở thành thủ môn không phải trên sân bóng mà trong chính cuộc hôn nhân không trọn vẹn của mình. Chị bảo chị hạnh phúc vì giữ được chồng nhưng lại luôn sống trong lo sợ, ám ảnh, không có lúc nào chị yên tâm.

Giữa một xã hội hiện đại văn minh, chúng ta vẫn ai nấy không khỏi khiếp sợ, rùng mình trước những trận đòn ghen giống như thời phong kiến. Bởi ngày nay không thiếu những người đàn bà như chị, chấp nhận sống trong khổ sở, tìm kiếm hy vọng là chồng sẽ quay về, dù không còn tình yêu thì cũng còn tình nghĩa, “của bà thì không ai được lấy” nên các chị nhất quyết lập kế đánh ghen, bắt tại trận rồi quay phim chụp ảnh, ép chồng chia tay với bồ hay dằn mặt cả hai để không còn ai dám tái phạm.

Tình yêu từ khi nào lại trở thành trò chơi may rủi, trốn tìm. Anh hờ hững chẳng màng đến vợ con ở nhà đang mòn mỏi đợi cơm. Tự khi nào hai tiếng gia đình hay hôn nhân trở nên mặn đắng. Sao ta không vì chút trân quý để yêu thương, thắm tình đậm nghĩa mà lại dày vò nhau trong biển khổ của cuộc đời?

Đàn bà lấy cớ đánh ghen để giữ chồng, giữ cha cho con. Còn đàn ông thì lẽ thường tình ít người chịu buông bỏ gia đình, dù anh đi ngược về xuôi thì gia đình cũng là lựa chọn an toàn. Trăm ngã đi ta biết chọn ngã nào cho vẹn tròn hạnh phúc? Một khi lòng người đổi thay thì chỉ một lối đi về cũng không dễ dàng. Một khi đàn bà chịu thỏa hiệp thì chẳng anh đàn ông nào muốn ly hôn, vì được nhiều hơn mất. Có điều chúng ta không chỉ cần hôn nhân mà còn cần một cuộc hôn nhân hạnh phúc, nhưng dường như điều đó quá phù phiếm một khi người kia còn chưa chịu tu tâm dưỡng tính.

Có chị gửi thư cho tôi và tâm sự, đã nhiều lần chị cố tha thứ cho anh nhưng hết lần này đến lần khác anh lừa dối chị. Chị bị “thủng lưới” quá nhiều lần nên chẳng còn sức để làm thủ môn cho cuộc hôn nhân mình chọn, đành buông xuôi tới đâu thì tới. Chị cũng chẳng muốn ly hôn vì nghĩ đàn ông trên đời này làm gì có người chung thủy, rằng chồng chị cũng không ngoại lệ.

Tôi hiểu vì sao phần lớn phụ nữ bị chồng phản bội lại không làm gì chồng mình, giống như dì tôi chỉ biết khóc, chỉ biết tự trách mình, còn có người không thể kiềm chế thì đánh ghen giống như những gì xã hội nhìn thấy. Bởi vì làm vậy họ mới có thể tha thứ cho chồng, cũng chỉ khi đánh đồng tất cả đàn ông với nhau thì phụ nữ mới tìm được cảm giác cân bằng hay đúng hơn là không còn quá mặc cảm đau khổ vì được đồng cảm cũng bởi “đàn ông nào chẳng vậy ”!!!

Thật ra ngoại tình không phải là bản tính đặc quyền của đàn ông bởi nếu đúng vậy thì tại sao chúng ta phải cấm, phải giữ mà không để các anh cứ thoải mái với tình ngoài? Xin đừng đổ lỗi, hay định tội cho đàn ông như kiểu đã rồi, vì làm vậy chẳng khác nào bạn cho rằng tất cả đàn ông đều có quyền làm tổn thương bạn.

Đừng tìm bất kỳ lý do gì để ngụy biện cho hành động của người đang làm mình tổn thương vì lâu ngày cảm xúc sẽ bị chai sạn, bạn sẽ không còn tin vào giá trị của bản thân, nó âm ỉ, dai dẳng như bóng ma bao trùm lên cuộc đời bạn.

Dì tôi không chịu được cảnh đi về sớm tối của dượng nên đã ly hôn khi vừa bước qua tuổi 37, rồi dì ở vậy đến khi chọn gửi gắm đời mình ở chốn thiền môn. Những bạn bè của tôi có đứa vẫn còn đang vật vã trước khung thành hôn nhân, cũng có đứa đã bỏ cuộc, nhưng nỗi đau thì chẳng thể nào phai nhạt.

Phụ nữ sẽ không bao giờ có thể quản thức được một người đàn ông và ngược lại. Một khi anh ta muốn, anh ta sẽ luôn tìm cơ hội. Một khi ai đó không còn quý trọng hôn nhân thì bạn có cố sức bảo vệ cũng chỉ được “tày gang”. Vậy có đáng chăng khi bạn cứ giữ chặt cái khung thành hôn nhân trong khi bản thân mình lại đớn đau trong bất hạnh?

Đừng hô biến bản thân thành “cô thủ môn tội nghiệp” chỉ lo giữ khung thành, có chăng bạn nên giữ lấy lòng tự trọng của chính mình để khi hôn nhân vấp ngã bạn còn biết cách đứng lên, đối mặt và bước tiếp.

MIA

Ngày đó, gia đình tôi sống cạnh một khách sạn lớn của tỉnh. Hằng ngày, khi trời vừa chập tối, những cánh đàn ông – đủ mọi thành phần với nét mặt luôn rạng rỡ khệ nệ bước vào nhà hàng trong khách sạn với bàn ăn và dàn âm thanh đã đặt sẵn.

Tiếng hát cất lên cùng tiếng cười khúc khích của các cô tiếp viên khiến bầu không khí của cả xóm thêm náo nhiệt. Lúc đó, chúng tôi còn rất trẻ, chẳng biết chuyện gì đang xảy ra, chỉ biết mỗi lần khách đến là một lần xóm tôi được rộn ràng, mở hội.

Có lần, dượng tôi ở cùng nhà cũng qua tham gia vì có các sếp ở trên mời. Tôi đứng lặng ở một góc nhà nhìn dì lặng lẽ khóc, dì khóc vì chồng mình cũng giống như người ta, khóc vì không cản ông lại được, khóc cho đứa con còn đỏ hỏn trên tay và khóc cho những phận đời phụ nữ lang bạt, kiếm tiềm trong niềm vui của kẻ khác.

Không biết bao lần tôi chứng kiến những trận cãi vã, đánh ghen với các cô tiếp viên không an phận. Son phấn nhòe nhoẹt, tóc rối và tiếng chửi bới vang vọng cả một xóm lao động nghèo, ai nhìn cũng xót cho những người đàn bà, chẳng ai để ý đến các ông chồng đang vội vã lên xe ra về từ lúc nào không hay. Chỉ có những người đàn bà là bận tâm đổ lỗi cho nhau như một lẽ thường tình. Họ ra sức giành lại gia đình, trơ gan để chống chọi kẻ xấu, và để dằn mặt những người đàn bà khác tránh xa đàn ông có vợ.

Hình ảnh đó khiến tôi liên tưởng đến những thủ môn trong các trận đấu bóng đá – người mất nhiều công sức để bảo vệ khung thành của đội mình. Họ ra sức bảo vệ cầu môn hết lần này đến lần khác, có lần bị thủng lưới trong vô vọng, có khi thì may mắn giữ được khung thành, có khi bị ghi bàn nhưng chung cuộc vẫn làm nên chiến thắng. Chẳng ai biết tỉ số là bao nhiêu cho đến khi hồi banh kết thúc.

Mấy hôm trước, tôi gặp lại một người chị từng học nấu ăn chung. Chị bảo đã nhờ thám tử tìm ra được cô bồ của chồng. Chị nắm trong tay tất cả bằng chứng và sẽ đến chỗ làm của cô ấy để nói cho mọi người biết nếu cô ấy không chấp nhận buông tay. Đây là lần thứ 4 trong vòng 2 năm chị đối phó với những cô bồ nhí của chồng mình. Chị trở thành thủ môn không phải trên sân bóng mà trong chính cuộc hôn nhân không trọn vẹn của mình. Chị bảo chị hạnh phúc vì giữ được chồng nhưng lại luôn sống trong lo sợ, ám ảnh, không có lúc nào chị yên tâm.

Giữa một xã hội hiện đại văn minh, chúng ta vẫn ai nấy không khỏi khiếp sợ, rùng mình trước những trận đòn ghen giống như thời phong kiến. Bởi ngày nay không thiếu những người đàn bà như chị, chấp nhận sống trong khổ sở, tìm kiếm hy vọng là chồng sẽ quay về, dù không còn tình yêu thì cũng còn tình nghĩa, “của bà thì không ai được lấy” nên các chị nhất quyết lập kế đánh ghen, bắt tại trận rồi quay phim chụp ảnh, ép chồng chia tay với bồ hay dằn mặt cả hai để không còn ai dám tái phạm.

Tình yêu từ khi nào lại trở thành trò chơi may rủi, trốn tìm. Anh hờ hững chẳng màng đến vợ con ở nhà đang mòn mỏi đợi cơm. Tự khi nào hai tiếng gia đình hay hôn nhân trở nên mặn đắng. Sao ta không vì chút trân quý để yêu thương, thắm tình đậm nghĩa mà lại dày vò nhau trong biển khổ của cuộc đời?

Đàn bà lấy cớ đánh ghen để giữ chồng, giữ cha cho con. Còn đàn ông thì lẽ thường tình ít người chịu buông bỏ gia đình, dù anh đi ngược về xuôi thì gia đình cũng là lựa chọn an toàn. Trăm ngã đi ta biết chọn ngã nào cho vẹn tròn hạnh phúc? Một khi lòng người đổi thay thì chỉ một lối đi về cũng không dễ dàng. Một khi đàn bà chịu thỏa hiệp thì chẳng anh đàn ông nào muốn ly hôn, vì được nhiều hơn mất. Có điều chúng ta không chỉ cần hôn nhân mà còn cần một cuộc hôn nhân hạnh phúc, nhưng dường như điều đó quá phù phiếm một khi người kia còn chưa chịu tu tâm dưỡng tính.

Có chị gửi thư cho tôi và tâm sự, đã nhiều lần chị cố tha thứ cho anh nhưng hết lần này đến lần khác anh lừa dối chị. Chị bị “thủng lưới” quá nhiều lần nên chẳng còn sức để làm thủ môn cho cuộc hôn nhân mình chọn, đành buông xuôi tới đâu thì tới. Chị cũng chẳng muốn ly hôn vì nghĩ đàn ông trên đời này làm gì có người chung thủy, rằng chồng chị cũng không ngoại lệ.

Tôi hiểu vì sao phần lớn phụ nữ bị chồng phản bội lại không làm gì chồng mình, giống như dì tôi chỉ biết khóc, chỉ biết tự trách mình, còn có người không thể kiềm chế thì đánh ghen giống như những gì xã hội nhìn thấy. Bởi vì làm vậy họ mới có thể tha thứ cho chồng, cũng chỉ khi đánh đồng tất cả đàn ông với nhau thì phụ nữ mới tìm được cảm giác cân bằng hay đúng hơn là không còn quá mặc cảm đau khổ vì được đồng cảm cũng bởi “đàn ông nào chẳng vậy ”!!!

Thật ra ngoại tình không phải là bản tính đặc quyền của đàn ông bởi nếu đúng vậy thì tại sao chúng ta phải cấm, phải giữ mà không để các anh cứ thoải mái với tình ngoài? Xin đừng đổ lỗi, hay định tội cho đàn ông như kiểu đã rồi, vì làm vậy chẳng khác nào bạn cho rằng tất cả đàn ông đều có quyền làm tổn thương bạn.

Đừng tìm bất kỳ lý do gì để ngụy biện cho hành động của người đang làm mình tổn thương vì lâu ngày cảm xúc sẽ bị chai sạn, bạn sẽ không còn tin vào giá trị của bản thân, nó âm ỉ, dai dẳng như bóng ma bao trùm lên cuộc đời bạn.

Dì tôi không chịu được cảnh đi về sớm tối của dượng nên đã ly hôn khi vừa bước qua tuổi 37, rồi dì ở vậy đến khi chọn gửi gắm đời mình ở chốn thiền môn. Những bạn bè của tôi có đứa vẫn còn đang vật vã trước khung thành hôn nhân, cũng có đứa đã bỏ cuộc, nhưng nỗi đau thì chẳng thể nào phai nhạt.

Phụ nữ sẽ không bao giờ có thể quản thức được một người đàn ông và ngược lại. Một khi anh ta muốn, anh ta sẽ luôn tìm cơ hội. Một khi ai đó không còn quý trọng hôn nhân thì bạn có cố sức bảo vệ cũng chỉ được “tày gang”. Vậy có đáng chăng khi bạn cứ giữ chặt cái khung thành hôn nhân trong khi bản thân mình lại đớn đau trong bất hạnh?

Đừng hô biến bản thân thành “cô thủ môn tội nghiệp” chỉ lo giữ khung thành, có chăng bạn nên giữ lấy lòng tự trọng của chính mình để khi hôn nhân vấp ngã bạn còn biết cách đứng lên, đối mặt và bước tiếp.

MIA

LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN CHÍNH MÌNH

Có những người luôn xuất hiện khi người khác cần. Họ lắng nghe, chăm sóc, hỗ trợ cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa cho mọi người xung quanh. Họ quen với việc cho đi đến mức đôi khi không còn nhận ra mình đã quá mệt. Nhưng khi ở một mình, họ thường cảm thấy trống...

TRẠNG THÁI “LIẾM VẾT THƯƠNG” TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN

Trong tự nhiên, sau khi thoát khỏi nguy hiểm, nhiều loài động vật sẽ tìm nơi trú ẩn, nằm im, run cơ thể hoặc liếm vết thương của mình. Hành vi này không chỉ là chăm sóc cơ thể mà còn là cách hệ thần kinh quay trở về trạng thái an toàn sau sinh tồn. Trong trị liệu sang...

NHỮNG MẤT MÁT KHÔNG ĐƯỢC PHÉP BUỒN

Có những nỗi đau trong cuộc đời không chỉ đến từ sự mất mát, mà còn đến từ việc một người chưa bao giờ được phép buồn vì mất mát đó. Trong sang chấn gia đình, đặc biệt khi mất cha mẹ hoặc người thân quan trọng từ sớm, nhiều người không có cơ hội để thật sự đau buồn,...

HIỂU VỀ PHÂN LY TRONG SANG CHẤN PHỨC HỢP

Sang chấn phức hợp là trạng thái tổn thương tâm lý kéo dài do một người phải trải qua những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại như bạo hành, bỏ rơi, lạm dụng hoặc sống trong môi trường thiếu an toàn trong thời gian dài. Một trong những cơ chế tâm lý phổ biến xuất hiện...

LÀN DA KHÔNG BIẾT NÓI, NHƯNG CƠ THỂ THÌ NHỚ

Nhiều người sống với các bệnh ngoài da trong nhiều năm thường chỉ nghĩ rằng đó là vấn đề dị ứng, miễn dịch hoặc cơ địa. Nhưng trong thực tế, cơ thể không bao giờ hoạt động tách rời khỏi cảm xúc và hệ thần kinh. Với những người từng trải qua sang chấn kéo dài, đặc biệt...

XÂM HẠI – NỖI ĐAU BỊ BỎ QUÊN TRONG CƠ THỂ

Xâm hại không chỉ là một sự kiện đã xảy ra trong quá khứ. Với nhiều người sống sót sau sang chấn kéo dài, đặc biệt là xâm hại thời thơ ấu hoặc bạo lực lặp đi lặp lại trong các mối quan hệ thân mật, nỗi đau ấy tiếp tục tồn tại trong cơ thể như một ký ức chưa bao giờ...

CPTSD VÀ ĐAU MÃN TÍNH Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì sang chấn không phải lúc nào cũng biểu hiện qua cảm xúc rõ rệt. Nhiều người đàn ông lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, kiểm soát bản thân và không được “yếu đuối”....

KHI BẠN SINH TỒN TRONG ĐÈ NÉN VÀ BÙNG NỔ CAM XÚC

​Nhiều người sống với CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không thực sự cảm thấy mình đang “sống”, mà giống như đang cố sinh tồn qua từng ngày. Một trong những đặc điểm phổ biến của CPTSD là sự dao động giữa hai trạng thái tưởng chừng đối lập: đè nén cảm...

KHI SANG CHẤN BIỂU HIỆN QUA CƠN ĐAU Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì biểu hiện của sang chấn không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới dạng buồn bã, hoảng loạn hay khóc lóc. Nhiều nam giới lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, chịu đựng và...

SANG CHẤN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI ĐAU, VIÊM MẠN TÍNH

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý mà còn có tác động sâu sắc lên cơ thể sinh học. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học và miễn dịch học cho thấy sang chấn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mạn tính và...

CHA MẸ CÀNG BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ CÀNG THƯƠNG VÀ BẢO VỆ

Một trong những điều khiến nhiều người khó hiểu nhất trong sang chấn thời thơ ấu là: tại sao một đứa trẻ bị đánh đập, sỉ nhục hoặc làm tổn thương lại vẫn yêu thương, bênh vực và bảo vệ chính cha mẹ của mình? Nhiều người nhìn từ bên ngoài có thể nghĩ rằng đứa trẻ...

NHỮNG ĐỨA TRẺ BỊ BẠO HÀNH ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Không phải mọi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực đều mang vết thương giống nhau. Với những đứa trẻ liên tục bị đánh đập, đe dọa, chứng kiến bạo lực nghiêm trọng hoặc sống trong nỗi sợ rằng mình có thể bị bỏ rơi, bị giết hay không thể sống sót, hệ thần kinh của các em...

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN CHÍNH MÌNH

Có những người luôn xuất hiện khi người khác cần. Họ lắng nghe, chăm sóc, hỗ trợ cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa cho mọi người xung quanh. Họ quen với việc cho đi đến mức đôi khi không còn nhận ra mình đã quá mệt. Nhưng khi ở một mình, họ thường cảm thấy trống...

TRẠNG THÁI “LIẾM VẾT THƯƠNG” TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN

Trong tự nhiên, sau khi thoát khỏi nguy hiểm, nhiều loài động vật sẽ tìm nơi trú ẩn, nằm im, run cơ thể hoặc liếm vết thương của mình. Hành vi này không chỉ là chăm sóc cơ thể mà còn là cách hệ thần kinh quay trở về trạng thái an toàn sau sinh tồn. Trong trị liệu sang...

NHỮNG MẤT MÁT KHÔNG ĐƯỢC PHÉP BUỒN

Có những nỗi đau trong cuộc đời không chỉ đến từ sự mất mát, mà còn đến từ việc một người chưa bao giờ được phép buồn vì mất mát đó. Trong sang chấn gia đình, đặc biệt khi mất cha mẹ hoặc người thân quan trọng từ sớm, nhiều người không có cơ hội để thật sự đau buồn,...

HIỂU VỀ PHÂN LY TRONG SANG CHẤN PHỨC HỢP

Sang chấn phức hợp là trạng thái tổn thương tâm lý kéo dài do một người phải trải qua những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại như bạo hành, bỏ rơi, lạm dụng hoặc sống trong môi trường thiếu an toàn trong thời gian dài. Một trong những cơ chế tâm lý phổ biến xuất hiện...

LÀN DA KHÔNG BIẾT NÓI, NHƯNG CƠ THỂ THÌ NHỚ

Nhiều người sống với các bệnh ngoài da trong nhiều năm thường chỉ nghĩ rằng đó là vấn đề dị ứng, miễn dịch hoặc cơ địa. Nhưng trong thực tế, cơ thể không bao giờ hoạt động tách rời khỏi cảm xúc và hệ thần kinh. Với những người từng trải qua sang chấn kéo dài, đặc biệt...

XÂM HẠI – NỖI ĐAU BỊ BỎ QUÊN TRONG CƠ THỂ

Xâm hại không chỉ là một sự kiện đã xảy ra trong quá khứ. Với nhiều người sống sót sau sang chấn kéo dài, đặc biệt là xâm hại thời thơ ấu hoặc bạo lực lặp đi lặp lại trong các mối quan hệ thân mật, nỗi đau ấy tiếp tục tồn tại trong cơ thể như một ký ức chưa bao giờ...

CPTSD VÀ ĐAU MÃN TÍNH Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì sang chấn không phải lúc nào cũng biểu hiện qua cảm xúc rõ rệt. Nhiều người đàn ông lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, kiểm soát bản thân và không được “yếu đuối”....

KHI BẠN SINH TỒN TRONG ĐÈ NÉN VÀ BÙNG NỔ CAM XÚC

​Nhiều người sống với CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không thực sự cảm thấy mình đang “sống”, mà giống như đang cố sinh tồn qua từng ngày. Một trong những đặc điểm phổ biến của CPTSD là sự dao động giữa hai trạng thái tưởng chừng đối lập: đè nén cảm...

KHI SANG CHẤN BIỂU HIỆN QUA CƠN ĐAU Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì biểu hiện của sang chấn không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới dạng buồn bã, hoảng loạn hay khóc lóc. Nhiều nam giới lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, chịu đựng và...

SANG CHẤN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI ĐAU, VIÊM MẠN TÍNH

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý mà còn có tác động sâu sắc lên cơ thể sinh học. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học và miễn dịch học cho thấy sang chấn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mạn tính và...

CHA MẸ CÀNG BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ CÀNG THƯƠNG VÀ BẢO VỆ

Một trong những điều khiến nhiều người khó hiểu nhất trong sang chấn thời thơ ấu là: tại sao một đứa trẻ bị đánh đập, sỉ nhục hoặc làm tổn thương lại vẫn yêu thương, bênh vực và bảo vệ chính cha mẹ của mình? Nhiều người nhìn từ bên ngoài có thể nghĩ rằng đứa trẻ...

NHỮNG ĐỨA TRẺ BỊ BẠO HÀNH ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Không phải mọi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực đều mang vết thương giống nhau. Với những đứa trẻ liên tục bị đánh đập, đe dọa, chứng kiến bạo lực nghiêm trọng hoặc sống trong nỗi sợ rằng mình có thể bị bỏ rơi, bị giết hay không thể sống sót, hệ thần kinh của các em...

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...