NHỮNG NGÃ ĐỜI VÀ THÂN PHẬN

NHỮNG NGÃ ĐỜI VÀ THÂN PHẬN

 

Mỗi ngày chúng ta đi qua rất nhiều con đường, lướt qua biết bao nhiêu gương mặt người và thân phận. Có bao giờ bạn đặt câu hỏi rằng, tất cả chúng ta sẽ giống và khác nhau ở điều gì không?

Phải chăng chỉ là chuyện một người sống trong sự xôn xao, xô bồ của chốn thị thành, người kia yên ả trong những góc vườn tược xanh mát. 

Một người sống trong nhung lụa, ấm êm, dư dả từ thuở lọt lòng; người kia vất vả, lao đao, chưa ăn hết bữa cơm này đã phải lo bữa kế tiếp. 

Một người hạnh phúc, may mắn đến không ngừng, người kia cứ cùng quẩn trong liên tiếp những tai ương…

Một chiều mưa tầm tã, cô nhận được tin con gái nhảy lầu tự vẫn. Hai mươi hai tuổi, em chìm đắm trong mối tình với một kẻ không ra gì và bị phụ bạc. Mất phương hướng. Thất vọng. Trầm cảm vì không thể tha thứ cho bản thân. Cuối cùng, em kết thúc cuộc sống của chính mình một cách nông nỗi, bỏ mặc bao nhiêu yêu thương, hy sinh của mẹ. Em không bao giờ biết được rằng, nước mắt rơi xuống vì em ngày tang lễ kia và cả sau này nữa, sẽ không bao giờ có lấy một giọt nào từ kẻ sở khanh ấy. Em nằm tức tưởi trong lòng đất lạnh cùng với trái tim đang vỡ vụn từng giờ, từng ngày của mẹ. Có đáng không?

Hắn nằm đó. Bất động. Não chết. Mắt chớp chớp vô hồn. Bây giờ hắn chẳng thể khác hơn một cái cây. Hắn không biết được hôm nay thứ gì sẽ chui tọt qua cổ họng để nuôi tấm thân đã trở nên vô dụng của mình. Hắn không thể biết được ba mẹ, vợ con mình đang phải gánh gồng và tuyệt vọng ra làm sao vào cái ngày hắn gặp tai nạn do uống rượu say khướt mà vẫn hùng hổ lái xe về nhà. Hắn không chết. Gia đình hắn lại càng không nỡ để hắn chết. Dù sự thật là hắn đã chết hơn nửa con người rồi. Một gia đình đã vì cơn say vô tiền khoáng hậu ấy mà túng quẫn, mà ly tan. 

Anh ấy rất giàu có. Và đó là kết quả của một chuỗi ngày làm việc cật lực, quên ăn, mất ngủ. Sự nghiệp thăng tiến, cơ ngơi hoành tráng. Vạn ánh mắt ngưỡng mộ, nghìn cái miệng ganh tỵ. Ngày anh ấy tự hào về việc mình có thể mua mọi thứ mà không cần quan tâm đến giá cả đến sớm hơn anh ấy kì vọng. Anh ấy học được rất nhiều điều từ cuộc đời này để thành công, để có được rất nhiều vật chất lấp lánh, đắt giá nhất trên đời. Nhưng cuối cùng, vẫn có một thứ anh không bao giờ mua được bằng sự giàu có của mình, và anh tuyệt vọng vung tiền vào nó – một chiếc giường bệnh trắng toát đầy mùi thuốc sát trùng, nhưng mãi mãi anh không bao giờ tìm lại được sức khỏe đã mất đi.

Cô bé được chẩn đoán mắc phải một căn bệnh hiểm nghèo. Tám tuổi, em bắt đầu ra vào bệnh viện như mỗi ngày người ta đi chợ, nặng nhọc trong những lần truyền máu, thải độc. Ấy vậy mà, người ta chỉ nhìn thấy ở em những nụ cười rất thơ ngây, tươi rói trên những con thú, bông hoa em cặm cụi kết từ hạt cườm để phụ mẹ ba một phần viện phí. Sau mỗi đợt ra viện, em lại cặm cụi học hành, tự giác và rất hạnh phúc. Sự kiên trì chiến đấu của em khiến người khác nể phục. Người ta tiên liệu về đời sống của em để gia đình chuẩn bị tinh thần. Tám năm nữa đã trôi qua như một kì tích, em vẫn đang làm đầy sự có mặt của mình trong thế giới này bằng rất nhiều màu sắc và tình yêu thương. 

Những số phận, những hoàn cảnh, những cách lựa chọn của họ trong cuộc sống sẽ cho chúng ta đáp án cho câu hỏi: con người chúng ta hơn nhau ở điều gì? 

Giàu có? Sung túc?

Học thức? Trình độ?

Bạn bè?  Tình yêu? 

Chồng? Vợ?

Tất cả đều đúng, nhưng đều không đúng.

Người ta có thể ganh đua và chiến thắng nhau trong mọi lĩnh vực, mọi khía cạnh. Nhưng trong hệ quy chiếu sức khỏe và thời gian, con người đều sẽ trắng tay như nhau cả. 

Sống ở trên đời này, suy cho cùng chúng ta chỉ hơn nhau ở HƠI THỞ mà thôi.

Và phải là một hơi thở trọn vẹn, tràn đầy sức sống.

Mọi chuyện trên đời này đều có thể thay đổi vì con người là một biến số, nhưng để có thể biến chuyện khó khăn thành thuận lợi, con người cần có hơi thở khỏe mạnh như một ẩn số cho sự thành công, hạnh phúc của mình.  

Giữ gìn hơi thở của mình và có trách nhiệm với nó bởi khi trưởng thành, hơi thở của bạn đã không chỉ quan trọng với riêng bản thân mình nữa.

LẠC NHIÊN

Mỗi ngày chúng ta đi qua rất nhiều con đường, lướt qua biết bao nhiêu gương mặt người và thân phận. Có bao giờ bạn đặt câu hỏi rằng, tất cả chúng ta sẽ giống và khác nhau ở điều gì không?

Phải chăng chỉ là chuyện một người sống trong sự xôn xao, xô bồ của chốn thị thành, người kia yên ả trong những góc vườn tược xanh mát. 

Một người sống trong nhung lụa, ấm êm, dư dả từ thuở lọt lòng; người kia vất vả, lao đao, chưa ăn hết bữa cơm này đã phải lo bữa kế tiếp. 

Một người hạnh phúc, may mắn đến không ngừng, người kia cứ cùng quẩn trong liên tiếp những tai ương…

Một chiều mưa tầm tã, cô nhận được tin con gái nhảy lầu tự vẫn. Hai mươi hai tuổi, em chìm đắm trong mối tình với một kẻ không ra gì và bị phụ bạc. Mất phương hướng. Thất vọng. Trầm cảm vì không thể tha thứ cho bản thân. Cuối cùng, em kết thúc cuộc sống của chính mình một cách nông nỗi, bỏ mặc bao nhiêu yêu thương, hy sinh của mẹ. Em không bao giờ biết được rằng, nước mắt rơi xuống vì em ngày tang lễ kia và cả sau này nữa, sẽ không bao giờ có lấy một giọt nào từ kẻ sở khanh ấy. Em nằm tức tưởi trong lòng đất lạnh cùng với trái tim đang vỡ vụn từng giờ, từng ngày của mẹ. Có đáng không?

Hắn nằm đó. Bất động. Não chết. Mắt chớp chớp vô hồn. Bây giờ hắn chẳng thể khác hơn một cái cây. Hắn không biết được hôm nay thứ gì sẽ chui tọt qua cổ họng để nuôi tấm thân đã trở nên vô dụng của mình. Hắn không thể biết được ba mẹ, vợ con mình đang phải gánh gồng và tuyệt vọng ra làm sao vào cái ngày hắn gặp tai nạn do uống rượu say khướt mà vẫn hùng hổ lái xe về nhà. Hắn không chết. Gia đình hắn lại càng không nỡ để hắn chết. Dù sự thật là hắn đã chết hơn nửa con người rồi. Một gia đình đã vì cơn say vô tiền khoáng hậu ấy mà túng quẫn, mà ly tan. 

Anh ấy rất giàu có. Và đó là kết quả của một chuỗi ngày làm việc cật lực, quên ăn, mất ngủ. Sự nghiệp thăng tiến, cơ ngơi hoành tráng. Vạn ánh mắt ngưỡng mộ, nghìn cái miệng ganh tỵ. Ngày anh ấy tự hào về việc mình có thể mua mọi thứ mà không cần quan tâm đến giá cả đến sớm hơn anh ấy kì vọng. Anh ấy học được rất nhiều điều từ cuộc đời này để thành công, để có được rất nhiều vật chất lấp lánh, đắt giá nhất trên đời. Nhưng cuối cùng, vẫn có một thứ anh không bao giờ mua được bằng sự giàu có của mình, và anh tuyệt vọng vung tiền vào nó – một chiếc giường bệnh trắng toát đầy mùi thuốc sát trùng, nhưng mãi mãi anh không bao giờ tìm lại được sức khỏe đã mất đi.

Cô bé được chẩn đoán mắc phải một căn bệnh hiểm nghèo. Tám tuổi, em bắt đầu ra vào bệnh viện như mỗi ngày người ta đi chợ, nặng nhọc trong những lần truyền máu, thải độc. Ấy vậy mà, người ta chỉ nhìn thấy ở em những nụ cười rất thơ ngây, tươi rói trên những con thú, bông hoa em cặm cụi kết từ hạt cườm để phụ mẹ ba một phần viện phí. Sau mỗi đợt ra viện, em lại cặm cụi học hành, tự giác và rất hạnh phúc. Sự kiên trì chiến đấu của em khiến người khác nể phục. Người ta tiên liệu về đời sống của em để gia đình chuẩn bị tinh thần. Tám năm nữa đã trôi qua như một kì tích, em vẫn đang làm đầy sự có mặt của mình trong thế giới này bằng rất nhiều màu sắc và tình yêu thương. 

Những số phận, những hoàn cảnh, những cách lựa chọn của họ trong cuộc sống sẽ cho chúng ta đáp án cho câu hỏi: con người chúng ta hơn nhau ở điều gì? 

Giàu có? Sung túc?

Học thức? Trình độ?

Bạn bè?  Tình yêu? 

Chồng? Vợ?

Tất cả đều đúng, nhưng đều không đúng.

Người ta có thể ganh đua và chiến thắng nhau trong mọi lĩnh vực, mọi khía cạnh. Nhưng trong hệ quy chiếu sức khỏe và thời gian, con người đều sẽ trắng tay như nhau cả. 

Sống ở trên đời này, suy cho cùng chúng ta chỉ hơn nhau ở HƠI THỞ mà thôi.

Và phải là một hơi thở trọn vẹn, tràn đầy sức sống.

Mọi chuyện trên đời này đều có thể thay đổi vì con người là một biến số, nhưng để có thể biến chuyện khó khăn thành thuận lợi, con người cần có hơi thở khỏe mạnh như một ẩn số cho sự thành công, hạnh phúc của mình.  

Giữ gìn hơi thở của mình và có trách nhiệm với nó bởi khi trưởng thành, hơi thở của bạn đã không chỉ quan trọng với riêng bản thân mình nữa.

LẠC NHIÊN

KHI MẸ KHÔNG BÊNH VỰC CON GÁI

Trong nhiều gia đình Việt Nam, mối quan hệ mẹ – con gái mang theo một nghịch lý đau đớn: người mẹ yêu con, hy sinh vì con, nhưng lại không thể hoặc không dám bênh vực con khi con bị tổn thương. Hiện tượng này không đơn thuần là vấn đề cá nhân hay thiếu tình thương, mà...

KHI NỖI ĐAU ĐƯỢC GIỮ KÍN, CƠ THỂ NÓI THAY

  Không phải mọi sang chấn hay đau đớn đều được kể bằng lời. Trên thực tế, nhiều sang chấn – đặc biệt là sang chấn phát triển, sang chấn gắn bó và những trải nghiệm gắn liền với xấu hổ hoặc bất lực – thường được giữ kín, không phải vì cá nhân “không muốn nói”, mà...

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

NỖI SỢ KHI BẢN THÂN MÌNH HẠNH PHÚC

Có một nỗi sợ rất âm thầm nhưng dai dẳng: nỗi sợ khi bản thân mình hạnh phúc. Không phải vì hạnh phúc là điều xấu, mà vì với nhiều người, hạnh phúc đi kèm cảm giác tội lỗi. Họ lớn lên trong những hoàn cảnh mà nỗi đau của người thân hiện diện quá rõ ràng: một người ông...

PHÍA SAU MỘT “NỮ CƯỜNG NHÂN”… LÀ MỘT NGƯỜI ĐÀN ÔNG KÉM NĂNG LỰC, KHÔNG HIỆN DIỆN

Hình ảnh “nữ cường nhân” thường được ca ngợi như biểu tượng của bản lĩnh, tự lập và chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, trong nhiều bối cảnh gia đình và quan hệ, phía sau sự mạnh mẽ ấy lại là một khoảng trống: một người đàn ông kém năng lực, không hiện diện, hoặc không đảm...

NGƯỜI TRỞ VỀ TỪ CÕI CHẾT: NHỮNG THAY ĐỔI TÂM LÝ SAU TRẢI NGHIỆM CẬN TỬ

Những người từng trải qua trải nghiệm cận tử hiếm khi quay trở lại cuộc sống với cùng một cấu trúc tâm lý như trước. Dù nguyên nhân là tai nạn, bệnh nặng hay một khủng hoảng sinh tồn nghiêm trọng, việc đối diện trực tiếp với ranh giới sống – chết tạo ra một sự tái tổ...

TẠI SAO NGƯỜI BỊ SO SÁNH THỜI THƠ ẤU DỄ YÊU TRONG BẤT AN

Những người lớn lên trong môi trường thường xuyên bị so sánh — với anh chị em, với người khác, hoặc với những chuẩn mực ngầm về “đứa trẻ tốt hơn” — rất dễ mang theo một kiểu yêu đầy bất an khi trưởng thành. Bất an này không phải do họ thiếu khả năng yêu, mà vì hệ...

YÊU AI CŨNG KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Với nhiều người, cảm giác “mình không đủ, mình thua kém người khác” không xuất hiện một cách ngẫu nhiên trong các mối quan hệ trưởng thành. Nó thường bắt nguồn từ những trải nghiệm rất sớm, khi họ lớn lên trong môi trường bị so sánh — với anh chị em trong gia đình,...

SAU KHI RỜI NGƯỜI ÁI KỶ, VÌ SAO VẪN NHỚ VÀ QUAY LẠI

Việc rời khỏi một mối quan hệ mang tính ái kỷ không đồng nghĩa với việc cảm xúc chấm dứt. Trên thực tế, nhiều người trải nghiệm một nghịch lý đau đớn: dù đã rời đi vì bị tổn thương, họ vẫn nhớ, vẫn khao khát và đôi khi quay lại. Hiện tượng này không phản ánh sự yếu...

VÌ SAO NGƯỜI BỊ ÁI KỶ THU HÚT VÀ KHÓ RỜI ĐI

Những người ở lại lâu trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ thường không phải vì họ “yếu đuối”, “thiếu hiểu biết” hay “mù quáng vì tình”. Ngược lại, rất nhiều người trong số họ nhạy cảm, có khả năng đồng cảm cao và quen chịu trách nhiệm cảm xúc từ sớm. Chính những đặc...

NGƯỜI ÁI KỶ CHỈ RỜI KHỎI BẠN KHI BẠN KHÔNG CÒN KHẢ NĂNG LỢI DỤNG

Trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ cao, sự rời đi hiếm khi xảy ra vì hết tình cảm hay vì xung đột không thể giải quyết. Thay vào đó, sự đứt gãy thường xuất hiện khi đối phương không còn đáp ứng được chức năng điều tiết, nâng đỡ hoặc phục vụ cho nhu cầu tâm lý của...

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI MẸ KHÔNG BÊNH VỰC CON GÁI

Trong nhiều gia đình Việt Nam, mối quan hệ mẹ – con gái mang theo một nghịch lý đau đớn: người mẹ yêu con, hy sinh vì con, nhưng lại không thể hoặc không dám bênh vực con khi con bị tổn thương. Hiện tượng này không đơn thuần là vấn đề cá nhân hay thiếu tình thương, mà...

KHI NỖI ĐAU ĐƯỢC GIỮ KÍN, CƠ THỂ NÓI THAY

  Không phải mọi sang chấn hay đau đớn đều được kể bằng lời. Trên thực tế, nhiều sang chấn – đặc biệt là sang chấn phát triển, sang chấn gắn bó và những trải nghiệm gắn liền với xấu hổ hoặc bất lực – thường được giữ kín, không phải vì cá nhân “không muốn nói”, mà...

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

RỐI LOẠN ĂN UỐNG – HÀNH VI TỰ ĐIỀU HÒA THAY THẾ

  Rối loạn ăn uống không đơn thuần là vấn đề liên quan đến thực phẩm hay hình thể, mà là một hình thức tự điều hòa thay thế (substitute self-regulation) khi cá nhân thiếu các nguồn lực điều hòa cảm xúc và thần kinh an toàn. Trong nhiều trường hợp lâm sàng, rối...

QUAN SÁT CASE LÂM SÀNG VÀ NHỮNG RỦI RO TRONG ĐÀO TẠO

Trong đào tạo tâm lý học, việc cho sinh viên quan sát ca trị liệu thường được xem là một hình thức học tập thực tế quan trọng. Tuy nhiên, khi sinh viên hệ cử nhân hoặc thạc sĩ chưa được đào tạo bài bản về sang chấn lại được ngồi nghe hoặc quan sát các case raw trauma...

NỖI SỢ KHI BẢN THÂN MÌNH HẠNH PHÚC

Có một nỗi sợ rất âm thầm nhưng dai dẳng: nỗi sợ khi bản thân mình hạnh phúc. Không phải vì hạnh phúc là điều xấu, mà vì với nhiều người, hạnh phúc đi kèm cảm giác tội lỗi. Họ lớn lên trong những hoàn cảnh mà nỗi đau của người thân hiện diện quá rõ ràng: một người ông...

PHÍA SAU MỘT “NỮ CƯỜNG NHÂN”… LÀ MỘT NGƯỜI ĐÀN ÔNG KÉM NĂNG LỰC, KHÔNG HIỆN DIỆN

Hình ảnh “nữ cường nhân” thường được ca ngợi như biểu tượng của bản lĩnh, tự lập và chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, trong nhiều bối cảnh gia đình và quan hệ, phía sau sự mạnh mẽ ấy lại là một khoảng trống: một người đàn ông kém năng lực, không hiện diện, hoặc không đảm...

NGƯỜI TRỞ VỀ TỪ CÕI CHẾT: NHỮNG THAY ĐỔI TÂM LÝ SAU TRẢI NGHIỆM CẬN TỬ

Những người từng trải qua trải nghiệm cận tử hiếm khi quay trở lại cuộc sống với cùng một cấu trúc tâm lý như trước. Dù nguyên nhân là tai nạn, bệnh nặng hay một khủng hoảng sinh tồn nghiêm trọng, việc đối diện trực tiếp với ranh giới sống – chết tạo ra một sự tái tổ...

NHỮNG NGƯỜI HAY ĐI CỨU RỖI…

Những người hay đi cứu rỗi thường được nhìn nhận là hiền lành, tử tế, biết thương người và rất nhạy cảm với nỗi đau của người khác. Họ dễ lắng nghe, dễ đồng cảm, dễ đặt mình vào vị trí của người đối diện. Khi ai đó gặp khủng hoảng, họ là người ở lại lâu nhất; khi...

ĐỨA TRẺ ĐƯỢC DẠY PHẢI HIỀN LÀNH, PHẢI THA THỨ, PHẢI “KỆ HỌ ĐI”

Có những đứa trẻ lớn lên với những lời dạy nghe rất đúng: phải hiền lành, phải biết tha thứ, giúp người rồi sẽ nhận lại điều tốt đẹp, đừng để bụng, kệ họ đi. Những lời dạy này thường được trao đi với mong muốn con trẻ trở thành người tử tế và dễ sống. Nhưng trong...

TẠI SAO NGƯỜI BỊ SO SÁNH THỜI THƠ ẤU DỄ YÊU TRONG BẤT AN

Những người lớn lên trong môi trường thường xuyên bị so sánh — với anh chị em, với người khác, hoặc với những chuẩn mực ngầm về “đứa trẻ tốt hơn” — rất dễ mang theo một kiểu yêu đầy bất an khi trưởng thành. Bất an này không phải do họ thiếu khả năng yêu, mà vì hệ...

YÊU AI CŨNG KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Với nhiều người, cảm giác “mình không đủ, mình thua kém người khác” không xuất hiện một cách ngẫu nhiên trong các mối quan hệ trưởng thành. Nó thường bắt nguồn từ những trải nghiệm rất sớm, khi họ lớn lên trong môi trường bị so sánh — với anh chị em trong gia đình,...

SAU KHI RỜI NGƯỜI ÁI KỶ, VÌ SAO VẪN NHỚ VÀ QUAY LẠI

Việc rời khỏi một mối quan hệ mang tính ái kỷ không đồng nghĩa với việc cảm xúc chấm dứt. Trên thực tế, nhiều người trải nghiệm một nghịch lý đau đớn: dù đã rời đi vì bị tổn thương, họ vẫn nhớ, vẫn khao khát và đôi khi quay lại. Hiện tượng này không phản ánh sự yếu...

VÌ SAO NGƯỜI BỊ ÁI KỶ THU HÚT VÀ KHÓ RỜI ĐI

Những người ở lại lâu trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ thường không phải vì họ “yếu đuối”, “thiếu hiểu biết” hay “mù quáng vì tình”. Ngược lại, rất nhiều người trong số họ nhạy cảm, có khả năng đồng cảm cao và quen chịu trách nhiệm cảm xúc từ sớm. Chính những đặc...

NGƯỜI ÁI KỶ CHỈ RỜI KHỎI BẠN KHI BẠN KHÔNG CÒN KHẢ NĂNG LỢI DỤNG

Trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ cao, sự rời đi hiếm khi xảy ra vì hết tình cảm hay vì xung đột không thể giải quyết. Thay vào đó, sự đứt gãy thường xuất hiện khi đối phương không còn đáp ứng được chức năng điều tiết, nâng đỡ hoặc phục vụ cho nhu cầu tâm lý của...

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...