NIỀM TIN SAU GIÔNG BÃO

NIỀM TIN SAU GIÔNG BÃO

Tháng giao mùa, trời nhiều mây, không khí ẩm mốc. Trời đang nóng hừng hực, bỗng mây chuyển màu xám xịt. Chúng di chuyển nhanh rồi cuộn lại với nhau thành những đám mây to, dáng như cây súp lơ bị nướng đến cháy đen ngòm. Sét đánh thẳng xuống mặt đất, những vạch sáng trắng, hồng, xé toạc bầu trời, ném cơn thịnh nộ vào nhân gian. 

Trời vẫn chưa mưa vội. Mây tiếp tục kéo bầy. Cuồn cuộn. Lớp này chồng lên lớp khác. Những tháp mây đen đang nuốt lấy, nuốt để những mảng sáng yếu ớt còn sót lại. Buổi trưa chìm trong màn đen vì cái nhắm mắt của mặt trời. Những tia sét lại tiếp tục màn biểu diễn hù dọa đám đông con người nhỏ bé, yếu đuối trên các con đường ngoằn nghèo trong thành phố.

Gió bắt đầu nổi lên. Mạnh dần. Nhiều cây đã tróc gốc, đổ nhoài trên đường, đè bẹp dúm những chiếc xe khi nãy còn kiêu hãnh bấm kèn inh ỏi. Xác lá xanh, lá vàng, lá khô bay loạn xạ trong không gian rồi phủ ngập lòng đường. Gió giành giật những tấm tôn, cố sức kéo chúng ra khỏi mấy mũi đinh ghim cuối cùng còn bấu víu trên nóc các ngôi nhà đã cũ. Gió xô đổ mấy tấm áp phích cheo leo ở trên cao, xé toạc nụ cười rạng rỡ của cô diễn viên trên tấm ảnh quảng cáo. Những tiếng hú u u từ những “khe gió” giữa hai tòa nhà khiến tim người ta đập thình thịch trong nỗi lo lắng vì trận cuồng phong.

Mấy đám mây nặng dần như muốn sà xuống mặt đất. Mưa bắt đầu màn múa khỏa thân của mình. Những cơ thể trong veo, hạt to và chắc mẩy lao xuống thành phố. Mưa xối xả trên nóc nhà, vang lên những thanh âm ồn ào, rát buốt tai, rát buốt da. Sấm sét dữ dội, những cơn gió tha hồ tung hoành. Nước dâng lên ở những tuyến phố thấp, có đoạn chảy siết như thác. Người ta bất lực buông tay cho chiếc xe máy ngã ùm vào nước, loạng choạng bước vào lề trú mưa.

Một số con đường đã bị mất tín hiệu đèn giao thông, giao lộ trở thành điểm chết, những pha di chuyển chậm đến độ người ta chẳng đủ kiên nhẫn để ghi hình lại và mong chờ điều kịch tính nữa. Con người những lúc này thật nhỏ bé và đáng thương.

Nó ngồi trên tầng bốn của quán cà phê cũ. Thu hết vào mắt mình toàn cảnh cơn giông giữa mùa nắng rát. Nó lặng nhìn mấy cái cây oằn mình, nghiêng ngả trong gió mưa, bất lực nhìn từng chiếc lá lìa cành. Nó cảm thấy có lẽ nó đang giống như đám lá xanh non đang rụng tơi tả ấy. Một cơn cảm khái và chua xót chạy dọc sống lưng.

Nỗi xót xa dâng lên hệt như ngày nó bước ra khỏi cuộc hôn nhân tạm bợ, hờ hững đến bạc lòng. Cơn bão lòng ngày ấy cũng dữ dội không thua kém gì đất trời. Những yêu thương ngọt ngào trên đầu môi dễ dàng được nói ra và cũng dễ dàng trôi tuột đi như cách người ta nhổ nước bọt.

Nỗi sợ hãi phải thay đổi hay làm lại từ đầu đã khiến nó đi từ quyết tâm buông bỏ đến buông xuôi theo số phận. Nó đã có lần một, lần hai, lần n thỏa hiệp với mong muốn của đối phương mà quên mất rằng mình cũng có quyền được đòi hỏi, có quyền được mơ ước, có quyền được yêu cầu người kia phải đáp ứng.

Một người từ người dưng thành người thân, người bạn đời nhưng sau tất cả lại thành kẻ khác họ, tanh lòng, nhạt nhẽo. Đáng lẽ ra nó không nên thỏa hiệp vội vàng sau lần đầu tiên bị người ta đánh. Đến ba mẹ nó, khi nó đã trưởng thành cũng chẳng bao giờ dấm dứ một cái tát tay kể cả khi nó gân cổ cãi lời. Vậy mà người kia đã dùng quyền gì để đánh nó? Dùng quyền gì để xúc phạm nó?  

Sai lầm của nó bắt đầu khi nó vội vàng thỏa hiệp sau cái ôm, sau lời xin lỗi, sau lời hứa suông miệng rồi chóng quên kia. Nó vội vàng tha thứ mà không hề có nguyên tắc nhất định để rồi nhận lấy những cú tát tương tự lần thứ n. Nó xách vali đi rồi lại xách vali về. Khi cái tôi dâng lên ngùn ngụt, nó bất chấp bỏ đi. Khi những lời xin lỗi được cất lên, nó lại phản bội bản thân để trở về.

Một cái tổ không ấm làm sao chống được gió lay, giông tố, mưa bão? Một cái tổ chỉ một người xây, một người đứng ngó, hờ hững, lơ đễnh thì biết bao giờ mới thành hình.

Cuối cùng tất cả đã kết thúc, sức chịu đựng của con người suy cho cùng cũng có giới hạn nhất định. Có lẽ nó phải sử dụng đến cạn kiệt nguồn năng lượng chịu đựng và nhẫn nhịn đến mức pin cuối cùng, mới có thể khép lại cuộc hành trình đầy những hy sinh không đáng ấy.

Nó bắt đầu thay đổi. Nó đã mất quá nhiều niềm tin và kỳ vọng vào một con người và nó đưa đáp án ấy áp đặt lên mọi bài toán con người khác. Nó chẳng còn đủ sự tin tưởng vào ai, đôi khi cả chính bản thân mình. Nó chỉ nhìn thấy lấp ló ở phía người khác là những mặt trái, là những man trá, lọc lừa. Nỗi sợ hãi trong tâm hồn khiến nó lạnh lùng với niềm vui bé nhỏ như ăn được một món ăn ngon, mặc một chiếc váy đẹp.

Thật không gì khủng khiếp hơn khi niềm tin bị hủy diệt.

Nó chậm rãi nhìn xuống đường. Cái cây vẫn đứng vững ở đấy.

Bất giác nó ngộ ra những chiếc lá xanh kia dẫu có rơi rụng đi hết, thì khi nắng lên, lá non chắc chắn sẽ đâm chồi trở lại. Cây thay lá, rắn thay da, người ta thay đổi. Tất cả cũng chỉ vì một mục đích duy nhất là trưởng thành. Nhưng có lẽ sự thay đổi vừa qua của nó vẫn là một sai lầm, bởi thay đổi đó không mang đến cho nó một niềm vui nào cả.

Bất giác nó nhận ra điều nó cần bây giờ không phải là ủ dột hàng giờ mỗi ngày ở đây mà nó cần sắm sửa lại cho mình một cái đầu thật tươi tỉnh để học lại từ những sai lầm và đi tiếp vì tương lai của nó vẫn còn dài. Sau đó nó sẽ nhặt lại từng mảnh vỡ của niềm tin ấy, dùng tinh thần của mình làm chất keo hàn gắn từng chút một. Có lẽ nó nên tin vào lý thuyết này để tự chữa lành và cứu lấy hơi thở tin yêu của mình vào bản thân, vào cuộc sống và một người nào đó đang chờ nó ở bến kế tiếp trong chuyến tàu này.

Nốc cạn ly cà phê đen láy, nó hít một hơi thật sâu và bước về nhà.

Những đám mây nhẹ nhàng dần, rũ sạch hạt nước cuối cùng, cơn giông đã ngoe nguẩy bỏ đi mất. Trời hửng nắng và một chiếc cầu vồng được vắt lên chào mừng yên bình được lập lại. Có thể là tan hoang đó nhưng rồi mọi thứ sẽ tốt đẹp trở lại thôi. Vì thế, hãy thật tỉnh táo và thong dong.

LẠC NHIÊN

Tháng giao mùa, trời nhiều mây, không khí ẩm mốc. Trời đang nóng hừng hực, bỗng mây chuyển màu xám xịt. Chúng di chuyển nhanh rồi cuộn lại với nhau thành những đám mây to, dáng như cây súp lơ bị nướng đến cháy đen ngòm. Sét đánh thẳng xuống mặt đất, những vạch sáng trắng, hồng, xé toạc bầu trời, ném cơn thịnh nộ vào nhân gian. 

Trời vẫn chưa mưa vội. Mây tiếp tục kéo bầy. Cuồn cuộn. Lớp này chồng lên lớp khác. Những tháp mây đen đang nuốt lấy, nuốt để những mảng sáng yếu ớt còn sót lại. Buổi trưa chìm trong màn đen vì cái nhắm mắt của mặt trời. Những tia sét lại tiếp tục màn biểu diễn hù dọa đám đông con người nhỏ bé, yếu đuối trên các con đường ngoằn nghèo trong thành phố.

Gió bắt đầu nổi lên. Mạnh dần. Nhiều cây đã tróc gốc, đổ nhoài trên đường, đè bẹp dúm những chiếc xe khi nãy còn kiêu hãnh bấm kèn inh ỏi. Xác lá xanh, lá vàng, lá khô bay loạn xạ trong không gian rồi phủ ngập lòng đường. Gió giành giật những tấm tôn, cố sức kéo chúng ra khỏi mấy mũi đinh ghim cuối cùng còn bấu víu trên nóc các ngôi nhà đã cũ. Gió xô đổ mấy tấm áp phích cheo leo ở trên cao, xé toạc nụ cười rạng rỡ của cô diễn viên trên tấm ảnh quảng cáo. Những tiếng hú u u từ những “khe gió” giữa hai tòa nhà khiến tim người ta đập thình thịch trong nỗi lo lắng vì trận cuồng phong.

Mấy đám mây nặng dần như muốn sà xuống mặt đất. Mưa bắt đầu màn múa khỏa thân của mình. Những cơ thể trong veo, hạt to và chắc mẩy lao xuống thành phố. Mưa xối xả trên nóc nhà, vang lên những thanh âm ồn ào, rát buốt tai, rát buốt da. Sấm sét dữ dội, những cơn gió tha hồ tung hoành. Nước dâng lên ở những tuyến phố thấp, có đoạn chảy siết như thác. Người ta bất lực buông tay cho chiếc xe máy ngã ùm vào nước, loạng choạng bước vào lề trú mưa.

Một số con đường đã bị mất tín hiệu đèn giao thông, giao lộ trở thành điểm chết, những pha di chuyển chậm đến độ người ta chẳng đủ kiên nhẫn để ghi hình lại và mong chờ điều kịch tính nữa. Con người những lúc này thật nhỏ bé và đáng thương.

Nó ngồi trên tầng bốn của quán cà phê cũ. Thu hết vào mắt mình toàn cảnh cơn giông giữa mùa nắng rát. Nó lặng nhìn mấy cái cây oằn mình, nghiêng ngả trong gió mưa, bất lực nhìn từng chiếc lá lìa cành. Nó cảm thấy có lẽ nó đang giống như đám lá xanh non đang rụng tơi tả ấy. Một cơn cảm khái và chua xót chạy dọc sống lưng.

Nỗi xót xa dâng lên hệt như ngày nó bước ra khỏi cuộc hôn nhân tạm bợ, hờ hững đến bạc lòng. Cơn bão lòng ngày ấy cũng dữ dội không thua kém gì đất trời. Những yêu thương ngọt ngào trên đầu môi dễ dàng được nói ra và cũng dễ dàng trôi tuột đi như cách người ta nhổ nước bọt.

Nỗi sợ hãi phải thay đổi hay làm lại từ đầu đã khiến nó đi từ quyết tâm buông bỏ đến buông xuôi theo số phận. Nó đã có lần một, lần hai, lần n thỏa hiệp với mong muốn của đối phương mà quên mất rằng mình cũng có quyền được đòi hỏi, có quyền được mơ ước, có quyền được yêu cầu người kia phải đáp ứng.

Một người từ người dưng thành người thân, người bạn đời nhưng sau tất cả lại thành kẻ khác họ, tanh lòng, nhạt nhẽo. Đáng lẽ ra nó không nên thỏa hiệp vội vàng sau lần đầu tiên bị người ta đánh. Đến ba mẹ nó, khi nó đã trưởng thành cũng chẳng bao giờ dấm dứ một cái tát tay kể cả khi nó gân cổ cãi lời. Vậy mà người kia đã dùng quyền gì để đánh nó? Dùng quyền gì để xúc phạm nó?  

Sai lầm của nó bắt đầu khi nó vội vàng thỏa hiệp sau cái ôm, sau lời xin lỗi, sau lời hứa suông miệng rồi chóng quên kia. Nó vội vàng tha thứ mà không hề có nguyên tắc nhất định để rồi nhận lấy những cú tát tương tự lần thứ n. Nó xách vali đi rồi lại xách vali về. Khi cái tôi dâng lên ngùn ngụt, nó bất chấp bỏ đi. Khi những lời xin lỗi được cất lên, nó lại phản bội bản thân để trở về.

Một cái tổ không ấm làm sao chống được gió lay, giông tố, mưa bão? Một cái tổ chỉ một người xây, một người đứng ngó, hờ hững, lơ đễnh thì biết bao giờ mới thành hình.

Cuối cùng tất cả đã kết thúc, sức chịu đựng của con người suy cho cùng cũng có giới hạn nhất định. Có lẽ nó phải sử dụng đến cạn kiệt nguồn năng lượng chịu đựng và nhẫn nhịn đến mức pin cuối cùng, mới có thể khép lại cuộc hành trình đầy những hy sinh không đáng ấy.

Nó bắt đầu thay đổi. Nó đã mất quá nhiều niềm tin và kỳ vọng vào một con người và nó đưa đáp án ấy áp đặt lên mọi bài toán con người khác. Nó chẳng còn đủ sự tin tưởng vào ai, đôi khi cả chính bản thân mình. Nó chỉ nhìn thấy lấp ló ở phía người khác là những mặt trái, là những man trá, lọc lừa. Nỗi sợ hãi trong tâm hồn khiến nó lạnh lùng với niềm vui bé nhỏ như ăn được một món ăn ngon, mặc một chiếc váy đẹp.

Thật không gì khủng khiếp hơn khi niềm tin bị hủy diệt.

Nó chậm rãi nhìn xuống đường. Cái cây vẫn đứng vững ở đấy.

Bất giác nó ngộ ra những chiếc lá xanh kia dẫu có rơi rụng đi hết, thì khi nắng lên, lá non chắc chắn sẽ đâm chồi trở lại. Cây thay lá, rắn thay da, người ta thay đổi. Tất cả cũng chỉ vì một mục đích duy nhất là trưởng thành. Nhưng có lẽ sự thay đổi vừa qua của nó vẫn là một sai lầm, bởi thay đổi đó không mang đến cho nó một niềm vui nào cả.

Bất giác nó nhận ra điều nó cần bây giờ không phải là ủ dột hàng giờ mỗi ngày ở đây mà nó cần sắm sửa lại cho mình một cái đầu thật tươi tỉnh để học lại từ những sai lầm và đi tiếp vì tương lai của nó vẫn còn dài. Sau đó nó sẽ nhặt lại từng mảnh vỡ của niềm tin ấy, dùng tinh thần của mình làm chất keo hàn gắn từng chút một. Có lẽ nó nên tin vào lý thuyết này để tự chữa lành và cứu lấy hơi thở tin yêu của mình vào bản thân, vào cuộc sống và một người nào đó đang chờ nó ở bến kế tiếp trong chuyến tàu này.

Nốc cạn ly cà phê đen láy, nó hít một hơi thật sâu và bước về nhà.

Những đám mây nhẹ nhàng dần, rũ sạch hạt nước cuối cùng, cơn giông đã ngoe nguẩy bỏ đi mất. Trời hửng nắng và một chiếc cầu vồng được vắt lên chào mừng yên bình được lập lại. Có thể là tan hoang đó nhưng rồi mọi thứ sẽ tốt đẹp trở lại thôi. Vì thế, hãy thật tỉnh táo và thong dong.

LẠC NHIÊN

LGBT+ – NỖI ĐAU MANG TÊN CÔ ĐƠN

  Cô đơn là trải nghiệm mà ai cũng từng nếm trải, nhưng với cộng đồng LGBT+, nỗi cô đơn thường mang màu sắc đặc biệt sâu và đau hơn. Khi một người lớn lên trong môi trường bị kỳ thị, từ chối hay không được công nhận, não bộ họ liên tục ghi nhận tín hiệu “mình...

CÔ ĐƠN DƯỚI GÓC NHÌN SINH HỌC THẦN KINH

  Cô đơn không chỉ là cảm giác trống trải hay nỗi buồn thoáng qua, mà thực sự là một trải nghiệm đau đớn ở cấp độ sinh học thần kinh. Con người là sinh vật xã hội, bộ não chúng ta tiến hóa để duy trì kết nối với nhóm nhằm đảm bảo sự tồn tại. Khi bị tách rời hoặc...

CÔ ĐƠN VÀ TRẦM CẢM

  Cô đơn là một trải nghiệm phổ biến, ai trong chúng ta cũng từng trải qua. Thế nhưng, khi nỗi cô đơn kéo dài và không được xoa dịu bằng sự kết nối, sự lắng nghe và những vòng tay ấm áp, nó có thể trở thành mảnh đất màu mỡ cho trầm cảm hình thành. Về mặt sinh học...

CĂNG THẲNG VÀ KHẢ NĂNG THỤ THAI, MANG THAI

  Hệ thống đáp ứng với căng thẳng (stress response system) là một cơ chế sinh học phức tạp, trong đó trục hạ đồi – tuyến yên – tuyến thượng thận (HPA axis) đóng vai trò trung tâm. Khi cơ thể đối mặt với áp lực, hormone cortisol và catecholamine (adrenaline,...

KHI ĐÀN ÔNG PHÂN LY

  Nhiều người đàn ông trưởng thành mang trong mình những vết thương vô hình từ sang chấn và bạo hành thời thơ ấu. Trải qua những tình huống bị xâm phạm, bị làm nhục hoặc phải sống trong môi trường bạo lực, họ học cách “cắt kết nối” khỏi cảm xúc để sinh tồn. Sự...

TOXIC STRESS THỜI THƠ ẤU VÀ DI SẢN SANG CHẤN

Trong những năm đầu đời, trẻ em cần một môi trường an toàn, ổn định và đầy yêu thương để phát triển lành mạnh. Tuy nhiên, không phải đứa trẻ nào cũng có được nền tảng đó. Nhiều em phải trải qua trải nghiệm bất lợi thời thơ ấu (Adverse Childhood Experiences – ACEs) như...

GIA ĐÌNH “BỆNH LÝ”

Trong nhiều gia đình bệnh lý, sự kết hợp giữa một người cha hoặc mẹ mang đặc điểm nhân cách ái kỷ và một người còn lại có xu hướng rối loạn nhân cách ranh giới (borderline) thường tạo nên một trường bạo lực tâm lý liên tục. Người ái kỷ cần kiểm soát, thống trị và luôn...

HÃY RỜI ĐI KHỎI CHA MẸ ĐỘC HẠI

  Trong văn hóa Việt Nam, cha mẹ luôn được coi là gốc rễ, là nơi con cái phải kính trọng và chăm sóc trọn đời. Tuy nhiên, không phải mọi cha mẹ đều mang đến sự an toàn và tình yêu lành mạnh. Với những cha mẹ độc hại, đặc biệt khi có đặc điểm của rối loạn nhân...

RỜI KHỎI MỐI QUAN HỆ ĐỘC HẠI KHI QUÁ MUỘN

  Trong các mối quan hệ tình cảm, tình yêu và lòng trung thành thường khiến chúng ta tin rằng sự kiên nhẫn có thể thay đổi người kia. Tuy nhiên, khi sống cùng người mắc rối loạn nhân cách nhóm B như ái kỷ, ranh giới, chống đối xã hội hay kịch tính, sự kiên nhẫn...

MỐI QUAN HỆ ĐỘC HẠI

Một mối quan hệ, dù là tình yêu, hôn nhân hay gia đình, đều cần dựa trên nền tảng tôn trọng, an toàn và nâng đỡ lẫn nhau. Tuy nhiên, không phải lúc nào điều này cũng diễn ra. Khi một mối quan hệ trở thành nguồn gốc của căng thẳng, sợ hãi và tổn thương triền miên, nó...

RỐI LOẠN NHÂN CÁCH HỖN LOẠN

Rối loạn nhân cách nhóm B, bao gồm nhân cách ranh giới (borderline), chống đối xã hội (antisocial), ái kỷ (narcissistic) và kịch tính (histrionic), thường gắn liền với các mối quan hệ hỗn loạn, kịch tính và đầy căng thẳng. Khi yêu hoặc kết hôn với một người thuộc nhóm...

TÌNH YÊU “HỖN LOẠN, KỊCH TÍNH”

Rối loạn nhân cách nhóm B là một nhóm trong phân loại lâm sàng, bao gồm nhân cách chống đối xã hội (antisocial), nhân cách ranh giới (borderline), nhân cách kịch tính (histrionic) và nhân cách ái kỷ (narcissistic). Điểm chung của nhóm này là các đặc tính hỗn loạn,...

NGƯỜI ÁI KỶ KHỔ ĐAU TRONG GIA ĐÌNH

Người ái kỷ khổ đau là một dạng đặc biệt của tính cách ái kỷ, nơi bản sắc cá nhân không được khẳng định qua quyền lực hay thành công, mà thông qua khổ đau, hy sinh và chịu đựng. Họ tự coi mình là nạn nhân của hoàn cảnh, của xã hội, của gia đình, và thậm chí của chính...

CUỘC HÔN NHÂN ĐỊNH MỆNH

Một trong những dạng quan hệ phức tạp và đầy nghịch lý là sự kết hợp giữa hai kiểu ái kỷ: ái kỷ quyền lực (grandiose narcissism) và ái kỷ khổ đau (negative narcissism). Người ái kỷ quyền lực bước vào hôn nhân với sự tự tin, khát khao được ngưỡng mộ, và nhu cầu kiểm...

CHA MẸ BORDERLINE VÀ DI SẢN SANG CHẤN GIA ĐÌNH

  Khi một đứa trẻ lớn lên cùng cha mẹ có rối loạn nhân cách ranh giới (borderline), ngôi nhà – lẽ ra phải là nơi an toàn – lại trở thành một chiến trường đầy biến động. Cha mẹ borderline thường trải qua những cơn hoảng loạn, sợ bị bỏ rơi, kèm theo sự thay đổi cảm...

NGƯỜI MẸ ÁI KỶ VÀ ĐỨA CON TRẦM CẢM, MẤT BẢN NGÃ

Trong một gia đình có người mẹ ái kỷ, tình yêu và sự nuôi dưỡng thường bị thay thế bởi quyền lực, hình ảnh và sự kiểm soát. Người mẹ ấy thường xây dựng một “thế giới bề mặt” với những đồ vật xa xỉ, vẻ ngoài hoàn hảo, hay thành tích được phô bày như bằng chứng cho sự...

STRESS ĐỘC HẠI VÀ UNG THƯ – MỐI LIÊN HỆ THẦM LẶNG

Ung thư là một bệnh lý phức tạp, hình thành từ sự kết hợp của nhiều yếu tố như di truyền, môi trường, lối sống, miễn dịch và cả tâm lý. Một trong những khía cạnh được nghiên cứu nhiều hơn trong những năm gần đây là mối liên hệ giữa sang chấn, stress kéo dài và sự phát...

KẺ YÊU ĐƯƠNG TRÊN CAO TỐC ĐỘC HÀNH

Limerence là trạng thái ám ảnh cảm xúc mãnh liệt với một người, đặc trưng bởi suy nghĩ xâm chiếm, lý tưởng hóa và khao khát được đáp lại. Ngay cả khi đối phương không hề bày tỏ tình cảm, hoặc thậm chí tỏ ra thờ ơ, người đang limerence vẫn dễ lý tưởng hóa, diễn giải...

ĐỘT QUỴ VÀ TRẢI NGHIỆM BẤT LỢI THỜI THƠ ẤU

  Đột quỵ thường được xem là kết quả trực tiếp của các yếu tố sinh học như tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, hay rối loạn chuyển hóa. Tuy nhiên, ngày càng nhiều nghiên cứu cho thấy rằng yếu tố tâm lý – xã hội, đặc biệt là những trải nghiệm bất lợi thời thơ ấu...

LGBT+ và Quấy Rối Tình Dục Nơi Công Sở

  Quấy rối tình dục nơi công sở là một vấn đề toàn cầu, gây tổn hại đến nhân phẩm, sức khỏe tinh thần và an toàn của người lao động. Với cộng đồng LGBT+, nguy cơ trở thành nạn nhân của hành vi này cao hơn do họ phải đối diện cùng lúc với định kiến xã hội, sự...

CHIẾC MẶT NẠ HOÀN HẢO

  Có những đứa trẻ từ rất sớm đã học cách khoác lên mình “chiếc mặt nạ hoàn hảo”. Các em nỗ lực đạt điểm cao, giành thành tích, cư xử gương mẫu và không để lộ chút yếu đuối nào. Đối với các em, sự hoàn hảo giống như một đặc quyền: nó giúp che giấu những mong manh...

LGBT+ – NỖI ĐAU MANG TÊN CÔ ĐƠN

  Cô đơn là trải nghiệm mà ai cũng từng nếm trải, nhưng với cộng đồng LGBT+, nỗi cô đơn thường mang màu sắc đặc biệt sâu và đau hơn. Khi một người lớn lên trong môi trường bị kỳ thị, từ chối hay không được công nhận, não bộ họ liên tục ghi nhận tín hiệu “mình...

CÔ ĐƠN DƯỚI GÓC NHÌN SINH HỌC THẦN KINH

  Cô đơn không chỉ là cảm giác trống trải hay nỗi buồn thoáng qua, mà thực sự là một trải nghiệm đau đớn ở cấp độ sinh học thần kinh. Con người là sinh vật xã hội, bộ não chúng ta tiến hóa để duy trì kết nối với nhóm nhằm đảm bảo sự tồn tại. Khi bị tách rời hoặc...

CÔ ĐƠN VÀ TRẦM CẢM

  Cô đơn là một trải nghiệm phổ biến, ai trong chúng ta cũng từng trải qua. Thế nhưng, khi nỗi cô đơn kéo dài và không được xoa dịu bằng sự kết nối, sự lắng nghe và những vòng tay ấm áp, nó có thể trở thành mảnh đất màu mỡ cho trầm cảm hình thành. Về mặt sinh học...

CĂNG THẲNG VÀ KHẢ NĂNG THỤ THAI, MANG THAI

  Hệ thống đáp ứng với căng thẳng (stress response system) là một cơ chế sinh học phức tạp, trong đó trục hạ đồi – tuyến yên – tuyến thượng thận (HPA axis) đóng vai trò trung tâm. Khi cơ thể đối mặt với áp lực, hormone cortisol và catecholamine (adrenaline,...

KHI ĐÀN ÔNG PHÂN LY

  Nhiều người đàn ông trưởng thành mang trong mình những vết thương vô hình từ sang chấn và bạo hành thời thơ ấu. Trải qua những tình huống bị xâm phạm, bị làm nhục hoặc phải sống trong môi trường bạo lực, họ học cách “cắt kết nối” khỏi cảm xúc để sinh tồn. Sự...

TOXIC STRESS THỜI THƠ ẤU VÀ DI SẢN SANG CHẤN

Trong những năm đầu đời, trẻ em cần một môi trường an toàn, ổn định và đầy yêu thương để phát triển lành mạnh. Tuy nhiên, không phải đứa trẻ nào cũng có được nền tảng đó. Nhiều em phải trải qua trải nghiệm bất lợi thời thơ ấu (Adverse Childhood Experiences – ACEs) như...

GIA ĐÌNH “BỆNH LÝ”

Trong nhiều gia đình bệnh lý, sự kết hợp giữa một người cha hoặc mẹ mang đặc điểm nhân cách ái kỷ và một người còn lại có xu hướng rối loạn nhân cách ranh giới (borderline) thường tạo nên một trường bạo lực tâm lý liên tục. Người ái kỷ cần kiểm soát, thống trị và luôn...

HÃY RỜI ĐI KHỎI CHA MẸ ĐỘC HẠI

  Trong văn hóa Việt Nam, cha mẹ luôn được coi là gốc rễ, là nơi con cái phải kính trọng và chăm sóc trọn đời. Tuy nhiên, không phải mọi cha mẹ đều mang đến sự an toàn và tình yêu lành mạnh. Với những cha mẹ độc hại, đặc biệt khi có đặc điểm của rối loạn nhân...

RỜI KHỎI MỐI QUAN HỆ ĐỘC HẠI KHI QUÁ MUỘN

  Trong các mối quan hệ tình cảm, tình yêu và lòng trung thành thường khiến chúng ta tin rằng sự kiên nhẫn có thể thay đổi người kia. Tuy nhiên, khi sống cùng người mắc rối loạn nhân cách nhóm B như ái kỷ, ranh giới, chống đối xã hội hay kịch tính, sự kiên nhẫn...

NGOẠI TÌNH “MÃN TÍNH”

  Rối loạn nhân cách nhóm B bao gồm bốn dạng chính: ái kỷ (narcissistic), ranh giới (borderline), chống đối xã hội (antisocial) và kịch tính (histrionic). Điểm chung của nhóm này là sự kịch tính, hỗn loạn, bốc đồng và khó kiểm soát cảm xúc, khiến các mối quan hệ...

MỐI QUAN HỆ ĐỘC HẠI

Một mối quan hệ, dù là tình yêu, hôn nhân hay gia đình, đều cần dựa trên nền tảng tôn trọng, an toàn và nâng đỡ lẫn nhau. Tuy nhiên, không phải lúc nào điều này cũng diễn ra. Khi một mối quan hệ trở thành nguồn gốc của căng thẳng, sợ hãi và tổn thương triền miên, nó...

RỐI LOẠN NHÂN CÁCH HỖN LOẠN

Rối loạn nhân cách nhóm B, bao gồm nhân cách ranh giới (borderline), chống đối xã hội (antisocial), ái kỷ (narcissistic) và kịch tính (histrionic), thường gắn liền với các mối quan hệ hỗn loạn, kịch tính và đầy căng thẳng. Khi yêu hoặc kết hôn với một người thuộc nhóm...

TÌNH YÊU “HỖN LOẠN, KỊCH TÍNH”

Rối loạn nhân cách nhóm B là một nhóm trong phân loại lâm sàng, bao gồm nhân cách chống đối xã hội (antisocial), nhân cách ranh giới (borderline), nhân cách kịch tính (histrionic) và nhân cách ái kỷ (narcissistic). Điểm chung của nhóm này là các đặc tính hỗn loạn,...

NGƯỜI ÁI KỶ KHỔ ĐAU TRONG GIA ĐÌNH

Người ái kỷ khổ đau là một dạng đặc biệt của tính cách ái kỷ, nơi bản sắc cá nhân không được khẳng định qua quyền lực hay thành công, mà thông qua khổ đau, hy sinh và chịu đựng. Họ tự coi mình là nạn nhân của hoàn cảnh, của xã hội, của gia đình, và thậm chí của chính...

CUỘC HÔN NHÂN ĐỊNH MỆNH

Một trong những dạng quan hệ phức tạp và đầy nghịch lý là sự kết hợp giữa hai kiểu ái kỷ: ái kỷ quyền lực (grandiose narcissism) và ái kỷ khổ đau (negative narcissism). Người ái kỷ quyền lực bước vào hôn nhân với sự tự tin, khát khao được ngưỡng mộ, và nhu cầu kiểm...

CHA MẸ BORDERLINE VÀ DI SẢN SANG CHẤN GIA ĐÌNH

  Khi một đứa trẻ lớn lên cùng cha mẹ có rối loạn nhân cách ranh giới (borderline), ngôi nhà – lẽ ra phải là nơi an toàn – lại trở thành một chiến trường đầy biến động. Cha mẹ borderline thường trải qua những cơn hoảng loạn, sợ bị bỏ rơi, kèm theo sự thay đổi cảm...

NGƯỜI MẸ ÁI KỶ VÀ ĐỨA CON TRẦM CẢM, MẤT BẢN NGÃ

Trong một gia đình có người mẹ ái kỷ, tình yêu và sự nuôi dưỡng thường bị thay thế bởi quyền lực, hình ảnh và sự kiểm soát. Người mẹ ấy thường xây dựng một “thế giới bề mặt” với những đồ vật xa xỉ, vẻ ngoài hoàn hảo, hay thành tích được phô bày như bằng chứng cho sự...

STRESS ĐỘC HẠI VÀ UNG THƯ – MỐI LIÊN HỆ THẦM LẶNG

Ung thư là một bệnh lý phức tạp, hình thành từ sự kết hợp của nhiều yếu tố như di truyền, môi trường, lối sống, miễn dịch và cả tâm lý. Một trong những khía cạnh được nghiên cứu nhiều hơn trong những năm gần đây là mối liên hệ giữa sang chấn, stress kéo dài và sự phát...

KẺ YÊU ĐƯƠNG TRÊN CAO TỐC ĐỘC HÀNH

Limerence là trạng thái ám ảnh cảm xúc mãnh liệt với một người, đặc trưng bởi suy nghĩ xâm chiếm, lý tưởng hóa và khao khát được đáp lại. Ngay cả khi đối phương không hề bày tỏ tình cảm, hoặc thậm chí tỏ ra thờ ơ, người đang limerence vẫn dễ lý tưởng hóa, diễn giải...