NIỀM TIN SAU GIÔNG BÃO

NIỀM TIN SAU GIÔNG BÃO

Tháng giao mùa, trời nhiều mây, không khí ẩm mốc. Trời đang nóng hừng hực, bỗng mây chuyển màu xám xịt. Chúng di chuyển nhanh rồi cuộn lại với nhau thành những đám mây to, dáng như cây súp lơ bị nướng đến cháy đen ngòm. Sét đánh thẳng xuống mặt đất, những vạch sáng trắng, hồng, xé toạc bầu trời, ném cơn thịnh nộ vào nhân gian. 

Trời vẫn chưa mưa vội. Mây tiếp tục kéo bầy. Cuồn cuộn. Lớp này chồng lên lớp khác. Những tháp mây đen đang nuốt lấy, nuốt để những mảng sáng yếu ớt còn sót lại. Buổi trưa chìm trong màn đen vì cái nhắm mắt của mặt trời. Những tia sét lại tiếp tục màn biểu diễn hù dọa đám đông con người nhỏ bé, yếu đuối trên các con đường ngoằn nghèo trong thành phố.

Gió bắt đầu nổi lên. Mạnh dần. Nhiều cây đã tróc gốc, đổ nhoài trên đường, đè bẹp dúm những chiếc xe khi nãy còn kiêu hãnh bấm kèn inh ỏi. Xác lá xanh, lá vàng, lá khô bay loạn xạ trong không gian rồi phủ ngập lòng đường. Gió giành giật những tấm tôn, cố sức kéo chúng ra khỏi mấy mũi đinh ghim cuối cùng còn bấu víu trên nóc các ngôi nhà đã cũ. Gió xô đổ mấy tấm áp phích cheo leo ở trên cao, xé toạc nụ cười rạng rỡ của cô diễn viên trên tấm ảnh quảng cáo. Những tiếng hú u u từ những “khe gió” giữa hai tòa nhà khiến tim người ta đập thình thịch trong nỗi lo lắng vì trận cuồng phong.

Mấy đám mây nặng dần như muốn sà xuống mặt đất. Mưa bắt đầu màn múa khỏa thân của mình. Những cơ thể trong veo, hạt to và chắc mẩy lao xuống thành phố. Mưa xối xả trên nóc nhà, vang lên những thanh âm ồn ào, rát buốt tai, rát buốt da. Sấm sét dữ dội, những cơn gió tha hồ tung hoành. Nước dâng lên ở những tuyến phố thấp, có đoạn chảy siết như thác. Người ta bất lực buông tay cho chiếc xe máy ngã ùm vào nước, loạng choạng bước vào lề trú mưa.

Một số con đường đã bị mất tín hiệu đèn giao thông, giao lộ trở thành điểm chết, những pha di chuyển chậm đến độ người ta chẳng đủ kiên nhẫn để ghi hình lại và mong chờ điều kịch tính nữa. Con người những lúc này thật nhỏ bé và đáng thương.

Nó ngồi trên tầng bốn của quán cà phê cũ. Thu hết vào mắt mình toàn cảnh cơn giông giữa mùa nắng rát. Nó lặng nhìn mấy cái cây oằn mình, nghiêng ngả trong gió mưa, bất lực nhìn từng chiếc lá lìa cành. Nó cảm thấy có lẽ nó đang giống như đám lá xanh non đang rụng tơi tả ấy. Một cơn cảm khái và chua xót chạy dọc sống lưng.

Nỗi xót xa dâng lên hệt như ngày nó bước ra khỏi cuộc hôn nhân tạm bợ, hờ hững đến bạc lòng. Cơn bão lòng ngày ấy cũng dữ dội không thua kém gì đất trời. Những yêu thương ngọt ngào trên đầu môi dễ dàng được nói ra và cũng dễ dàng trôi tuột đi như cách người ta nhổ nước bọt.

Nỗi sợ hãi phải thay đổi hay làm lại từ đầu đã khiến nó đi từ quyết tâm buông bỏ đến buông xuôi theo số phận. Nó đã có lần một, lần hai, lần n thỏa hiệp với mong muốn của đối phương mà quên mất rằng mình cũng có quyền được đòi hỏi, có quyền được mơ ước, có quyền được yêu cầu người kia phải đáp ứng.

Một người từ người dưng thành người thân, người bạn đời nhưng sau tất cả lại thành kẻ khác họ, tanh lòng, nhạt nhẽo. Đáng lẽ ra nó không nên thỏa hiệp vội vàng sau lần đầu tiên bị người ta đánh. Đến ba mẹ nó, khi nó đã trưởng thành cũng chẳng bao giờ dấm dứ một cái tát tay kể cả khi nó gân cổ cãi lời. Vậy mà người kia đã dùng quyền gì để đánh nó? Dùng quyền gì để xúc phạm nó?  

Sai lầm của nó bắt đầu khi nó vội vàng thỏa hiệp sau cái ôm, sau lời xin lỗi, sau lời hứa suông miệng rồi chóng quên kia. Nó vội vàng tha thứ mà không hề có nguyên tắc nhất định để rồi nhận lấy những cú tát tương tự lần thứ n. Nó xách vali đi rồi lại xách vali về. Khi cái tôi dâng lên ngùn ngụt, nó bất chấp bỏ đi. Khi những lời xin lỗi được cất lên, nó lại phản bội bản thân để trở về.

Một cái tổ không ấm làm sao chống được gió lay, giông tố, mưa bão? Một cái tổ chỉ một người xây, một người đứng ngó, hờ hững, lơ đễnh thì biết bao giờ mới thành hình.

Cuối cùng tất cả đã kết thúc, sức chịu đựng của con người suy cho cùng cũng có giới hạn nhất định. Có lẽ nó phải sử dụng đến cạn kiệt nguồn năng lượng chịu đựng và nhẫn nhịn đến mức pin cuối cùng, mới có thể khép lại cuộc hành trình đầy những hy sinh không đáng ấy.

Nó bắt đầu thay đổi. Nó đã mất quá nhiều niềm tin và kỳ vọng vào một con người và nó đưa đáp án ấy áp đặt lên mọi bài toán con người khác. Nó chẳng còn đủ sự tin tưởng vào ai, đôi khi cả chính bản thân mình. Nó chỉ nhìn thấy lấp ló ở phía người khác là những mặt trái, là những man trá, lọc lừa. Nỗi sợ hãi trong tâm hồn khiến nó lạnh lùng với niềm vui bé nhỏ như ăn được một món ăn ngon, mặc một chiếc váy đẹp.

Thật không gì khủng khiếp hơn khi niềm tin bị hủy diệt.

Nó chậm rãi nhìn xuống đường. Cái cây vẫn đứng vững ở đấy.

Bất giác nó ngộ ra những chiếc lá xanh kia dẫu có rơi rụng đi hết, thì khi nắng lên, lá non chắc chắn sẽ đâm chồi trở lại. Cây thay lá, rắn thay da, người ta thay đổi. Tất cả cũng chỉ vì một mục đích duy nhất là trưởng thành. Nhưng có lẽ sự thay đổi vừa qua của nó vẫn là một sai lầm, bởi thay đổi đó không mang đến cho nó một niềm vui nào cả.

Bất giác nó nhận ra điều nó cần bây giờ không phải là ủ dột hàng giờ mỗi ngày ở đây mà nó cần sắm sửa lại cho mình một cái đầu thật tươi tỉnh để học lại từ những sai lầm và đi tiếp vì tương lai của nó vẫn còn dài. Sau đó nó sẽ nhặt lại từng mảnh vỡ của niềm tin ấy, dùng tinh thần của mình làm chất keo hàn gắn từng chút một. Có lẽ nó nên tin vào lý thuyết này để tự chữa lành và cứu lấy hơi thở tin yêu của mình vào bản thân, vào cuộc sống và một người nào đó đang chờ nó ở bến kế tiếp trong chuyến tàu này.

Nốc cạn ly cà phê đen láy, nó hít một hơi thật sâu và bước về nhà.

Những đám mây nhẹ nhàng dần, rũ sạch hạt nước cuối cùng, cơn giông đã ngoe nguẩy bỏ đi mất. Trời hửng nắng và một chiếc cầu vồng được vắt lên chào mừng yên bình được lập lại. Có thể là tan hoang đó nhưng rồi mọi thứ sẽ tốt đẹp trở lại thôi. Vì thế, hãy thật tỉnh táo và thong dong.

LẠC NHIÊN

Tháng giao mùa, trời nhiều mây, không khí ẩm mốc. Trời đang nóng hừng hực, bỗng mây chuyển màu xám xịt. Chúng di chuyển nhanh rồi cuộn lại với nhau thành những đám mây to, dáng như cây súp lơ bị nướng đến cháy đen ngòm. Sét đánh thẳng xuống mặt đất, những vạch sáng trắng, hồng, xé toạc bầu trời, ném cơn thịnh nộ vào nhân gian. 

Trời vẫn chưa mưa vội. Mây tiếp tục kéo bầy. Cuồn cuộn. Lớp này chồng lên lớp khác. Những tháp mây đen đang nuốt lấy, nuốt để những mảng sáng yếu ớt còn sót lại. Buổi trưa chìm trong màn đen vì cái nhắm mắt của mặt trời. Những tia sét lại tiếp tục màn biểu diễn hù dọa đám đông con người nhỏ bé, yếu đuối trên các con đường ngoằn nghèo trong thành phố.

Gió bắt đầu nổi lên. Mạnh dần. Nhiều cây đã tróc gốc, đổ nhoài trên đường, đè bẹp dúm những chiếc xe khi nãy còn kiêu hãnh bấm kèn inh ỏi. Xác lá xanh, lá vàng, lá khô bay loạn xạ trong không gian rồi phủ ngập lòng đường. Gió giành giật những tấm tôn, cố sức kéo chúng ra khỏi mấy mũi đinh ghim cuối cùng còn bấu víu trên nóc các ngôi nhà đã cũ. Gió xô đổ mấy tấm áp phích cheo leo ở trên cao, xé toạc nụ cười rạng rỡ của cô diễn viên trên tấm ảnh quảng cáo. Những tiếng hú u u từ những “khe gió” giữa hai tòa nhà khiến tim người ta đập thình thịch trong nỗi lo lắng vì trận cuồng phong.

Mấy đám mây nặng dần như muốn sà xuống mặt đất. Mưa bắt đầu màn múa khỏa thân của mình. Những cơ thể trong veo, hạt to và chắc mẩy lao xuống thành phố. Mưa xối xả trên nóc nhà, vang lên những thanh âm ồn ào, rát buốt tai, rát buốt da. Sấm sét dữ dội, những cơn gió tha hồ tung hoành. Nước dâng lên ở những tuyến phố thấp, có đoạn chảy siết như thác. Người ta bất lực buông tay cho chiếc xe máy ngã ùm vào nước, loạng choạng bước vào lề trú mưa.

Một số con đường đã bị mất tín hiệu đèn giao thông, giao lộ trở thành điểm chết, những pha di chuyển chậm đến độ người ta chẳng đủ kiên nhẫn để ghi hình lại và mong chờ điều kịch tính nữa. Con người những lúc này thật nhỏ bé và đáng thương.

Nó ngồi trên tầng bốn của quán cà phê cũ. Thu hết vào mắt mình toàn cảnh cơn giông giữa mùa nắng rát. Nó lặng nhìn mấy cái cây oằn mình, nghiêng ngả trong gió mưa, bất lực nhìn từng chiếc lá lìa cành. Nó cảm thấy có lẽ nó đang giống như đám lá xanh non đang rụng tơi tả ấy. Một cơn cảm khái và chua xót chạy dọc sống lưng.

Nỗi xót xa dâng lên hệt như ngày nó bước ra khỏi cuộc hôn nhân tạm bợ, hờ hững đến bạc lòng. Cơn bão lòng ngày ấy cũng dữ dội không thua kém gì đất trời. Những yêu thương ngọt ngào trên đầu môi dễ dàng được nói ra và cũng dễ dàng trôi tuột đi như cách người ta nhổ nước bọt.

Nỗi sợ hãi phải thay đổi hay làm lại từ đầu đã khiến nó đi từ quyết tâm buông bỏ đến buông xuôi theo số phận. Nó đã có lần một, lần hai, lần n thỏa hiệp với mong muốn của đối phương mà quên mất rằng mình cũng có quyền được đòi hỏi, có quyền được mơ ước, có quyền được yêu cầu người kia phải đáp ứng.

Một người từ người dưng thành người thân, người bạn đời nhưng sau tất cả lại thành kẻ khác họ, tanh lòng, nhạt nhẽo. Đáng lẽ ra nó không nên thỏa hiệp vội vàng sau lần đầu tiên bị người ta đánh. Đến ba mẹ nó, khi nó đã trưởng thành cũng chẳng bao giờ dấm dứ một cái tát tay kể cả khi nó gân cổ cãi lời. Vậy mà người kia đã dùng quyền gì để đánh nó? Dùng quyền gì để xúc phạm nó?  

Sai lầm của nó bắt đầu khi nó vội vàng thỏa hiệp sau cái ôm, sau lời xin lỗi, sau lời hứa suông miệng rồi chóng quên kia. Nó vội vàng tha thứ mà không hề có nguyên tắc nhất định để rồi nhận lấy những cú tát tương tự lần thứ n. Nó xách vali đi rồi lại xách vali về. Khi cái tôi dâng lên ngùn ngụt, nó bất chấp bỏ đi. Khi những lời xin lỗi được cất lên, nó lại phản bội bản thân để trở về.

Một cái tổ không ấm làm sao chống được gió lay, giông tố, mưa bão? Một cái tổ chỉ một người xây, một người đứng ngó, hờ hững, lơ đễnh thì biết bao giờ mới thành hình.

Cuối cùng tất cả đã kết thúc, sức chịu đựng của con người suy cho cùng cũng có giới hạn nhất định. Có lẽ nó phải sử dụng đến cạn kiệt nguồn năng lượng chịu đựng và nhẫn nhịn đến mức pin cuối cùng, mới có thể khép lại cuộc hành trình đầy những hy sinh không đáng ấy.

Nó bắt đầu thay đổi. Nó đã mất quá nhiều niềm tin và kỳ vọng vào một con người và nó đưa đáp án ấy áp đặt lên mọi bài toán con người khác. Nó chẳng còn đủ sự tin tưởng vào ai, đôi khi cả chính bản thân mình. Nó chỉ nhìn thấy lấp ló ở phía người khác là những mặt trái, là những man trá, lọc lừa. Nỗi sợ hãi trong tâm hồn khiến nó lạnh lùng với niềm vui bé nhỏ như ăn được một món ăn ngon, mặc một chiếc váy đẹp.

Thật không gì khủng khiếp hơn khi niềm tin bị hủy diệt.

Nó chậm rãi nhìn xuống đường. Cái cây vẫn đứng vững ở đấy.

Bất giác nó ngộ ra những chiếc lá xanh kia dẫu có rơi rụng đi hết, thì khi nắng lên, lá non chắc chắn sẽ đâm chồi trở lại. Cây thay lá, rắn thay da, người ta thay đổi. Tất cả cũng chỉ vì một mục đích duy nhất là trưởng thành. Nhưng có lẽ sự thay đổi vừa qua của nó vẫn là một sai lầm, bởi thay đổi đó không mang đến cho nó một niềm vui nào cả.

Bất giác nó nhận ra điều nó cần bây giờ không phải là ủ dột hàng giờ mỗi ngày ở đây mà nó cần sắm sửa lại cho mình một cái đầu thật tươi tỉnh để học lại từ những sai lầm và đi tiếp vì tương lai của nó vẫn còn dài. Sau đó nó sẽ nhặt lại từng mảnh vỡ của niềm tin ấy, dùng tinh thần của mình làm chất keo hàn gắn từng chút một. Có lẽ nó nên tin vào lý thuyết này để tự chữa lành và cứu lấy hơi thở tin yêu của mình vào bản thân, vào cuộc sống và một người nào đó đang chờ nó ở bến kế tiếp trong chuyến tàu này.

Nốc cạn ly cà phê đen láy, nó hít một hơi thật sâu và bước về nhà.

Những đám mây nhẹ nhàng dần, rũ sạch hạt nước cuối cùng, cơn giông đã ngoe nguẩy bỏ đi mất. Trời hửng nắng và một chiếc cầu vồng được vắt lên chào mừng yên bình được lập lại. Có thể là tan hoang đó nhưng rồi mọi thứ sẽ tốt đẹp trở lại thôi. Vì thế, hãy thật tỉnh táo và thong dong.

LẠC NHIÊN

NAM GIỚI VÀ SANG CHẤN DO BẠO HÀNH

Trong xã hội, hình ảnh nam giới thường gắn với sự mạnh mẽ, kiểm soát và “không được yếu đuối”. Chính khuôn mẫu này khiến sang chấn tâm lý ở nam giới – đặc biệt do bạo hành gia đình hoặc trong tình yêu – trở thành một chủ đề bị che giấu. Nhiều người đàn ông không nhận...

NHỮNG GIỌNG NÓI BÊN TRONG TÂM TRÍ

  Loạn thần và CPTSD (rối loạn stress sau sang chấn phức tạp) đều là những tình trạng tâm lý nghiêm trọng, nhưng bản chất và cách biểu hiện của chúng rất khác nhau, đặc biệt khi liên quan đến trải nghiệm “những tiếng nói bên trong”. Loạn thần là trạng thái mà một...

KHI CON GÁI CỘNG SINH VỚI CHA

Trong một số gia đình, mối quan hệ giữa cha và con gái có thể vượt khỏi ranh giới của sự gắn bó lành mạnh và trở thành một dạng “cộng sinh tâm lý” – nơi hai cá thể không còn tồn tại như những bản thể riêng biệt. Ở đó, người cha không chỉ là người bảo vệ hay chăm sóc,...

KHI CPTSD KHÔNG ĐƯỢC CHẨN ĐOÁN

CPTSD là một dạng sang chấn phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết sâu về cách tổn thương tích luỹ ảnh hưởng đến hệ thần kinh, cảm xúc và các mối quan hệ. Khi người hỗ trợ không có đủ nhận thức về CPTSD, quá trình trị liệu không chỉ kém hiệu quả mà đôi khi còn khiến thân chủ...

RỐI LOẠN CĂNG THẲNG SAU SANG CHẤN PHỨC HỢP

CPTSD (rối loạn căng thẳng sau sang chấn phức hợp) không hình thành từ một biến cố đơn lẻ, mà thường là hệ quả của nhiều trải nghiệm bất lợi kéo dài theo thời gian. Đó có thể là một tuổi thơ thiếu an toàn, sự bỏ bê cảm xúc, môi trường gia đình căng thẳng, hoặc những...

VÌ SAO TỰ HỌC, TỰ CHỮA LÀNH VẪN CHƯA ĐỦ VỚI CPTSD

Trong những năm gần đây, việc đọc sách, nghe podcast, học về tâm lý và “tự chữa lành” trở nên rất phổ biến. Nhiều người bắt đầu hành trình này với một mong muốn rất chân thành: hiểu bản thân, bớt đau, và sống nhẹ nhàng hơn. Đặc biệt với những người mang CPTSD, việc...

CPTSD – VÌ SAO KHÓ CHẨN ĐOÁN VÀ HỖ TRỢ

  CPTSD (rối loạn căng thẳng sau sang chấn phức tạp) là một dạng tổn thương tâm lý hình thành từ những trải nghiệm kéo dài, lặp đi lặp lại như bạo lực gia đình, bỏ bê cảm xúc, hoặc môi trường sống thiếu an toàn trong thời gian dài. Khác với PTSD thường gắn với...

KHI “THIÊN NGA ĐEN” CẤT CÁNH

Có những mối quan hệ mẹ – con gái không chỉ là gắn bó, mà là gắn chặt. Ở đó, ranh giới gần như không tồn tại. Người mẹ không nhìn con như một cá thể riêng biệt, mà như một phần mở rộng của chính mình. Mọi suy nghĩ, lựa chọn, cảm xúc của con đều bị định hình, dẫn dắt,...

KHI CON LÀ “LUXURY OBJECT” CỦA CHA MẸ

Có những đứa trẻ không được nhìn nhận như một con người độc lập, mà như một “niềm tự hào”, một “thành tích”, hay một “tài sản” để cha mẹ thể hiện với thế giới. Khi đó, đứa trẻ không còn được yêu vì chính nó, mà vì những gì nó làm được, đạt được, hoặc thể hiện ra bên...

SANG CHẤN PHỨC HỢP – NHỮNG ĐỨA TRẺ NGẮT KẾT NỐI KHỎI NỖI ĐAU

  Không phải mọi tổn thương đều đến từ một sự kiện lớn. Có những đứa trẻ lớn lên trong những tổn thương lặp đi lặp lại mỗi ngày – bị phớt lờ, bị kiểm soát, thiếu an toàn cảm xúc hoặc không được nhìn nhận. Những trải nghiệm này không ồn ào, nhưng kéo dài, và dần...

MẸ VÀ CON GÁI – YÊU VÀ HẬN

  Mối quan hệ giữa mẹ và con gái vốn được xem là nơi bắt đầu của yêu thương. Nhưng có những câu chuyện không đi theo điều đó. Có những đứa con gái lớn lên trong một thực tại rất khác – nơi người mẹ không phải là chỗ dựa, mà lại là nguồn gốc của tổn thương: bạo...

KHI NỖI SỢ BỊ BỎ RƠI LẠI DẪN ĐẾN VIỆC BỊ BỎ RƠI

  Có một vòng lặp rất đau mà nhiều người mắc phải trong tình yêu: càng sợ mất, càng nắm chặt; càng nắm chặt, người kia càng kiệt sức; và cuối cùng, họ rời đi. Khi điều đó xảy ra, nỗi sợ ban đầu dường như được “xác nhận”: “Mình biết mà, ai rồi cũng sẽ bỏ mình.” Và...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG MỘT “GƯƠNG MẶT TRỐNG”

Có những đứa trẻ không lớn lên trong tiếng la mắng hay bạo lực rõ ràng, mà trong một dạng im lặng khác—im lặng của cảm xúc. Cha mẹ vẫn ở đó, vẫn chăm lo, vẫn làm tròn trách nhiệm. Nhưng trên gương mặt họ, cảm xúc dường như bị xóa đi. Không rõ họ vui hay buồn, hài lòng...

ENMESHMENT VỚI MẸ – KHI YÊU THƯƠNG KHÔNG CÓ RANH GIỚI

Trong nhiều gia đình, mối quan hệ giữa mẹ và con thường được nhìn như một dạng gắn bó sâu sắc và đáng trân trọng. Sự gần gũi, chia sẻ và quan tâm lẫn nhau dễ được xem là biểu hiện của tình yêu. Tuy nhiên, có một dạng gắn kết vượt qua ranh giới lành mạnh, nơi mà ranh...

NHỮNG NGƯỜI TỰ PHÁ HOẠI NHỮNG ĐIỀU TỐT ĐẸP

  Có những người, nhìn từ bên ngoài, dường như luôn làm hỏng những điều tốt đẹp đang đến với mình. Khi mọi thứ bắt đầu ổn định, họ rút lui. Khi gặp một người thật sự quan tâm, họ nghi ngờ, tạo khoảng cách hoặc gây xung đột. Khi có cơ hội phát triển, họ trì hoãn...

SANG CHẤN GIÁN TIẾP VÀ THỨ CẤP TRONG CÔNG VIỆC TRỊ LIỆU

Trong không gian trị liệu, nhà trị liệu thường được nhìn như người “giữ” cảm xúc, nâng đỡ và đồng hành cùng thân chủ qua những trải nghiệm đau đớn. Nhưng ít khi người ta nói đến một thực tế: chính nhà trị liệu cũng có thể bị ảnh hưởng sâu sắc bởi những câu chuyện sang...

PHỤ NỮ “POLICE” PHỤ NỮ

Trên mạng xã hội, không khó để bắt gặp cảnh phụ nữ phán xét, chỉ trích, thậm chí miệt thị chính những phụ nữ khác—từ ngoại hình, cách ăn mặc đến cách họ yêu, kết hôn hay rời bỏ một mối quan hệ độc hại. Hiện tượng này thường được gọi là “phụ nữ không bênh phụ nữ”....

KHI BA KHINH NỮ

Có một nỗi đau rất âm thầm nhưng ăn sâu vào cách một con người lớn lên: đó là khi một đứa bé gái bị chính cha mình khinh thường chỉ vì giới tính. Không phải ai cũng nhận ra rằng sự thiếu vắng yêu thương, những lời nói miệt thị, hay những hành vi bạo lực từ người cha...

PHÁ HOẠI CHÍNH MÌNH

Có những người không cần ai làm tổn thương họ – họ tự làm điều đó với chính mình. Không phải một lần, mà lặp đi lặp lại: khi mọi thứ bắt đầu ổn, họ trì hoãn; khi có cơ hội, họ bỏ lỡ; khi một mối quan hệ trở nên gần gũi, họ tạo khoảng cách hoặc gây xung đột. Từ bên...

TROUBLEMAKER – NHỮNG KẺ MANG NĂNG LƯỢNG “PHÁ HOẠI”

Không phải mọi “troublemaker” đều sinh ra trong một nhóm. Có những người, dù ở một mình, vẫn mang theo một kiểu năng lượng phá hoại – trong công việc, trong các mối quan hệ, và sâu nhất là trong chính cuộc đời của họ. Họ có thể làm hỏng những điều đang tốt đẹp, gây...

NAM GIỚI VÀ SANG CHẤN DO BẠO HÀNH

Trong xã hội, hình ảnh nam giới thường gắn với sự mạnh mẽ, kiểm soát và “không được yếu đuối”. Chính khuôn mẫu này khiến sang chấn tâm lý ở nam giới – đặc biệt do bạo hành gia đình hoặc trong tình yêu – trở thành một chủ đề bị che giấu. Nhiều người đàn ông không nhận...

NHỮNG GIỌNG NÓI BÊN TRONG TÂM TRÍ

  Loạn thần và CPTSD (rối loạn stress sau sang chấn phức tạp) đều là những tình trạng tâm lý nghiêm trọng, nhưng bản chất và cách biểu hiện của chúng rất khác nhau, đặc biệt khi liên quan đến trải nghiệm “những tiếng nói bên trong”. Loạn thần là trạng thái mà một...

KHI CON GÁI CỘNG SINH VỚI CHA

Trong một số gia đình, mối quan hệ giữa cha và con gái có thể vượt khỏi ranh giới của sự gắn bó lành mạnh và trở thành một dạng “cộng sinh tâm lý” – nơi hai cá thể không còn tồn tại như những bản thể riêng biệt. Ở đó, người cha không chỉ là người bảo vệ hay chăm sóc,...

KHI CPTSD KHÔNG ĐƯỢC CHẨN ĐOÁN

CPTSD là một dạng sang chấn phức tạp, đòi hỏi sự hiểu biết sâu về cách tổn thương tích luỹ ảnh hưởng đến hệ thần kinh, cảm xúc và các mối quan hệ. Khi người hỗ trợ không có đủ nhận thức về CPTSD, quá trình trị liệu không chỉ kém hiệu quả mà đôi khi còn khiến thân chủ...

RỐI LOẠN CĂNG THẲNG SAU SANG CHẤN PHỨC HỢP

CPTSD (rối loạn căng thẳng sau sang chấn phức hợp) không hình thành từ một biến cố đơn lẻ, mà thường là hệ quả của nhiều trải nghiệm bất lợi kéo dài theo thời gian. Đó có thể là một tuổi thơ thiếu an toàn, sự bỏ bê cảm xúc, môi trường gia đình căng thẳng, hoặc những...

VÌ SAO TỰ HỌC, TỰ CHỮA LÀNH VẪN CHƯA ĐỦ VỚI CPTSD

Trong những năm gần đây, việc đọc sách, nghe podcast, học về tâm lý và “tự chữa lành” trở nên rất phổ biến. Nhiều người bắt đầu hành trình này với một mong muốn rất chân thành: hiểu bản thân, bớt đau, và sống nhẹ nhàng hơn. Đặc biệt với những người mang CPTSD, việc...

CPTSD – VÌ SAO KHÓ CHẨN ĐOÁN VÀ HỖ TRỢ

  CPTSD (rối loạn căng thẳng sau sang chấn phức tạp) là một dạng tổn thương tâm lý hình thành từ những trải nghiệm kéo dài, lặp đi lặp lại như bạo lực gia đình, bỏ bê cảm xúc, hoặc môi trường sống thiếu an toàn trong thời gian dài. Khác với PTSD thường gắn với...

KHI “THIÊN NGA ĐEN” CẤT CÁNH

Có những mối quan hệ mẹ – con gái không chỉ là gắn bó, mà là gắn chặt. Ở đó, ranh giới gần như không tồn tại. Người mẹ không nhìn con như một cá thể riêng biệt, mà như một phần mở rộng của chính mình. Mọi suy nghĩ, lựa chọn, cảm xúc của con đều bị định hình, dẫn dắt,...

KHI CON LÀ “LUXURY OBJECT” CỦA CHA MẸ

Có những đứa trẻ không được nhìn nhận như một con người độc lập, mà như một “niềm tự hào”, một “thành tích”, hay một “tài sản” để cha mẹ thể hiện với thế giới. Khi đó, đứa trẻ không còn được yêu vì chính nó, mà vì những gì nó làm được, đạt được, hoặc thể hiện ra bên...

SANG CHẤN PHỨC HỢP – NHỮNG ĐỨA TRẺ NGẮT KẾT NỐI KHỎI NỖI ĐAU

  Không phải mọi tổn thương đều đến từ một sự kiện lớn. Có những đứa trẻ lớn lên trong những tổn thương lặp đi lặp lại mỗi ngày – bị phớt lờ, bị kiểm soát, thiếu an toàn cảm xúc hoặc không được nhìn nhận. Những trải nghiệm này không ồn ào, nhưng kéo dài, và dần...

MẸ VÀ CON GÁI – YÊU VÀ HẬN

  Mối quan hệ giữa mẹ và con gái vốn được xem là nơi bắt đầu của yêu thương. Nhưng có những câu chuyện không đi theo điều đó. Có những đứa con gái lớn lên trong một thực tại rất khác – nơi người mẹ không phải là chỗ dựa, mà lại là nguồn gốc của tổn thương: bạo...

KHI NỖI SỢ BỊ BỎ RƠI LẠI DẪN ĐẾN VIỆC BỊ BỎ RƠI

  Có một vòng lặp rất đau mà nhiều người mắc phải trong tình yêu: càng sợ mất, càng nắm chặt; càng nắm chặt, người kia càng kiệt sức; và cuối cùng, họ rời đi. Khi điều đó xảy ra, nỗi sợ ban đầu dường như được “xác nhận”: “Mình biết mà, ai rồi cũng sẽ bỏ mình.” Và...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG MỘT “GƯƠNG MẶT TRỐNG”

Có những đứa trẻ không lớn lên trong tiếng la mắng hay bạo lực rõ ràng, mà trong một dạng im lặng khác—im lặng của cảm xúc. Cha mẹ vẫn ở đó, vẫn chăm lo, vẫn làm tròn trách nhiệm. Nhưng trên gương mặt họ, cảm xúc dường như bị xóa đi. Không rõ họ vui hay buồn, hài lòng...

ENMESHMENT VỚI MẸ – KHI YÊU THƯƠNG KHÔNG CÓ RANH GIỚI

Trong nhiều gia đình, mối quan hệ giữa mẹ và con thường được nhìn như một dạng gắn bó sâu sắc và đáng trân trọng. Sự gần gũi, chia sẻ và quan tâm lẫn nhau dễ được xem là biểu hiện của tình yêu. Tuy nhiên, có một dạng gắn kết vượt qua ranh giới lành mạnh, nơi mà ranh...

NHỮNG NGƯỜI TỰ PHÁ HOẠI NHỮNG ĐIỀU TỐT ĐẸP

  Có những người, nhìn từ bên ngoài, dường như luôn làm hỏng những điều tốt đẹp đang đến với mình. Khi mọi thứ bắt đầu ổn định, họ rút lui. Khi gặp một người thật sự quan tâm, họ nghi ngờ, tạo khoảng cách hoặc gây xung đột. Khi có cơ hội phát triển, họ trì hoãn...

SANG CHẤN GIÁN TIẾP VÀ THỨ CẤP TRONG CÔNG VIỆC TRỊ LIỆU

Trong không gian trị liệu, nhà trị liệu thường được nhìn như người “giữ” cảm xúc, nâng đỡ và đồng hành cùng thân chủ qua những trải nghiệm đau đớn. Nhưng ít khi người ta nói đến một thực tế: chính nhà trị liệu cũng có thể bị ảnh hưởng sâu sắc bởi những câu chuyện sang...

PHỤ NỮ “POLICE” PHỤ NỮ

Trên mạng xã hội, không khó để bắt gặp cảnh phụ nữ phán xét, chỉ trích, thậm chí miệt thị chính những phụ nữ khác—từ ngoại hình, cách ăn mặc đến cách họ yêu, kết hôn hay rời bỏ một mối quan hệ độc hại. Hiện tượng này thường được gọi là “phụ nữ không bênh phụ nữ”....

KHI BA KHINH NỮ

Có một nỗi đau rất âm thầm nhưng ăn sâu vào cách một con người lớn lên: đó là khi một đứa bé gái bị chính cha mình khinh thường chỉ vì giới tính. Không phải ai cũng nhận ra rằng sự thiếu vắng yêu thương, những lời nói miệt thị, hay những hành vi bạo lực từ người cha...

PHÁ HOẠI CHÍNH MÌNH

Có những người không cần ai làm tổn thương họ – họ tự làm điều đó với chính mình. Không phải một lần, mà lặp đi lặp lại: khi mọi thứ bắt đầu ổn, họ trì hoãn; khi có cơ hội, họ bỏ lỡ; khi một mối quan hệ trở nên gần gũi, họ tạo khoảng cách hoặc gây xung đột. Từ bên...

TẤN CÔNG NGƯỜI GIÚP ĐỠ

Đây là một hiện tượng rất thường gặp trong trị liệu và trong các mối quan hệ thân mật: khi một người tiến lại gần, giúp đỡ, hoặc tạo điều kiện để mình tốt hơn – thay vì đón nhận, mình lại phản ứng bằng khó chịu, phòng thủ, thậm chí tấn công. Nhìn từ bên ngoài, điều...