TÌNH PHÍ

TÌNH PHÍ

 

Tôi có một anh bạn “cảm nắng” cô bé kia và muốn tìm hiểu rõ hơn về người ấy. Sau vài lần đón đưa, anh tâm sự với tôi rằng mỗi lần trả tiền, cô bé luôn giả bộ “mắt điếc tai ngơ”, chỉ cúi đầu cắm mặt vào điện thoại như thể mọi việc đang diễn ra không hề liên quan đến cô ấy. Thực chất, anh chỉ cần cô có thể đề xuất được chia đôi hoặc chia sẻ phần nào, thay vì im lặng và mặc định chuyện anh trả tiền là điều đương nhiên như vậy.

Khi lướt Facebook, chúng ta không khó bắt gặp những mẩu chuyện lứa đôi tranh cãi xem ai mới là kẻ trả tiền khi hẹn hò. Nhiều chàng trai được dịp chê trách nữ giới “đào mỏ”, thực dụng. Nhiều cô gái lại bĩu môi cho rằng nam giới keo kiệt, không đáng mặt đàn ông.

Việc ai là người trả tiền vẫn luôn là bài toán đau đầu của các cặp đôi khi hẹn hò. Mâu thuẫn lâu ngày, tiền bạc cứ thế trở thành “kẻ thứ ba” phá hoại tình cảm đôi lứa. Thật buồn khi cả hai đã cùng vượt qua bao nhiêu giông bão, nhưng đến cuối cùng lại không vượt qua nỗi chuyện tình phí khi yêu.

Bản năng của phái mạnh chính là bảo vệ, che chở phái yếu. Nhiều người – bao gồm cả hai giới cho rằng phái mạnh phải là người trả tiền khi hẹn hò vì đó là hành động của một quý ông ga lăng, lịch lãm và giàu lòng tự trọng. Hệ lụy là nữ giới bị gán ghép cho tội danh thực dụng, phụ thuộc, thậm chí là đang lợi dụng đàn ông để thỏa mãn những nhu cầu cá nhân của mình. Một khi mâu thuẫn nảy mầm, những vết nứt tình ái cứ ngày một lớn hơn, cuối cùng dẫn đến sự đổ vỡ.

Thực chất, việc ai mới là người chi trả phụ thuộc rất lớn vào quan điểm cũng như khả năng tài chính của mỗi người. Nhưng trong một mối quan hệ yêu đương, bất cứ thứ gì, dù là sự quan tâm, hành động chu đáo hay cả tiền bạc đều cần phải cho đi thì mới có thể bền chặt, dù cách thể hiện của mỗi người sẽ khác nhau.

Các cặp đôi hãy thoải mái thảo luận, chia sẻ với nhau quan điểm về tình phí khi yêu. Có người bảo rằng nói chuyện tiền nong sẽ làm ảnh hưởng đến tình cảm nhưng thực chất, càng che giấu thì đôi bên sẽ càng trở nên khó xử. Bởi lúc đó, bạn không biết được cách nghĩ của đối phương, cũng không hiểu về khả năng và những vấn đề tài chính mà người ấy gặp phải để có thể cư xử đúng đắn.

Nếu anh ấy muốn hẹn hò sòng phẳng, đừng vội cho rằng đối phương nhỏ nhen, không phải đàn ông đích thực. Cả hai đã cùng nhau san sẻ niềm vui, nỗi buồn, vậy thì tại sao không thể san sẻ tình phí khi yêu? Người đàn ông đồng ý “cưa đôi” chưa chắc đã là một người keo kiệt, bủn xỉn. Người phụ nữ độc lập, không dựa dẫm vào tình nhân cũng chưa chắc là một người ngốc nghếch, “dại trai”.

Tuy nhiên, “tính toán quá hóa chi li”. Bạn không nên quá rạch ròi giữa những những khoản chi tiêu khi hẹn hò mà có thể thay phiên nhau, người trả cái này, người trả cái khác. Lập một tài khoản chung để thanh toán cho những khoản chi của cả hai cũng là một cách hay được nhiều cặp đôi hiện đại áp dụng.

Mặt khác, một số chàng trai lại cho rằng chia sẻ tiền nong là hành động hạ thấp bản thân và muốn chăm sóc bạn gái của mình một cách tuyệt đối. Khi rơi vào trường hợp này, các bạn gái cũng không nên quá ỷ lại mà có thể thể hiện sự tinh tế của mình bằng cách khéo léo tặng quà cho đối phương hoặc gia đình anh ấy dù không nhân dịp đặc biệt gì cả. Nếu lo sợ anh ấy sẽ tặng lại những món quà đắt tiền hơn thì bạn có thể đầu tư cho những thứ giàu giá trị tinh thần như tự mình nấu một bữa ăn ngon hoặc chơi một bản nhạc ngọt ngào. Hãy để đối phương hiểu rằng bạn cũng rất trân trọng anh và muốn trao cho anh những điều tốt đẹp nhất.

Ngoài ra, các cặp đôi cần hiểu rằng mỗi người có một cuộc sống và mục tiêu riêng. Vì vậy, đôi bên không nên quá ràng buộc lẫn nhau, đặc biệt là trong chuyện tiền bạc. Đừng kiểm soát quá mức và đòi hỏi người yêu phải khai báo với mình xem họ đã chi tiêu vào việc gì. Điều này rất dễ làm nảy sinh cảm giác tù túng, không thoải mái. Hãy để họ tự do với những kế hoạch của riêng mình, cũng là để tình yêu có thể cất cánh bay cao.

Dù quan điểm về tình phí khi yêu của bạn là gì, bạn cũng nên không ngừng nâng cao giá trị bản thân để được trân trọng và nhận lấy nhiều hơn. Đừng để tiền bạc vật chất làm hoen ố tình cảm và giá trị tinh thần trong mối quan hệ lứa đôi. Điều quan trọng không phải là người khác cho rằng các bạn yêu nhau thế nào, mà là đôi bên hiểu rằng chúng ta đã yêu nhau ra sao.

CATHERINE

Tôi có một anh bạn “cảm nắng” cô bé kia và muốn tìm hiểu rõ hơn về người ấy. Sau vài lần đón đưa, anh tâm sự với tôi rằng mỗi lần trả tiền, cô bé luôn giả bộ “mắt điếc tai ngơ”, chỉ cúi đầu cắm mặt vào điện thoại như thể mọi việc đang diễn ra không hề liên quan đến cô ấy. Thực chất, anh chỉ cần cô có thể đề xuất được chia đôi hoặc chia sẻ phần nào, thay vì im lặng và mặc định chuyện anh trả tiền là điều đương nhiên như vậy.

Khi lướt Facebook, chúng ta không khó bắt gặp những mẩu chuyện lứa đôi tranh cãi xem ai mới là kẻ trả tiền khi hẹn hò. Nhiều chàng trai được dịp chê trách nữ giới “đào mỏ”, thực dụng. Nhiều cô gái lại bĩu môi cho rằng nam giới keo kiệt, không đáng mặt đàn ông.

Việc ai là người trả tiền vẫn luôn là bài toán đau đầu của các cặp đôi khi hẹn hò. Mâu thuẫn lâu ngày, tiền bạc cứ thế trở thành “kẻ thứ ba” phá hoại tình cảm đôi lứa. Thật buồn khi cả hai đã cùng vượt qua bao nhiêu giông bão, nhưng đến cuối cùng lại không vượt qua nỗi chuyện tình phí khi yêu.

Bản năng của phái mạnh chính là bảo vệ, che chở phái yếu. Nhiều người – bao gồm cả hai giới cho rằng phái mạnh phải là người trả tiền khi hẹn hò vì đó là hành động của một quý ông ga lăng, lịch lãm và giàu lòng tự trọng. Hệ lụy là nữ giới bị gán ghép cho tội danh thực dụng, phụ thuộc, thậm chí là đang lợi dụng đàn ông để thỏa mãn những nhu cầu cá nhân của mình. Một khi mâu thuẫn nảy mầm, những vết nứt tình ái cứ ngày một lớn hơn, cuối cùng dẫn đến sự đổ vỡ.

Thực chất, việc ai mới là người chi trả phụ thuộc rất lớn vào quan điểm cũng như khả năng tài chính của mỗi người. Nhưng trong một mối quan hệ yêu đương, bất cứ thứ gì, dù là sự quan tâm, hành động chu đáo hay cả tiền bạc đều cần phải cho đi thì mới có thể bền chặt, dù cách thể hiện của mỗi người sẽ khác nhau.

Các cặp đôi hãy thoải mái thảo luận, chia sẻ với nhau quan điểm về tình phí khi yêu. Có người bảo rằng nói chuyện tiền nong sẽ làm ảnh hưởng đến tình cảm nhưng thực chất, càng che giấu thì đôi bên sẽ càng trở nên khó xử. Bởi lúc đó, bạn không biết được cách nghĩ của đối phương, cũng không hiểu về khả năng và những vấn đề tài chính mà người ấy gặp phải để có thể cư xử đúng đắn.

Nếu anh ấy muốn hẹn hò sòng phẳng, đừng vội cho rằng đối phương nhỏ nhen, không phải đàn ông đích thực. Cả hai đã cùng nhau san sẻ niềm vui, nỗi buồn, vậy thì tại sao không thể san sẻ tình phí khi yêu? Người đàn ông đồng ý “cưa đôi” chưa chắc đã là một người keo kiệt, bủn xỉn. Người phụ nữ độc lập, không dựa dẫm vào tình nhân cũng chưa chắc là một người ngốc nghếch, “dại trai”.

Tuy nhiên, “tính toán quá hóa chi li”. Bạn không nên quá rạch ròi giữa những những khoản chi tiêu khi hẹn hò mà có thể thay phiên nhau, người trả cái này, người trả cái khác. Lập một tài khoản chung để thanh toán cho những khoản chi của cả hai cũng là một cách hay được nhiều cặp đôi hiện đại áp dụng.

Mặt khác, một số chàng trai lại cho rằng chia sẻ tiền nong là hành động hạ thấp bản thân và muốn chăm sóc bạn gái của mình một cách tuyệt đối. Khi rơi vào trường hợp này, các bạn gái cũng không nên quá ỷ lại mà có thể thể hiện sự tinh tế của mình bằng cách khéo léo tặng quà cho đối phương hoặc gia đình anh ấy dù không nhân dịp đặc biệt gì cả. Nếu lo sợ anh ấy sẽ tặng lại những món quà đắt tiền hơn thì bạn có thể đầu tư cho những thứ giàu giá trị tinh thần như tự mình nấu một bữa ăn ngon hoặc chơi một bản nhạc ngọt ngào. Hãy để đối phương hiểu rằng bạn cũng rất trân trọng anh và muốn trao cho anh những điều tốt đẹp nhất.

Ngoài ra, các cặp đôi cần hiểu rằng mỗi người có một cuộc sống và mục tiêu riêng. Vì vậy, đôi bên không nên quá ràng buộc lẫn nhau, đặc biệt là trong chuyện tiền bạc. Đừng kiểm soát quá mức và đòi hỏi người yêu phải khai báo với mình xem họ đã chi tiêu vào việc gì. Điều này rất dễ làm nảy sinh cảm giác tù túng, không thoải mái. Hãy để họ tự do với những kế hoạch của riêng mình, cũng là để tình yêu có thể cất cánh bay cao.

Dù quan điểm về tình phí khi yêu của bạn là gì, bạn cũng nên không ngừng nâng cao giá trị bản thân để được trân trọng và nhận lấy nhiều hơn. Đừng để tiền bạc vật chất làm hoen ố tình cảm và giá trị tinh thần trong mối quan hệ lứa đôi. Điều quan trọng không phải là người khác cho rằng các bạn yêu nhau thế nào, mà là đôi bên hiểu rằng chúng ta đã yêu nhau ra sao.

CATHERINE

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...