5 GIAI ĐOẠN TÌNH YÊU

5 GIAI ĐOẠN TÌNH YÊU

 

Tất cả chúng ta đều muốn có một tình yêu thực sự, lâu dài, cho dù đang ở độ tuổi 20, 30, 40, 50, hay xa hơn nữa, nhưng hầu như không có nhiều hiểu biết về các giai đoạn tình yêu. Trên thực tế, có quá nhiều cuộc hôn nhân tan vỡ và hầu hết mọi người không biết tại sao. Họ nhầm tưởng rằng họ đã chọn sai người. Sau khi trải qua quá trình đổ vỡ đầy đau thương, họ bắt đầu nhìn lại. 

Nhưng các chuyên gia thấy rằng hầu hết mọi người không hiểu rõ các giai đoạn tình yêu. Họ không hiểu rằng Giai đoạn 3 không phải là kết thúc mà là khởi đầu thực sự để có được một tình yêu đích thực, bền vững.

Giai đoạn 1: Rơi vào lưới tình

Cạm bẫy tình yêu chính là chiêu trò của tự nhiên để con người lựa chọn một người bạn đời để duy trì nòi giống. Giai đoạn tình yêu này đem đến cảm giác tuyệt vời như vậy bởi vì cơ thể chúng ta ngập tràn các hormone như dopamine, oxytocin, serotonin, testosterone và estrogen. Rơi vào lưới tình cũng khiến chúng ta cảm thấy tuyệt vời bởi vì ta dự đoán tất cả hy vọng và ước mơ của mình về người mình yêu. 

Ta những tưởng rằng họ sẽ thực hiện những mong muốn của mình, đem đến cho chúng ta tất cả những gì mà ta không nhận được khi còn bé, thực hiện tất cả những lời hứa mà hội những người yêu cũ của chúng ta không thực hiện được. Ta chắc chắn rằng cả hai sẽ mãi mãi yêu nhau . Và bởi vì chúng ta bị bao phủ bởi vô vàn “hormone tình yêu”, ta không nhận thức được điều này.

Khi chúng ta đang yêu, chúng ta bỏ ngoài tai tất cả mọi điều cảnh báo như George Bernard Shaw từng nói: “Khi hai người đắm chìm trong niềm đam mê điên rồ nhất, khó hiểu nhất và chóng vánh nhất, họ nguyện thề rằng mình sẽ duy trì trạng thái vui sướng, bất thường và kiệt quệ đó cho đến khi cái chết chia lìa đôi lứa”.

Giai đoạn 2: Trở thành vợ chồng

Ở giai đoạn này, tình yêu trở nên sâu sắc hơn và cả hai thêm gắn kết với nhau. Đây là lúc sinh con đẻ cái và cùng nhau nuôi dạy chúng. Nếu vượt qua giai đoạn nuôi dạy con cái, mối quan hệ đôi lứa sẽ trở nên sâu sắc và phát triển hơn. Đó là thời gian của sự vui vẻ và hạnh phúc. Ta tìm hiểu những gì người bạn đời của mình thích và mở rộng cuộc sống cá nhân để bắt đầu phát triển cuộc sống vợ chồng.

Trong giai đoạn tình yêu này, cảm xúc yêu điên cuồng sẽ giảm đi và thay bằng cảm giác gắn bó hơn với đối phương. Ta cảm thấy ấm áp và gần gũi. Tình dục có thể không hoang dã như trước nhưng lại rất thỏa mãn. Ta cảm thấy an toàn, được chăm sóc, nâng niu và trân trọng. Ta thường nghĩ rằng đây là đỉnh điểm tình yêu và hy vọng nó sẽ tiếp tục mãi mãi. Và tất nhiên rồi, đa số mọi người thường không nhìn thấy sự hiện diện của giai đoạn tình yêu thứ ba.

Giai đoạn 3: Thất vọng

Không ai nói với chúng ta về Giai đoạn 3 trong tình yêu và hôn nhân. Đối với rất nhiều mối quan hệ, đây chính là sự khởi đầu của những đổ vỡ, là lúc mà mọi thứ bắt đầu tệ đi. Nó có thể xảy ra chậm hoặc có thể chớp nhoáng như thể bật công tắc và rồi mọi thứ đều chệch hướng. Ta cảm thấy phiền muộn cả với những điều nhỏ nhặt nhất và cảm thấy ít được yêu thương, chăm sóc như xưa. Ta thấy mình bị mắc kẹt trong mối quan hệ đã từng rất tuyệt diệu ấy và muốn trốn thoát.

Ta trở nên cáu kỉnh hơn, dễ tức giận hay bị tổn thương và thu mình lại. Sự bất mãn cứ tăng dần. Nhiều lần ta tự hỏi người mà mình từng yêu thương cuồng dại ngày xưa đã biến đi đâu mất rồi. Ta nhớ quay quắt những năm tháng yêu đương mà mình từng có nhưng không biết làm cách nào để tìm lại được. Một trong hai muốn thoát khỏi mối quan hệ hoặc đôi khi cả hai tiếp tục bên nhau nhưng không thực sự cảm thấy thân mật.

Đây là lúc chúng ta thường cảm thấy cơ thể yếu đi cả về thể chất, tâm trí và tâm hồn. Thành thật mà nói, có những lúc bạn đau khổ đến mức nghĩ rằng từ bỏ dễ dàng hơn tiếp tục. Nhưng có một câu ngạn ngữ nổi tiếng rằng: “Khi bạn đang đi qua địa ngục, đừng dừng lại.” Điều này có vẻ đúng với giai đoạn này của cuộc sống lứa đôi. 

Mặt tích cực của Giai đoạn 3 là sức nóng của giai đoạn này đốt cháy rất nhiều ảo tưởng của chúng ta về bản thân và đối phương. Ta có cơ hội để thực sự yêu thương và trân trọng người bạn đời “bằng xương bằng thịt” bên cạnh, chứ không phải “người bạn đời lý tưởng mà mình từng vẽ ra”.

Giai đoạn 4: Tạo ra tình yêu đích thực, lâu dài

Một trong những món quà của việc đối mặt với sự bất hạnh ở Giai đoạn 3 là ta có thể nhìn sâu vào những gì gây ra nỗi đau và xung đột. Nghiên cứu cho thấy chắc chắn rằng những tổn thương thời thơ ấu có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, tình cảm và mối quan hệ của chúng ta. 

Tôi tin rằng mỗi người trong cuộc đời ít nhiều đều có những vết thương lòng. Khi cả hai học được cách để trở thành đồng minh trong việc giúp đỡ lẫn nhau hiểu và chữa lành những vết thương lòng ấy, tình yêu và tiếng cười mà ta nghĩ rằng đã mất sẽ bắt đầu tuôn chảy trở lại. Cả hai bắt đầu nhìn thấy nhau như những người tuyệt vời đã chịu đựng rất nhiều nỗi đau trong quá khứ và tìm đến với nhau để yêu thương và giúp nhau chữa lành vết thương cũ thời thơ ấu.

Không có gì thỏa mãn hơn là ở bên cạnh một người nhìn bạn và yêu bạn vì chính con người bạn. Họ hiểu rằng hành vi gây tổn thương của bạn không phải vì bạn cố ý và không yêu thương họ, mà bởi vì bạn đã từng tổn thương trong quá khứ và quá khứ ấy vẫn chưa ngủ yên trong lòng bạn. Một khi có thể hiểu rõ hơn và chấp nhận người bạn đời của mình, chúng ta có thể học cách yêu bản thân mình sâu sắc hơn bao giờ hết.

Giai đoạn 5: Cùng nhau thay đổi thế giới

Không cần ai nhắc nhở chúng ta cũng biết rằng thế giới còn nhiều điều chưa tốt. Vẫn còn đó nhiều cuộc chiến tranh, khủng bố và xung đột liên tục. Bạo lực chủng tộc dường như xuất hiện ở khắp mọi nơi. Ta tự hỏi liệu rằng con người có thể sống sót thêm bao lâu nữa. Tôi cũng thường tự hỏi bản thân: “Nếu hai người yêu nhau còn không thể chung sống hòa bình với nhau, làm thế nào tạo ra một thế giới yên bình cho tất thảy mọi người được?”

Tôi tin rằng mỗi cặp vợ chồng có cơ hội sử dụng “sức mạnh chung” để giải quyết một số vấn đề của thế giới có tác động đến cuộc sống của họ. Nếu chúng ta có thể học cách vượt qua những khác biệt và tìm thấy tình yêu đích thực, lâu dài trong các mối quan hệ, có lẽ ta có thể cùng nhau hợp sức để tìm thấy tình yêu đích thực, lâu dài trên thế giới.

LILA

Tất cả chúng ta đều muốn có một tình yêu thực sự, lâu dài, cho dù đang ở độ tuổi 20, 30, 40, 50, hay xa hơn nữa, nhưng hầu như không có nhiều hiểu biết về các giai đoạn tình yêu. Trên thực tế, có quá nhiều cuộc hôn nhân tan vỡ và hầu hết mọi người không biết tại sao. Họ nhầm tưởng rằng họ đã chọn sai người. Sau khi trải qua quá trình đổ vỡ đầy đau thương, họ bắt đầu nhìn lại. 

Nhưng các chuyên gia thấy rằng hầu hết mọi người không hiểu rõ các giai đoạn tình yêu. Họ không hiểu rằng Giai đoạn 3 không phải là kết thúc mà là khởi đầu thực sự để có được một tình yêu đích thực, bền vững.

Giai đoạn 1: Rơi vào lưới tình

Cạm bẫy tình yêu chính là chiêu trò của tự nhiên để con người lựa chọn một người bạn đời để duy trì nòi giống. Giai đoạn tình yêu này đem đến cảm giác tuyệt vời như vậy bởi vì cơ thể chúng ta ngập tràn các hormone như dopamine, oxytocin, serotonin, testosterone và estrogen. Rơi vào lưới tình cũng khiến chúng ta cảm thấy tuyệt vời bởi vì ta dự đoán tất cả hy vọng và ước mơ của mình về người mình yêu. 

Ta những tưởng rằng họ sẽ thực hiện những mong muốn của mình, đem đến cho chúng ta tất cả những gì mà ta không nhận được khi còn bé, thực hiện tất cả những lời hứa mà hội những người yêu cũ của chúng ta không thực hiện được. Ta chắc chắn rằng cả hai sẽ mãi mãi yêu nhau . Và bởi vì chúng ta bị bao phủ bởi vô vàn “hormone tình yêu”, ta không nhận thức được điều này.

Khi chúng ta đang yêu, chúng ta bỏ ngoài tai tất cả mọi điều cảnh báo như George Bernard Shaw từng nói: “Khi hai người đắm chìm trong niềm đam mê điên rồ nhất, khó hiểu nhất và chóng vánh nhất, họ nguyện thề rằng mình sẽ duy trì trạng thái vui sướng, bất thường và kiệt quệ đó cho đến khi cái chết chia lìa đôi lứa”.

Giai đoạn 2: Trở thành vợ chồng

Ở giai đoạn này, tình yêu trở nên sâu sắc hơn và cả hai thêm gắn kết với nhau. Đây là lúc sinh con đẻ cái và cùng nhau nuôi dạy chúng. Nếu vượt qua giai đoạn nuôi dạy con cái, mối quan hệ đôi lứa sẽ trở nên sâu sắc và phát triển hơn. Đó là thời gian của sự vui vẻ và hạnh phúc. Ta tìm hiểu những gì người bạn đời của mình thích và mở rộng cuộc sống cá nhân để bắt đầu phát triển cuộc sống vợ chồng.

Trong giai đoạn tình yêu này, cảm xúc yêu điên cuồng sẽ giảm đi và thay bằng cảm giác gắn bó hơn với đối phương. Ta cảm thấy ấm áp và gần gũi. Tình dục có thể không hoang dã như trước nhưng lại rất thỏa mãn. Ta cảm thấy an toàn, được chăm sóc, nâng niu và trân trọng. Ta thường nghĩ rằng đây là đỉnh điểm tình yêu và hy vọng nó sẽ tiếp tục mãi mãi. Và tất nhiên rồi, đa số mọi người thường không nhìn thấy sự hiện diện của giai đoạn tình yêu thứ ba.

Giai đoạn 3: Thất vọng

Không ai nói với chúng ta về Giai đoạn 3 trong tình yêu và hôn nhân. Đối với rất nhiều mối quan hệ, đây chính là sự khởi đầu của những đổ vỡ, là lúc mà mọi thứ bắt đầu tệ đi. Nó có thể xảy ra chậm hoặc có thể chớp nhoáng như thể bật công tắc và rồi mọi thứ đều chệch hướng. Ta cảm thấy phiền muộn cả với những điều nhỏ nhặt nhất và cảm thấy ít được yêu thương, chăm sóc như xưa. Ta thấy mình bị mắc kẹt trong mối quan hệ đã từng rất tuyệt diệu ấy và muốn trốn thoát.

Ta trở nên cáu kỉnh hơn, dễ tức giận hay bị tổn thương và thu mình lại. Sự bất mãn cứ tăng dần. Nhiều lần ta tự hỏi người mà mình từng yêu thương cuồng dại ngày xưa đã biến đi đâu mất rồi. Ta nhớ quay quắt những năm tháng yêu đương mà mình từng có nhưng không biết làm cách nào để tìm lại được. Một trong hai muốn thoát khỏi mối quan hệ hoặc đôi khi cả hai tiếp tục bên nhau nhưng không thực sự cảm thấy thân mật.

Đây là lúc chúng ta thường cảm thấy cơ thể yếu đi cả về thể chất, tâm trí và tâm hồn. Thành thật mà nói, có những lúc bạn đau khổ đến mức nghĩ rằng từ bỏ dễ dàng hơn tiếp tục. Nhưng có một câu ngạn ngữ nổi tiếng rằng: “Khi bạn đang đi qua địa ngục, đừng dừng lại.” Điều này có vẻ đúng với giai đoạn này của cuộc sống lứa đôi. 

Mặt tích cực của Giai đoạn 3 là sức nóng của giai đoạn này đốt cháy rất nhiều ảo tưởng của chúng ta về bản thân và đối phương. Ta có cơ hội để thực sự yêu thương và trân trọng người bạn đời “bằng xương bằng thịt” bên cạnh, chứ không phải “người bạn đời lý tưởng mà mình từng vẽ ra”.

Giai đoạn 4: Tạo ra tình yêu đích thực, lâu dài

Một trong những món quà của việc đối mặt với sự bất hạnh ở Giai đoạn 3 là ta có thể nhìn sâu vào những gì gây ra nỗi đau và xung đột. Nghiên cứu cho thấy chắc chắn rằng những tổn thương thời thơ ấu có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, tình cảm và mối quan hệ của chúng ta. 

Tôi tin rằng mỗi người trong cuộc đời ít nhiều đều có những vết thương lòng. Khi cả hai học được cách để trở thành đồng minh trong việc giúp đỡ lẫn nhau hiểu và chữa lành những vết thương lòng ấy, tình yêu và tiếng cười mà ta nghĩ rằng đã mất sẽ bắt đầu tuôn chảy trở lại. Cả hai bắt đầu nhìn thấy nhau như những người tuyệt vời đã chịu đựng rất nhiều nỗi đau trong quá khứ và tìm đến với nhau để yêu thương và giúp nhau chữa lành vết thương cũ thời thơ ấu.

Không có gì thỏa mãn hơn là ở bên cạnh một người nhìn bạn và yêu bạn vì chính con người bạn. Họ hiểu rằng hành vi gây tổn thương của bạn không phải vì bạn cố ý và không yêu thương họ, mà bởi vì bạn đã từng tổn thương trong quá khứ và quá khứ ấy vẫn chưa ngủ yên trong lòng bạn. Một khi có thể hiểu rõ hơn và chấp nhận người bạn đời của mình, chúng ta có thể học cách yêu bản thân mình sâu sắc hơn bao giờ hết.

Giai đoạn 5: Cùng nhau thay đổi thế giới

Không cần ai nhắc nhở chúng ta cũng biết rằng thế giới còn nhiều điều chưa tốt. Vẫn còn đó nhiều cuộc chiến tranh, khủng bố và xung đột liên tục. Bạo lực chủng tộc dường như xuất hiện ở khắp mọi nơi. Ta tự hỏi liệu rằng con người có thể sống sót thêm bao lâu nữa. Tôi cũng thường tự hỏi bản thân: “Nếu hai người yêu nhau còn không thể chung sống hòa bình với nhau, làm thế nào tạo ra một thế giới yên bình cho tất thảy mọi người được?”

Tôi tin rằng mỗi cặp vợ chồng có cơ hội sử dụng “sức mạnh chung” để giải quyết một số vấn đề của thế giới có tác động đến cuộc sống của họ. Nếu chúng ta có thể học cách vượt qua những khác biệt và tìm thấy tình yêu đích thực, lâu dài trong các mối quan hệ, có lẽ ta có thể cùng nhau hợp sức để tìm thấy tình yêu đích thực, lâu dài trên thế giới.

LILA

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...