NÉT ĐẸP VĂN HÓA VIỆT QUA Ổ BÁNH MÌ

NÉT ĐẸP VĂN HÓA VIỆT QUA Ổ BÁNH MÌ

 

Dạo gần đây, cư dân mạng thích thú chuyền tay nhau bức ảnh của Hoa hậu H’Hen Niê trong bộ trang phục dân tộc “Bánh Mì” độc đáo và bắt mắt, cũng là một trong những đề cử sáng giá để đồng hành cùng người đẹp ở cuộc thi Miss Universe sắp tới.

Có lẽ đối với cả người Việt Nam và bạn bè quốc tế, bánh mì không còn là một món ăn đơn thuần mà từ lâu đã trở thành nét đẹp văn hóa ẩm thực đặc biệt của dải đất chữ S, khiến người ta không để kìm lòng mà nhớ thương.

Mỗi người con đất Việt, ắt hẳn ai cũng đã quen thuộc với những ổ bánh mì, từ mấy câu rêu rao “Bánh mì Sài Gòn, năm ngàn một ổ” đến hương bánh mì thơm lừng ngây ngất lan tỏa khắp mọi nẻo đường quê. Dù là ở ngõ ngách nào của đất nước, ta cũng dễ dàng bắt gặp hình ảnh những xe bán bánh mì di động, mấy quầy bánh mì nhỏ ven đường với vài chiếc ghế nhựa, hay những bác đạp xe lóc cóc chở một giỏ bánh mì phủ kín chiếc bao bố sau lưng, tựa như một nét đẹp văn hóa không thế thiếu.

Cái mà bánh mì chứa đựng không chỉ là phần nhân thơm lừng và đậm đà hương vị của thịt nướng, xúc xích, trứng chiên, chả cá,… mà còn là kỉ niệm của cả một đời người. Đó là những ngày thơ bé cắp sách đến trường với ổ bánh mì nóng hổi mà mẹ ân cần mua cho, hay mấy lần bẻ nửa ổ bánh mì rồi dúi vào tay đứa ngồi bên cạnh và nói: “Nè! Cho mày nửa ổ, lát nữa nhớ chỉ bài cho tao!”.

Bánh mì là một món ăn bình dị, nên đến cách ăn cũng mộc mạc và chân chất. Những cô cậu bận rộn có thể thưởng thức hương vị thơm ngon này ngay khi cầm ổ bánh mì trên tay. Đôi lúc lại bắt gặp hình ảnh vài đứa trẻ ngồi bệt trên bậc thềm của một căn nhà nào đấy còn chưa mở cửa để ngấu nghiến một ổ bánh mì. Cũng có nhiều người thích ngồi trên chiếc ghế nhựa cạnh bên dãy bàn giản dị trải dọc con phố nhỏ để tận hưởng bữa sáng và ngắm nhìn thành phố đang dần thức dậy.

Hiếm có thể tìm thấy món ăn nào vừa ngon rẻ vừa phong phú và tiện lợi như bánh mì. Mỗi ổ bánh mì lại được quy tụ từ biết bao sự tinh tế và kỉ niệm của những thế hệ trôi qua. Cái mà chúng ta thưởng thức ở một ổ bánh mì dường như không chỉ là hình thức hay hương vị, mà còn là tinh hoa ẩm thực và vẻ đẹp của cả một dân tộc được đúc kết. Có lẽ vì vậy mà không ít người con xa xứ vẫn mang nỗi niềm nhớ thương dành cho những ổ bánh mì vương đậm cái tình và cái hồn của quê nhà.

Không chỉ người Việt Nam, bạn bè quốc tế cũng đem lòng yêu mến món ăn bình dị và đơn sơ này. Ổ bánh mì của quê hương đang càng ngày càng khẳng định vị thế ở làng ẩm thực thế giới, đến mức tờ báo The Guardian phải viết rằng: “Một điều bí mật mà không mấy người biết là món sandwich ngon nhất thế giới không phải được tìm thấy ở thành phố Rome, Copenhagen hay New York mà ở Việt Nam”.

Nếu trước đây, khách du lịch đặt tên bánh mì là “Vietnamese baguette” hay “Vietnamese sandwich”, thì bây giờ người ta đã ưu ái gọi món ăn quen thuộc này bằng hẳn một cái tên riêng là “Banh Mi”. Danh xưng tưởng chừng đơn giản này lại là minh chứng cho một sự ngưỡng mộ và say mê, mà dù là người nước nào cũng nhất định phải nói tiếng Việt để có thể được thưởng thức trọn vẹn hương vị chỉ có ở mảnh đất này.

Không khó để tìm ra những nhà hàng Pháp, Nhật, Hàn,… nổi tiếng ở Việt Nam. Thế nhưng, có nhiều người không biết rằng món bánh mì của đất nước mình cũng được ưu ái góp mặt trong những địa điểm rất được yêu thích của nước bạn. Đó là cửa hàng “Banh mi My Tho” ở Mỹ hay “Banh Mi Bay” của Anh. Đó còn là những cái tên được người bản địa chú ý và săn đón như xe bán bánh mì lưu động khắp thành phố tại Thái Lan hay thương hiệu “Ô Bánh Mì” rất lớn tại Malaysia.

Có thể nói, bánh mì được người nước ngoài say mê không phải là một điều quá bất ngờ. Bởi lẽ món ăn này chính là sự giao thoa và kết hợp hoàn hảo giữa ẩm thực phương Tây và Việt Nam.

Mỗi ổ bánh mì đều được đúc kết từ những tinh túy, ấp ủ, chắt chiu và kinh nghiệm của bao nhiêu thế hệ, với những đặc điểm gần gũi với người phương Tây mà vẫn giữ được hương vị tinh tế của người châu Á. Bánh mì còn mang đầy đủ đặc điểm của một món ăn mà bất cứ người hiện đại nều trên thế giới cũng nên thưởng thức qua: rẻ, ngon, phong phú, tiện lợi.

Bánh mì không chỉ là “tri kỉ” của mỗi người dân Việt Nam, mà còn là “cầu nối” lí tưởng để con người Việt đến gần hơn với bạn bè năm châu bốn bể. Thật tuyệt vời khi ẩm thực Việt Nam ngày càng được thế giới yêu quý và mến mộ, cũng như nét đẹp văn hóa và phong thái dân tộc không ngừng được lưu giữ từ chính những điều giản dị và đơn sơ nhất.

CATHERINE

Dạo gần đây, cư dân mạng thích thú chuyền tay nhau bức ảnh của Hoa hậu H’Hen Niê trong bộ trang phục dân tộc “Bánh Mì” độc đáo và bắt mắt, cũng là một trong những đề cử sáng giá để đồng hành cùng người đẹp ở cuộc thi Miss Universe sắp tới.

Có lẽ đối với cả người Việt Nam và bạn bè quốc tế, bánh mì không còn là một món ăn đơn thuần mà từ lâu đã trở thành nét đẹp văn hóa ẩm thực đặc biệt của dải đất chữ S, khiến người ta không để kìm lòng mà nhớ thương.

Mỗi người con đất Việt, ắt hẳn ai cũng đã quen thuộc với những ổ bánh mì, từ mấy câu rêu rao “Bánh mì Sài Gòn, năm ngàn một ổ” đến hương bánh mì thơm lừng ngây ngất lan tỏa khắp mọi nẻo đường quê. Dù là ở ngõ ngách nào của đất nước, ta cũng dễ dàng bắt gặp hình ảnh những xe bán bánh mì di động, mấy quầy bánh mì nhỏ ven đường với vài chiếc ghế nhựa, hay những bác đạp xe lóc cóc chở một giỏ bánh mì phủ kín chiếc bao bố sau lưng, tựa như một nét đẹp văn hóa không thế thiếu.

Cái mà bánh mì chứa đựng không chỉ là phần nhân thơm lừng và đậm đà hương vị của thịt nướng, xúc xích, trứng chiên, chả cá,… mà còn là kỉ niệm của cả một đời người. Đó là những ngày thơ bé cắp sách đến trường với ổ bánh mì nóng hổi mà mẹ ân cần mua cho, hay mấy lần bẻ nửa ổ bánh mì rồi dúi vào tay đứa ngồi bên cạnh và nói: “Nè! Cho mày nửa ổ, lát nữa nhớ chỉ bài cho tao!”.

Bánh mì là một món ăn bình dị, nên đến cách ăn cũng mộc mạc và chân chất. Những cô cậu bận rộn có thể thưởng thức hương vị thơm ngon này ngay khi cầm ổ bánh mì trên tay. Đôi lúc lại bắt gặp hình ảnh vài đứa trẻ ngồi bệt trên bậc thềm của một căn nhà nào đấy còn chưa mở cửa để ngấu nghiến một ổ bánh mì. Cũng có nhiều người thích ngồi trên chiếc ghế nhựa cạnh bên dãy bàn giản dị trải dọc con phố nhỏ để tận hưởng bữa sáng và ngắm nhìn thành phố đang dần thức dậy.

Hiếm có thể tìm thấy món ăn nào vừa ngon rẻ vừa phong phú và tiện lợi như bánh mì. Mỗi ổ bánh mì lại được quy tụ từ biết bao sự tinh tế và kỉ niệm của những thế hệ trôi qua. Cái mà chúng ta thưởng thức ở một ổ bánh mì dường như không chỉ là hình thức hay hương vị, mà còn là tinh hoa ẩm thực và vẻ đẹp của cả một dân tộc được đúc kết. Có lẽ vì vậy mà không ít người con xa xứ vẫn mang nỗi niềm nhớ thương dành cho những ổ bánh mì vương đậm cái tình và cái hồn của quê nhà.

Không chỉ người Việt Nam, bạn bè quốc tế cũng đem lòng yêu mến món ăn bình dị và đơn sơ này. Ổ bánh mì của quê hương đang càng ngày càng khẳng định vị thế ở làng ẩm thực thế giới, đến mức tờ báo The Guardian phải viết rằng: “Một điều bí mật mà không mấy người biết là món sandwich ngon nhất thế giới không phải được tìm thấy ở thành phố Rome, Copenhagen hay New York mà ở Việt Nam”.

Nếu trước đây, khách du lịch đặt tên bánh mì là “Vietnamese baguette” hay “Vietnamese sandwich”, thì bây giờ người ta đã ưu ái gọi món ăn quen thuộc này bằng hẳn một cái tên riêng là “Banh Mi”. Danh xưng tưởng chừng đơn giản này lại là minh chứng cho một sự ngưỡng mộ và say mê, mà dù là người nước nào cũng nhất định phải nói tiếng Việt để có thể được thưởng thức trọn vẹn hương vị chỉ có ở mảnh đất này.

Không khó để tìm ra những nhà hàng Pháp, Nhật, Hàn,… nổi tiếng ở Việt Nam. Thế nhưng, có nhiều người không biết rằng món bánh mì của đất nước mình cũng được ưu ái góp mặt trong những địa điểm rất được yêu thích của nước bạn. Đó là cửa hàng “Banh mi My Tho” ở Mỹ hay “Banh Mi Bay” của Anh. Đó còn là những cái tên được người bản địa chú ý và săn đón như xe bán bánh mì lưu động khắp thành phố tại Thái Lan hay thương hiệu “Ô Bánh Mì” rất lớn tại Malaysia.

Có thể nói, bánh mì được người nước ngoài say mê không phải là một điều quá bất ngờ. Bởi lẽ món ăn này chính là sự giao thoa và kết hợp hoàn hảo giữa ẩm thực phương Tây và Việt Nam.

Mỗi ổ bánh mì đều được đúc kết từ những tinh túy, ấp ủ, chắt chiu và kinh nghiệm của bao nhiêu thế hệ, với những đặc điểm gần gũi với người phương Tây mà vẫn giữ được hương vị tinh tế của người châu Á. Bánh mì còn mang đầy đủ đặc điểm của một món ăn mà bất cứ người hiện đại nều trên thế giới cũng nên thưởng thức qua: rẻ, ngon, phong phú, tiện lợi.

Bánh mì không chỉ là “tri kỉ” của mỗi người dân Việt Nam, mà còn là “cầu nối” lí tưởng để con người Việt đến gần hơn với bạn bè năm châu bốn bể. Thật tuyệt vời khi ẩm thực Việt Nam ngày càng được thế giới yêu quý và mến mộ, cũng như nét đẹp văn hóa và phong thái dân tộc không ngừng được lưu giữ từ chính những điều giản dị và đơn sơ nhất.

CATHERINE

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...