VÀNG SON MỘT THUỞ

VÀNG SON MỘT THUỞ

 

Đã từ lúc nào ta xa nhau, rồi anh chợt nhận ra trong cõi tình muôn vạn lối, em chính là người đã luôn bên cạnh anh, sẻ chia những nồng nàn có cả đắng cay. Em đứng bên cạnh cuộc đời anh vậy mà anh nỡ lòng buông tay đánh mất. Anh lạc bước, em khóc thầm, đôi ta tan vỡ. Anh ra đi để lại vàng son một thuở trong em, anh tiếc nuối và ước gì ngày đó anh giữ em lại, để trái tim anh không phải thổn thức trong những đêm trắng không em sau này.

Ta yêu nhau trong những ngày tháng khó khăn nhất của thời sinh viên. Em là cô gái Văn khoa nhẹ nhàng và trầm tính. Anh học Công nghệ, tính hay rụt rè nên chẳng có được một mảnh tình vắt vai. Rồi anh gặp em trong một chuyến giao lưu của trường. Cũng bởi anh yêu đôi mắt đẹp cùng nụ cười tỏa nắng của em nên anh đánh liều làm quen khi em ra về.

Em bảo yêu anh bởi anh thật thà chất phác, anh cũng thổ lộ yêu em là do em biết quan tâm đến anh và gia đình. Thế là đôi ta cùng đi qua những chuỗi ngày đầy kỉ niệm, chiếc xe đạp cồng kềnh chưa bao giờ làm em ngại, em luôn đòi anh chở đi khắp phố phường qua những ngày đầy mưa và nắng gió.

Sài Gòn những năm cuối giảng đường là cả một miền ký ức của đôi ta, của thanh xuân, của cả những bộn bề lo toan cho cuộc sống. Em nắm chặt tay anh ủi an, động viên, cùng anh đi qua thuở hàn vi mà không một chút chạnh lòng hay trách móc. Anh ước gì anh có đủ tiền để cưới em, để cho em một danh phận rỡ ràng trước hai họ.

Ngày ấy cũng đến sau 3 năm chúng ta vất vả làm việc kiếm đủ tiền để xây dựng một mái ấm cho riêng mình. Em vẫn không thay đổi, vẫn vẹn nguyên tình yêu dành cho anh, chưa bao giờ em so sánh hay thay lòng đổi dạ. Còn anh thì bắt đầu quen dần với sự có mặt của em trong cuộc sống. Với anh điều đó là đương nhiên, là vĩnh cửu; với anh “đàn bà” thì chẳng khó kiếm nhưng tìm được một người con gái một lòng như em, anh thấy mình thật may mắn.

Ngày cưới em in dấu những ngày tháng vàng son của chúng ta. Em nghẹn ngào nhìn anh mà rưng rưng khóe mắt. Anh hạnh phúc ngập tràn vì cuối cùng anh cũng cưới được em. Rồi đây ái ân sẽ giăng đầy lối mộng, hạnh phúc của anh là tất cả trong mắt em. Lời hứa vẹn nguyên đến trăm năm đầu bạc, răng mòn ta vẫn còn có nhau.

Hỡi ơi! Chẳng gì như bóng với hình, huống gì đôi ta chỉ vừa lạ thành quen. Sau khi cưới, anh được nhận học bổng đi tu nghiệp 2 năm ở Nhật. Em lặng lẽ ở nhà sinh một bé trai bụ bẫm cho anh. Ngày anh đi em “mỏi gối chồn chân” mà chẳng biết làm gì để giữ anh lại. Anh đi vì sự nghiệp, công danh; em ở nhà phận bạc với cô đơn chỉ mong anh về cùng gia đình sum họp.

Em nhận ra trong cuộc đời mỗi người, không bao giờ là đủ. Ai cũng muốn đi tìm và phiêu lưu với tình ái nhân gian vì trong lòng ta luôn cảm thấy thiếu vắng một cái gì đó giữa bộn bề hối hả, ngay cả khi tưởng là ta đã thuộc về nhau. Lẩn quẩn, rã rời, âu lo, bám víu đến khi sức đã cùng, lực đã kiệt thì mới nhận ra rằng ái tình cũng chỉ đủ ngọt đôi môi mà không làm ấm được trái tim ta mỗi ngày.

Anh đi biền biệt không về, chỉ còn lại là những dòng tin vội vã. Anh muốn ở lại và xây dựng sự nghiệp ở Nhật, rồi anh hứa sẽ đón hai mẹ con qua với anh. Em cứ tin là vậy nhưng rồi một ngày chính anh đã thú nhận những ngày xa xứ anh đã “lỡ làng” với người con gái khác mất rồi.

Vàng son một thuở nay còn đâu? Anh thay lòng mà cái dạ em vẫn vậy. Nước mắt em cứ tuôn dài không nói được thành lời. Em thu xếp để ra đi khỏi cuộc đời anh nhưng sao kỷ niệm xưa vẫn níu chân em mãi. Em chẳng thể làm gì được với nó, với những nghĩ suy, anh phụ em rồi thì em có níu kéo cũng chẳng được gì phải không anh?

Con chúng ta nay đã là một cậu bé 15 tuổi, rất giống anh. Ngày anh đi con còn đỏ hỏn, nay con đã lớn khôn nên người. Em cố gắng vun đầy tình cảm cho con, cho gia đình nhỏ của mình. Em chẳng dám đi thêm bước nữa dù rằng có nhiều người đón đưa theo đuổi. Em sợ lỡ làng, em sợ bị phản bội, em sợ những kí ức ùa về và hơn hết em sợ để con lại một mình.

Chiều Sài Gòn trở gió, em nghẹn ngào khi đọc được những dòng thư tâm sự của anh. Anh nói rằng anh đã nợ em lời xin lỗi, anh bảo rằng mình đã sai khi chạy theo danh vọng sự nghiệp nơi xứ người để phụ bạc em, anh thú nhận rằng anh chưa bao giờ hạnh phúc với cuộc tình mới. Anh muốn quay về bên em, để bù đắp cho hai mẹ con và để anh được tạ lỗi cùng em.

Đi qua những bão giông, em thấy lòng mình bình yên đến lạ. Em vẫn yêu anh và chưa bao giờ em thôi nghĩ về anh nhưng chắc gì em hạnh phúc khi quay trở lại với người đã từng làm tổn thương trái tim mình. Em đã học được cách tự đứng lên, sống cho mình và những người mình trân quý.

Em đã đi một quãng đường dài không có anh và anh cũng vậy. Vàng son là thuở ta có nhau, nhạt phai là lúc anh đã vội quên ước thề…

Sài Gòn ngày trở gió!

MIA

Đã từ lúc nào ta xa nhau, rồi anh chợt nhận ra trong cõi tình muôn vạn lối, em chính là người đã luôn bên cạnh anh, sẻ chia những nồng nàn có cả đắng cay. Em đứng bên cạnh cuộc đời anh vậy mà anh nỡ lòng buông tay đánh mất. Anh lạc bước, em khóc thầm, đôi ta tan vỡ. Anh ra đi để lại vàng son một thuở trong em, anh tiếc nuối và ước gì ngày đó anh giữ em lại, để trái tim anh không phải thổn thức trong những đêm trắng không em sau này.

Ta yêu nhau trong những ngày tháng khó khăn nhất của thời sinh viên. Em là cô gái Văn khoa nhẹ nhàng và trầm tính. Anh học Công nghệ, tính hay rụt rè nên chẳng có được một mảnh tình vắt vai. Rồi anh gặp em trong một chuyến giao lưu của trường. Cũng bởi anh yêu đôi mắt đẹp cùng nụ cười tỏa nắng của em nên anh đánh liều làm quen khi em ra về.

Em bảo yêu anh bởi anh thật thà chất phác, anh cũng thổ lộ yêu em là do em biết quan tâm đến anh và gia đình. Thế là đôi ta cùng đi qua những chuỗi ngày đầy kỉ niệm, chiếc xe đạp cồng kềnh chưa bao giờ làm em ngại, em luôn đòi anh chở đi khắp phố phường qua những ngày đầy mưa và nắng gió.

Sài Gòn những năm cuối giảng đường là cả một miền ký ức của đôi ta, của thanh xuân, của cả những bộn bề lo toan cho cuộc sống. Em nắm chặt tay anh ủi an, động viên, cùng anh đi qua thuở hàn vi mà không một chút chạnh lòng hay trách móc. Anh ước gì anh có đủ tiền để cưới em, để cho em một danh phận rỡ ràng trước hai họ.

Ngày ấy cũng đến sau 3 năm chúng ta vất vả làm việc kiếm đủ tiền để xây dựng một mái ấm cho riêng mình. Em vẫn không thay đổi, vẫn vẹn nguyên tình yêu dành cho anh, chưa bao giờ em so sánh hay thay lòng đổi dạ. Còn anh thì bắt đầu quen dần với sự có mặt của em trong cuộc sống. Với anh điều đó là đương nhiên, là vĩnh cửu; với anh “đàn bà” thì chẳng khó kiếm nhưng tìm được một người con gái một lòng như em, anh thấy mình thật may mắn.

Ngày cưới em in dấu những ngày tháng vàng son của chúng ta. Em nghẹn ngào nhìn anh mà rưng rưng khóe mắt. Anh hạnh phúc ngập tràn vì cuối cùng anh cũng cưới được em. Rồi đây ái ân sẽ giăng đầy lối mộng, hạnh phúc của anh là tất cả trong mắt em. Lời hứa vẹn nguyên đến trăm năm đầu bạc, răng mòn ta vẫn còn có nhau.

Hỡi ơi! Chẳng gì như bóng với hình, huống gì đôi ta chỉ vừa lạ thành quen. Sau khi cưới, anh được nhận học bổng đi tu nghiệp 2 năm ở Nhật. Em lặng lẽ ở nhà sinh một bé trai bụ bẫm cho anh. Ngày anh đi em “mỏi gối chồn chân” mà chẳng biết làm gì để giữ anh lại. Anh đi vì sự nghiệp, công danh; em ở nhà phận bạc với cô đơn chỉ mong anh về cùng gia đình sum họp.

Em nhận ra trong cuộc đời mỗi người, không bao giờ là đủ. Ai cũng muốn đi tìm và phiêu lưu với tình ái nhân gian vì trong lòng ta luôn cảm thấy thiếu vắng một cái gì đó giữa bộn bề hối hả, ngay cả khi tưởng là ta đã thuộc về nhau. Lẩn quẩn, rã rời, âu lo, bám víu đến khi sức đã cùng, lực đã kiệt thì mới nhận ra rằng ái tình cũng chỉ đủ ngọt đôi môi mà không làm ấm được trái tim ta mỗi ngày.

Anh đi biền biệt không về, chỉ còn lại là những dòng tin vội vã. Anh muốn ở lại và xây dựng sự nghiệp ở Nhật, rồi anh hứa sẽ đón hai mẹ con qua với anh. Em cứ tin là vậy nhưng rồi một ngày chính anh đã thú nhận những ngày xa xứ anh đã “lỡ làng” với người con gái khác mất rồi.

Vàng son một thuở nay còn đâu? Anh thay lòng mà cái dạ em vẫn vậy. Nước mắt em cứ tuôn dài không nói được thành lời. Em thu xếp để ra đi khỏi cuộc đời anh nhưng sao kỷ niệm xưa vẫn níu chân em mãi. Em chẳng thể làm gì được với nó, với những nghĩ suy, anh phụ em rồi thì em có níu kéo cũng chẳng được gì phải không anh?

Con chúng ta nay đã là một cậu bé 15 tuổi, rất giống anh. Ngày anh đi con còn đỏ hỏn, nay con đã lớn khôn nên người. Em cố gắng vun đầy tình cảm cho con, cho gia đình nhỏ của mình. Em chẳng dám đi thêm bước nữa dù rằng có nhiều người đón đưa theo đuổi. Em sợ lỡ làng, em sợ bị phản bội, em sợ những kí ức ùa về và hơn hết em sợ để con lại một mình.

Chiều Sài Gòn trở gió, em nghẹn ngào khi đọc được những dòng thư tâm sự của anh. Anh nói rằng anh đã nợ em lời xin lỗi, anh bảo rằng mình đã sai khi chạy theo danh vọng sự nghiệp nơi xứ người để phụ bạc em, anh thú nhận rằng anh chưa bao giờ hạnh phúc với cuộc tình mới. Anh muốn quay về bên em, để bù đắp cho hai mẹ con và để anh được tạ lỗi cùng em.

Đi qua những bão giông, em thấy lòng mình bình yên đến lạ. Em vẫn yêu anh và chưa bao giờ em thôi nghĩ về anh nhưng chắc gì em hạnh phúc khi quay trở lại với người đã từng làm tổn thương trái tim mình. Em đã học được cách tự đứng lên, sống cho mình và những người mình trân quý.

Em đã đi một quãng đường dài không có anh và anh cũng vậy. Vàng son là thuở ta có nhau, nhạt phai là lúc anh đã vội quên ước thề…

Sài Gòn ngày trở gió!

MIA

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...