VÀNG SON MỘT THUỞ

VÀNG SON MỘT THUỞ

 

Đã từ lúc nào ta xa nhau, rồi anh chợt nhận ra trong cõi tình muôn vạn lối, em chính là người đã luôn bên cạnh anh, sẻ chia những nồng nàn có cả đắng cay. Em đứng bên cạnh cuộc đời anh vậy mà anh nỡ lòng buông tay đánh mất. Anh lạc bước, em khóc thầm, đôi ta tan vỡ. Anh ra đi để lại vàng son một thuở trong em, anh tiếc nuối và ước gì ngày đó anh giữ em lại, để trái tim anh không phải thổn thức trong những đêm trắng không em sau này.

Ta yêu nhau trong những ngày tháng khó khăn nhất của thời sinh viên. Em là cô gái Văn khoa nhẹ nhàng và trầm tính. Anh học Công nghệ, tính hay rụt rè nên chẳng có được một mảnh tình vắt vai. Rồi anh gặp em trong một chuyến giao lưu của trường. Cũng bởi anh yêu đôi mắt đẹp cùng nụ cười tỏa nắng của em nên anh đánh liều làm quen khi em ra về.

Em bảo yêu anh bởi anh thật thà chất phác, anh cũng thổ lộ yêu em là do em biết quan tâm đến anh và gia đình. Thế là đôi ta cùng đi qua những chuỗi ngày đầy kỉ niệm, chiếc xe đạp cồng kềnh chưa bao giờ làm em ngại, em luôn đòi anh chở đi khắp phố phường qua những ngày đầy mưa và nắng gió.

Sài Gòn những năm cuối giảng đường là cả một miền ký ức của đôi ta, của thanh xuân, của cả những bộn bề lo toan cho cuộc sống. Em nắm chặt tay anh ủi an, động viên, cùng anh đi qua thuở hàn vi mà không một chút chạnh lòng hay trách móc. Anh ước gì anh có đủ tiền để cưới em, để cho em một danh phận rỡ ràng trước hai họ.

Ngày ấy cũng đến sau 3 năm chúng ta vất vả làm việc kiếm đủ tiền để xây dựng một mái ấm cho riêng mình. Em vẫn không thay đổi, vẫn vẹn nguyên tình yêu dành cho anh, chưa bao giờ em so sánh hay thay lòng đổi dạ. Còn anh thì bắt đầu quen dần với sự có mặt của em trong cuộc sống. Với anh điều đó là đương nhiên, là vĩnh cửu; với anh “đàn bà” thì chẳng khó kiếm nhưng tìm được một người con gái một lòng như em, anh thấy mình thật may mắn.

Ngày cưới em in dấu những ngày tháng vàng son của chúng ta. Em nghẹn ngào nhìn anh mà rưng rưng khóe mắt. Anh hạnh phúc ngập tràn vì cuối cùng anh cũng cưới được em. Rồi đây ái ân sẽ giăng đầy lối mộng, hạnh phúc của anh là tất cả trong mắt em. Lời hứa vẹn nguyên đến trăm năm đầu bạc, răng mòn ta vẫn còn có nhau.

Hỡi ơi! Chẳng gì như bóng với hình, huống gì đôi ta chỉ vừa lạ thành quen. Sau khi cưới, anh được nhận học bổng đi tu nghiệp 2 năm ở Nhật. Em lặng lẽ ở nhà sinh một bé trai bụ bẫm cho anh. Ngày anh đi em “mỏi gối chồn chân” mà chẳng biết làm gì để giữ anh lại. Anh đi vì sự nghiệp, công danh; em ở nhà phận bạc với cô đơn chỉ mong anh về cùng gia đình sum họp.

Em nhận ra trong cuộc đời mỗi người, không bao giờ là đủ. Ai cũng muốn đi tìm và phiêu lưu với tình ái nhân gian vì trong lòng ta luôn cảm thấy thiếu vắng một cái gì đó giữa bộn bề hối hả, ngay cả khi tưởng là ta đã thuộc về nhau. Lẩn quẩn, rã rời, âu lo, bám víu đến khi sức đã cùng, lực đã kiệt thì mới nhận ra rằng ái tình cũng chỉ đủ ngọt đôi môi mà không làm ấm được trái tim ta mỗi ngày.

Anh đi biền biệt không về, chỉ còn lại là những dòng tin vội vã. Anh muốn ở lại và xây dựng sự nghiệp ở Nhật, rồi anh hứa sẽ đón hai mẹ con qua với anh. Em cứ tin là vậy nhưng rồi một ngày chính anh đã thú nhận những ngày xa xứ anh đã “lỡ làng” với người con gái khác mất rồi.

Vàng son một thuở nay còn đâu? Anh thay lòng mà cái dạ em vẫn vậy. Nước mắt em cứ tuôn dài không nói được thành lời. Em thu xếp để ra đi khỏi cuộc đời anh nhưng sao kỷ niệm xưa vẫn níu chân em mãi. Em chẳng thể làm gì được với nó, với những nghĩ suy, anh phụ em rồi thì em có níu kéo cũng chẳng được gì phải không anh?

Con chúng ta nay đã là một cậu bé 15 tuổi, rất giống anh. Ngày anh đi con còn đỏ hỏn, nay con đã lớn khôn nên người. Em cố gắng vun đầy tình cảm cho con, cho gia đình nhỏ của mình. Em chẳng dám đi thêm bước nữa dù rằng có nhiều người đón đưa theo đuổi. Em sợ lỡ làng, em sợ bị phản bội, em sợ những kí ức ùa về và hơn hết em sợ để con lại một mình.

Chiều Sài Gòn trở gió, em nghẹn ngào khi đọc được những dòng thư tâm sự của anh. Anh nói rằng anh đã nợ em lời xin lỗi, anh bảo rằng mình đã sai khi chạy theo danh vọng sự nghiệp nơi xứ người để phụ bạc em, anh thú nhận rằng anh chưa bao giờ hạnh phúc với cuộc tình mới. Anh muốn quay về bên em, để bù đắp cho hai mẹ con và để anh được tạ lỗi cùng em.

Đi qua những bão giông, em thấy lòng mình bình yên đến lạ. Em vẫn yêu anh và chưa bao giờ em thôi nghĩ về anh nhưng chắc gì em hạnh phúc khi quay trở lại với người đã từng làm tổn thương trái tim mình. Em đã học được cách tự đứng lên, sống cho mình và những người mình trân quý.

Em đã đi một quãng đường dài không có anh và anh cũng vậy. Vàng son là thuở ta có nhau, nhạt phai là lúc anh đã vội quên ước thề…

Sài Gòn ngày trở gió!

MIA

Đã từ lúc nào ta xa nhau, rồi anh chợt nhận ra trong cõi tình muôn vạn lối, em chính là người đã luôn bên cạnh anh, sẻ chia những nồng nàn có cả đắng cay. Em đứng bên cạnh cuộc đời anh vậy mà anh nỡ lòng buông tay đánh mất. Anh lạc bước, em khóc thầm, đôi ta tan vỡ. Anh ra đi để lại vàng son một thuở trong em, anh tiếc nuối và ước gì ngày đó anh giữ em lại, để trái tim anh không phải thổn thức trong những đêm trắng không em sau này.

Ta yêu nhau trong những ngày tháng khó khăn nhất của thời sinh viên. Em là cô gái Văn khoa nhẹ nhàng và trầm tính. Anh học Công nghệ, tính hay rụt rè nên chẳng có được một mảnh tình vắt vai. Rồi anh gặp em trong một chuyến giao lưu của trường. Cũng bởi anh yêu đôi mắt đẹp cùng nụ cười tỏa nắng của em nên anh đánh liều làm quen khi em ra về.

Em bảo yêu anh bởi anh thật thà chất phác, anh cũng thổ lộ yêu em là do em biết quan tâm đến anh và gia đình. Thế là đôi ta cùng đi qua những chuỗi ngày đầy kỉ niệm, chiếc xe đạp cồng kềnh chưa bao giờ làm em ngại, em luôn đòi anh chở đi khắp phố phường qua những ngày đầy mưa và nắng gió.

Sài Gòn những năm cuối giảng đường là cả một miền ký ức của đôi ta, của thanh xuân, của cả những bộn bề lo toan cho cuộc sống. Em nắm chặt tay anh ủi an, động viên, cùng anh đi qua thuở hàn vi mà không một chút chạnh lòng hay trách móc. Anh ước gì anh có đủ tiền để cưới em, để cho em một danh phận rỡ ràng trước hai họ.

Ngày ấy cũng đến sau 3 năm chúng ta vất vả làm việc kiếm đủ tiền để xây dựng một mái ấm cho riêng mình. Em vẫn không thay đổi, vẫn vẹn nguyên tình yêu dành cho anh, chưa bao giờ em so sánh hay thay lòng đổi dạ. Còn anh thì bắt đầu quen dần với sự có mặt của em trong cuộc sống. Với anh điều đó là đương nhiên, là vĩnh cửu; với anh “đàn bà” thì chẳng khó kiếm nhưng tìm được một người con gái một lòng như em, anh thấy mình thật may mắn.

Ngày cưới em in dấu những ngày tháng vàng son của chúng ta. Em nghẹn ngào nhìn anh mà rưng rưng khóe mắt. Anh hạnh phúc ngập tràn vì cuối cùng anh cũng cưới được em. Rồi đây ái ân sẽ giăng đầy lối mộng, hạnh phúc của anh là tất cả trong mắt em. Lời hứa vẹn nguyên đến trăm năm đầu bạc, răng mòn ta vẫn còn có nhau.

Hỡi ơi! Chẳng gì như bóng với hình, huống gì đôi ta chỉ vừa lạ thành quen. Sau khi cưới, anh được nhận học bổng đi tu nghiệp 2 năm ở Nhật. Em lặng lẽ ở nhà sinh một bé trai bụ bẫm cho anh. Ngày anh đi em “mỏi gối chồn chân” mà chẳng biết làm gì để giữ anh lại. Anh đi vì sự nghiệp, công danh; em ở nhà phận bạc với cô đơn chỉ mong anh về cùng gia đình sum họp.

Em nhận ra trong cuộc đời mỗi người, không bao giờ là đủ. Ai cũng muốn đi tìm và phiêu lưu với tình ái nhân gian vì trong lòng ta luôn cảm thấy thiếu vắng một cái gì đó giữa bộn bề hối hả, ngay cả khi tưởng là ta đã thuộc về nhau. Lẩn quẩn, rã rời, âu lo, bám víu đến khi sức đã cùng, lực đã kiệt thì mới nhận ra rằng ái tình cũng chỉ đủ ngọt đôi môi mà không làm ấm được trái tim ta mỗi ngày.

Anh đi biền biệt không về, chỉ còn lại là những dòng tin vội vã. Anh muốn ở lại và xây dựng sự nghiệp ở Nhật, rồi anh hứa sẽ đón hai mẹ con qua với anh. Em cứ tin là vậy nhưng rồi một ngày chính anh đã thú nhận những ngày xa xứ anh đã “lỡ làng” với người con gái khác mất rồi.

Vàng son một thuở nay còn đâu? Anh thay lòng mà cái dạ em vẫn vậy. Nước mắt em cứ tuôn dài không nói được thành lời. Em thu xếp để ra đi khỏi cuộc đời anh nhưng sao kỷ niệm xưa vẫn níu chân em mãi. Em chẳng thể làm gì được với nó, với những nghĩ suy, anh phụ em rồi thì em có níu kéo cũng chẳng được gì phải không anh?

Con chúng ta nay đã là một cậu bé 15 tuổi, rất giống anh. Ngày anh đi con còn đỏ hỏn, nay con đã lớn khôn nên người. Em cố gắng vun đầy tình cảm cho con, cho gia đình nhỏ của mình. Em chẳng dám đi thêm bước nữa dù rằng có nhiều người đón đưa theo đuổi. Em sợ lỡ làng, em sợ bị phản bội, em sợ những kí ức ùa về và hơn hết em sợ để con lại một mình.

Chiều Sài Gòn trở gió, em nghẹn ngào khi đọc được những dòng thư tâm sự của anh. Anh nói rằng anh đã nợ em lời xin lỗi, anh bảo rằng mình đã sai khi chạy theo danh vọng sự nghiệp nơi xứ người để phụ bạc em, anh thú nhận rằng anh chưa bao giờ hạnh phúc với cuộc tình mới. Anh muốn quay về bên em, để bù đắp cho hai mẹ con và để anh được tạ lỗi cùng em.

Đi qua những bão giông, em thấy lòng mình bình yên đến lạ. Em vẫn yêu anh và chưa bao giờ em thôi nghĩ về anh nhưng chắc gì em hạnh phúc khi quay trở lại với người đã từng làm tổn thương trái tim mình. Em đã học được cách tự đứng lên, sống cho mình và những người mình trân quý.

Em đã đi một quãng đường dài không có anh và anh cũng vậy. Vàng son là thuở ta có nhau, nhạt phai là lúc anh đã vội quên ước thề…

Sài Gòn ngày trở gió!

MIA

SANG CHẤN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI ĐAU, VIÊM MẠN TÍNH

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý mà còn có tác động sâu sắc lên cơ thể sinh học. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học và miễn dịch học cho thấy sang chấn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mạn tính và...

CHA MẸ CÀNG BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ CÀNG THƯƠNG VÀ BẢO VỆ

Một trong những điều khiến nhiều người khó hiểu nhất trong sang chấn thời thơ ấu là: tại sao một đứa trẻ bị đánh đập, sỉ nhục hoặc làm tổn thương lại vẫn yêu thương, bênh vực và bảo vệ chính cha mẹ của mình? Nhiều người nhìn từ bên ngoài có thể nghĩ rằng đứa trẻ...

NHỮNG ĐỨA TRẺ BỊ BẠO HÀNH ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Không phải mọi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực đều mang vết thương giống nhau. Với những đứa trẻ liên tục bị đánh đập, đe dọa, chứng kiến bạo lực nghiêm trọng hoặc sống trong nỗi sợ rằng mình có thể bị bỏ rơi, bị giết hay không thể sống sót, hệ thần kinh của các em...

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...

KHI BẠN LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN MÌNH

Có những người luôn ở đó cho người khác: lắng nghe, hỗ trợ, gánh vác cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa. Họ cho đi rất nhiều, nhưng khi quay về với chính mình, lại cảm thấy cạn kiệt, trống rỗng và thiếu hụt. Đây là một biểu hiện điển hình của căng thẳng do cảm nhận...

KHI NÃO BỘ XỬ LÝ NỖI ĐAU: TỪ TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Con người thường nghĩ rằng đau thể chất và đau tâm lý là hai trải nghiệm hoàn toàn khác nhau. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học thần kinh, não bộ xử lý hai loại “đau” này theo những cơ chế rất tương đồng. Khi một người bị tổn thương cơ thể – ví dụ như bị thương hay...

NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ

Không phải mọi nỗi đau đều nhìn thấy được. Có những cơn đau không có vết thương, không chảy máu, nhưng lại âm ỉ và kéo dài trong tâm trí. Đó là những cơn đau tâm lý – khi con người trải qua mất mát, bị từ chối, bị bỏ rơi, hoặc sống trong những trải nghiệm căng thẳng...

STRESS – TRAUMA VÀ BỆNH LÝ CƠ THỂ: KHI CƠ THỂ NÓI “KHÔNG”

Có những lúc con người vẫn tiếp tục cố gắng, vẫn làm việc, vẫn gồng mình “ổn” ở bên ngoài, nhưng cơ thể thì bắt đầu lên tiếng. Những cơn đau không rõ nguyên nhân, tình trạng mệt mỏi kéo dài, rối loạn giấc ngủ, hoặc thậm chí là các bệnh lý nghiêm trọng xuất hiện. Đó có...

KHI NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐÁNH MẤT NHỮNG GIẤC MƠ

Có những người phụ nữ từng rất nhiều mộng mơ, nhưng theo thời gian, những giấc mơ ấy dần trở nên xa xỉ. Không phải vì họ yếu đuối, mà vì họ đã đi qua quá nhiều trải nghiệm khiến họ phải ưu tiên sống sót hơn là ước mơ. Sang chấn liên thế hệ, những mất mát trong gia...

CĂNG THẲNG DO CẢM NHẬN THIẾU HỤT (SCARCITY STRESS)

Căng thẳng do cảm nhận thiếu hụt (scarcity stress) là trạng thái tâm lý khi một người liên tục cảm thấy mình không có đủ – không đủ tiền bạc, thời gian, cơ hội, hay thậm chí là tình cảm và sự công nhận. Điều quan trọng là, trạng thái này không hoàn toàn phụ thuộc vào...

NHỮNG ĐỨA CON TRAI MÃI ĐI TÌM SỰ CÔNG NHẬN

Có những người con trai lớn lên với một khoảng trống rất khó gọi tên. Họ không thiếu năng lực, không thiếu cố gắng, nhưng bên trong luôn tồn tại một cảm giác: mình chưa đủ. Và vì thế, họ bước vào cuộc sống – và cả tình yêu – với một nhu cầu âm thầm nhưng mạnh mẽ: được...

SANG CHẤN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI ĐAU, VIÊM MẠN TÍNH

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý mà còn có tác động sâu sắc lên cơ thể sinh học. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học và miễn dịch học cho thấy sang chấn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mạn tính và...

CHA MẸ CÀNG BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ CÀNG THƯƠNG VÀ BẢO VỆ

Một trong những điều khiến nhiều người khó hiểu nhất trong sang chấn thời thơ ấu là: tại sao một đứa trẻ bị đánh đập, sỉ nhục hoặc làm tổn thương lại vẫn yêu thương, bênh vực và bảo vệ chính cha mẹ của mình? Nhiều người nhìn từ bên ngoài có thể nghĩ rằng đứa trẻ...

NHỮNG ĐỨA TRẺ BỊ BẠO HÀNH ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Không phải mọi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực đều mang vết thương giống nhau. Với những đứa trẻ liên tục bị đánh đập, đe dọa, chứng kiến bạo lực nghiêm trọng hoặc sống trong nỗi sợ rằng mình có thể bị bỏ rơi, bị giết hay không thể sống sót, hệ thần kinh của các em...

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...

KHI BẠN LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN MÌNH

Có những người luôn ở đó cho người khác: lắng nghe, hỗ trợ, gánh vác cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa. Họ cho đi rất nhiều, nhưng khi quay về với chính mình, lại cảm thấy cạn kiệt, trống rỗng và thiếu hụt. Đây là một biểu hiện điển hình của căng thẳng do cảm nhận...

KHI NÃO BỘ XỬ LÝ NỖI ĐAU: TỪ TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Con người thường nghĩ rằng đau thể chất và đau tâm lý là hai trải nghiệm hoàn toàn khác nhau. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học thần kinh, não bộ xử lý hai loại “đau” này theo những cơ chế rất tương đồng. Khi một người bị tổn thương cơ thể – ví dụ như bị thương hay...

NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ

Không phải mọi nỗi đau đều nhìn thấy được. Có những cơn đau không có vết thương, không chảy máu, nhưng lại âm ỉ và kéo dài trong tâm trí. Đó là những cơn đau tâm lý – khi con người trải qua mất mát, bị từ chối, bị bỏ rơi, hoặc sống trong những trải nghiệm căng thẳng...

STRESS – TRAUMA VÀ BỆNH LÝ CƠ THỂ: KHI CƠ THỂ NÓI “KHÔNG”

Có những lúc con người vẫn tiếp tục cố gắng, vẫn làm việc, vẫn gồng mình “ổn” ở bên ngoài, nhưng cơ thể thì bắt đầu lên tiếng. Những cơn đau không rõ nguyên nhân, tình trạng mệt mỏi kéo dài, rối loạn giấc ngủ, hoặc thậm chí là các bệnh lý nghiêm trọng xuất hiện. Đó có...

KHI NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐÁNH MẤT NHỮNG GIẤC MƠ

Có những người phụ nữ từng rất nhiều mộng mơ, nhưng theo thời gian, những giấc mơ ấy dần trở nên xa xỉ. Không phải vì họ yếu đuối, mà vì họ đã đi qua quá nhiều trải nghiệm khiến họ phải ưu tiên sống sót hơn là ước mơ. Sang chấn liên thế hệ, những mất mát trong gia...

CĂNG THẲNG DO CẢM NHẬN THIẾU HỤT (SCARCITY STRESS)

Căng thẳng do cảm nhận thiếu hụt (scarcity stress) là trạng thái tâm lý khi một người liên tục cảm thấy mình không có đủ – không đủ tiền bạc, thời gian, cơ hội, hay thậm chí là tình cảm và sự công nhận. Điều quan trọng là, trạng thái này không hoàn toàn phụ thuộc vào...

NHỮNG ĐỨA CON TRAI MÃI ĐI TÌM SỰ CÔNG NHẬN

Có những người con trai lớn lên với một khoảng trống rất khó gọi tên. Họ không thiếu năng lực, không thiếu cố gắng, nhưng bên trong luôn tồn tại một cảm giác: mình chưa đủ. Và vì thế, họ bước vào cuộc sống – và cả tình yêu – với một nhu cầu âm thầm nhưng mạnh mẽ: được...