VÀNG SON MỘT THUỞ

VÀNG SON MỘT THUỞ

 

Đã từ lúc nào ta xa nhau, rồi anh chợt nhận ra trong cõi tình muôn vạn lối, em chính là người đã luôn bên cạnh anh, sẻ chia những nồng nàn có cả đắng cay. Em đứng bên cạnh cuộc đời anh vậy mà anh nỡ lòng buông tay đánh mất. Anh lạc bước, em khóc thầm, đôi ta tan vỡ. Anh ra đi để lại vàng son một thuở trong em, anh tiếc nuối và ước gì ngày đó anh giữ em lại, để trái tim anh không phải thổn thức trong những đêm trắng không em sau này.

Ta yêu nhau trong những ngày tháng khó khăn nhất của thời sinh viên. Em là cô gái Văn khoa nhẹ nhàng và trầm tính. Anh học Công nghệ, tính hay rụt rè nên chẳng có được một mảnh tình vắt vai. Rồi anh gặp em trong một chuyến giao lưu của trường. Cũng bởi anh yêu đôi mắt đẹp cùng nụ cười tỏa nắng của em nên anh đánh liều làm quen khi em ra về.

Em bảo yêu anh bởi anh thật thà chất phác, anh cũng thổ lộ yêu em là do em biết quan tâm đến anh và gia đình. Thế là đôi ta cùng đi qua những chuỗi ngày đầy kỉ niệm, chiếc xe đạp cồng kềnh chưa bao giờ làm em ngại, em luôn đòi anh chở đi khắp phố phường qua những ngày đầy mưa và nắng gió.

Sài Gòn những năm cuối giảng đường là cả một miền ký ức của đôi ta, của thanh xuân, của cả những bộn bề lo toan cho cuộc sống. Em nắm chặt tay anh ủi an, động viên, cùng anh đi qua thuở hàn vi mà không một chút chạnh lòng hay trách móc. Anh ước gì anh có đủ tiền để cưới em, để cho em một danh phận rỡ ràng trước hai họ.

Ngày ấy cũng đến sau 3 năm chúng ta vất vả làm việc kiếm đủ tiền để xây dựng một mái ấm cho riêng mình. Em vẫn không thay đổi, vẫn vẹn nguyên tình yêu dành cho anh, chưa bao giờ em so sánh hay thay lòng đổi dạ. Còn anh thì bắt đầu quen dần với sự có mặt của em trong cuộc sống. Với anh điều đó là đương nhiên, là vĩnh cửu; với anh “đàn bà” thì chẳng khó kiếm nhưng tìm được một người con gái một lòng như em, anh thấy mình thật may mắn.

Ngày cưới em in dấu những ngày tháng vàng son của chúng ta. Em nghẹn ngào nhìn anh mà rưng rưng khóe mắt. Anh hạnh phúc ngập tràn vì cuối cùng anh cũng cưới được em. Rồi đây ái ân sẽ giăng đầy lối mộng, hạnh phúc của anh là tất cả trong mắt em. Lời hứa vẹn nguyên đến trăm năm đầu bạc, răng mòn ta vẫn còn có nhau.

Hỡi ơi! Chẳng gì như bóng với hình, huống gì đôi ta chỉ vừa lạ thành quen. Sau khi cưới, anh được nhận học bổng đi tu nghiệp 2 năm ở Nhật. Em lặng lẽ ở nhà sinh một bé trai bụ bẫm cho anh. Ngày anh đi em “mỏi gối chồn chân” mà chẳng biết làm gì để giữ anh lại. Anh đi vì sự nghiệp, công danh; em ở nhà phận bạc với cô đơn chỉ mong anh về cùng gia đình sum họp.

Em nhận ra trong cuộc đời mỗi người, không bao giờ là đủ. Ai cũng muốn đi tìm và phiêu lưu với tình ái nhân gian vì trong lòng ta luôn cảm thấy thiếu vắng một cái gì đó giữa bộn bề hối hả, ngay cả khi tưởng là ta đã thuộc về nhau. Lẩn quẩn, rã rời, âu lo, bám víu đến khi sức đã cùng, lực đã kiệt thì mới nhận ra rằng ái tình cũng chỉ đủ ngọt đôi môi mà không làm ấm được trái tim ta mỗi ngày.

Anh đi biền biệt không về, chỉ còn lại là những dòng tin vội vã. Anh muốn ở lại và xây dựng sự nghiệp ở Nhật, rồi anh hứa sẽ đón hai mẹ con qua với anh. Em cứ tin là vậy nhưng rồi một ngày chính anh đã thú nhận những ngày xa xứ anh đã “lỡ làng” với người con gái khác mất rồi.

Vàng son một thuở nay còn đâu? Anh thay lòng mà cái dạ em vẫn vậy. Nước mắt em cứ tuôn dài không nói được thành lời. Em thu xếp để ra đi khỏi cuộc đời anh nhưng sao kỷ niệm xưa vẫn níu chân em mãi. Em chẳng thể làm gì được với nó, với những nghĩ suy, anh phụ em rồi thì em có níu kéo cũng chẳng được gì phải không anh?

Con chúng ta nay đã là một cậu bé 15 tuổi, rất giống anh. Ngày anh đi con còn đỏ hỏn, nay con đã lớn khôn nên người. Em cố gắng vun đầy tình cảm cho con, cho gia đình nhỏ của mình. Em chẳng dám đi thêm bước nữa dù rằng có nhiều người đón đưa theo đuổi. Em sợ lỡ làng, em sợ bị phản bội, em sợ những kí ức ùa về và hơn hết em sợ để con lại một mình.

Chiều Sài Gòn trở gió, em nghẹn ngào khi đọc được những dòng thư tâm sự của anh. Anh nói rằng anh đã nợ em lời xin lỗi, anh bảo rằng mình đã sai khi chạy theo danh vọng sự nghiệp nơi xứ người để phụ bạc em, anh thú nhận rằng anh chưa bao giờ hạnh phúc với cuộc tình mới. Anh muốn quay về bên em, để bù đắp cho hai mẹ con và để anh được tạ lỗi cùng em.

Đi qua những bão giông, em thấy lòng mình bình yên đến lạ. Em vẫn yêu anh và chưa bao giờ em thôi nghĩ về anh nhưng chắc gì em hạnh phúc khi quay trở lại với người đã từng làm tổn thương trái tim mình. Em đã học được cách tự đứng lên, sống cho mình và những người mình trân quý.

Em đã đi một quãng đường dài không có anh và anh cũng vậy. Vàng son là thuở ta có nhau, nhạt phai là lúc anh đã vội quên ước thề…

Sài Gòn ngày trở gió!

MIA

Đã từ lúc nào ta xa nhau, rồi anh chợt nhận ra trong cõi tình muôn vạn lối, em chính là người đã luôn bên cạnh anh, sẻ chia những nồng nàn có cả đắng cay. Em đứng bên cạnh cuộc đời anh vậy mà anh nỡ lòng buông tay đánh mất. Anh lạc bước, em khóc thầm, đôi ta tan vỡ. Anh ra đi để lại vàng son một thuở trong em, anh tiếc nuối và ước gì ngày đó anh giữ em lại, để trái tim anh không phải thổn thức trong những đêm trắng không em sau này.

Ta yêu nhau trong những ngày tháng khó khăn nhất của thời sinh viên. Em là cô gái Văn khoa nhẹ nhàng và trầm tính. Anh học Công nghệ, tính hay rụt rè nên chẳng có được một mảnh tình vắt vai. Rồi anh gặp em trong một chuyến giao lưu của trường. Cũng bởi anh yêu đôi mắt đẹp cùng nụ cười tỏa nắng của em nên anh đánh liều làm quen khi em ra về.

Em bảo yêu anh bởi anh thật thà chất phác, anh cũng thổ lộ yêu em là do em biết quan tâm đến anh và gia đình. Thế là đôi ta cùng đi qua những chuỗi ngày đầy kỉ niệm, chiếc xe đạp cồng kềnh chưa bao giờ làm em ngại, em luôn đòi anh chở đi khắp phố phường qua những ngày đầy mưa và nắng gió.

Sài Gòn những năm cuối giảng đường là cả một miền ký ức của đôi ta, của thanh xuân, của cả những bộn bề lo toan cho cuộc sống. Em nắm chặt tay anh ủi an, động viên, cùng anh đi qua thuở hàn vi mà không một chút chạnh lòng hay trách móc. Anh ước gì anh có đủ tiền để cưới em, để cho em một danh phận rỡ ràng trước hai họ.

Ngày ấy cũng đến sau 3 năm chúng ta vất vả làm việc kiếm đủ tiền để xây dựng một mái ấm cho riêng mình. Em vẫn không thay đổi, vẫn vẹn nguyên tình yêu dành cho anh, chưa bao giờ em so sánh hay thay lòng đổi dạ. Còn anh thì bắt đầu quen dần với sự có mặt của em trong cuộc sống. Với anh điều đó là đương nhiên, là vĩnh cửu; với anh “đàn bà” thì chẳng khó kiếm nhưng tìm được một người con gái một lòng như em, anh thấy mình thật may mắn.

Ngày cưới em in dấu những ngày tháng vàng son của chúng ta. Em nghẹn ngào nhìn anh mà rưng rưng khóe mắt. Anh hạnh phúc ngập tràn vì cuối cùng anh cũng cưới được em. Rồi đây ái ân sẽ giăng đầy lối mộng, hạnh phúc của anh là tất cả trong mắt em. Lời hứa vẹn nguyên đến trăm năm đầu bạc, răng mòn ta vẫn còn có nhau.

Hỡi ơi! Chẳng gì như bóng với hình, huống gì đôi ta chỉ vừa lạ thành quen. Sau khi cưới, anh được nhận học bổng đi tu nghiệp 2 năm ở Nhật. Em lặng lẽ ở nhà sinh một bé trai bụ bẫm cho anh. Ngày anh đi em “mỏi gối chồn chân” mà chẳng biết làm gì để giữ anh lại. Anh đi vì sự nghiệp, công danh; em ở nhà phận bạc với cô đơn chỉ mong anh về cùng gia đình sum họp.

Em nhận ra trong cuộc đời mỗi người, không bao giờ là đủ. Ai cũng muốn đi tìm và phiêu lưu với tình ái nhân gian vì trong lòng ta luôn cảm thấy thiếu vắng một cái gì đó giữa bộn bề hối hả, ngay cả khi tưởng là ta đã thuộc về nhau. Lẩn quẩn, rã rời, âu lo, bám víu đến khi sức đã cùng, lực đã kiệt thì mới nhận ra rằng ái tình cũng chỉ đủ ngọt đôi môi mà không làm ấm được trái tim ta mỗi ngày.

Anh đi biền biệt không về, chỉ còn lại là những dòng tin vội vã. Anh muốn ở lại và xây dựng sự nghiệp ở Nhật, rồi anh hứa sẽ đón hai mẹ con qua với anh. Em cứ tin là vậy nhưng rồi một ngày chính anh đã thú nhận những ngày xa xứ anh đã “lỡ làng” với người con gái khác mất rồi.

Vàng son một thuở nay còn đâu? Anh thay lòng mà cái dạ em vẫn vậy. Nước mắt em cứ tuôn dài không nói được thành lời. Em thu xếp để ra đi khỏi cuộc đời anh nhưng sao kỷ niệm xưa vẫn níu chân em mãi. Em chẳng thể làm gì được với nó, với những nghĩ suy, anh phụ em rồi thì em có níu kéo cũng chẳng được gì phải không anh?

Con chúng ta nay đã là một cậu bé 15 tuổi, rất giống anh. Ngày anh đi con còn đỏ hỏn, nay con đã lớn khôn nên người. Em cố gắng vun đầy tình cảm cho con, cho gia đình nhỏ của mình. Em chẳng dám đi thêm bước nữa dù rằng có nhiều người đón đưa theo đuổi. Em sợ lỡ làng, em sợ bị phản bội, em sợ những kí ức ùa về và hơn hết em sợ để con lại một mình.

Chiều Sài Gòn trở gió, em nghẹn ngào khi đọc được những dòng thư tâm sự của anh. Anh nói rằng anh đã nợ em lời xin lỗi, anh bảo rằng mình đã sai khi chạy theo danh vọng sự nghiệp nơi xứ người để phụ bạc em, anh thú nhận rằng anh chưa bao giờ hạnh phúc với cuộc tình mới. Anh muốn quay về bên em, để bù đắp cho hai mẹ con và để anh được tạ lỗi cùng em.

Đi qua những bão giông, em thấy lòng mình bình yên đến lạ. Em vẫn yêu anh và chưa bao giờ em thôi nghĩ về anh nhưng chắc gì em hạnh phúc khi quay trở lại với người đã từng làm tổn thương trái tim mình. Em đã học được cách tự đứng lên, sống cho mình và những người mình trân quý.

Em đã đi một quãng đường dài không có anh và anh cũng vậy. Vàng son là thuở ta có nhau, nhạt phai là lúc anh đã vội quên ước thề…

Sài Gòn ngày trở gió!

MIA

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

“NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

  Trong kỷ nguyên công nghệ, mạng xã hội, trò chơi điện tử và các ứng dụng giải trí như TikTok đã trở thành một phần quen thuộc của đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, khi việc sử dụng không còn nằm trong tầm kiểm soát, trẻ em và thanh thiếu niên rất dễ rơi vào trạng...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

NHỮNG ĐỨA TRẺ ĂN CẮP

Tiếng nói thầm lặng của nỗi đau Khi một đứa trẻ bị phát hiện ăn cắp, người lớn thường vội vàng quy kết đó là hành vi sai trái, vô đạo đức hay “mất dạy”. Thế nhưng, nếu ta dừng lại để lắng nghe phía sau hành vi ấy, ta sẽ nhận ra đó không chỉ là câu chuyện về một món đồ...