4 LÝ DO BẠN KHÔNG NÊN ĐA NHIỆM

4 LÝ DO BẠN KHÔNG NÊN ĐA NHIỆM

  Trong nhịp sống hối hả, ắt hẳn ai trong chúng ta cũng từng rơi vào chiếc bẫy đa nhiệm. Con người hiện đại càng ngày càng cảm thấy ao ước 1 ngày có nhiều hơn 24 tiếng đồng hồ, quay cuồng hết việc này sang việc khác và rồi cuối cùng kiệt sức mà cảm thấy chẳng đâu vào đâu cả. Để tôi kể bạn nghe một buổi sáng kinh điển của tôi diễn ra như thế này. Tôi trả lời một vài email trước khi bắt đầu bỏ mẻ quần áo đầu tiên vào máy giặt. Sau đó, tôi trả lời một email khác, ghi chú vài ý tưởng cho bản thảo tác phẩm mới của tôi, lướt Instagram, và rồi lại trả lời thêm một vài email nữa. Tôi giặt một mẻ quần áo khác trong lúc gọi điện thoại cho đối tác và rồi quay trở lại với việc bản thảo tác phẩm mà tôi đã tự hứa sẽ hoàn thành muộn nhất trong sáng hôm đó. Đó là một buổi sáng kinh điển của tôi – và tôi cá là nhiều người cũng rơi vào tình huống tương tự nhiều lần trong đời. Khi những việc cần phải thực hiện dường như kéo dài vô tận mỗi ngày, đa nhiệm là một trào lưu mới dần trở nên phổ biến trong cuộc sống hiện đại. Tuy nhiên, trong trường hợp bạn chưa từng nghe nói đến khái niệm đa nhiệm và cái bẫy khó cưỡng lại của nó, những lý do sau đó chứng tỏ đa nhiệm thực sự không phải là cách hiệu quả nhất để bạn hoàn thành công việc của mình. 1. Đa nhiệm khiến bạn làm việc kém hiệu quả hơn Điều này thoạt đầu nghe có vẻ phản trực giác. Tại sao làm 2 việc cùng một lúc lại có thể khiến bạn làm việc kém hiệu quả hơn? Đối với những người mới bắt đầu hình thành thói quen đa nhiệm, bạn không thực sự có thể làm 2 việc cùng một lúc. Các nhà khoa học nói rằng hầu như con người không thể làm tốt cùng lúc 2 việc (đó là lý do tại sao lại có màn thách đố bạn có thể dùng một tay xoa bụng và tay còn lại gõ đầu cùng một lúc). Những gì bạn đang làm là chuyển đổi nhanh qua lại hai việc. Bạn nhảy từ email này sang dự án khác, v.v. Nghe cũng không hẳn là tệ, phải không? Hãy xem xét điều này: Việc chuyển đổi liên tục được xem là yếu tố gây gián đoạn. Bạn đang làm gián đoạn sự tập trung của mình đối với một công việc bằng cách phân tán tư tưởng cho một công việc khác. Và những gián đoạn liên tục này gây ảnh hưởng không nhỏ đến năng suất làm việc của bạn. Nghiên cứu cho thấy rằng phải mất trung bình 23 phút và 15 giây để tập trung trở lại vào nhiệm vụ ban đầu đã bị gián đoạn. Vì vậy, nếu bạn cứ chuyển đổi tác vụ 4 lần mỗi ngày (nói thật đi, bạn đang đa nhiệm nhiều hơn thế), bạn sẽ mất gần 1 giờ đồng hồ để cố gắng bắt kịp trở lại với tiến độ của dự án đang thực hiện. Thấy chưa? Rốt cuộc thì đa nhiệm đâu có hiệu quả như bạn tưởng. 2. Đa nhiệm gây khó khăn cho bộ nhớ của bạn Ngày hôm kia, trong lúc đang xử lý email công việc thì mẹ tôi gọi điện nhắc về một cuộc hẹn quan trọng ở nhà bà dì vào cuối tuần. Đúng rồi, mãi lu bu nhiều việc mà tôi đã quên béng đi cái hẹn này và tôi vẫn còn lẩm bẩm điều này trong khi cúp điện thoại. Nhưng rồi khi quay trở lại với mớ email thì tôi đã hoàn toàn quên mất mình đã nghĩ ra cách xử lý như thế nào trước khi nghe điện thoại của mẹ. Tình cảnh này có vẻ dễ bắt gặp ở nhiều người. Đó là bởi vì áp lực đa nhiệm thực sự tàn phá trí nhớ của chúng ta. Nghiên cứu từ Đại học California San Francisco thấy rằng đa nhiệm ảnh hưởng xấu đến bộ nhớ ngắn hạn vốn có liên quan đến những kí ức trong công việc. Bộ nhớ ngắn hạn cho phép bạn ghi nhớ những cuộc hẹn quan trọng, những deadline, những việc cấp thiết cần phải làm. Vì vậy, nếu bạn gặp tình trạng bỏ quên bữa trưa đã chuẩn bị sẵn trong tủ lạnh mặc dù đã tự nhắc bản thân 8 lần trước khi đi làm hoặc không thể nhớ số điện thoại của một người bạn ngay khi cô ấy vừa nói xong, đó có thể là do thói quen đa nhiệm đã gây ảnh hưởng đến trí nhớ của bạn. 3. Đa nhiệm dẫn đến công việc kém Một hạn chế khác của việc không thể cam kết tập trung vào một thứ nhất định chính là tăng nguy cơ mắc sai lầm. Đa nhiệm làm tăng khả năng mắc sai lầm của bạn hoặc thậm chí khiến bạn bỏ lỡ những thông tin và bối cảnh quan trọng. Điều này cũng hợp lý. Bạn sẽ dễ mắc lỗi đánh máy khi vừa soạn một email quan trọng vừa xem TV hoặc nói chuyện với một người bạn. Mặc dù sự thôi thúc chuyển đổi nhanh chóng giữa các tác vụ có thể khiến bạn cảm thấy mình như một nhân vật kiệt xuất, nó thực sự có thể gây giảm chất lượng công việc so với khả năng thực sự của bạn. 4. Đa nhiệm khiến bạn kiệt sức Bạn cảm thấy như thế nào khi phải liên tục nhảy qua nhảy lại giữa các email và các nhiệm vụ khác nhau trong công việc? Riêng tôi thì cảm thấy hoàn toàn căng thẳng, mắt tôi hoa hết cả lên, nhịp tim tăng nhanh, và tôi thường cảm thấy mình chẳng gặt hái được giá trị thực sự nào vào cuối một ngày quay cuồng như thế. So với việc dành hẳn ra vài tiếng đồng hồ tập trung đẩy nhanh tiến độ của một dự án lớn, bạn cảm thấy thế nào khi kết thúc ngày làm việc đó? Có lẽ khác nhau rất nhiều đấy. Đa nhiệm được chứng minh là làm tăng mức độ căng thẳng. Khi cố gắng thực hiện một loạt các nhiệm vụ đặc biệt quan trọng cùng một lúc, bộ não của bạn phản ứng với những đòi hỏi có vẻ bất khả thi đó bằng cách giải phóng một lượng lớn adrenaline và các kích thích tố căng thẳng khác. Điều tệ hơn là gì? Về lâu dài nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên, các loại kích thích tố này có thể đe dọa sức khỏe của bạn. Điều đó có nghĩa là đa nhiệm ảnh hưởng đến cơ thể bạn cả về thể chất lẫn tinh thần. Bài viết này chỉ đào sâu tìm hiểu tất cả các cạm bẫy tiềm năng liên quan đến đa nhiệm. Từ ngăn cản tính sáng tạo đến tác động tiêu cực đến các mối quan hệ của bạn, thói quen đa nhiệm vốn buộc chúng ta phải nhồi nhét càng nhiều nhiệm vụ càng tốt trong cùng một thời gian không đem lại nhiều lợi ích như nhiều người vẫn tưởng. Tuy nhiên, điều đáng nói là ngăn chặn khuynh hướng tự nhiên này có thể khó khăn, đặc biệt là khi bạn đang bị mắc kẹt với một danh sách dài đằng đẵng những việc cần làm mỗi ngày. Lần sau, khi có cảm giác thôi thúc phải đa nhiệm, hãy thử thách bản thân tập trung vào nhiệm vụ trước mặt bạn. Bạn cũng có thể thử các mẹo quản lý thời gian khác nhau – chẳng hạn như gom nhóm công việc hoặc Kỹ thuật Pomodoro để xem phương pháp nào hiệu quả nhất đối với bạn. Dù bạn thử cách nào thì nó chắc chắn sẽ mang lại nhiều lợi ích hơn so với đa nhiệm. LILA
  Trong nhịp sống hối hả, ắt hẳn ai trong chúng ta cũng từng rơi vào chiếc bẫy đa nhiệm. Con người hiện đại càng ngày càng cảm thấy ao ước 1 ngày có nhiều hơn 24 tiếng đồng hồ, quay cuồng hết việc này sang việc khác và rồi cuối cùng kiệt sức mà cảm thấy chẳng đâu vào đâu cả. Để tôi kể bạn nghe một buổi sáng kinh điển của tôi diễn ra như thế này. Tôi trả lời một vài email trước khi bắt đầu bỏ mẻ quần áo đầu tiên vào máy giặt. Sau đó, tôi trả lời một email khác, ghi chú vài ý tưởng cho bản thảo tác phẩm mới của tôi, lướt Instagram, và rồi lại trả lời thêm một vài email nữa. Tôi giặt một mẻ quần áo khác trong lúc gọi điện thoại cho đối tác và rồi quay trở lại với việc bản thảo tác phẩm mà tôi đã tự hứa sẽ hoàn thành muộn nhất trong sáng hôm đó. Đó là một buổi sáng kinh điển của tôi – và tôi cá là nhiều người cũng rơi vào tình huống tương tự nhiều lần trong đời. Khi những việc cần phải thực hiện dường như kéo dài vô tận mỗi ngày, đa nhiệm là một trào lưu mới dần trở nên phổ biến trong cuộc sống hiện đại. Tuy nhiên, trong trường hợp bạn chưa từng nghe nói đến khái niệm đa nhiệm và cái bẫy khó cưỡng lại của nó, những lý do sau đó chứng tỏ đa nhiệm thực sự không phải là cách hiệu quả nhất để bạn hoàn thành công việc của mình. 1. Đa nhiệm khiến bạn làm việc kém hiệu quả hơn Điều này thoạt đầu nghe có vẻ phản trực giác. Tại sao làm 2 việc cùng một lúc lại có thể khiến bạn làm việc kém hiệu quả hơn? Đối với những người mới bắt đầu hình thành thói quen đa nhiệm, bạn không thực sự có thể làm 2 việc cùng một lúc. Các nhà khoa học nói rằng hầu như con người không thể làm tốt cùng lúc 2 việc (đó là lý do tại sao lại có màn thách đố bạn có thể dùng một tay xoa bụng và tay còn lại gõ đầu cùng một lúc). Những gì bạn đang làm là chuyển đổi nhanh qua lại hai việc. Bạn nhảy từ email này sang dự án khác, v.v. Nghe cũng không hẳn là tệ, phải không? Hãy xem xét điều này: Việc chuyển đổi liên tục được xem là yếu tố gây gián đoạn. Bạn đang làm gián đoạn sự tập trung của mình đối với một công việc bằng cách phân tán tư tưởng cho một công việc khác. Và những gián đoạn liên tục này gây ảnh hưởng không nhỏ đến năng suất làm việc của bạn. Nghiên cứu cho thấy rằng phải mất trung bình 23 phút và 15 giây để tập trung trở lại vào nhiệm vụ ban đầu đã bị gián đoạn. Vì vậy, nếu bạn cứ chuyển đổi tác vụ 4 lần mỗi ngày (nói thật đi, bạn đang đa nhiệm nhiều hơn thế), bạn sẽ mất gần 1 giờ đồng hồ để cố gắng bắt kịp trở lại với tiến độ của dự án đang thực hiện. Thấy chưa? Rốt cuộc thì đa nhiệm đâu có hiệu quả như bạn tưởng. 2. Đa nhiệm gây khó khăn cho bộ nhớ của bạn Ngày hôm kia, trong lúc đang xử lý email công việc thì mẹ tôi gọi điện nhắc về một cuộc hẹn quan trọng ở nhà bà dì vào cuối tuần. Đúng rồi, mãi lu bu nhiều việc mà tôi đã quên béng đi cái hẹn này và tôi vẫn còn lẩm bẩm điều này trong khi cúp điện thoại. Nhưng rồi khi quay trở lại với mớ email thì tôi đã hoàn toàn quên mất mình đã nghĩ ra cách xử lý như thế nào trước khi nghe điện thoại của mẹ. Tình cảnh này có vẻ dễ bắt gặp ở nhiều người. Đó là bởi vì áp lực đa nhiệm thực sự tàn phá trí nhớ của chúng ta. Nghiên cứu từ Đại học California San Francisco thấy rằng đa nhiệm ảnh hưởng xấu đến bộ nhớ ngắn hạn vốn có liên quan đến những kí ức trong công việc. Bộ nhớ ngắn hạn cho phép bạn ghi nhớ những cuộc hẹn quan trọng, những deadline, những việc cấp thiết cần phải làm. Vì vậy, nếu bạn gặp tình trạng bỏ quên bữa trưa đã chuẩn bị sẵn trong tủ lạnh mặc dù đã tự nhắc bản thân 8 lần trước khi đi làm hoặc không thể nhớ số điện thoại của một người bạn ngay khi cô ấy vừa nói xong, đó có thể là do thói quen đa nhiệm đã gây ảnh hưởng đến trí nhớ của bạn. 3. Đa nhiệm dẫn đến công việc kém Một hạn chế khác của việc không thể cam kết tập trung vào một thứ nhất định chính là tăng nguy cơ mắc sai lầm. Đa nhiệm làm tăng khả năng mắc sai lầm của bạn hoặc thậm chí khiến bạn bỏ lỡ những thông tin và bối cảnh quan trọng. Điều này cũng hợp lý. Bạn sẽ dễ mắc lỗi đánh máy khi vừa soạn một email quan trọng vừa xem TV hoặc nói chuyện với một người bạn. Mặc dù sự thôi thúc chuyển đổi nhanh chóng giữa các tác vụ có thể khiến bạn cảm thấy mình như một nhân vật kiệt xuất, nó thực sự có thể gây giảm chất lượng công việc so với khả năng thực sự của bạn. 4. Đa nhiệm khiến bạn kiệt sức Bạn cảm thấy như thế nào khi phải liên tục nhảy qua nhảy lại giữa các email và các nhiệm vụ khác nhau trong công việc? Riêng tôi thì cảm thấy hoàn toàn căng thẳng, mắt tôi hoa hết cả lên, nhịp tim tăng nhanh, và tôi thường cảm thấy mình chẳng gặt hái được giá trị thực sự nào vào cuối một ngày quay cuồng như thế. So với việc dành hẳn ra vài tiếng đồng hồ tập trung đẩy nhanh tiến độ của một dự án lớn, bạn cảm thấy thế nào khi kết thúc ngày làm việc đó? Có lẽ khác nhau rất nhiều đấy. Đa nhiệm được chứng minh là làm tăng mức độ căng thẳng. Khi cố gắng thực hiện một loạt các nhiệm vụ đặc biệt quan trọng cùng một lúc, bộ não của bạn phản ứng với những đòi hỏi có vẻ bất khả thi đó bằng cách giải phóng một lượng lớn adrenaline và các kích thích tố căng thẳng khác. Điều tệ hơn là gì? Về lâu dài nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên, các loại kích thích tố này có thể đe dọa sức khỏe của bạn. Điều đó có nghĩa là đa nhiệm ảnh hưởng đến cơ thể bạn cả về thể chất lẫn tinh thần. Bài viết này chỉ đào sâu tìm hiểu tất cả các cạm bẫy tiềm năng liên quan đến đa nhiệm. Từ ngăn cản tính sáng tạo đến tác động tiêu cực đến các mối quan hệ của bạn, thói quen đa nhiệm vốn buộc chúng ta phải nhồi nhét càng nhiều nhiệm vụ càng tốt trong cùng một thời gian không đem lại nhiều lợi ích như nhiều người vẫn tưởng. Tuy nhiên, điều đáng nói là ngăn chặn khuynh hướng tự nhiên này có thể khó khăn, đặc biệt là khi bạn đang bị mắc kẹt với một danh sách dài đằng đẵng những việc cần làm mỗi ngày. Lần sau, khi có cảm giác thôi thúc phải đa nhiệm, hãy thử thách bản thân tập trung vào nhiệm vụ trước mặt bạn. Bạn cũng có thể thử các mẹo quản lý thời gian khác nhau – chẳng hạn như gom nhóm công việc hoặc Kỹ thuật Pomodoro để xem phương pháp nào hiệu quả nhất đối với bạn. Dù bạn thử cách nào thì nó chắc chắn sẽ mang lại nhiều lợi ích hơn so với đa nhiệm. LILA

KHI MẸ KHÔNG BÊNH VỰC CON GÁI

Trong nhiều gia đình Việt Nam, mối quan hệ mẹ – con gái mang theo một nghịch lý đau đớn: người mẹ yêu con, hy sinh vì con, nhưng lại không thể hoặc không dám bênh vực con khi con bị tổn thương. Hiện tượng này không đơn thuần là vấn đề cá nhân hay thiếu tình thương, mà...

KHI NỖI ĐAU ĐƯỢC GIỮ KÍN, CƠ THỂ NÓI THAY

  Không phải mọi sang chấn hay đau đớn đều được kể bằng lời. Trên thực tế, nhiều sang chấn – đặc biệt là sang chấn phát triển, sang chấn gắn bó và những trải nghiệm gắn liền với xấu hổ hoặc bất lực – thường được giữ kín, không phải vì cá nhân “không muốn nói”, mà...

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

NỖI SỢ KHI BẢN THÂN MÌNH HẠNH PHÚC

Có một nỗi sợ rất âm thầm nhưng dai dẳng: nỗi sợ khi bản thân mình hạnh phúc. Không phải vì hạnh phúc là điều xấu, mà vì với nhiều người, hạnh phúc đi kèm cảm giác tội lỗi. Họ lớn lên trong những hoàn cảnh mà nỗi đau của người thân hiện diện quá rõ ràng: một người ông...

PHÍA SAU MỘT “NỮ CƯỜNG NHÂN”… LÀ MỘT NGƯỜI ĐÀN ÔNG KÉM NĂNG LỰC, KHÔNG HIỆN DIỆN

Hình ảnh “nữ cường nhân” thường được ca ngợi như biểu tượng của bản lĩnh, tự lập và chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, trong nhiều bối cảnh gia đình và quan hệ, phía sau sự mạnh mẽ ấy lại là một khoảng trống: một người đàn ông kém năng lực, không hiện diện, hoặc không đảm...

NGƯỜI TRỞ VỀ TỪ CÕI CHẾT: NHỮNG THAY ĐỔI TÂM LÝ SAU TRẢI NGHIỆM CẬN TỬ

Những người từng trải qua trải nghiệm cận tử hiếm khi quay trở lại cuộc sống với cùng một cấu trúc tâm lý như trước. Dù nguyên nhân là tai nạn, bệnh nặng hay một khủng hoảng sinh tồn nghiêm trọng, việc đối diện trực tiếp với ranh giới sống – chết tạo ra một sự tái tổ...

TẠI SAO NGƯỜI BỊ SO SÁNH THỜI THƠ ẤU DỄ YÊU TRONG BẤT AN

Những người lớn lên trong môi trường thường xuyên bị so sánh — với anh chị em, với người khác, hoặc với những chuẩn mực ngầm về “đứa trẻ tốt hơn” — rất dễ mang theo một kiểu yêu đầy bất an khi trưởng thành. Bất an này không phải do họ thiếu khả năng yêu, mà vì hệ...

YÊU AI CŨNG KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Với nhiều người, cảm giác “mình không đủ, mình thua kém người khác” không xuất hiện một cách ngẫu nhiên trong các mối quan hệ trưởng thành. Nó thường bắt nguồn từ những trải nghiệm rất sớm, khi họ lớn lên trong môi trường bị so sánh — với anh chị em trong gia đình,...

SAU KHI RỜI NGƯỜI ÁI KỶ, VÌ SAO VẪN NHỚ VÀ QUAY LẠI

Việc rời khỏi một mối quan hệ mang tính ái kỷ không đồng nghĩa với việc cảm xúc chấm dứt. Trên thực tế, nhiều người trải nghiệm một nghịch lý đau đớn: dù đã rời đi vì bị tổn thương, họ vẫn nhớ, vẫn khao khát và đôi khi quay lại. Hiện tượng này không phản ánh sự yếu...

VÌ SAO NGƯỜI BỊ ÁI KỶ THU HÚT VÀ KHÓ RỜI ĐI

Những người ở lại lâu trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ thường không phải vì họ “yếu đuối”, “thiếu hiểu biết” hay “mù quáng vì tình”. Ngược lại, rất nhiều người trong số họ nhạy cảm, có khả năng đồng cảm cao và quen chịu trách nhiệm cảm xúc từ sớm. Chính những đặc...

NGƯỜI ÁI KỶ CHỈ RỜI KHỎI BẠN KHI BẠN KHÔNG CÒN KHẢ NĂNG LỢI DỤNG

Trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ cao, sự rời đi hiếm khi xảy ra vì hết tình cảm hay vì xung đột không thể giải quyết. Thay vào đó, sự đứt gãy thường xuất hiện khi đối phương không còn đáp ứng được chức năng điều tiết, nâng đỡ hoặc phục vụ cho nhu cầu tâm lý của...

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...

NHỮNG NGƯỜI “GAY” HOÀN HẢO ĐẾN ĐAU LÒNG…

Có một kiểu hoàn hảo rất quen thuộc ở nhiều người gay: hoàn hảo đến mức không cho phép mình được thiếu, được yếu, được sai. Họ chăm chút ngoại hình, kỷ luật cơ thể, để ý từng chi tiết nhỏ trong cách ăn mặc, làm việc, giao tiếp và yêu đương. Từ bên ngoài, họ trông thu...

NGOẠI TÌNH SAU CẬN TỬ Ở NAM GIỚI

  Sau một cơn bạo bệnh, tai biến, hay ca phẫu thuật lớn, không ít nam giới trở về đời sống thường nhật với một trạng thái tâm lý rất khác. Họ sống sót, nhưng không thực sự “trở lại” như trước. Trong bối cảnh này, một số người trở nên bất cần, tìm kiếm cảm giác...

KHI PHỤ NỮ KHÔNG THIẾU LỰA CHỌN LẠI CHỌN ĐÀN ÔNG CÓ VỢ: GẮN BÓ ÁM ẢNH TINH VI

  Có một số phụ nữ thường khiến xã hội bối rối khi quan sát: họ có học thức, có địa vị xã hội, có khả năng tự chủ tài chính và không thiếu lựa chọn trong tình yêu, nhưng lại chọn yêu đàn ông đã có vợ. Họ không tìm kiếm tiền bạc hay chu cấp, thậm chí nhấn mạnh...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI MẸ KHÔNG BÊNH VỰC CON GÁI

Trong nhiều gia đình Việt Nam, mối quan hệ mẹ – con gái mang theo một nghịch lý đau đớn: người mẹ yêu con, hy sinh vì con, nhưng lại không thể hoặc không dám bênh vực con khi con bị tổn thương. Hiện tượng này không đơn thuần là vấn đề cá nhân hay thiếu tình thương, mà...

KHI NỖI ĐAU ĐƯỢC GIỮ KÍN, CƠ THỂ NÓI THAY

  Không phải mọi sang chấn hay đau đớn đều được kể bằng lời. Trên thực tế, nhiều sang chấn – đặc biệt là sang chấn phát triển, sang chấn gắn bó và những trải nghiệm gắn liền với xấu hổ hoặc bất lực – thường được giữ kín, không phải vì cá nhân “không muốn nói”, mà...

CHỮA LÀNH BẰNG ĐẦU, CHƯA CHẠM TỚI THÂN

  “Chữa lành bằng đầu, chưa chạm tới thân” là hiện tượng phổ biến ở những người có nền sang chấn, đặc biệt là sang chấn gắn bó hoặc C-PTSD, đồng thời có xu hướng đọc nhiều sách tâm lý, liệu pháp và tự học chữa lành. Ở đây, kiến thức không chỉ đóng vai trò học...

NGHIỆN YÊU – SỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH

Nghiện yêu thường bị hiểu nhầm như sự yếu đuối cảm xúc, phụ thuộc tình cảm hay thiếu ranh giới cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc nhìn sang chấn gắn bó và C-PTSD, nghiện yêu có thể được xem là một hành vi nghiện mang tính quan hệ, nơi đối tượng yêu trở thành nguồn điều hòa...

HÀNH VI NGHIỆN VÀ SANG CHẤN GẮN BÓ

  Hành vi nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề kiểm soát xung động hoặc lệ thuộc sinh hóa, tuy nhiên trong nhiều trường hợp lâm sàng, nghiện là biểu hiện của sang chấn gắn bó chưa được giải quyết. Khi các mối quan hệ gắn bó sớm không đủ an toàn, nhất quán...

RỐI LOẠN ĂN UỐNG – HÀNH VI TỰ ĐIỀU HÒA THAY THẾ

  Rối loạn ăn uống không đơn thuần là vấn đề liên quan đến thực phẩm hay hình thể, mà là một hình thức tự điều hòa thay thế (substitute self-regulation) khi cá nhân thiếu các nguồn lực điều hòa cảm xúc và thần kinh an toàn. Trong nhiều trường hợp lâm sàng, rối...

QUAN SÁT CASE LÂM SÀNG VÀ NHỮNG RỦI RO TRONG ĐÀO TẠO

Trong đào tạo tâm lý học, việc cho sinh viên quan sát ca trị liệu thường được xem là một hình thức học tập thực tế quan trọng. Tuy nhiên, khi sinh viên hệ cử nhân hoặc thạc sĩ chưa được đào tạo bài bản về sang chấn lại được ngồi nghe hoặc quan sát các case raw trauma...

NỖI SỢ KHI BẢN THÂN MÌNH HẠNH PHÚC

Có một nỗi sợ rất âm thầm nhưng dai dẳng: nỗi sợ khi bản thân mình hạnh phúc. Không phải vì hạnh phúc là điều xấu, mà vì với nhiều người, hạnh phúc đi kèm cảm giác tội lỗi. Họ lớn lên trong những hoàn cảnh mà nỗi đau của người thân hiện diện quá rõ ràng: một người ông...

PHÍA SAU MỘT “NỮ CƯỜNG NHÂN”… LÀ MỘT NGƯỜI ĐÀN ÔNG KÉM NĂNG LỰC, KHÔNG HIỆN DIỆN

Hình ảnh “nữ cường nhân” thường được ca ngợi như biểu tượng của bản lĩnh, tự lập và chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, trong nhiều bối cảnh gia đình và quan hệ, phía sau sự mạnh mẽ ấy lại là một khoảng trống: một người đàn ông kém năng lực, không hiện diện, hoặc không đảm...

NGƯỜI TRỞ VỀ TỪ CÕI CHẾT: NHỮNG THAY ĐỔI TÂM LÝ SAU TRẢI NGHIỆM CẬN TỬ

Những người từng trải qua trải nghiệm cận tử hiếm khi quay trở lại cuộc sống với cùng một cấu trúc tâm lý như trước. Dù nguyên nhân là tai nạn, bệnh nặng hay một khủng hoảng sinh tồn nghiêm trọng, việc đối diện trực tiếp với ranh giới sống – chết tạo ra một sự tái tổ...

NHỮNG NGƯỜI HAY ĐI CỨU RỖI…

Những người hay đi cứu rỗi thường được nhìn nhận là hiền lành, tử tế, biết thương người và rất nhạy cảm với nỗi đau của người khác. Họ dễ lắng nghe, dễ đồng cảm, dễ đặt mình vào vị trí của người đối diện. Khi ai đó gặp khủng hoảng, họ là người ở lại lâu nhất; khi...

ĐỨA TRẺ ĐƯỢC DẠY PHẢI HIỀN LÀNH, PHẢI THA THỨ, PHẢI “KỆ HỌ ĐI”

Có những đứa trẻ lớn lên với những lời dạy nghe rất đúng: phải hiền lành, phải biết tha thứ, giúp người rồi sẽ nhận lại điều tốt đẹp, đừng để bụng, kệ họ đi. Những lời dạy này thường được trao đi với mong muốn con trẻ trở thành người tử tế và dễ sống. Nhưng trong...

TẠI SAO NGƯỜI BỊ SO SÁNH THỜI THƠ ẤU DỄ YÊU TRONG BẤT AN

Những người lớn lên trong môi trường thường xuyên bị so sánh — với anh chị em, với người khác, hoặc với những chuẩn mực ngầm về “đứa trẻ tốt hơn” — rất dễ mang theo một kiểu yêu đầy bất an khi trưởng thành. Bất an này không phải do họ thiếu khả năng yêu, mà vì hệ...

YÊU AI CŨNG KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Với nhiều người, cảm giác “mình không đủ, mình thua kém người khác” không xuất hiện một cách ngẫu nhiên trong các mối quan hệ trưởng thành. Nó thường bắt nguồn từ những trải nghiệm rất sớm, khi họ lớn lên trong môi trường bị so sánh — với anh chị em trong gia đình,...

SAU KHI RỜI NGƯỜI ÁI KỶ, VÌ SAO VẪN NHỚ VÀ QUAY LẠI

Việc rời khỏi một mối quan hệ mang tính ái kỷ không đồng nghĩa với việc cảm xúc chấm dứt. Trên thực tế, nhiều người trải nghiệm một nghịch lý đau đớn: dù đã rời đi vì bị tổn thương, họ vẫn nhớ, vẫn khao khát và đôi khi quay lại. Hiện tượng này không phản ánh sự yếu...

VÌ SAO NGƯỜI BỊ ÁI KỶ THU HÚT VÀ KHÓ RỜI ĐI

Những người ở lại lâu trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ thường không phải vì họ “yếu đuối”, “thiếu hiểu biết” hay “mù quáng vì tình”. Ngược lại, rất nhiều người trong số họ nhạy cảm, có khả năng đồng cảm cao và quen chịu trách nhiệm cảm xúc từ sớm. Chính những đặc...

NGƯỜI ÁI KỶ CHỈ RỜI KHỎI BẠN KHI BẠN KHÔNG CÒN KHẢ NĂNG LỢI DỤNG

Trong các mối quan hệ mang tính ái kỷ cao, sự rời đi hiếm khi xảy ra vì hết tình cảm hay vì xung đột không thể giải quyết. Thay vào đó, sự đứt gãy thường xuất hiện khi đối phương không còn đáp ứng được chức năng điều tiết, nâng đỡ hoặc phục vụ cho nhu cầu tâm lý của...

KHI PHỤ NỮ DỊ TÍNH YÊU PHỤ NỮ ĐỒNG TÍNH

Trong thực hành lâm sàng, mối quan hệ giữa một phụ nữ dị tính và một phụ nữ đồng tính thường mang theo những động lực tâm lý phức tạp, không thể hiểu đơn giản như sự “lệch pha xu hướng tính dục”. Nhiều trường hợp cho thấy đây là những mối quan hệ được hình thành trong...

CẢM GIÁC “MÌNH KHÔNG ĐỦ”

Cảm giác “mình không đủ” không chỉ là một suy nghĩ thoáng qua về năng lực hay giá trị bản thân. Trong nhiều trường hợp, đó là một trạng thái tồn tại dai dẳng, ăn sâu vào cách cá nhân cảm nhận chính mình và thế giới xung quanh. Người mang cảm giác này có thể liên tục...

“MÌNH KHÔNG TIN CÓ NGƯỜI THẬT SỰ THƯƠNG MÌNH”

Trong thực hành lâm sàng, niềm tin “mình không tin có người thật sự thương mình” thường không xuất hiện như một suy nghĩ bề mặt, mà như một kết luận rất sâu được hình thành từ những trải nghiệm gắn bó sớm. Đây không đơn thuần là sự bi quan hay thiếu tự tin, mà là một...