9 ĐIỀU MỌI PHỤ NỮ NÊN BIẾT VỀ HORMONE

9 ĐIỀU MỌI PHỤ NỮ NÊN BIẾT VỀ HORMONE

 

Hormone là một vấn đề rất phức tạp và có thể đem đến sự cân bằng đáng kinh ngạc hoặc tàn phá hoàn toàn cơ thể. Hormone thực sự có khả năng kích hoạt hoặc ức chế các tế bào và cơ quan, gây ảnh hưởng lớn đến cơ thể và thường không thể đoán trước. Nhưng như vậy không có nghĩa là ta không thể làm gì để kiểm soát được. Có nhiều thứ như chế độ ăn kiêng có thể ảnh hưởng tốt lẫn xấu đến sự cân bằng hormone.

Tôi đã trở nên quá quen thuộc với chủ đề này từ những năm học cấp hai khi bác sĩ chẩn đoán tôi bị chứng rối loạn chức năng tiền kinh nguyệt (PMDD), nghĩa là hormone trong cơ thể tôi rối loạn điên cuồng trong vòng 7 đến 10 ngày trước ngày “đèn đỏ”. Nhìn chung, tôi là một người lạc quan, cởi mở, hòa đồng. Nhưng cứ đến gần thời kỳ kinh nguyệt là tôi khó chịu kinh khủng và thường xuyên cảm thấy đói một cách phi lý.

Về cơ bản, nếu tôi không ăn được một miếng bánh là tôi đã phát điên rồi. Một đêm nọ sau khi ăn tới tô kem thứ 3 (thực lòng tôi thậm chí còn không muốn ăn), tôi bị đau dạ dày và khó ở trong người, tôi quyết định tìm kiếm trên Google: “Hormone ảnh hưởng đến tình trạng đói bụng của bạn như thế nào?” Kết quả đã dẫn tôi vào một trang web nghiên cứu và tìm hiểu một vấn đề đã mãi mãi thay đổi cuộc sống của tôi.

Dưới đây là 9 điều bạn nên biết về tác động của hormone đối với cơ thể.

1. Hormone ảnh hưởng đến mọi thứ

Hormon hình thành trong các tuyến nội tiết và được bơm vào máu cho mô và các cơ quan trong cơ thể. Chúng ảnh hưởng đến mọi quá trình của cơ thể, bao gồm tăng trưởng, tâm trạng, tình dục, sinh sản, đói, ngủ, cảm xúc và trao đổi chất. Hormone đóng vai trò điều khiển cách mà cơ thể hoạt động. Khi hormone rối loạn, một loạt các vấn đề sức khỏe có thể xảy ra. 

2. Bạn nên xem hormone là bạn thân

Nhiều người chỉ gieo tiếng xấu cho hormone, phàn nàn về việc nó có thể khiến chúng ta cảm thấy khủng khiếp đến mức nào. Nhưng sự thật là chúng ta nên trân trọng nó. Khi hormone trong cơ thể cân bằng, con người hoạt động ở trạng thái đỉnh cao: sự trao đổi chất diễn ra nhanh chóng và ta dễ dàng có giấc ngủ sâu.

Hãy bắt đầu học ngôn ngữ của hormone bằng cách làm quen với việc chú ý đến những thay đổi của cơ thể theo tâm trạng và khi cảm thấy đói. Hãy uống nhiều nước, thêm chất xơ trong chế độ ăn uống, đi ngủ đúng giờ và cười nhiều hơn! Tất cả những điều này giúp cân bằng hormone và điều chỉnh thế giới bên trong của bạn.

3. Hormone có thể đánh lừa bạn

Đôi khi cảm giác đói có thể không đơn giản chỉ báo hiệu nhu cầu cung cấp thức ăn cho cơ thể. Những thông điệp từ hormone khuấy động trong cơ thể có thể gây ra cảm giác thèm ăn. Bạn cảm thấy luôn thèm sữa vào thời kỳ kinh nguyệt? Hóa ra, trong sữa có chứa chất casomorphin thuộc nhóm opioid gây nghiện.

Bằng cách ý thức chú ý quan sát cảm giác mà thức ăn đem lại, bạn có thể xác định đó là cơn đói thực sự hay chỉ đơn thuần là cảm xúc thèm muốn mà não bộ đang tìm cách thỏa mãn.

Hãy thử kìm chế cảm giác đói một lúc. Hãy hỏi cơ thể của bạn: “Mình có thực sự muốn ăn kem hay không, hay chỉ là mình đang cố gắng đối phó với một cảm giác nào đó?” Đôi khi điều bạn thực sự muốn chỉ là một bát bột nhào bánh quy! Nhưng đôi khi bạn sẽ nhận ra mình cần một cái ôm, cần đi dạo hoặc một điều gì khác giúp bạn cảm thấy thỏa mãn.

4. Hormone tốt cần phải được hấp thu từ bên ngoài

Văn hóa sinh hoạt trong thời hiện đại tràn ngập các loại chất hóa học, chất tẩy rửa, và đôi khi thật tuyệt vời để cơ thể bạn được tái cơ cấu trở lại, nhưng sự cân bằng cho cơ thể có được là nhờ vào chế độ ăn uống hợp lý. Chế độ dinh dưỡng sạch, hữu cơ, chú trọng thực vật giúp ổn định và duy trì lượng hormone tốt cho cơ thể.

5. Say xỉn có thể ném hormone

Tất nhiên bài viết này không nhằm mục đích đả kích những người thích nhậu nhẹt. Nhưng uống rượu bia càng nhiều thì cơ thể càng cần nghỉ ngơi thường xuyên hơn. Một nghiên cứu của Viện quốc gia Mĩ về lạm dụng rượu và nghiện rượu cho thấy rượu có thể tác động đến nồng độ estrogen, lượng đường trong máu, tăng cảm giác đói và ảnh hưởng đến mật độ xương.

Theo Trung tâm chữa bệnh toàn cầu, ăn protein nạc (trứng và cá là lựa chọn tuyệt vời) cũng có thể giúp loại bỏ estrogen không mong muốn và cân bằng gan. Cà rốt, củ nghệ và bưởi cũng là chất kích thích gan được nhiều người biết đến. 

6. Đường gây tác động lớn

Ai cũng có thể đồng ý rằng đường gây ảnh hưởng khủng khiếp đối với cơ thể. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng đó là một loại thuốc gây nghiện và thường khiến chúng ta cảm thấy khó chịu và thờ ơ. Insulin quyết định cách lấy năng lượng từ các loại thực phẩm nạp vào cơ thể và cách xử lý năng lượng đó.

Khi chúng ta nạp quá nhiều đường vào cơ thể, insulin có thể chuyển từ bạn thành thù, từ công cụ đốt cháy chất béo thành trữ chất béo trong cơ thể. Đáng tiếc, đường kích hoạt trung tâm khen thưởng của não bộ và làm giảm lượng dopamine (chất đem lại cảm giác dễ chịu).

Khi lạm dụng đường liên tục, cơ thể chúng ta bắt đầu muốn nhiều hơn để đạt được mức năng lượng cao như vậy, dẫn đến sự mất cân bằng hormone vốn có thể kích thích ăn quá nhiều và tạo cảm giác xấu hổ và tội lỗi. Thực ra đó có thể đơn giản chỉ là sự mất cân bằng hormone mà thôi.

7. Thịt đỏ ảnh hưởng tiêu cực đến hormone

Estrogen là hormone sinh dục nữ, giúp đem lại sự nữ tính trên cơ thể phụ nữ. Nhưng quá nhiều estrogen có thể gây tăng cân, giữ nước và các vấn đề sức khỏe khác. Một trong những nguyên nhân thừa estrogen chính là do ăn nhiều thịt đỏ.

Thật vậy, đó là sự thật. Chẳng hạn như một cái bánh burger bò ngon lành có thể đầu độc estrogen trong cơ thể bạn. Trong hệ thống thực phẩm hiện nay, thịt thường chứa đầy hormone steroid, có thể ảnh hưởng mạnh đến estrogen.

Ngoài ra, chế độ ăn nhiều thịt thường thiếu chất xơ – công cụ để ổn định estrogen. Vi khuẩn cần thiết trong ruột để tiêu hóa một lượng lớn thịt cũng có thể là thủ phạm, vì estrogen giảm ở những người không ăn thịt. Vì vậy, nếu bạn đang gặp vấn đề tăng cân, đầy hơi, thay đổi tâm trạng hoặc đau đầu, hãy cân nhắc việc giảm lượng thịt đỏ trong chế độ ăn uống.

8. Hormone không thích caffein

Nhiều người trong chúng ta dùng cà phê như một liều thuốc đem lại cảm giác tươi tỉnh, phấn khởi, nhưng caffeine cũng làm tăng cortisol – một loại hormone quan trọng để dự trữ chất béo.

Cortisol đôi khi được gọi là hormone căng thẳng, bởi vì khi lượng hormone này tăng quá cao sẽ khiến bạn chán nản, gây mất ngủ và làm tăng trọng lượng cơ thể. Nếu bạn thường xuyên bị stress, cà phê nên là điều cuối cùng bạn nghĩ đến. Thay vào đó, hãy lựa chọn nhâm nhi trà hoặc nước chanh. 

9. Cơ thể luôn muốn nói chuyện với bạn

Hãy thực hành kỹ năng lắng nghe cơ thể. Bạn có thể đặt nhiều câu hỏi cho cơ thể của mình như: “Dạ dày, sao mày lại cảm thấy khó chịu?” Nghe có vẻ ngớ ngẩn, nhưng việc này khiến bạn chậm lại để chú ý hơn đến những gì có thể xảy ra trong cơ thể. Tập thể dục và thậm chí là tiếng cười được xem là yếu tố giúp ổn định hormone và tạo ra nhiều endorphin hơn, từ đó đem lại cảm giác tuyệt vời cho cơ thể.

LILA

 

Hormone là một vấn đề rất phức tạp và có thể đem đến sự cân bằng đáng kinh ngạc hoặc tàn phá hoàn toàn cơ thể. Hormone thực sự có khả năng kích hoạt hoặc ức chế các tế bào và cơ quan, gây ảnh hưởng lớn đến cơ thể và thường không thể đoán trước. Nhưng như vậy không có nghĩa là ta không thể làm gì để kiểm soát được. Có nhiều thứ như chế độ ăn kiêng có thể ảnh hưởng tốt lẫn xấu đến sự cân bằng hormone.

Tôi đã trở nên quá quen thuộc với chủ đề này từ những năm học cấp hai khi bác sĩ chẩn đoán tôi bị chứng rối loạn chức năng tiền kinh nguyệt (PMDD), nghĩa là hormone trong cơ thể tôi rối loạn điên cuồng trong vòng 7 đến 10 ngày trước ngày “đèn đỏ”. Nhìn chung, tôi là một người lạc quan, cởi mở, hòa đồng. Nhưng cứ đến gần thời kỳ kinh nguyệt là tôi khó chịu kinh khủng và thường xuyên cảm thấy đói một cách phi lý.

Về cơ bản, nếu tôi không ăn được một miếng bánh là tôi đã phát điên rồi. Một đêm nọ sau khi ăn tới tô kem thứ 3 (thực lòng tôi thậm chí còn không muốn ăn), tôi bị đau dạ dày và khó ở trong người, tôi quyết định tìm kiếm trên Google: “Hormone ảnh hưởng đến tình trạng đói bụng của bạn như thế nào?” Kết quả đã dẫn tôi vào một trang web nghiên cứu và tìm hiểu một vấn đề đã mãi mãi thay đổi cuộc sống của tôi.

Dưới đây là 9 điều bạn nên biết về tác động của hormone đối với cơ thể.

1. Hormone ảnh hưởng đến mọi thứ

Hormon hình thành trong các tuyến nội tiết và được bơm vào máu cho mô và các cơ quan trong cơ thể. Chúng ảnh hưởng đến mọi quá trình của cơ thể, bao gồm tăng trưởng, tâm trạng, tình dục, sinh sản, đói, ngủ, cảm xúc và trao đổi chất. Hormone đóng vai trò điều khiển cách mà cơ thể hoạt động. Khi hormone rối loạn, một loạt các vấn đề sức khỏe có thể xảy ra. 

2. Bạn nên xem hormone là bạn thân

Nhiều người chỉ gieo tiếng xấu cho hormone, phàn nàn về việc nó có thể khiến chúng ta cảm thấy khủng khiếp đến mức nào. Nhưng sự thật là chúng ta nên trân trọng nó. Khi hormone trong cơ thể cân bằng, con người hoạt động ở trạng thái đỉnh cao: sự trao đổi chất diễn ra nhanh chóng và ta dễ dàng có giấc ngủ sâu.

Hãy bắt đầu học ngôn ngữ của hormone bằng cách làm quen với việc chú ý đến những thay đổi của cơ thể theo tâm trạng và khi cảm thấy đói. Hãy uống nhiều nước, thêm chất xơ trong chế độ ăn uống, đi ngủ đúng giờ và cười nhiều hơn! Tất cả những điều này giúp cân bằng hormone và điều chỉnh thế giới bên trong của bạn.

3. Hormone có thể đánh lừa bạn

Đôi khi cảm giác đói có thể không đơn giản chỉ báo hiệu nhu cầu cung cấp thức ăn cho cơ thể. Những thông điệp từ hormone khuấy động trong cơ thể có thể gây ra cảm giác thèm ăn. Bạn cảm thấy luôn thèm sữa vào thời kỳ kinh nguyệt? Hóa ra, trong sữa có chứa chất casomorphin thuộc nhóm opioid gây nghiện.

Bằng cách ý thức chú ý quan sát cảm giác mà thức ăn đem lại, bạn có thể xác định đó là cơn đói thực sự hay chỉ đơn thuần là cảm xúc thèm muốn mà não bộ đang tìm cách thỏa mãn.

Hãy thử kìm chế cảm giác đói một lúc. Hãy hỏi cơ thể của bạn: “Mình có thực sự muốn ăn kem hay không, hay chỉ là mình đang cố gắng đối phó với một cảm giác nào đó?” Đôi khi điều bạn thực sự muốn chỉ là một bát bột nhào bánh quy! Nhưng đôi khi bạn sẽ nhận ra mình cần một cái ôm, cần đi dạo hoặc một điều gì khác giúp bạn cảm thấy thỏa mãn.

4. Hormone tốt cần phải được hấp thu từ bên ngoài

Văn hóa sinh hoạt trong thời hiện đại tràn ngập các loại chất hóa học, chất tẩy rửa, và đôi khi thật tuyệt vời để cơ thể bạn được tái cơ cấu trở lại, nhưng sự cân bằng cho cơ thể có được là nhờ vào chế độ ăn uống hợp lý. Chế độ dinh dưỡng sạch, hữu cơ, chú trọng thực vật giúp ổn định và duy trì lượng hormone tốt cho cơ thể.

5. Say xỉn có thể ném hormone

Tất nhiên bài viết này không nhằm mục đích đả kích những người thích nhậu nhẹt. Nhưng uống rượu bia càng nhiều thì cơ thể càng cần nghỉ ngơi thường xuyên hơn. Một nghiên cứu của Viện quốc gia Mĩ về lạm dụng rượu và nghiện rượu cho thấy rượu có thể tác động đến nồng độ estrogen, lượng đường trong máu, tăng cảm giác đói và ảnh hưởng đến mật độ xương.

Theo Trung tâm chữa bệnh toàn cầu, ăn protein nạc (trứng và cá là lựa chọn tuyệt vời) cũng có thể giúp loại bỏ estrogen không mong muốn và cân bằng gan. Cà rốt, củ nghệ và bưởi cũng là chất kích thích gan được nhiều người biết đến. 

6. Đường gây tác động lớn

Ai cũng có thể đồng ý rằng đường gây ảnh hưởng khủng khiếp đối với cơ thể. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng đó là một loại thuốc gây nghiện và thường khiến chúng ta cảm thấy khó chịu và thờ ơ. Insulin quyết định cách lấy năng lượng từ các loại thực phẩm nạp vào cơ thể và cách xử lý năng lượng đó.

Khi chúng ta nạp quá nhiều đường vào cơ thể, insulin có thể chuyển từ bạn thành thù, từ công cụ đốt cháy chất béo thành trữ chất béo trong cơ thể. Đáng tiếc, đường kích hoạt trung tâm khen thưởng của não bộ và làm giảm lượng dopamine (chất đem lại cảm giác dễ chịu).

Khi lạm dụng đường liên tục, cơ thể chúng ta bắt đầu muốn nhiều hơn để đạt được mức năng lượng cao như vậy, dẫn đến sự mất cân bằng hormone vốn có thể kích thích ăn quá nhiều và tạo cảm giác xấu hổ và tội lỗi. Thực ra đó có thể đơn giản chỉ là sự mất cân bằng hormone mà thôi.

7. Thịt đỏ ảnh hưởng tiêu cực đến hormone

Estrogen là hormone sinh dục nữ, giúp đem lại sự nữ tính trên cơ thể phụ nữ. Nhưng quá nhiều estrogen có thể gây tăng cân, giữ nước và các vấn đề sức khỏe khác. Một trong những nguyên nhân thừa estrogen chính là do ăn nhiều thịt đỏ.

Thật vậy, đó là sự thật. Chẳng hạn như một cái bánh burger bò ngon lành có thể đầu độc estrogen trong cơ thể bạn. Trong hệ thống thực phẩm hiện nay, thịt thường chứa đầy hormone steroid, có thể ảnh hưởng mạnh đến estrogen.

Ngoài ra, chế độ ăn nhiều thịt thường thiếu chất xơ – công cụ để ổn định estrogen. Vi khuẩn cần thiết trong ruột để tiêu hóa một lượng lớn thịt cũng có thể là thủ phạm, vì estrogen giảm ở những người không ăn thịt. Vì vậy, nếu bạn đang gặp vấn đề tăng cân, đầy hơi, thay đổi tâm trạng hoặc đau đầu, hãy cân nhắc việc giảm lượng thịt đỏ trong chế độ ăn uống.

8. Hormone không thích caffein

Nhiều người trong chúng ta dùng cà phê như một liều thuốc đem lại cảm giác tươi tỉnh, phấn khởi, nhưng caffeine cũng làm tăng cortisol – một loại hormone quan trọng để dự trữ chất béo.

Cortisol đôi khi được gọi là hormone căng thẳng, bởi vì khi lượng hormone này tăng quá cao sẽ khiến bạn chán nản, gây mất ngủ và làm tăng trọng lượng cơ thể. Nếu bạn thường xuyên bị stress, cà phê nên là điều cuối cùng bạn nghĩ đến. Thay vào đó, hãy lựa chọn nhâm nhi trà hoặc nước chanh. 

9. Cơ thể luôn muốn nói chuyện với bạn

Hãy thực hành kỹ năng lắng nghe cơ thể. Bạn có thể đặt nhiều câu hỏi cho cơ thể của mình như: “Dạ dày, sao mày lại cảm thấy khó chịu?” Nghe có vẻ ngớ ngẩn, nhưng việc này khiến bạn chậm lại để chú ý hơn đến những gì có thể xảy ra trong cơ thể. Tập thể dục và thậm chí là tiếng cười được xem là yếu tố giúp ổn định hormone và tạo ra nhiều endorphin hơn, từ đó đem lại cảm giác tuyệt vời cho cơ thể.

LILA

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...

KHI BẠN LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN MÌNH

Có những người luôn ở đó cho người khác: lắng nghe, hỗ trợ, gánh vác cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa. Họ cho đi rất nhiều, nhưng khi quay về với chính mình, lại cảm thấy cạn kiệt, trống rỗng và thiếu hụt. Đây là một biểu hiện điển hình của căng thẳng do cảm nhận...

KHI NÃO BỘ XỬ LÝ NỖI ĐAU: TỪ TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Con người thường nghĩ rằng đau thể chất và đau tâm lý là hai trải nghiệm hoàn toàn khác nhau. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học thần kinh, não bộ xử lý hai loại “đau” này theo những cơ chế rất tương đồng. Khi một người bị tổn thương cơ thể – ví dụ như bị thương hay...

NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ

Không phải mọi nỗi đau đều nhìn thấy được. Có những cơn đau không có vết thương, không chảy máu, nhưng lại âm ỉ và kéo dài trong tâm trí. Đó là những cơn đau tâm lý – khi con người trải qua mất mát, bị từ chối, bị bỏ rơi, hoặc sống trong những trải nghiệm căng thẳng...

STRESS – TRAUMA VÀ BỆNH LÝ CƠ THỂ: KHI CƠ THỂ NÓI “KHÔNG”

Có những lúc con người vẫn tiếp tục cố gắng, vẫn làm việc, vẫn gồng mình “ổn” ở bên ngoài, nhưng cơ thể thì bắt đầu lên tiếng. Những cơn đau không rõ nguyên nhân, tình trạng mệt mỏi kéo dài, rối loạn giấc ngủ, hoặc thậm chí là các bệnh lý nghiêm trọng xuất hiện. Đó có...

KHI NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐÁNH MẤT NHỮNG GIẤC MƠ

Có những người phụ nữ từng rất nhiều mộng mơ, nhưng theo thời gian, những giấc mơ ấy dần trở nên xa xỉ. Không phải vì họ yếu đuối, mà vì họ đã đi qua quá nhiều trải nghiệm khiến họ phải ưu tiên sống sót hơn là ước mơ. Sang chấn liên thế hệ, những mất mát trong gia...

CĂNG THẲNG DO CẢM NHẬN THIẾU HỤT (SCARCITY STRESS)

Căng thẳng do cảm nhận thiếu hụt (scarcity stress) là trạng thái tâm lý khi một người liên tục cảm thấy mình không có đủ – không đủ tiền bạc, thời gian, cơ hội, hay thậm chí là tình cảm và sự công nhận. Điều quan trọng là, trạng thái này không hoàn toàn phụ thuộc vào...

NHỮNG ĐỨA CON TRAI MÃI ĐI TÌM SỰ CÔNG NHẬN

Có những người con trai lớn lên với một khoảng trống rất khó gọi tên. Họ không thiếu năng lực, không thiếu cố gắng, nhưng bên trong luôn tồn tại một cảm giác: mình chưa đủ. Và vì thế, họ bước vào cuộc sống – và cả tình yêu – với một nhu cầu âm thầm nhưng mạnh mẽ: được...

NHỮNG CHÀNG TRAI “GIẢI CỨU”

  Trong nhiều mối quan hệ, có một kiểu đàn ông thường xuyên bị thu hút bởi những người phụ nữ đang tổn thương, bất ổn hoặc vừa bước ra khỏi một cuộc tình đau khổ. Họ không chỉ yêu, mà còn bước vào mối quan hệ với một vai trò quen thuộc: người lắng nghe, người...

HIỂU VỀ EMDR TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN

EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing – Tái xử lý và giảm nhạy cảm thông qua chuyển động mắt) là một phương pháp trị liệu tâm lý hiện đại, được sử dụng rộng rãi trong việc điều trị các sang chấn tâm lý. Phương pháp này được phát triển bởi nhà tâm lý học...

SANG CHẤN PHỨC HỢP – CƠ THỂ, NÃO BỘ VÀ TÂM TRÍ

  Sang chấn phức hợp, hay Complex Post-Traumatic Stress Disorder, không chỉ là câu chuyện của ký ức mà là trải nghiệm lan rộng trong toàn bộ hệ thống con người—từ não bộ, cơ thể đến tâm trí. Khác với sang chấn đơn lẻ, CPTSD thường hình thành qua thời gian dài...

LỖI LẦM LỚN NHẤT LÀ SỐNG CUỘC ĐỜI CỦA MÌNH

Nghe có vẻ nghịch lý, nhưng với nhiều người lớn lên trong thiếu thốn tình cảm, việc “sống cuộc đời của mình” lại từng là điều sai trái. Những đứa trẻ bị bỏ mặc về cảm xúc, không được nhìn thấy, không được lắng nghe, thường học rất sớm rằng nhu cầu của mình không quan...

KHI CON TRAI BỊ MIỆT THỊ NGOẠI HÌNH

Đàn ông cũng bị miệt thị ngoại hình, nhưng câu chuyện này thường bị xem nhẹ hoặc bị phủ nhận. Từ nhỏ, nhiều bé trai đã phải đối diện với những lời trêu chọc về cân nặng, chiều cao, làn da, hay những đặc điểm không “đủ nam tính”. Trong môi trường gia đình, trường học,...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

SEXLESS MARRIAGE-HÔN NHÂN KHÔNG TÌNH DỤC

Hôn nhân không tình dục (sexless marriage) là một thực trạng không hiếm gặp nhưng thường bị im lặng hóa, đặc biệt trong các bối cảnh văn hóa nơi tình dục khó được nói đến một cách cởi mở. Về mặt lâm sàng, tình trạng này thường được hiểu là cặp đôi có tần suất quan hệ...

RỐI LOẠN ĐIỀU HÒA HỆ THẦN KINH TRONG CPTSD

Rối loạn điều hòa hệ thần kinh là một đặc điểm trung tâm trong C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp), phản ánh sự tổn thương kéo dài của hệ thống phản ứng sinh tồn trước những trải nghiệm sang chấn lặp đi lặp lại, đặc...

KHI BẠN LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN MÌNH

Có những người luôn ở đó cho người khác: lắng nghe, hỗ trợ, gánh vác cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa. Họ cho đi rất nhiều, nhưng khi quay về với chính mình, lại cảm thấy cạn kiệt, trống rỗng và thiếu hụt. Đây là một biểu hiện điển hình của căng thẳng do cảm nhận...

KHI NÃO BỘ XỬ LÝ NỖI ĐAU: TỪ TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Con người thường nghĩ rằng đau thể chất và đau tâm lý là hai trải nghiệm hoàn toàn khác nhau. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học thần kinh, não bộ xử lý hai loại “đau” này theo những cơ chế rất tương đồng. Khi một người bị tổn thương cơ thể – ví dụ như bị thương hay...

NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ

Không phải mọi nỗi đau đều nhìn thấy được. Có những cơn đau không có vết thương, không chảy máu, nhưng lại âm ỉ và kéo dài trong tâm trí. Đó là những cơn đau tâm lý – khi con người trải qua mất mát, bị từ chối, bị bỏ rơi, hoặc sống trong những trải nghiệm căng thẳng...

STRESS – TRAUMA VÀ BỆNH LÝ CƠ THỂ: KHI CƠ THỂ NÓI “KHÔNG”

Có những lúc con người vẫn tiếp tục cố gắng, vẫn làm việc, vẫn gồng mình “ổn” ở bên ngoài, nhưng cơ thể thì bắt đầu lên tiếng. Những cơn đau không rõ nguyên nhân, tình trạng mệt mỏi kéo dài, rối loạn giấc ngủ, hoặc thậm chí là các bệnh lý nghiêm trọng xuất hiện. Đó có...

KHI NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐÁNH MẤT NHỮNG GIẤC MƠ

Có những người phụ nữ từng rất nhiều mộng mơ, nhưng theo thời gian, những giấc mơ ấy dần trở nên xa xỉ. Không phải vì họ yếu đuối, mà vì họ đã đi qua quá nhiều trải nghiệm khiến họ phải ưu tiên sống sót hơn là ước mơ. Sang chấn liên thế hệ, những mất mát trong gia...

CĂNG THẲNG DO CẢM NHẬN THIẾU HỤT (SCARCITY STRESS)

Căng thẳng do cảm nhận thiếu hụt (scarcity stress) là trạng thái tâm lý khi một người liên tục cảm thấy mình không có đủ – không đủ tiền bạc, thời gian, cơ hội, hay thậm chí là tình cảm và sự công nhận. Điều quan trọng là, trạng thái này không hoàn toàn phụ thuộc vào...

NHỮNG ĐỨA CON TRAI MÃI ĐI TÌM SỰ CÔNG NHẬN

Có những người con trai lớn lên với một khoảng trống rất khó gọi tên. Họ không thiếu năng lực, không thiếu cố gắng, nhưng bên trong luôn tồn tại một cảm giác: mình chưa đủ. Và vì thế, họ bước vào cuộc sống – và cả tình yêu – với một nhu cầu âm thầm nhưng mạnh mẽ: được...

KHI ĐÀN ÔNG BỊ “HẤP DẪN” VỚI PHỤ NỮ TỔN THƯƠNG

Trong đời sống tình cảm, có một kiểu người thường xuyên bị thu hút bởi những cô gái đang đau khổ, tổn thương hoặc vừa trải qua đổ vỡ. Họ không đơn thuần yêu, mà bước vào mối quan hệ với vai trò “người cứu giúp”, “người an ủi”, thậm chí là “người đến sau để chữa lành”....

NHỮNG CHÀNG TRAI “GIẢI CỨU”

  Trong nhiều mối quan hệ, có một kiểu đàn ông thường xuyên bị thu hút bởi những người phụ nữ đang tổn thương, bất ổn hoặc vừa bước ra khỏi một cuộc tình đau khổ. Họ không chỉ yêu, mà còn bước vào mối quan hệ với một vai trò quen thuộc: người lắng nghe, người...

HIỂU VỀ EMDR TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN

EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing – Tái xử lý và giảm nhạy cảm thông qua chuyển động mắt) là một phương pháp trị liệu tâm lý hiện đại, được sử dụng rộng rãi trong việc điều trị các sang chấn tâm lý. Phương pháp này được phát triển bởi nhà tâm lý học...

SANG CHẤN PHỨC HỢP – CƠ THỂ, NÃO BỘ VÀ TÂM TRÍ

  Sang chấn phức hợp, hay Complex Post-Traumatic Stress Disorder, không chỉ là câu chuyện của ký ức mà là trải nghiệm lan rộng trong toàn bộ hệ thống con người—từ não bộ, cơ thể đến tâm trí. Khác với sang chấn đơn lẻ, CPTSD thường hình thành qua thời gian dài...

LỖI LẦM LỚN NHẤT LÀ SỐNG CUỘC ĐỜI CỦA MÌNH

Nghe có vẻ nghịch lý, nhưng với nhiều người lớn lên trong thiếu thốn tình cảm, việc “sống cuộc đời của mình” lại từng là điều sai trái. Những đứa trẻ bị bỏ mặc về cảm xúc, không được nhìn thấy, không được lắng nghe, thường học rất sớm rằng nhu cầu của mình không quan...