BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG Ở PHỤ NỮ

BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG Ở PHỤ NỮ

 

Bệnh đái tháo đường là một căn bệnh vô cùng nguy hiểm nhưng điều đáng lo ngại nhất là người bệnh có thể hoàn toàn không hay biết về bệnh tình của mình.

Theo dữ liệu từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), trong số 30 triệu người Mỹ bị đái tháo đường, 25% không biết mình mắc bệnh. Nghiêm trọng hơn, trong số 84 triệu người trưởng thành ở Mỹ bị chứng tiền đái tháo đường, có đến 90% không có ý thức gì về việc mình đang tiến triển thành bệnh.

Theo Poorani Goundan, một nhà nội tiết tại Trung tâm y tế Boston, lý do của sự việc gây sốc này có thể là vì các triệu chứng của bệnh đái tháo đường thường rất khó thấy và dễ nhầm lẫn với các chứng bệnh thông thường khác, từ đó nhiều người dễ dàng bỏ qua hoặc phớt lờ chúng.

Bệnh đái tháo đường loại 2 xảy ra khi lượng đường trong máu quá cao, thường là do cơ thể không sản xuất đủ insulin, cũng đi kèm với hàng loạt tác dụng phụ. Nếu không được điều trị, đến một lúc nào đó nó có thể dẫn đến tăng nguy cơ đau tim, tổn thương thần kinh và mất trí nhớ.

Đây không chỉ là vấn đề của người cao tuổi. Theo Viện Y tế Quốc gia Mĩ, hơn một nửa những trường hợp mắc bệnh đái tháo đường xảy ra ở người dưới 64 tuổi. Đó là lý do tại sao việc kiểm tra sức khỏe thường xuyên rất quan trọng (ngoài những chứng bệnh khác, bác sĩ sẽ kiểm tra lượng đường trong máu, từ đó có thể xác định nguy cơ tiền đái tháo đường và đái tháo đường) và rà soát bất kỳ dấu hiệu nào của bệnh tiểu đường.

10 dấu hiệu chính cảnh báo bệnh tháo đường ở phụ nữ mà chắc chắn bạn nên chú ý:

1. Đi tiểu thường xuyên

Khi lượng đường dư thừa trong máu, cơ thể theo bản năng sẽ cố gắng để thoát khỏi tình trạng dư đường. Theo đó lượng nước trong cơ thể cũng thải ra ngoài theo đường, vì vậy cuối cùng bạn sẽ phải đi tiểu nhiều hơn.

 

Nếu bạn nhận thấy thời gian gần đây đột nhiên mình đi tiểu nhiều và thường xuyên hơn mà không có lý do cụ thể nào (ví dụ như nhiễm trùng đường tiểu hoặc uống quá nhiều nước), đặc biệt là nếu bạn thức dậy vài lần trong đêm để đi tiểu, đó là lúc cần đi khám bác sĩ.

2. Liên tục khát nước

Khi đi tiểu thường xuyên, cơ thể trở nên mất nước và khiến bạn cảm thấy liên tục khát nước. Và vấn đề càng tồi tệ hơn trong trường hợp một số bệnh nhân không biết mình mắc bệnh đái tháo đường và tìm cách làm dịu cơn khát với đồ uống có đường như soda hoặc nước trái cây, làm tăng thêm lượng đường trong máu. Các dấu hiệu mất nước bao gồm nước tiểu có màu sẫm, sụt giảm trọng lượng cơ thể (nước) và khát nước bất thường.

Nghe có vẻ giống với trường hợp của bạn ư? Hãy nói chuyện với bác sĩ của bạn về các triệu chứng tiềm tàng của bệnh đái tháo đường, đặc biệt là nếu nó đi kèm với triệu chứng đi tiểu thường xuyên.

3. Hơi thở có mùi

Mất nước do bệnh đái tháo đường góp phần làm khô miệng và có thể kèm theo hơi thể bốc mùi. (Rốt cuộc thì khi miệng bị khô, bạn không có đủ nước bọt để rửa sạch vi khuẩn và cân bằng độ pH trong miệng.)

Hơn nữa, bệnh đái tháo đường không được chẩn đoán hoặc không kiểm soát có thể kích hoạt trạng thái ketosis, là quá trình trong đó cơ thể sử dụng chất béo, chứ không phải là glucose để tạo năng lượng. Ketosis tạo ra một sản phẩm phụ hóa học gọi là xeton, có thể làm cho hơi thở của bạn có mùi khó chịu.

Trừ khi bạn đang ở chế độ ăn keto (đặc trưng bởi trạng thái ketosis), bạn nên trao đổi với bác sĩ của mình.

4. Thị lực suy giảm

Mắt mờ là một triệu chứng phổ biến và thường bị bỏ qua ở bệnh nhân đái tháo đường. Chất lỏng có thể hình thành trong tròng mắt khi lượng đường trong cơ thể tăng lên (lưu ý: chất lỏng luôn đi cùng với đường).

Sự tích tụ chất lỏng trong mắt làm mờ tầm nhìn, gây giảm thị lực. May mắn thay, việc kiểm soát lượng đường trong máu có thể giúp bạn khắc phục vấn đề này và nhìn rõ hơn.

5. Tay chân thường bị tê

Theo đánh giá của Diabetes Care 2017, bệnh lý thần kinh – một trạng thái đặc trưng bởi cảm giác tê hoặc ngứa châm chích ở cánh tay, chân, bàn tay và bàn chân – xảy ra ở hơn một nửa số người mắc bệnh tiểu đường loại 2.

Tại sao tình trạng này lại xảy ra thường xuyên? Bệnh đái tháo đường làm giảm lưu lượng máu đến tứ chi và theo thời gian sẽ làm tổn thương các mạch máu và dây thần kinh của bạn.

6. Lâu lành sẹo

Việc giảm cảm giác ở tứ chi khiến bạn dễ bị thương hơn. Bạn ít có khả năng nhận thấy một vết trầy xước bởi vì bạn không cảm nhận được, đồng nghĩa với việc vết thương sẽ không được chăm sóc và lâu lành hoặc nghiêm trọng hơn là dẫn đến nhiễm trùng. Và một khi bị thương, bệnh đái tháo đường không được kiểm soát có thể làm cho cơ thể bạn khó lành hơn. Lượng đường trong máu cao tạo môi trường tốt cho vi khuẩn phát triển.

Bởi vì bệnh đái tháo đường cũng thường đi kèm với huyết áp cao và lượng cholesterol trong máu cao, dẫn đến mảng bám tích tụ có thể làm tổn thương đến các mạch máu, hạn chế khả năng vận chuyển máu giúp làm lành vết thương.

Và bệnh đái tháo đường có thể làm suy yếu các tế bào T vốn hình thành nên hệ thống miễn dịch của bạn – bức tường bảo vệ của cơ thể chống lại nhiễm trùng. Kellis.n nói: “Khi lượng đường trong máu cao, những chiến binh trong cơ thể của bạn sẽ bị cản trở việc tiếp cận vết thương để làm lành nó.”

7. Sụt cân bất thường

Sụt cân bất thường có thể xảy ra vì nhiều lý do, và bệnh đái tháo đường là một trong số đó. Insulin giúp cơ thể vận chuyển lượng đường từ máu đến các tế bào, vì vậy khi cơ thể kháng insulin, bạn sẽ không cung cấp đủ năng lượng vào các tế bào mặc dù tất cả lượng đường đó chảy qua cơ thể bạn. Kellis nói: “Vì bạn không thể cung cấp đủ năng lượng từ đường, cơ thể bạn đốt cháy chất béo và cơ bắp để tạo ra năng lượng”.

Nói chung, các bác sĩ khuyên bạn nên đi khám bác sĩ nếu vô tình mất từ ​​5-10% trọng lượng cơ thể của bạn trong 6 tháng.

8. Cảm thấy vô cùng mệt mỏi

Carbohydrate vốn được cơ thể phân hủy thành glucose là nguồn năng lượng chính của cơ thể bạn. Nhưng cơ thể không thể sử dụng hiệu quả nguồn năng lượng đó khi bạn mắc bệnh đái tháo đường. (Và tình trạng mất nước liên quan đến bệnh đái tháo đường cũng có thể gây cảm giác mệt mỏi.)

Tất nhiên, có rất nhiều lý do khác khiến bạn cảm thấy mệt mỏi, bao gồm chế độ ăn uống, mức độ căng thẳng và thời gian nghỉ ngơi. Tuy nhiên, nếu bạn không thể nghĩ ra bất kỳ lý do chính đáng nào khác cho tình trạng mệt mỏi cực độ của bạn kèm theo một số triệu chứng đái tháo đường khác, bạn nên đi khám.

9. Nhiễm nấm âm đạo

Lượng đường trong máu cao tạo ra một môi trường thuận lợi trong âm đạo để phát triển chứng nhiễm nấm âm đạo. Glucose là nhiên liệu hình thành men. Lượng đường trong máu càng cao, số lượng nấm càng dày đặc.

Nếu bạn bị nhiễm nấm âm đạo 2-3 lần trong vài tháng hoặc nếu các phương pháp điều trị chuẩn không hiệu quả, đã đến lúc đi khám bác sĩ. Goundan nói: “Khi lượng đường trong máu được kiểm soát, tần suất nhiễm nấm âm đạo sẽ giảm”.

10. Da sẫm màu

Vùng da quanh gáy cổ và dưới nách trở nên sẫm màu là dấu hiệu sớm và phổ biến mà nhiều người không ngờ đến của chứng kháng insulin, tiền thân của bệnh đái tháo đường. 

Điều này thường xảy ra ở phụ nữ bị hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), gây tăng nguy cơ đối với các vấn đề về insulin”. Hơn nữa, da dưới cánh tay của bạn tương đối dày và chịu nhiều ma sát thường xuyên. Vì vậy, nếu bạn đang mất nước, vùng da đó có khả năng sẽ thể hiện điều đó.

Rõ ràng, sử dụng kem dưỡng da hoặc đến gặp bác sĩ da liễu là những bước đầu tiên khi làn da của bạn khô và sẫm màu, nhưng nếu tình trạng này không được cải thiện hoặc xảy ra cùng với các dấu hiệu bệnh đái tháo đường khác, hãy đi khám bác sĩ.

LILA

 

Bệnh đái tháo đường là một căn bệnh vô cùng nguy hiểm nhưng điều đáng lo ngại nhất là người bệnh có thể hoàn toàn không hay biết về bệnh tình của mình.

Theo dữ liệu từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), trong số 30 triệu người Mỹ bị đái tháo đường, 25% không biết mình mắc bệnh. Nghiêm trọng hơn, trong số 84 triệu người trưởng thành ở Mỹ bị chứng tiền đái tháo đường, có đến 90% không có ý thức gì về việc mình đang tiến triển thành bệnh.

Theo Poorani Goundan, một nhà nội tiết tại Trung tâm y tế Boston, lý do của sự việc gây sốc này có thể là vì các triệu chứng của bệnh đái tháo đường thường rất khó thấy và dễ nhầm lẫn với các chứng bệnh thông thường khác, từ đó nhiều người dễ dàng bỏ qua hoặc phớt lờ chúng.

Bệnh đái tháo đường loại 2 xảy ra khi lượng đường trong máu quá cao, thường là do cơ thể không sản xuất đủ insulin, cũng đi kèm với hàng loạt tác dụng phụ. Nếu không được điều trị, đến một lúc nào đó nó có thể dẫn đến tăng nguy cơ đau tim, tổn thương thần kinh và mất trí nhớ.

Đây không chỉ là vấn đề của người cao tuổi. Theo Viện Y tế Quốc gia Mĩ, hơn một nửa những trường hợp mắc bệnh đái tháo đường xảy ra ở người dưới 64 tuổi. Đó là lý do tại sao việc kiểm tra sức khỏe thường xuyên rất quan trọng (ngoài những chứng bệnh khác, bác sĩ sẽ kiểm tra lượng đường trong máu, từ đó có thể xác định nguy cơ tiền đái tháo đường và đái tháo đường) và rà soát bất kỳ dấu hiệu nào của bệnh tiểu đường.

10 dấu hiệu chính cảnh báo bệnh tháo đường ở phụ nữ mà chắc chắn bạn nên chú ý:

1. Đi tiểu thường xuyên

Khi lượng đường dư thừa trong máu, cơ thể theo bản năng sẽ cố gắng để thoát khỏi tình trạng dư đường. Theo đó lượng nước trong cơ thể cũng thải ra ngoài theo đường, vì vậy cuối cùng bạn sẽ phải đi tiểu nhiều hơn.

 

Nếu bạn nhận thấy thời gian gần đây đột nhiên mình đi tiểu nhiều và thường xuyên hơn mà không có lý do cụ thể nào (ví dụ như nhiễm trùng đường tiểu hoặc uống quá nhiều nước), đặc biệt là nếu bạn thức dậy vài lần trong đêm để đi tiểu, đó là lúc cần đi khám bác sĩ.

2. Liên tục khát nước

Khi đi tiểu thường xuyên, cơ thể trở nên mất nước và khiến bạn cảm thấy liên tục khát nước. Và vấn đề càng tồi tệ hơn trong trường hợp một số bệnh nhân không biết mình mắc bệnh đái tháo đường và tìm cách làm dịu cơn khát với đồ uống có đường như soda hoặc nước trái cây, làm tăng thêm lượng đường trong máu. Các dấu hiệu mất nước bao gồm nước tiểu có màu sẫm, sụt giảm trọng lượng cơ thể (nước) và khát nước bất thường.

Nghe có vẻ giống với trường hợp của bạn ư? Hãy nói chuyện với bác sĩ của bạn về các triệu chứng tiềm tàng của bệnh đái tháo đường, đặc biệt là nếu nó đi kèm với triệu chứng đi tiểu thường xuyên.

3. Hơi thở có mùi

Mất nước do bệnh đái tháo đường góp phần làm khô miệng và có thể kèm theo hơi thể bốc mùi. (Rốt cuộc thì khi miệng bị khô, bạn không có đủ nước bọt để rửa sạch vi khuẩn và cân bằng độ pH trong miệng.)

Hơn nữa, bệnh đái tháo đường không được chẩn đoán hoặc không kiểm soát có thể kích hoạt trạng thái ketosis, là quá trình trong đó cơ thể sử dụng chất béo, chứ không phải là glucose để tạo năng lượng. Ketosis tạo ra một sản phẩm phụ hóa học gọi là xeton, có thể làm cho hơi thở của bạn có mùi khó chịu.

Trừ khi bạn đang ở chế độ ăn keto (đặc trưng bởi trạng thái ketosis), bạn nên trao đổi với bác sĩ của mình.

4. Thị lực suy giảm

Mắt mờ là một triệu chứng phổ biến và thường bị bỏ qua ở bệnh nhân đái tháo đường. Chất lỏng có thể hình thành trong tròng mắt khi lượng đường trong cơ thể tăng lên (lưu ý: chất lỏng luôn đi cùng với đường).

Sự tích tụ chất lỏng trong mắt làm mờ tầm nhìn, gây giảm thị lực. May mắn thay, việc kiểm soát lượng đường trong máu có thể giúp bạn khắc phục vấn đề này và nhìn rõ hơn.

5. Tay chân thường bị tê

Theo đánh giá của Diabetes Care 2017, bệnh lý thần kinh – một trạng thái đặc trưng bởi cảm giác tê hoặc ngứa châm chích ở cánh tay, chân, bàn tay và bàn chân – xảy ra ở hơn một nửa số người mắc bệnh tiểu đường loại 2.

Tại sao tình trạng này lại xảy ra thường xuyên? Bệnh đái tháo đường làm giảm lưu lượng máu đến tứ chi và theo thời gian sẽ làm tổn thương các mạch máu và dây thần kinh của bạn.

6. Lâu lành sẹo

Việc giảm cảm giác ở tứ chi khiến bạn dễ bị thương hơn. Bạn ít có khả năng nhận thấy một vết trầy xước bởi vì bạn không cảm nhận được, đồng nghĩa với việc vết thương sẽ không được chăm sóc và lâu lành hoặc nghiêm trọng hơn là dẫn đến nhiễm trùng. Và một khi bị thương, bệnh đái tháo đường không được kiểm soát có thể làm cho cơ thể bạn khó lành hơn. Lượng đường trong máu cao tạo môi trường tốt cho vi khuẩn phát triển.

Bởi vì bệnh đái tháo đường cũng thường đi kèm với huyết áp cao và lượng cholesterol trong máu cao, dẫn đến mảng bám tích tụ có thể làm tổn thương đến các mạch máu, hạn chế khả năng vận chuyển máu giúp làm lành vết thương.

Và bệnh đái tháo đường có thể làm suy yếu các tế bào T vốn hình thành nên hệ thống miễn dịch của bạn – bức tường bảo vệ của cơ thể chống lại nhiễm trùng. Kellis.n nói: “Khi lượng đường trong máu cao, những chiến binh trong cơ thể của bạn sẽ bị cản trở việc tiếp cận vết thương để làm lành nó.”

7. Sụt cân bất thường

Sụt cân bất thường có thể xảy ra vì nhiều lý do, và bệnh đái tháo đường là một trong số đó. Insulin giúp cơ thể vận chuyển lượng đường từ máu đến các tế bào, vì vậy khi cơ thể kháng insulin, bạn sẽ không cung cấp đủ năng lượng vào các tế bào mặc dù tất cả lượng đường đó chảy qua cơ thể bạn. Kellis nói: “Vì bạn không thể cung cấp đủ năng lượng từ đường, cơ thể bạn đốt cháy chất béo và cơ bắp để tạo ra năng lượng”.

Nói chung, các bác sĩ khuyên bạn nên đi khám bác sĩ nếu vô tình mất từ ​​5-10% trọng lượng cơ thể của bạn trong 6 tháng.

8. Cảm thấy vô cùng mệt mỏi

Carbohydrate vốn được cơ thể phân hủy thành glucose là nguồn năng lượng chính của cơ thể bạn. Nhưng cơ thể không thể sử dụng hiệu quả nguồn năng lượng đó khi bạn mắc bệnh đái tháo đường. (Và tình trạng mất nước liên quan đến bệnh đái tháo đường cũng có thể gây cảm giác mệt mỏi.)

Tất nhiên, có rất nhiều lý do khác khiến bạn cảm thấy mệt mỏi, bao gồm chế độ ăn uống, mức độ căng thẳng và thời gian nghỉ ngơi. Tuy nhiên, nếu bạn không thể nghĩ ra bất kỳ lý do chính đáng nào khác cho tình trạng mệt mỏi cực độ của bạn kèm theo một số triệu chứng đái tháo đường khác, bạn nên đi khám.

9. Nhiễm nấm âm đạo

Lượng đường trong máu cao tạo ra một môi trường thuận lợi trong âm đạo để phát triển chứng nhiễm nấm âm đạo. Glucose là nhiên liệu hình thành men. Lượng đường trong máu càng cao, số lượng nấm càng dày đặc.

Nếu bạn bị nhiễm nấm âm đạo 2-3 lần trong vài tháng hoặc nếu các phương pháp điều trị chuẩn không hiệu quả, đã đến lúc đi khám bác sĩ. Goundan nói: “Khi lượng đường trong máu được kiểm soát, tần suất nhiễm nấm âm đạo sẽ giảm”.

10. Da sẫm màu

Vùng da quanh gáy cổ và dưới nách trở nên sẫm màu là dấu hiệu sớm và phổ biến mà nhiều người không ngờ đến của chứng kháng insulin, tiền thân của bệnh đái tháo đường. 

Điều này thường xảy ra ở phụ nữ bị hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), gây tăng nguy cơ đối với các vấn đề về insulin”. Hơn nữa, da dưới cánh tay của bạn tương đối dày và chịu nhiều ma sát thường xuyên. Vì vậy, nếu bạn đang mất nước, vùng da đó có khả năng sẽ thể hiện điều đó.

Rõ ràng, sử dụng kem dưỡng da hoặc đến gặp bác sĩ da liễu là những bước đầu tiên khi làn da của bạn khô và sẫm màu, nhưng nếu tình trạng này không được cải thiện hoặc xảy ra cùng với các dấu hiệu bệnh đái tháo đường khác, hãy đi khám bác sĩ.

LILA

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...