KIỂM SOÁT CẢM XÚC KHI YÊU

KIỂM SOÁT CẢM XÚC KHI YÊU

 

Tất nhiên rồi, kiểm soát cảm xúc và hành động của bản thân là một chuyện nói dễ hơn làm. Trong suốt cuộc đời, chúng ta mang theo quá nhiều thứ áp lực và gánh nặng khiến bản thân đôi khi phản ứng quá nhanh và quá mức.

Điều này chỉ khiến các mối quan hệ của chúng ta trở nên tồi tệ hơn. Bạn biết rồi đấy, chuyện bé xé ra to. Một chuyện hiểu lầm nho nhỏ có thể trở thành vấn đề to tát đối với các cặp vợ chồng. Những gì lẽ ra có thể thảo luận và giải quyết bằng sự sáng suốt lại vượt khỏi tầm kiểm soát và biến mối quan hệ trở nên kịch tính hơn cả đoạn cao trào trong một vở kịch opera.

Việc này không phải lúc nào cũng là lỗi của cả hai người, đôi khi vấn đề khởi xướng từ một người nhưng người còn lại thiếu khả năng kiểm soát cảm xúc và khiến ngọn núi lửa phun trào. Bạn không thể kiểm soát cảm xúc và hành động một mình được, cả hai bên phải cố gắng để có thể ở bên nhau một cách thoải mái, hòa hợp.

Rất khó để hành động như một người lớn khi người bạn yêu lại cư xử như một đứa trẻ hư hỏng không ngừng giậm chân, giãy nảy khi tức giận. Những lúc như vậy, điều quan trọng nhất là bạn không “châm thêm dầu vào lửa” bằng cách “bộc phát” cơn giận của mình.

Không có ích gì khi làm vậy, điều duy nhất bạn nhận được là bị đổ lỗi một phần cho những gì tồi tệ sắp xảy ra. Chắc chắn, trong mọi tình huống, đối phương vẫn có thể cố gắng đổ lỗi cho bạn, nhưng ít nhất bạn biết rằng mình không có gì phải xin lỗi và không cần phải xấu hổ về điều gì. Hãy chừa việc đó lại cho họ.

Nhưng làm thế nào để có thể kiểm soát cảm xúc và phản ứng của bạn? Bạn có thể áp dụng ba phương pháp hữu ích sau.

Thứ nhất, hãy lên kế hoạch trước. Bạn thậm chí có thể nói trước với người bạn đời của mình về điều này. Hãy nói rằng khi bạn tức giận, bạn có xu hướng xúc phạm đối phương và la hét ầm ĩ. Việc trao đổi trước như vậy có thể giúp người bạn đời của bạn thấu hiểu phần nào và chuẩn bị sẵn tâm lý cho những xung đột không mong muốn.

Lần sau khi cảm thấy giận dữ, hãy đi dạo xung quanh khu phố hoặc ngồi ở một nơi yên tĩnh và cố gắng thư giãn, hít thở thật sâu. Hãy dành thời gian để làm tâm trạng dịu lại, từ đó bạn có thể bình tĩnh hơn. Hãy đến phòng gym, hoặc dành thời gian làm bất cứ việc gì khác mà bạn thích để thoát khỏi cảm giác tiêu cực và giải phóng tâm trí.

Thứ hai, hãy tự hỏi bản thân rằng liệu vấn đề đang khiến bạn tức giận có đáng để ảnh hưởng xấu đến mối quan hệ của bạn hay không? Điều này có đáng để gây ra nỗi đau và vết thương lòng cho người bạn yêu và có thể là cho chính mình hay không?

Hãy tự hỏi bản thân rằng bạn có thực sự tin rằng họ đã làm hoặc nói bất cứ điều gì khiến bạn rất khó chịu đó hay không. Họ có thực sự làm điều đó hay chỉ là bạn đang cáo buộc họ? Đây có phải là một sự hiểu lầm hay là do quan điểm của cả hai khác nhau? Mục đích thực sự của bạn trong việc này là gì và bạn muốn đạt được điều gì hơn nữa?

Khi bắt đầu nghĩ về hậu quả trong tương lai, bạn có thể buông bỏ những cảm xúc tiêu cực và thay vào đó là tập trung vào vận dụng lối tư duy hợp lý hơn.

Thứ ba, thay vì tập trung vào suy nghĩ những gì nên nói tiếp theo hoặc cái tôi của bản thân, bạn chỉ cần dành thời gian để lắng nghe. Đừng nói về chính mình, ngay cả khi họ đang nói về bạn. Nếu đối phương góp ý rằng họ muốn bạn hạn chế việc cười đùa vì họ cảm thấy bạn không đủ nghiêm túc, đừng bỏ ngoài tai điều này.

Tại sao bạn lại làm như vậy? Nếu người yêu của bạn nói rằng có điều gì đó ở bạn khiến họ cảm thấy không dễ chịu thì ít nhất bạn cũng phải lắng nghe cảm xúc của họ, đúng không? Bạn có thể không như vậy, nhưng cho dù bạn có làm hay không thì họ vẫn đã có cảm giác khó chịu về bạn.

Chẳng phải việc điều chỉnh một chút để đem lại cảm giác dễ chịu cho đối phương sẽ giúp ích hơn rất nhiều sao? Thực ra cảm giác chiến thắng thực sự trong một cuộc tranh luận không phải là phân định rạch ròi ai đúng ai sai, mà chính là cả hai người đều cảm thấy tâm trạng tốt hơn và giải quyết được vấn đề.

Thành thật mà nói, trong một vài tình huống, cảm xúc có thể lấn át cả lý trí, không loại trừ bất cứ ai kể cả những chuyên gia tâm lý với nhiều năm kinh nghiệm nghiên cứu về hành vi, cảm xúc của con người. Nhưng nếu bạn không ngừng học hỏi và cố gắng luyện tập, bạn có thể nắm vững kỹ năng kiểm soát cảm xúc và phản ứng của mình. Điều này đem lại lợi ích cho bạn ở nhiều mặt trong cuộc sống chứ không chỉ trong mối quan hệ lứa đôi.

LILA

Tất nhiên rồi, kiểm soát cảm xúc và hành động của bản thân là một chuyện nói dễ hơn làm. Trong suốt cuộc đời, chúng ta mang theo quá nhiều thứ áp lực và gánh nặng khiến bản thân đôi khi phản ứng quá nhanh và quá mức.

Điều này chỉ khiến các mối quan hệ của chúng ta trở nên tồi tệ hơn. Bạn biết rồi đấy, chuyện bé xé ra to. Một chuyện hiểu lầm nho nhỏ có thể trở thành vấn đề to tát đối với các cặp vợ chồng. Những gì lẽ ra có thể thảo luận và giải quyết bằng sự sáng suốt lại vượt khỏi tầm kiểm soát và biến mối quan hệ trở nên kịch tính hơn cả đoạn cao trào trong một vở kịch opera.

Việc này không phải lúc nào cũng là lỗi của cả hai người, đôi khi vấn đề khởi xướng từ một người nhưng người còn lại thiếu khả năng kiểm soát cảm xúc và khiến ngọn núi lửa phun trào. Bạn không thể kiểm soát cảm xúc và hành động một mình được, cả hai bên phải cố gắng để có thể ở bên nhau một cách thoải mái, hòa hợp.

Rất khó để hành động như một người lớn khi người bạn yêu lại cư xử như một đứa trẻ hư hỏng không ngừng giậm chân, giãy nảy khi tức giận. Những lúc như vậy, điều quan trọng nhất là bạn không “châm thêm dầu vào lửa” bằng cách “bộc phát” cơn giận của mình.

Không có ích gì khi làm vậy, điều duy nhất bạn nhận được là bị đổ lỗi một phần cho những gì tồi tệ sắp xảy ra. Chắc chắn, trong mọi tình huống, đối phương vẫn có thể cố gắng đổ lỗi cho bạn, nhưng ít nhất bạn biết rằng mình không có gì phải xin lỗi và không cần phải xấu hổ về điều gì. Hãy chừa việc đó lại cho họ.

Nhưng làm thế nào để có thể kiểm soát cảm xúc và phản ứng của bạn? Bạn có thể áp dụng ba phương pháp hữu ích sau.

Thứ nhất, hãy lên kế hoạch trước. Bạn thậm chí có thể nói trước với người bạn đời của mình về điều này. Hãy nói rằng khi bạn tức giận, bạn có xu hướng xúc phạm đối phương và la hét ầm ĩ. Việc trao đổi trước như vậy có thể giúp người bạn đời của bạn thấu hiểu phần nào và chuẩn bị sẵn tâm lý cho những xung đột không mong muốn.

Lần sau khi cảm thấy giận dữ, hãy đi dạo xung quanh khu phố hoặc ngồi ở một nơi yên tĩnh và cố gắng thư giãn, hít thở thật sâu. Hãy dành thời gian để làm tâm trạng dịu lại, từ đó bạn có thể bình tĩnh hơn. Hãy đến phòng gym, hoặc dành thời gian làm bất cứ việc gì khác mà bạn thích để thoát khỏi cảm giác tiêu cực và giải phóng tâm trí.

Thứ hai, hãy tự hỏi bản thân rằng liệu vấn đề đang khiến bạn tức giận có đáng để ảnh hưởng xấu đến mối quan hệ của bạn hay không? Điều này có đáng để gây ra nỗi đau và vết thương lòng cho người bạn yêu và có thể là cho chính mình hay không?

Hãy tự hỏi bản thân rằng bạn có thực sự tin rằng họ đã làm hoặc nói bất cứ điều gì khiến bạn rất khó chịu đó hay không. Họ có thực sự làm điều đó hay chỉ là bạn đang cáo buộc họ? Đây có phải là một sự hiểu lầm hay là do quan điểm của cả hai khác nhau? Mục đích thực sự của bạn trong việc này là gì và bạn muốn đạt được điều gì hơn nữa?

Khi bắt đầu nghĩ về hậu quả trong tương lai, bạn có thể buông bỏ những cảm xúc tiêu cực và thay vào đó là tập trung vào vận dụng lối tư duy hợp lý hơn.

Thứ ba, thay vì tập trung vào suy nghĩ những gì nên nói tiếp theo hoặc cái tôi của bản thân, bạn chỉ cần dành thời gian để lắng nghe. Đừng nói về chính mình, ngay cả khi họ đang nói về bạn. Nếu đối phương góp ý rằng họ muốn bạn hạn chế việc cười đùa vì họ cảm thấy bạn không đủ nghiêm túc, đừng bỏ ngoài tai điều này.

Tại sao bạn lại làm như vậy? Nếu người yêu của bạn nói rằng có điều gì đó ở bạn khiến họ cảm thấy không dễ chịu thì ít nhất bạn cũng phải lắng nghe cảm xúc của họ, đúng không? Bạn có thể không như vậy, nhưng cho dù bạn có làm hay không thì họ vẫn đã có cảm giác khó chịu về bạn.

Chẳng phải việc điều chỉnh một chút để đem lại cảm giác dễ chịu cho đối phương sẽ giúp ích hơn rất nhiều sao? Thực ra cảm giác chiến thắng thực sự trong một cuộc tranh luận không phải là phân định rạch ròi ai đúng ai sai, mà chính là cả hai người đều cảm thấy tâm trạng tốt hơn và giải quyết được vấn đề.

Thành thật mà nói, trong một vài tình huống, cảm xúc có thể lấn át cả lý trí, không loại trừ bất cứ ai kể cả những chuyên gia tâm lý với nhiều năm kinh nghiệm nghiên cứu về hành vi, cảm xúc của con người. Nhưng nếu bạn không ngừng học hỏi và cố gắng luyện tập, bạn có thể nắm vững kỹ năng kiểm soát cảm xúc và phản ứng của mình. Điều này đem lại lợi ích cho bạn ở nhiều mặt trong cuộc sống chứ không chỉ trong mối quan hệ lứa đôi.

LILA

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...