NGƯỜI VỢ TÀO KHANG

NGƯỜI VỢ TÀO KHANG

 

Chị tắm vội vàng sau một ngày dài lang thang dưới cái nắng rợn người, mời mọc bao người xa lạ mua dùm vé số. Đã ba năm rồi chị không còn biết đến chốn gột rửa bụi bặm hằng ngày một cách tươm tất.

Từ ca nước được làm dã chiến bằng một thùng sơn đã cũ, dòng nước đổ rào rào lên tấm thân gầy gò, bộ đồ cả ngày đi làm vẫn còn nguyên trên người chị vì “nhà tắm” lộ thiên. Chị xối thật nhanh vài gáo nước rồi nhanh chóng bước vào căn lều tạm trú vừa mới dựng xong của anh em phu hồ, thay đồ và loay hoay với bữa cơm chiều. Khói bếp bốc lên nghi ngút từ chiếc lò than tổ ong chồng chị vừa mới nhóm xong.

Cuộc đời lam lũ, bôn ba của chị bắt đầu từ khi lấy chồng. Chồng chị là thợ công trình. Vì kinh tế thấp, học vấn ít, chị buộc lòng phải theo anh đi khắp các công trình anh làm việc. Anh làm thợ xây còn chị thì lang thang bán vé số, nhặt ve chai. Vì không muốn chứng kiến những ngày gian khổ của vợ, đến cả tắm rửa, vệ sinh cũng bất tiện, bao nhiêu lần anh bảo chị tìm một chỗ trọ đàng hoàng mà thuê cho ổn định nhưng chị đều gạt đi. Chị bảo nếu chị đi theo anh, hai vợ chồng sẽ không phải tốn khoản tiền thuê phòng mà mỗi ngày chỉ dành cho việc ngủ. Hai vợ chồng nấu ăn cùng sẽ tiết kiệm rất nhiều so với việc chia tách mỗi người một nơi. Họ cần phải dành dụm nhiều hơn để có thể ổn định sau này.

Những hình ảnh phụ nữ như chị không phải hiếm ở các túp lều công trình trên mảnh đất Sài thành này. Chỉ vì yêu thương một người mà chấp nhận cuộc sống chẳng mấy dễ dàng.

Một ngày của người khác sẽ bắt đầu bằng ly cà phê thơm tho hay một bữa sáng đàng hoàng nhưng đôi khi họ còn cảm thấy uể oải, chán chường. Còn với chị, một ổ bánh mì có thịt đã là điều khiến chị có thêm động lực để bươn chải và cố gắng cho tương lai phía trước.

Những buổi trưa nắng gắt, chị cố gắng bước thật nhanh đến chỗ có mái che để nghỉ trưa. Rồi chợt nhớ đến cảnh anh phải trân mình giữa cái nắng oi nồng trên giàn giáo cao. Nghĩ đến công việc nhọc nhằn, nguy hiểm rình rập ấy mà chị lại rảo bước đi tiếp. Chị muốn cố gắng nhiều hơn để có thể sớm ngày an cư ở quê nhà.

Những buổi hoàng hôn trở về căn lều, tắm vội vàng, chưa kịp liếc mắt qua tấm gương nhỏ để chải lại mái tóc xơ rối, cháy nắng, chị lại tất bật với bữa cơm chiều. Rồi nhanh chóng đặt lưng nghỉ ngơi, chuẩn bị sức lực cho ngày làm việc hôm sau.

Thành phố xa hoa này trong mắt chị mấy năm nay chỉ có gạch đá, vôi vữa, giàn giáo, xi măng, cọc gỗ, thùng sơn… Có đôi khi chủ thầu nhận công trình kề bên căn nhà mà trước đây họ đã hoàn tất. Anh chị hay nói vui với nhau là được quay về chốn cũ. Nhưng cũng không khỏi nhìn nhau ngậm ngùi.

Biết bao nhiêu căn nhà đã mọc lên từ tay chồng chị và những người thợ xây, chị cũng mơ ước một ngôi nhà bé nhỏ sẽ hiện hình sau những hi sinh và gian khó của chị và anh.

Niềm vui nhỏ bé bây giờ của chị có lẽ nằm ở những bông hoa hồng đã khô mà chị thường treo ở cạnh chỗ nằm. Đêm đêm, chị lại nhìn chúng nhớ nét mặt của anh khi tặng cho chị vào những ngày lễ, sinh nhật “cho có với người ta”. Chị không câu nệ câu nói ấy của anh vì chị biết rõ anh không giỏi thể hiện tình cảm. Những đóa hoa này có ý nghĩa rất nhiều với chị. Đôi lần anh bảo khô rồi thì vứt đi, chị chỉ mỉm cười. Chị luôn mang theo chúng đi cùng với anh qua những công trình.

Phụ nữ, khi họ đặt lòng tin vào người đàn ông họ cho là đáng để họ yêu thương, thì bất kì sự cố gắng thậm chí là hi sinh nào cũng là xứng đáng.

Khi công trình gần xong cũng là lúc chị dọn dẹp chuẩn bị cho hành trình mới. Chị bảo đến năm nay anh chị đã dành dụm được gần tám mươi triệu. Chị cố thêm hai năm nữa rồi về quê mở một tiệm cà phê cho ổn định và sinh con.

Ánh mắt lấp lánh đầy suy tính tích cực của chị cho một tương lai tươi mới soi rõ con đường hai vợ chồng đã, đang và cùng đi.

Trong cuộc sống, chỉ khi tìm được một người bạn đồng hành thực sự hiểu, thấu cảm để dẫn dắt và ảnh hưởng tích cực thì chúng ta mới có thể đi xa. Đó sẽ là người mà ngoài tình yêu, chúng ta còn khắc ghi trong lòng một tấc dạ hàm ơn. Bởi có những tao đoạn trong đời, việc có một người bên cạnh để thấy biết ơn cũng là một khao khát mà không phải ai cũng may mắn có được.

LẠC NHIÊN

Chị tắm vội vàng sau một ngày dài lang thang dưới cái nắng rợn người, mời mọc bao người xa lạ mua dùm vé số. Đã ba năm rồi chị không còn biết đến chốn gột rửa bụi bặm hằng ngày một cách tươm tất.

Từ ca nước được làm dã chiến bằng một thùng sơn đã cũ, dòng nước đổ rào rào lên tấm thân gầy gò, bộ đồ cả ngày đi làm vẫn còn nguyên trên người chị vì “nhà tắm” lộ thiên. Chị xối thật nhanh vài gáo nước rồi nhanh chóng bước vào căn lều tạm trú vừa mới dựng xong của anh em phu hồ, thay đồ và loay hoay với bữa cơm chiều. Khói bếp bốc lên nghi ngút từ chiếc lò than tổ ong chồng chị vừa mới nhóm xong.

Cuộc đời lam lũ, bôn ba của chị bắt đầu từ khi lấy chồng. Chồng chị là thợ công trình. Vì kinh tế thấp, học vấn ít, chị buộc lòng phải theo anh đi khắp các công trình anh làm việc. Anh làm thợ xây còn chị thì lang thang bán vé số, nhặt ve chai. Vì không muốn chứng kiến những ngày gian khổ của vợ, đến cả tắm rửa, vệ sinh cũng bất tiện, bao nhiêu lần anh bảo chị tìm một chỗ trọ đàng hoàng mà thuê cho ổn định nhưng chị đều gạt đi. Chị bảo nếu chị đi theo anh, hai vợ chồng sẽ không phải tốn khoản tiền thuê phòng mà mỗi ngày chỉ dành cho việc ngủ. Hai vợ chồng nấu ăn cùng sẽ tiết kiệm rất nhiều so với việc chia tách mỗi người một nơi. Họ cần phải dành dụm nhiều hơn để có thể ổn định sau này.

Những hình ảnh phụ nữ như chị không phải hiếm ở các túp lều công trình trên mảnh đất Sài thành này. Chỉ vì yêu thương một người mà chấp nhận cuộc sống chẳng mấy dễ dàng.

Một ngày của người khác sẽ bắt đầu bằng ly cà phê thơm tho hay một bữa sáng đàng hoàng nhưng đôi khi họ còn cảm thấy uể oải, chán chường. Còn với chị, một ổ bánh mì có thịt đã là điều khiến chị có thêm động lực để bươn chải và cố gắng cho tương lai phía trước.

Những buổi trưa nắng gắt, chị cố gắng bước thật nhanh đến chỗ có mái che để nghỉ trưa. Rồi chợt nhớ đến cảnh anh phải trân mình giữa cái nắng oi nồng trên giàn giáo cao. Nghĩ đến công việc nhọc nhằn, nguy hiểm rình rập ấy mà chị lại rảo bước đi tiếp. Chị muốn cố gắng nhiều hơn để có thể sớm ngày an cư ở quê nhà.

Những buổi hoàng hôn trở về căn lều, tắm vội vàng, chưa kịp liếc mắt qua tấm gương nhỏ để chải lại mái tóc xơ rối, cháy nắng, chị lại tất bật với bữa cơm chiều. Rồi nhanh chóng đặt lưng nghỉ ngơi, chuẩn bị sức lực cho ngày làm việc hôm sau.

Thành phố xa hoa này trong mắt chị mấy năm nay chỉ có gạch đá, vôi vữa, giàn giáo, xi măng, cọc gỗ, thùng sơn… Có đôi khi chủ thầu nhận công trình kề bên căn nhà mà trước đây họ đã hoàn tất. Anh chị hay nói vui với nhau là được quay về chốn cũ. Nhưng cũng không khỏi nhìn nhau ngậm ngùi.

Biết bao nhiêu căn nhà đã mọc lên từ tay chồng chị và những người thợ xây, chị cũng mơ ước một ngôi nhà bé nhỏ sẽ hiện hình sau những hi sinh và gian khó của chị và anh.

Niềm vui nhỏ bé bây giờ của chị có lẽ nằm ở những bông hoa hồng đã khô mà chị thường treo ở cạnh chỗ nằm. Đêm đêm, chị lại nhìn chúng nhớ nét mặt của anh khi tặng cho chị vào những ngày lễ, sinh nhật “cho có với người ta”. Chị không câu nệ câu nói ấy của anh vì chị biết rõ anh không giỏi thể hiện tình cảm. Những đóa hoa này có ý nghĩa rất nhiều với chị. Đôi lần anh bảo khô rồi thì vứt đi, chị chỉ mỉm cười. Chị luôn mang theo chúng đi cùng với anh qua những công trình.

Phụ nữ, khi họ đặt lòng tin vào người đàn ông họ cho là đáng để họ yêu thương, thì bất kì sự cố gắng thậm chí là hi sinh nào cũng là xứng đáng.

Khi công trình gần xong cũng là lúc chị dọn dẹp chuẩn bị cho hành trình mới. Chị bảo đến năm nay anh chị đã dành dụm được gần tám mươi triệu. Chị cố thêm hai năm nữa rồi về quê mở một tiệm cà phê cho ổn định và sinh con.

Ánh mắt lấp lánh đầy suy tính tích cực của chị cho một tương lai tươi mới soi rõ con đường hai vợ chồng đã, đang và cùng đi.

Trong cuộc sống, chỉ khi tìm được một người bạn đồng hành thực sự hiểu, thấu cảm để dẫn dắt và ảnh hưởng tích cực thì chúng ta mới có thể đi xa. Đó sẽ là người mà ngoài tình yêu, chúng ta còn khắc ghi trong lòng một tấc dạ hàm ơn. Bởi có những tao đoạn trong đời, việc có một người bên cạnh để thấy biết ơn cũng là một khao khát mà không phải ai cũng may mắn có được.

LẠC NHIÊN

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...