NHỮNG THÓI QUEN GÂY STRESS

NHỮNG THÓI QUEN GÂY STRESS

 

Xã hội càng hiện đại, con người càng dễ stress hơn với bao nhiêu gánh nặng trong cuộc sống. Tất cả chúng ta đều đã từng ở trong tình huống này: tim đập loạn xạ, lòng bàn tay ướt đẫm mồ hôi, và ngày càng hoảng loạn khi nhận ra rằng mình có quá nhiều việc phải làm và có quá ít thời gian để xử lý. Sự căng thẳng có thể ảnh hưởng xấu đến nhiều khía cạnh của cuộc sống.

Đôi khi chúng ta chỉ cần sống chậm lại, dành ra một ngày phục hồi sức khỏe tinh thần, và tìm cách giảm stress. Nếu bạn liên tục cảm thấy cáu tiết, bạn có thể cần phải thay đổi một số thói quen gây ra stress và không có lúc nào tốt hơn là lúc này!

Dưới đây là một số thói quen phổ biến gây ra stress và mẹo đối phó.

1. Lạm dụng quá nhiều caffeine

Đừng lo, chúng tôi sẽ không bảo bạn phải chấm dứt hoàn toàn việc sử dụng caffeine! Nhưng giảm một vài ly cà phê mỗi ngày có thể tạo nên ảnh hưởng lớn và giúp bạn tránh được những lo lắng không cần thiết. Vì vậy, hãy hạn chế tối đa việc sử dụng caffeine nhé.

2. Liên tục trút hết phiền muộn

Đôi khi tìm một người để giải tỏa hết nỗi lòng chính xác là tất cả những gì chúng ta cần. Việc trút bỏ ưu phiền là rất cần thiết nhưng chỉ với mức độ vừa phải. Nếu luôn nói về những điều tiêu cực, bạn cũng sẽ luôn suy nghĩ tiêu cực mà thôi.

Những người bị căng thẳng thường nói quá nhiều về một vấn đề, trầm trọng hóa sự việc, và không dễ dàng cho qua mọi thứ. Tốt nhất là hãy giải tỏa hết ức chế, đối mặt với nó, và sau đó quên nó đi để không có thứ phiền nhiễu nào có thể dìm bạn xuống.

3. Bị ám ảnh quá mức về những điều không thể thay đổi

Tất cả chúng ta đều cần phải chấp nhận những thứ không thể thay đổi, và mãi dằn vặt về những sai lầm trong quá khứ là điều không tốt và cũng không đem lại lợi ích gì cả. Lo lắng về những thứ không có khả năng thay đổi là vô nghĩa. Tốt nhất là nên quên đi và đơn giản là rút kinh nghiệm để lần sau làm tốt hơn thôi!

4. Ăn thức ăn không tốt cho sức khỏe

Thỉnh thoảng khi lo lắng về chuyện gì đó, dồn hết tâm trí cho một chiếc bánh pizza phô mai béo ngậy khổng lồ hoặc một ụ kem mát lạnh có vẻ là điều hay ho, hấp dẫn nhất trên đời. Nhưng ăn theo cảm xúc lúc căng thẳng thường khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn, cả về tinh thần lẫn thể chất. Nếu bạn bị cám dỗ ăn vặt khi stress, hãy tìm đến các loại thực phẩm có thể giúp giảm lo lắng.

5. Dễ bị ngộp

Tất cả mọi người đều có lúc cảm thấy choáng ngợp, nhưng quan trọng là phải giữ bình tĩnh khi nhận ra khối lượng công việc phải làm nhiều hơn mình nghĩ. Hãy hít một hơi thật sâu, chọn một mục trong danh sách việc phải làm của bạn để bắt đầu. Cố gắng phát huy khả năng đa nhiệm càng nhiều càng tốt vì nếu bạn làm việc này một ít, việc kia một ít thì rốt cuộc sẽ khiến mọi thứ trở nên nửa vời và cẩu thả.

6. Thiếu ngủ

Thiếu ngủ khiến bạn phản ứng chậm chạp, cáu kỉnh, và nhìn chung bạn sẽ không thể phát huy tốt nhất khả năng của mình. Loại bỏ yếu tố góp phần gây căng thẳng này bằng cách thử một số mẹo giúp bạn có được giấc ngủ ngon nhất có thể để bạn thức dậy tràn đầy năng lượng và sẵn sàng cho một ngày mới.

Hãy đi ngủ và thức dậy đúng giờ mỗi ngày. Để làm được điều này, hãy bắt đầu thực hiện một số việc trước khi đến giờ ngủ một vài giờ như tắt nguồn các thiết bị điện tử và tránh ăn nhiều hoặc uống bia rượu.

7. Quá tiểu tiết

Bạn đã bao giờ bỏ ra hàng giờ liền sau một cuộc trò chuyện để lo lắng về việc mình có nói điều gì sai không, lẽ ra mình nên nói điều gì đó khác biệt một chút, mình có xúc phạm ai đó không, hoặc mình có hủy hoại cơ hội thăng tiến của bản thân chăng?

Bạn có lẽ là người duy nhất quan tâm đến những điều nhỏ nhặt ấy, nhưng những người bị stress thường chú ý đến từng điều nhỏ nhặt trong cuộc sống và tìm ra những vấn đề vốn dĩ không tồn tại. Hãy suy nghĩ tích cực về bản thân! Bạn rất tuyệt vời, và sự lo lắng chỉ do bạn tưởng tượng ra mà thôi!

8. Không tập thể dục

Khi con người bận rộn quá mức và cố gắng loại bỏ một vài việc để tránh quá tải, tập thể dục có thể là một trong những điều đầu tiên được xem xét loại bỏ. Điều này hoàn toàn sai lầm! Rèn luyện thân thể có thể chiếm một ít thời gian trong ngày của bạn, nhưng đó là cách hoàn hảo để giải phóng hormone endorphin và tạo động lực cho bạn. Bạn luôn có thể tập nhẹ trước khi đi ngủ để giúp giảm căng thẳng và ngủ ngon giấc!

9. Ôm đồm quá nhiều việc

Một ngày chỉ có 24 giờ và đôi khi chúng ta cố gắng ôm đồm nhiều việc hơn khối lượng công việc mà ta có thể xử lý trong thời gian đó. Những người bị stress thường nhận nhiều việc hơn khả năng của mình, và sau đó nhận ra thực tế là họ đang sa lầy. Hãy lên kế hoạch trước một ngày của bạn để dự trù được những việc sẽ xảy ra. Hãy chỉ đảm nhận những gì bạn có thể làm được, phòng hờ những tình huống bất ngờ xảy ra, và tự cân đối tốc độ xử lý từng nhiệm vụ.

10. Cố gắng tự mình làm mọi thứ

Nhiều người bị stress nặng thường nghĩ rằng: “Nếu muốn làm điều gì đó đúng, bạn phải tự mình xử lý”, và đôi khi họ ôm đồm quá nhiều việc vì lối suy nghĩ sai lầm này. Nhưng thành thật mà nói, bạn nhận được nhiều lợi ích chỉ với một chút sự hỗ trợ từ bạn bè! Hãy để người khác giúp bạn – bạn có thể ngạc nhiên khi nhận ra rằng họ có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ đến thế nào và cảm giác mình không đơn độc thật sự rất tuyệt vời.

11. Tập trung vào sự tiêu cực thay vì tích cực

Trong cuộc đời mỗi người sẽ không tránh khỏi những ngày tồi tệ, nhưng rồi mọi chuyện buồn cũng sẽ qua đi. Những người thường hay lo lắng có xu hướng chỉ tập trung vào những mặt tiêu cực của vấn đề, và họ quên mất việc dành thời gian và tâm trí cho những điều tích cực. Thay vì bám víu vào những thông tin tồi tệ, hãy tìm kiếm những tin tốt lành, và cố gắng làm nhiều điều hơn mà những người hạnh phúc thường làm!

12. Trì hoãn

Sự trì hoãn sẽ dẫn đến lo lắng khi mức độ căng thẳng tăng lên sau khi bạn tránh né giải quyết vấn đề. Tốt nhất là dứt khoát đối mặt với vấn đề, chấp nhận thử thách và hoàn thành công việc. Lập kế hoạch chi tiết cho các nhiệm vụ của bạn và đề ra phương thức có thể giúp mọi việc dễ dàng hơn và giảm căng thẳng.

13. Sống vội

Những người bị stress có thể trở nên quá mệt mỏi vì lo lắng về mọi thứ mà vô tình quên mất việc tận hưởng những điều tốt nhất trong cuộc sống. Vậy thì tất cả những căng thẳng đó có ý nghĩa gì nếu bạn thậm chí không thể tận hưởng những thứ mà bạn nỗ lực để có được? Hãy sống chậm lại và tìm hạnh phúc của riêng bạn ở bất cứ nơi nào có thể.

LILA

 

Xã hội càng hiện đại, con người càng dễ stress hơn với bao nhiêu gánh nặng trong cuộc sống. Tất cả chúng ta đều đã từng ở trong tình huống này: tim đập loạn xạ, lòng bàn tay ướt đẫm mồ hôi, và ngày càng hoảng loạn khi nhận ra rằng mình có quá nhiều việc phải làm và có quá ít thời gian để xử lý. Sự căng thẳng có thể ảnh hưởng xấu đến nhiều khía cạnh của cuộc sống.

Đôi khi chúng ta chỉ cần sống chậm lại, dành ra một ngày phục hồi sức khỏe tinh thần, và tìm cách giảm stress. Nếu bạn liên tục cảm thấy cáu tiết, bạn có thể cần phải thay đổi một số thói quen gây ra stress và không có lúc nào tốt hơn là lúc này!

Dưới đây là một số thói quen phổ biến gây ra stress và mẹo đối phó.

1. Lạm dụng quá nhiều caffeine

Đừng lo, chúng tôi sẽ không bảo bạn phải chấm dứt hoàn toàn việc sử dụng caffeine! Nhưng giảm một vài ly cà phê mỗi ngày có thể tạo nên ảnh hưởng lớn và giúp bạn tránh được những lo lắng không cần thiết. Vì vậy, hãy hạn chế tối đa việc sử dụng caffeine nhé.

2. Liên tục trút hết phiền muộn

Đôi khi tìm một người để giải tỏa hết nỗi lòng chính xác là tất cả những gì chúng ta cần. Việc trút bỏ ưu phiền là rất cần thiết nhưng chỉ với mức độ vừa phải. Nếu luôn nói về những điều tiêu cực, bạn cũng sẽ luôn suy nghĩ tiêu cực mà thôi.

Những người bị căng thẳng thường nói quá nhiều về một vấn đề, trầm trọng hóa sự việc, và không dễ dàng cho qua mọi thứ. Tốt nhất là hãy giải tỏa hết ức chế, đối mặt với nó, và sau đó quên nó đi để không có thứ phiền nhiễu nào có thể dìm bạn xuống.

3. Bị ám ảnh quá mức về những điều không thể thay đổi

Tất cả chúng ta đều cần phải chấp nhận những thứ không thể thay đổi, và mãi dằn vặt về những sai lầm trong quá khứ là điều không tốt và cũng không đem lại lợi ích gì cả. Lo lắng về những thứ không có khả năng thay đổi là vô nghĩa. Tốt nhất là nên quên đi và đơn giản là rút kinh nghiệm để lần sau làm tốt hơn thôi!

4. Ăn thức ăn không tốt cho sức khỏe

Thỉnh thoảng khi lo lắng về chuyện gì đó, dồn hết tâm trí cho một chiếc bánh pizza phô mai béo ngậy khổng lồ hoặc một ụ kem mát lạnh có vẻ là điều hay ho, hấp dẫn nhất trên đời. Nhưng ăn theo cảm xúc lúc căng thẳng thường khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn, cả về tinh thần lẫn thể chất. Nếu bạn bị cám dỗ ăn vặt khi stress, hãy tìm đến các loại thực phẩm có thể giúp giảm lo lắng.

5. Dễ bị ngộp

Tất cả mọi người đều có lúc cảm thấy choáng ngợp, nhưng quan trọng là phải giữ bình tĩnh khi nhận ra khối lượng công việc phải làm nhiều hơn mình nghĩ. Hãy hít một hơi thật sâu, chọn một mục trong danh sách việc phải làm của bạn để bắt đầu. Cố gắng phát huy khả năng đa nhiệm càng nhiều càng tốt vì nếu bạn làm việc này một ít, việc kia một ít thì rốt cuộc sẽ khiến mọi thứ trở nên nửa vời và cẩu thả.

6. Thiếu ngủ

Thiếu ngủ khiến bạn phản ứng chậm chạp, cáu kỉnh, và nhìn chung bạn sẽ không thể phát huy tốt nhất khả năng của mình. Loại bỏ yếu tố góp phần gây căng thẳng này bằng cách thử một số mẹo giúp bạn có được giấc ngủ ngon nhất có thể để bạn thức dậy tràn đầy năng lượng và sẵn sàng cho một ngày mới.

Hãy đi ngủ và thức dậy đúng giờ mỗi ngày. Để làm được điều này, hãy bắt đầu thực hiện một số việc trước khi đến giờ ngủ một vài giờ như tắt nguồn các thiết bị điện tử và tránh ăn nhiều hoặc uống bia rượu.

7. Quá tiểu tiết

Bạn đã bao giờ bỏ ra hàng giờ liền sau một cuộc trò chuyện để lo lắng về việc mình có nói điều gì sai không, lẽ ra mình nên nói điều gì đó khác biệt một chút, mình có xúc phạm ai đó không, hoặc mình có hủy hoại cơ hội thăng tiến của bản thân chăng?

Bạn có lẽ là người duy nhất quan tâm đến những điều nhỏ nhặt ấy, nhưng những người bị stress thường chú ý đến từng điều nhỏ nhặt trong cuộc sống và tìm ra những vấn đề vốn dĩ không tồn tại. Hãy suy nghĩ tích cực về bản thân! Bạn rất tuyệt vời, và sự lo lắng chỉ do bạn tưởng tượng ra mà thôi!

8. Không tập thể dục

Khi con người bận rộn quá mức và cố gắng loại bỏ một vài việc để tránh quá tải, tập thể dục có thể là một trong những điều đầu tiên được xem xét loại bỏ. Điều này hoàn toàn sai lầm! Rèn luyện thân thể có thể chiếm một ít thời gian trong ngày của bạn, nhưng đó là cách hoàn hảo để giải phóng hormone endorphin và tạo động lực cho bạn. Bạn luôn có thể tập nhẹ trước khi đi ngủ để giúp giảm căng thẳng và ngủ ngon giấc!

9. Ôm đồm quá nhiều việc

Một ngày chỉ có 24 giờ và đôi khi chúng ta cố gắng ôm đồm nhiều việc hơn khối lượng công việc mà ta có thể xử lý trong thời gian đó. Những người bị stress thường nhận nhiều việc hơn khả năng của mình, và sau đó nhận ra thực tế là họ đang sa lầy. Hãy lên kế hoạch trước một ngày của bạn để dự trù được những việc sẽ xảy ra. Hãy chỉ đảm nhận những gì bạn có thể làm được, phòng hờ những tình huống bất ngờ xảy ra, và tự cân đối tốc độ xử lý từng nhiệm vụ.

10. Cố gắng tự mình làm mọi thứ

Nhiều người bị stress nặng thường nghĩ rằng: “Nếu muốn làm điều gì đó đúng, bạn phải tự mình xử lý”, và đôi khi họ ôm đồm quá nhiều việc vì lối suy nghĩ sai lầm này. Nhưng thành thật mà nói, bạn nhận được nhiều lợi ích chỉ với một chút sự hỗ trợ từ bạn bè! Hãy để người khác giúp bạn – bạn có thể ngạc nhiên khi nhận ra rằng họ có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ đến thế nào và cảm giác mình không đơn độc thật sự rất tuyệt vời.

11. Tập trung vào sự tiêu cực thay vì tích cực

Trong cuộc đời mỗi người sẽ không tránh khỏi những ngày tồi tệ, nhưng rồi mọi chuyện buồn cũng sẽ qua đi. Những người thường hay lo lắng có xu hướng chỉ tập trung vào những mặt tiêu cực của vấn đề, và họ quên mất việc dành thời gian và tâm trí cho những điều tích cực. Thay vì bám víu vào những thông tin tồi tệ, hãy tìm kiếm những tin tốt lành, và cố gắng làm nhiều điều hơn mà những người hạnh phúc thường làm!

12. Trì hoãn

Sự trì hoãn sẽ dẫn đến lo lắng khi mức độ căng thẳng tăng lên sau khi bạn tránh né giải quyết vấn đề. Tốt nhất là dứt khoát đối mặt với vấn đề, chấp nhận thử thách và hoàn thành công việc. Lập kế hoạch chi tiết cho các nhiệm vụ của bạn và đề ra phương thức có thể giúp mọi việc dễ dàng hơn và giảm căng thẳng.

13. Sống vội

Những người bị stress có thể trở nên quá mệt mỏi vì lo lắng về mọi thứ mà vô tình quên mất việc tận hưởng những điều tốt nhất trong cuộc sống. Vậy thì tất cả những căng thẳng đó có ý nghĩa gì nếu bạn thậm chí không thể tận hưởng những thứ mà bạn nỗ lực để có được? Hãy sống chậm lại và tìm hạnh phúc của riêng bạn ở bất cứ nơi nào có thể.

LILA

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...