BẠN ĐỜI

BẠN ĐỜI

  Chúng ta vẫn thường gọi người đầu ấp tay gối của mình là “bạn đời” – một tiếng gọi nghe chừng bình dị, gần gũi và có chút gì đó rưng rưng. Và nhiều người rất thích cách gọi này nhưng chúng ta có bao giờ tự hỏi lòng mình đã thấu hiểu ý nghĩa thực sự của tiếng gọi ấy chưa? Chúng ta đã đối xử với người ấy đúng nghĩa một người bạn đời hay chưa? Những định kiến bảo thủ trước đây cho rằng trong một đất nước không thể có hai vua, trong một gia đình không thể có hai người cùng làm chủ. Sự so sánh này rất khập khiễng nhưng thật không may rằng nó đã tồn tại quá lâu. Khi xã hội tiến bộ, người ta hô hào bình đẳng giới nhưng vẫn đặt phụ nữ ở vai trò phía sau người chồng trong gia đình. Vì vậy, từ trước đến nay, vợ chồng gọi nhau là bạn đời nhưng có lẽ cũng chỉ là gọi theo số đông mà thôi. Thế nào là bạn đời? Khi lựa chọn một ai đó làm bạn đời – người sẽ cùng mình bắt đầu từ thời điểm đó chia sẻ tất cả mọi vui buồn, áp lực của cuộc sống này thì mọi sự việc xảy ra trong không gian sống của mối quan hệ được xác lập đó đã không còn là việc riêng tư và mọi quyết định không thể chỉ do ý kiến của một người. Từ “bạn” trong “bạn đời” có nghĩa là “bằng” trong “bằng hữu”. Thế nên ngay từ đầu nó đã nêu lên một mối quan hệ bình đẳng và ngang hàng với nhau. Không ai hơn kém ai. Không ai được áp đặt lên ai. Mọi điều nên được chia sẻ và thống nhất. Nếu không, mọi đau khổ hay tổn thương trong gia đình thường sẽ do một bên lấn áp bên còn lại và sự nhường nhịn chỉ luôn từ một phía sẽ tích tụ những oán giận trong lòng – một thứ ám khí gây ra sự tan vỡ, hạnh phúc đôi khi chỉ là vỏ bọc bên ngoài. Chữ “đời” trong tiếng gọi thân thương ấy mang trong nó một ý nghĩa của sự gắn kết lâu dài. Không là tạm bợ mà là sống đời bên nhau. Không phải là “bạn bè” – vui thì kết, buồn thì tan, vui là bạn, buồn là bè. Chẳng phải khi còn vui thì còn quấn quýt, lúc mất vui thì vội vã rời. Chữ “đời” ngầm hiểu như một lời hứa hẹn đồng hành trăm năm. “Bạn đời” có trong nó vừa là sự bình đẳng, chia sẻ, vừa là sự nhịn nhường, bao dung qua lại để duy trì một mối quan hệ mang tính gắn kết giữa hai con người, hai bản ngã, hai cá tính khác nhau. Sự chia sẻ, đồng hành trong khái niệm bạn đời Ở xã hội văn minh bây giờ, thế hệ chúng ta buộc phải nhìn nhận một vấn đề đa chiều hơn, sâu sắc hơn các thế hệ đi trước. Vì họ đã sai lầm khi đặt ra quá nhiều quan điểm mà sự hy sinh “nghiễm nhiên” nghiêng về một phía, họ mặc định quá nhiều thứ khiến hôn nhân gần như là một gánh nặng cho phụ nữ, đặc biệt là sau khi con cái ra đời. Sự chia sẻ có một ý nghĩa quan trọng trong đời sống hiện đại, nơi mà áp lực luôn đòi hỏi con người phải gồng mình chạy về phía trước. Chúng ta cần phải nhìn nhận thực tế rằng những định kiến cũ kĩ như “Đàn ông kiếm tiền, đàn bà bếp núc, con cái. Đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm” đã vô cùng cổ hủ, trở thành vô nghĩa và chẳng còn phù hợp với cuộc sống hiện đại này nữa. Đặc biệt ngày nay, khi gánh nặng kinh tế chất chồng, phụ nữ cũng phải bươn chải ngoài xã hội để lo tài chính nhưng lại mặc định họ vẫn phải vun vén, chăm sóc nhà cửa, con cái trong khi thời gian mỗi ngày của mỗi người là như nhau. Đây nào có phải là thành quả của việc kêu gọi bảo vệ và trân trọng phụ nữ ròng rã bao nhiêu thập kỉ vừa qua. Mỗi năm, chúng ta dành ra đến tận hai ngày (8/3 và 20/10) để mang hoa hồng tôn vinh phụ nữ, nhưng còn tất cả những ngày còn lại thì thế nào? Khi các đức ông chồng ngân nga đọc “hôm nay ngày tám tháng ba, tôi giặt dùm bà chiếc áo của tôi”, liệu các anh có thấy được sự chua chát của người vợ khi nghe câu đó không? Có thể chúng ta sẽ đặt lên bàn cân mà so sánh văn hóa phương Đông với phương Tây, ca ngợi những giá trị truyền thống, ca ngợi đức hy sinh của phụ nữ phương Đông… Chúng ta ngợi ca để rồi tiếp tục hướng phụ nữ đến đức hy sinh nhưng mà sự tôn trọng đôi khi lại chẳng có. Tất cả những điều đó chỉ để biện minh, bao che một cách thiếu sĩ diện cho một quan điểm thất bại về ý nghĩa của hôn nhân – gia đình. Bất bình đẳng giới vẫn tồn tại như một u nhọt lâu năm vì người ta chỉ nạo vét vết mưng mủ ở bề nổi nhưng chưa bao giờ nghiêm túc để đưa thuốc vào giải quyết căn cơ. Gia đình là hạt nhân của xã hội, sự thay đổi trong nhận thức của mỗi gia đình mới tạo nên sự thay đổi chung của xã hội. Chúng ta đừng quá ca ngợi một người đàn ông biết “phụ vợ” chăm sóc con cái. Bởi vì đó không phải là một việc lạ lùng hay đáng ngưỡng mộ mà đó chỉ là một việc nên làm mà lâu nay người chồng, người cha đã theo lối mòn tư duy xưa cũ để thoái thác. Thay vào đó, hãy chia sẻ những tít bài tích cực hơn về bình đẳng giới ví dụ như “Chăm sóc con cái là một công việc cần được chia sẻ trên hai đôi vai vợ chồng”. Hai tiếng “bạn đời” giữa hai con người trong một gia đình có ý nghĩa rất thiêng liêng. Nó không chỉ xác lập mối quan hệ của hai người đơn lẻ nữa mà còn là một sự nhắc nhở đến vị trí và trách nhiệm của mỗi người trong quan hệ gia đình. Chúng ta yêu thương nhau mới hướng đến hôn nhân. Vậy thì trên nền tảng của yêu thương ấy, hãy nghĩ đến một cuộc sống đúng nghĩa với cách chúng ta gọi nhau là “bạn đời”. Cam kết và ngầm hiểu với nhau ý nghĩa của một mối quan hệ nơi mà sự bình đẳng và gắn kết là trọng tâm. Ta gọi nhau hai tiếng “bạn đời” Cuộc bể dâu lắm gập ghềnh, bất trắc Hạnh phúc, đớn đau, nụ cười hay nước mắt Ta nguyện đồng hành trọn vẹn tiếng yêu thương.   Giữa đời thị phi, định kiến nhiễu nhương Hạnh phúc đôi khi mỏng manh như sợi chỉ Nếu ta sống dựa vào điều người khác nghĩ Sẽ vô tình khiến một thể phân hai.   Có yêu thương mới bước được đường dài Có sẻ chia mới giữ tròn lời hẹn hứa Có bao dung thì bếp nhà mới ấm lửa Thấu hiểu bạn đời – hạnh phúc ở trong tay.  LẠC NHIÊN
  Chúng ta vẫn thường gọi người đầu ấp tay gối của mình là “bạn đời” – một tiếng gọi nghe chừng bình dị, gần gũi và có chút gì đó rưng rưng. Và nhiều người rất thích cách gọi này nhưng chúng ta có bao giờ tự hỏi lòng mình đã thấu hiểu ý nghĩa thực sự của tiếng gọi ấy chưa? Chúng ta đã đối xử với người ấy đúng nghĩa một người bạn đời hay chưa? Những định kiến bảo thủ trước đây cho rằng trong một đất nước không thể có hai vua, trong một gia đình không thể có hai người cùng làm chủ. Sự so sánh này rất khập khiễng nhưng thật không may rằng nó đã tồn tại quá lâu. Khi xã hội tiến bộ, người ta hô hào bình đẳng giới nhưng vẫn đặt phụ nữ ở vai trò phía sau người chồng trong gia đình. Vì vậy, từ trước đến nay, vợ chồng gọi nhau là bạn đời nhưng có lẽ cũng chỉ là gọi theo số đông mà thôi. Thế nào là bạn đời? Khi lựa chọn một ai đó làm bạn đời – người sẽ cùng mình bắt đầu từ thời điểm đó chia sẻ tất cả mọi vui buồn, áp lực của cuộc sống này thì mọi sự việc xảy ra trong không gian sống của mối quan hệ được xác lập đó đã không còn là việc riêng tư và mọi quyết định không thể chỉ do ý kiến của một người. Từ “bạn” trong “bạn đời” có nghĩa là “bằng” trong “bằng hữu”. Thế nên ngay từ đầu nó đã nêu lên một mối quan hệ bình đẳng và ngang hàng với nhau. Không ai hơn kém ai. Không ai được áp đặt lên ai. Mọi điều nên được chia sẻ và thống nhất. Nếu không, mọi đau khổ hay tổn thương trong gia đình thường sẽ do một bên lấn áp bên còn lại và sự nhường nhịn chỉ luôn từ một phía sẽ tích tụ những oán giận trong lòng – một thứ ám khí gây ra sự tan vỡ, hạnh phúc đôi khi chỉ là vỏ bọc bên ngoài. Chữ “đời” trong tiếng gọi thân thương ấy mang trong nó một ý nghĩa của sự gắn kết lâu dài. Không là tạm bợ mà là sống đời bên nhau. Không phải là “bạn bè” – vui thì kết, buồn thì tan, vui là bạn, buồn là bè. Chẳng phải khi còn vui thì còn quấn quýt, lúc mất vui thì vội vã rời. Chữ “đời” ngầm hiểu như một lời hứa hẹn đồng hành trăm năm. “Bạn đời” có trong nó vừa là sự bình đẳng, chia sẻ, vừa là sự nhịn nhường, bao dung qua lại để duy trì một mối quan hệ mang tính gắn kết giữa hai con người, hai bản ngã, hai cá tính khác nhau. Sự chia sẻ, đồng hành trong khái niệm bạn đời Ở xã hội văn minh bây giờ, thế hệ chúng ta buộc phải nhìn nhận một vấn đề đa chiều hơn, sâu sắc hơn các thế hệ đi trước. Vì họ đã sai lầm khi đặt ra quá nhiều quan điểm mà sự hy sinh “nghiễm nhiên” nghiêng về một phía, họ mặc định quá nhiều thứ khiến hôn nhân gần như là một gánh nặng cho phụ nữ, đặc biệt là sau khi con cái ra đời. Sự chia sẻ có một ý nghĩa quan trọng trong đời sống hiện đại, nơi mà áp lực luôn đòi hỏi con người phải gồng mình chạy về phía trước. Chúng ta cần phải nhìn nhận thực tế rằng những định kiến cũ kĩ như “Đàn ông kiếm tiền, đàn bà bếp núc, con cái. Đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm” đã vô cùng cổ hủ, trở thành vô nghĩa và chẳng còn phù hợp với cuộc sống hiện đại này nữa. Đặc biệt ngày nay, khi gánh nặng kinh tế chất chồng, phụ nữ cũng phải bươn chải ngoài xã hội để lo tài chính nhưng lại mặc định họ vẫn phải vun vén, chăm sóc nhà cửa, con cái trong khi thời gian mỗi ngày của mỗi người là như nhau. Đây nào có phải là thành quả của việc kêu gọi bảo vệ và trân trọng phụ nữ ròng rã bao nhiêu thập kỉ vừa qua. Mỗi năm, chúng ta dành ra đến tận hai ngày (8/3 và 20/10) để mang hoa hồng tôn vinh phụ nữ, nhưng còn tất cả những ngày còn lại thì thế nào? Khi các đức ông chồng ngân nga đọc “hôm nay ngày tám tháng ba, tôi giặt dùm bà chiếc áo của tôi”, liệu các anh có thấy được sự chua chát của người vợ khi nghe câu đó không? Có thể chúng ta sẽ đặt lên bàn cân mà so sánh văn hóa phương Đông với phương Tây, ca ngợi những giá trị truyền thống, ca ngợi đức hy sinh của phụ nữ phương Đông… Chúng ta ngợi ca để rồi tiếp tục hướng phụ nữ đến đức hy sinh nhưng mà sự tôn trọng đôi khi lại chẳng có. Tất cả những điều đó chỉ để biện minh, bao che một cách thiếu sĩ diện cho một quan điểm thất bại về ý nghĩa của hôn nhân – gia đình. Bất bình đẳng giới vẫn tồn tại như một u nhọt lâu năm vì người ta chỉ nạo vét vết mưng mủ ở bề nổi nhưng chưa bao giờ nghiêm túc để đưa thuốc vào giải quyết căn cơ. Gia đình là hạt nhân của xã hội, sự thay đổi trong nhận thức của mỗi gia đình mới tạo nên sự thay đổi chung của xã hội. Chúng ta đừng quá ca ngợi một người đàn ông biết “phụ vợ” chăm sóc con cái. Bởi vì đó không phải là một việc lạ lùng hay đáng ngưỡng mộ mà đó chỉ là một việc nên làm mà lâu nay người chồng, người cha đã theo lối mòn tư duy xưa cũ để thoái thác. Thay vào đó, hãy chia sẻ những tít bài tích cực hơn về bình đẳng giới ví dụ như “Chăm sóc con cái là một công việc cần được chia sẻ trên hai đôi vai vợ chồng”. Hai tiếng “bạn đời” giữa hai con người trong một gia đình có ý nghĩa rất thiêng liêng. Nó không chỉ xác lập mối quan hệ của hai người đơn lẻ nữa mà còn là một sự nhắc nhở đến vị trí và trách nhiệm của mỗi người trong quan hệ gia đình. Chúng ta yêu thương nhau mới hướng đến hôn nhân. Vậy thì trên nền tảng của yêu thương ấy, hãy nghĩ đến một cuộc sống đúng nghĩa với cách chúng ta gọi nhau là “bạn đời”. Cam kết và ngầm hiểu với nhau ý nghĩa của một mối quan hệ nơi mà sự bình đẳng và gắn kết là trọng tâm. Ta gọi nhau hai tiếng “bạn đời” Cuộc bể dâu lắm gập ghềnh, bất trắc Hạnh phúc, đớn đau, nụ cười hay nước mắt Ta nguyện đồng hành trọn vẹn tiếng yêu thương.   Giữa đời thị phi, định kiến nhiễu nhương Hạnh phúc đôi khi mỏng manh như sợi chỉ Nếu ta sống dựa vào điều người khác nghĩ Sẽ vô tình khiến một thể phân hai.   Có yêu thương mới bước được đường dài Có sẻ chia mới giữ tròn lời hẹn hứa Có bao dung thì bếp nhà mới ấm lửa Thấu hiểu bạn đời – hạnh phúc ở trong tay.  LẠC NHIÊN

TROUBLEMAKER – NHỮNG KẺ MANG NĂNG LƯỢNG “PHÁ HOẠI”

Không phải mọi “troublemaker” đều sinh ra trong một nhóm. Có những người, dù ở một mình, vẫn mang theo một kiểu năng lượng phá hoại – trong công việc, trong các mối quan hệ, và sâu nhất là trong chính cuộc đời của họ. Họ có thể làm hỏng những điều đang tốt đẹp, gây...

BÀ, MẸ VÀ CON GÁI

Tổn thương liên thế hệ Tổn thương không bắt đầu từ một người, và cũng hiếm khi dừng lại ở một người. Trong nhiều gia đình, đặc biệt là giữa bà – mẹ – con gái, những trải nghiệm sang chấn được truyền đi một cách âm thầm qua cách yêu, cách sợ, và cách tồn tại trong thế...

KHI CON GÁI “KHÔNG CẦN MẸ”: SỰ THIẾU THỐN ĐẾN TÊ LIỆT

Có những người phụ nữ lớn lên với một niềm tin rất mạnh: “Mình không cần mẹ.” Họ độc lập, tự lo, ít đòi hỏi, và dường như không bị ảnh hưởng bởi sự thiếu vắng tình mẹ. Nhưng ở tầng sâu hơn, đây không phải là “không cần”, mà thường là đã từng cần rất nhiều — nhưng...

KHI CHA THẤT VỌNG VỚI CON TRAI

Sự thất vọng của người cha không chỉ là một cảm xúc thoáng qua, mà với một đứa trẻ trai, đó có thể trở thành một trải nghiệm mang tính định hình. Trong hệ thống gắn bó, người cha thường đại diện cho sự công nhận, định hướng và phản chiếu giá trị. Khi đứa trẻ cảm nhận...

KHI CON TRAI VẮNG CHA

  Sự hiện diện của người cha không chỉ mang ý nghĩa vai trò trong gia đình, mà còn là một yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển tâm lý và hệ thần kinh của trẻ. Khi một đứa trẻ trai lớn lên trong sự vắng mặt của cha — dù là do ly hôn, mất mát, bận rộn, hay...

EMDR VÀ TRỊ LIỆU TÂM LÝ TÍCH HỢP

  Sang chấn phát triển (developmental trauma) không chỉ đến từ một sự kiện đơn lẻ, mà thường hình thành qua những trải nghiệm lặp đi lặp lại trong môi trường gắn bó sớm như thiếu an toàn, thiếu sự đồng điều hòa, bị bỏ mặc về cảm xúc hoặc các hình thức tổn thương...

TRỊ LIỆU TÂM LÝ TÍCH HỢP

  Trị liệu tâm lý tích hợp (Integrative Psychotherapy) là một hướng tiếp cận linh hoạt, kết hợp nhiều phương pháp trị liệu khác nhau nhằm phù hợp với nhu cầu riêng biệt của từng cá nhân. Thay vì áp dụng một mô hình cố định, trị liệu tích hợp nhìn con người như...

NGƯỜI HYPER-INDEPENDENT KHI YÊU

Có những người bước vào tình yêu với một tuyên bố ngầm: “Tôi ổn một mình.” Họ có công việc ổn định, cuộc sống gọn gàng, tự xoay xở mọi việc. Họ không bám dính, không đòi hỏi, không làm phiền. Ở bề mặt, họ là mẫu người trưởng thành và độc lập. Nhưng khi mối quan hệ bắt...

KHÔNG BAO GIỜ MUỐN MẮC KẸT NHƯ CHA MẸ

Có một kiểu người lớn lên với một lời thề thầm lặng: “Tôi sẽ không bao giờ sống như cha mẹ mình.” Họ chứng kiến những cuộc hôn nhân đầy kiểm soát, lạnh nhạt hoặc bạo lực. Họ thấy mẹ mình cam chịu, hoặc thấy cha mình bị trói buộc trong trách nhiệm nặng nề không lối...

KHI YÊU NGƯỜI CÓ SANG CHẤN GẮN BÓ

Yêu một người có sang chấn gắn bó không giống như yêu một người chỉ đơn giản “khó tính” hay “nhạy cảm”. Bạn có thể cảm thấy mình đang bước vào một thế giới nơi sự gần gũi vừa là điều họ khao khát nhất, vừa là điều khiến họ sợ hãi nhất. Họ có thể nói yêu bạn rất nhiều,...

KHI BẠN KHÔNG NHẬN RA SANG CHẤN GẮN BÓ GIA ĐÌNH!

Không phải ai trải qua tổn thương trong gia đình cũng gọi đó là “sang chấn”. Nhiều người lớn lên trong những môi trường thiếu an toàn cảm xúc, bị phê bình thường xuyên, thiếu sự nâng đỡ, hoặc phải trưởng thành quá sớm — nhưng vẫn tin rằng “mọi chuyện đã qua rồi”. Tuy...

SANG CHẤN GẮN BÓ

  Sang chấn gắn bó (attachment trauma) là dạng tổn thương tâm lý phát sinh trong bối cảnh mối quan hệ gắn bó quan trọng – thường là giữa trẻ và người chăm sóc chính – khi nguồn an toàn đồng thời cũng là nguồn gây sợ hãi, bỏ rơi hoặc không ổn định. Khác với sang...

MẤT MÁT MƠ HỒ

Ambiguous loss (mất mát mơ hồ) là một dạng mất mát đặc biệt khi sự mất đi không rõ ràng, không trọn vẹn và không có điểm kết thúc cụ thể. Khái niệm này thường được dùng để mô tả những tình huống mà người thân vẫn còn sống nhưng không còn hiện diện về mặt tâm lý, cảm...

MÌNH XẤU – KHI BẠN GHÉT CƠ THỂ CHÍNH MÌNH

“Mình xấu.” Câu nói ấy thường không chỉ là một nhận xét về ngoại hình. Nó là một cảm giác, một trạng thái co rút bên trong cơ thể. Khi bạn đứng trước gương và thấy khó chịu, khi bạn né ánh mắt người khác, khi bạn chỉnh lại quần áo liên tục vì sợ bị đánh giá – đó không...

BUỔI THAM VẤN – TRỊ LIỆU ĐẦU TIÊN

Bước vào buổi tham vấn – trị liệu đầu tiên thường đi kèm với nhiều cảm xúc: hồi hộp, lo lắng, hoài nghi, thậm chí có chút sợ hãi. Nhiều người tự hỏi: mình cần chuẩn bị gì? Nhà trị liệu sẽ hỏi gì? Và sau buổi đó, điều gì sẽ thay đổi? Trước buổi đầu tiên, điều quan...

VÌ SAO MỘT BUỔI TÂM LÝ TRỊ LIỆU LẠI “ĐẮT”

“Chỉ ngồi nói chuyện một tiếng mà giá như vậy thì đắt quá.” Đây là suy nghĩ khá phổ biến khi ai đó cân nhắc trị liệu tâm lý. So với một buổi cà phê, một buổi tư vấn nhanh hay một khóa học ngắn hạn, chi phí cho mỗi phiên trị liệu có thể khiến nhiều người do dự. Tuy...

BỊ ĐAU TRONG TIẾN TRÌNH TRỊ LIỆU TÂM LÝ

Một trong những nỗi sợ lớn nhất khi bước vào trị liệu là: “Nếu nói về quá khứ, mình sẽ đau lại.” Và câu hỏi tiếp theo thường là: “Nếu đã đau như vậy, có cần phải xử lý những ký ức đó không?”Không phải mọi ký ức đều cần đào sâu. Có những điều đã thực sự nằm lại phía...

KHI BẠN YÊU NGƯỜI CÓ SANG CHẤN THỜI THƠ ẤU

Yêu một người có tổn thương thời thơ ấu (childhood trauma) không giống với yêu một người chỉ đơn thuần “khó tính” hay “nhạy cảm”. Bạn không chỉ đang yêu con người hiện tại của họ. Bạn cũng đang yêu những phần đã từng bị bỏ rơi, bị làm tổn thương, hoặc chưa từng được...

KHI BẠN KẾT ĐÔI VỚI NGƯỜ HYPER – INDEPENDENT

Có những người bước vào mối quan hệ với một thông điệp ngầm: “Tôi không cần ai cả.” Họ tự chủ, mạnh mẽ, giải quyết mọi việc một mình và hiếm khi bộc lộ nhu cầu cảm xúc. Ở bên họ, bạn có thể cảm thấy ngưỡng mộ sự vững vàng ấy. Nhưng khi bạn kết đôi với một người...

KHI BẠN KẾT ĐÔI VỚI NGƯỜI HYPER-DEPENDENT

Có những mối quan hệ bắt đầu bằng cảm giác được cần đến. Người kia nhắn tin liên tục, muốn ở bên bạn mọi lúc, hỏi ý kiến bạn cho hầu hết quyết định và dường như xem bạn là trung tâm thế giới. Ban đầu, điều đó có thể tạo cảm giác đặc biệt và quan trọng. Nhưng khi bạn...

TẤN CÔNG NGƯỜI GIÚP ĐỠ

Đây là một hiện tượng rất thường gặp trong trị liệu và trong các mối quan hệ thân mật: khi một người tiến lại gần, giúp đỡ, hoặc tạo điều kiện để mình tốt hơn – thay vì đón nhận, mình lại phản ứng bằng khó chịu, phòng thủ, thậm chí tấn công. Nhìn từ bên ngoài, điều...

TROUBLEMAKER – NHỮNG KẺ MANG NĂNG LƯỢNG “PHÁ HOẠI”

Không phải mọi “troublemaker” đều sinh ra trong một nhóm. Có những người, dù ở một mình, vẫn mang theo một kiểu năng lượng phá hoại – trong công việc, trong các mối quan hệ, và sâu nhất là trong chính cuộc đời của họ. Họ có thể làm hỏng những điều đang tốt đẹp, gây...

BÀ, MẸ VÀ CON GÁI

Tổn thương liên thế hệ Tổn thương không bắt đầu từ một người, và cũng hiếm khi dừng lại ở một người. Trong nhiều gia đình, đặc biệt là giữa bà – mẹ – con gái, những trải nghiệm sang chấn được truyền đi một cách âm thầm qua cách yêu, cách sợ, và cách tồn tại trong thế...

KHI CON GÁI “KHÔNG CẦN MẸ”: SỰ THIẾU THỐN ĐẾN TÊ LIỆT

Có những người phụ nữ lớn lên với một niềm tin rất mạnh: “Mình không cần mẹ.” Họ độc lập, tự lo, ít đòi hỏi, và dường như không bị ảnh hưởng bởi sự thiếu vắng tình mẹ. Nhưng ở tầng sâu hơn, đây không phải là “không cần”, mà thường là đã từng cần rất nhiều — nhưng...

KHI CHA THẤT VỌNG VỚI CON TRAI

Sự thất vọng của người cha không chỉ là một cảm xúc thoáng qua, mà với một đứa trẻ trai, đó có thể trở thành một trải nghiệm mang tính định hình. Trong hệ thống gắn bó, người cha thường đại diện cho sự công nhận, định hướng và phản chiếu giá trị. Khi đứa trẻ cảm nhận...

KHI CON TRAI VẮNG CHA

  Sự hiện diện của người cha không chỉ mang ý nghĩa vai trò trong gia đình, mà còn là một yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển tâm lý và hệ thần kinh của trẻ. Khi một đứa trẻ trai lớn lên trong sự vắng mặt của cha — dù là do ly hôn, mất mát, bận rộn, hay...

EMDR VÀ TRỊ LIỆU TÂM LÝ TÍCH HỢP

  Sang chấn phát triển (developmental trauma) không chỉ đến từ một sự kiện đơn lẻ, mà thường hình thành qua những trải nghiệm lặp đi lặp lại trong môi trường gắn bó sớm như thiếu an toàn, thiếu sự đồng điều hòa, bị bỏ mặc về cảm xúc hoặc các hình thức tổn thương...

TRỊ LIỆU TÂM LÝ TÍCH HỢP

  Trị liệu tâm lý tích hợp (Integrative Psychotherapy) là một hướng tiếp cận linh hoạt, kết hợp nhiều phương pháp trị liệu khác nhau nhằm phù hợp với nhu cầu riêng biệt của từng cá nhân. Thay vì áp dụng một mô hình cố định, trị liệu tích hợp nhìn con người như...

NGƯỜI HYPER-INDEPENDENT KHI YÊU

Có những người bước vào tình yêu với một tuyên bố ngầm: “Tôi ổn một mình.” Họ có công việc ổn định, cuộc sống gọn gàng, tự xoay xở mọi việc. Họ không bám dính, không đòi hỏi, không làm phiền. Ở bề mặt, họ là mẫu người trưởng thành và độc lập. Nhưng khi mối quan hệ bắt...

KHÔNG BAO GIỜ MUỐN MẮC KẸT NHƯ CHA MẸ

Có một kiểu người lớn lên với một lời thề thầm lặng: “Tôi sẽ không bao giờ sống như cha mẹ mình.” Họ chứng kiến những cuộc hôn nhân đầy kiểm soát, lạnh nhạt hoặc bạo lực. Họ thấy mẹ mình cam chịu, hoặc thấy cha mình bị trói buộc trong trách nhiệm nặng nề không lối...

KHI YÊU NGƯỜI CÓ SANG CHẤN GẮN BÓ

Yêu một người có sang chấn gắn bó không giống như yêu một người chỉ đơn giản “khó tính” hay “nhạy cảm”. Bạn có thể cảm thấy mình đang bước vào một thế giới nơi sự gần gũi vừa là điều họ khao khát nhất, vừa là điều khiến họ sợ hãi nhất. Họ có thể nói yêu bạn rất nhiều,...

KHI BẠN KHÔNG NHẬN RA SANG CHẤN GẮN BÓ GIA ĐÌNH!

Không phải ai trải qua tổn thương trong gia đình cũng gọi đó là “sang chấn”. Nhiều người lớn lên trong những môi trường thiếu an toàn cảm xúc, bị phê bình thường xuyên, thiếu sự nâng đỡ, hoặc phải trưởng thành quá sớm — nhưng vẫn tin rằng “mọi chuyện đã qua rồi”. Tuy...

SANG CHẤN GẮN BÓ

  Sang chấn gắn bó (attachment trauma) là dạng tổn thương tâm lý phát sinh trong bối cảnh mối quan hệ gắn bó quan trọng – thường là giữa trẻ và người chăm sóc chính – khi nguồn an toàn đồng thời cũng là nguồn gây sợ hãi, bỏ rơi hoặc không ổn định. Khác với sang...

MẤT MÁT MƠ HỒ

Ambiguous loss (mất mát mơ hồ) là một dạng mất mát đặc biệt khi sự mất đi không rõ ràng, không trọn vẹn và không có điểm kết thúc cụ thể. Khái niệm này thường được dùng để mô tả những tình huống mà người thân vẫn còn sống nhưng không còn hiện diện về mặt tâm lý, cảm...

BẠN THEO TRƯỜNG PHÁI TRỊ LIỆU NÀO? KHI TƯ DUY “CHỌN PHE” LÊN NGÔI

Một trong những câu hỏi phổ biến nhất của sinh viên tâm lý là: “Em nên theo trường phái nào?” CBT, phân tâm, nhân văn, hiện sinh, tích cực...? Câu hỏi này phản ánh một nhu cầu rất tự nhiên: muốn có một nền tảng rõ ràng để bám vào khi bước vào nghề. Tuy nhiên, chính...

MÌNH XẤU – KHI BẠN GHÉT CƠ THỂ CHÍNH MÌNH

“Mình xấu.” Câu nói ấy thường không chỉ là một nhận xét về ngoại hình. Nó là một cảm giác, một trạng thái co rút bên trong cơ thể. Khi bạn đứng trước gương và thấy khó chịu, khi bạn né ánh mắt người khác, khi bạn chỉnh lại quần áo liên tục vì sợ bị đánh giá – đó không...

BUỔI THAM VẤN – TRỊ LIỆU ĐẦU TIÊN

Bước vào buổi tham vấn – trị liệu đầu tiên thường đi kèm với nhiều cảm xúc: hồi hộp, lo lắng, hoài nghi, thậm chí có chút sợ hãi. Nhiều người tự hỏi: mình cần chuẩn bị gì? Nhà trị liệu sẽ hỏi gì? Và sau buổi đó, điều gì sẽ thay đổi? Trước buổi đầu tiên, điều quan...

VÌ SAO MỘT BUỔI TÂM LÝ TRỊ LIỆU LẠI “ĐẮT”

“Chỉ ngồi nói chuyện một tiếng mà giá như vậy thì đắt quá.” Đây là suy nghĩ khá phổ biến khi ai đó cân nhắc trị liệu tâm lý. So với một buổi cà phê, một buổi tư vấn nhanh hay một khóa học ngắn hạn, chi phí cho mỗi phiên trị liệu có thể khiến nhiều người do dự. Tuy...

BỊ ĐAU TRONG TIẾN TRÌNH TRỊ LIỆU TÂM LÝ

Một trong những nỗi sợ lớn nhất khi bước vào trị liệu là: “Nếu nói về quá khứ, mình sẽ đau lại.” Và câu hỏi tiếp theo thường là: “Nếu đã đau như vậy, có cần phải xử lý những ký ức đó không?”Không phải mọi ký ức đều cần đào sâu. Có những điều đã thực sự nằm lại phía...

KHI BẠN YÊU NGƯỜI CÓ SANG CHẤN THỜI THƠ ẤU

Yêu một người có tổn thương thời thơ ấu (childhood trauma) không giống với yêu một người chỉ đơn thuần “khó tính” hay “nhạy cảm”. Bạn không chỉ đang yêu con người hiện tại của họ. Bạn cũng đang yêu những phần đã từng bị bỏ rơi, bị làm tổn thương, hoặc chưa từng được...