CHỒNG HAY CON QUAN TRỌNG HƠN

CHỒNG HAY CON QUAN TRỌNG HƠN

 

Nếu bạn hỏi một người phụ nữ rằng chồng và con ai quan trọng hơn, ắt hẳn người khác sẽ nghĩ đầu óc bạn có vấn đề. Riêng tôi thì có thể khẳng định rằng tôi luôn đặt chồng mình lên trên tất cả mọi thứ, kể cả những thiên thần bé bỏng của mình.

Bạn nghĩ rằng tôi là một người mẹ ích kỷ, tồi tệ ư? Thật ra thì ngược lại mới đúng. Còn nhớ khi tôi lên 4 tuổi, một hôm trong lúc đang ngồi trên sàn phòng tắm và trò chuyện với mẹ trong khi bà đang ngâm mình trong bồn tắm, tôi buột miệng hỏi: “Mẹ và bố có ly dị không?”. Bà liền đáp: “Tất nhiên là không rồi! Sao con lại nghĩ thế?”

Tôi không nhớ diễn biến câu chuyện tiếp theo như thế nào, nhưng bằng cách nào đó chúng tôi chuyển sang một chủ đề mới. Sau đó, tôi nghe thấy bà thì thầm trên điện thoại về những gì tôi đã nói. Chắc hẳn bà nghĩ rằng: “Làm thế nào mà cô con gái bé nhỏ của mình lại biết về chuyện ly hôn?”

Không phải bởi vì tôi thấy cha mẹ lúc nào cũng cãi nhau ầm ĩ và đóng sầm cửa lại. Mối quan hệ bất hạnh của họ không thể hiện rõ ràng ra bên ngoài, đặc biệt là không để cho một cô con gái nhỏ bé như tôi nhìn thấy. Nhưng bằng cách nào đó, dù còn nhỏ, tôi cũng có thể cảm thấy rằng cha mẹ mình vô cùng đáng thương trong cuộc hôn nhân của họ.

Hóa ra cuối cùng họ cũng ly dị – 4 năm sau, ngay đúng ngày sinh nhật lần thứ 8 của tôi. Mối quan hệ rạn nứt ngấm ngầm của họ ngày nào đã bùng nổ ra ngoài trong suốt thời gian chia tay, và vẫn như vậy nhiều năm sau ly hôn. Vào thời điểm tôi và đứa em gái vẫn còn nhỏ, bố tái hôn và hầu như vắng mặt trong cuộc sống của chúng tôi.

Đối với tôi, toàn bộ chuyện bố mẹ ly dị và bố quyết định đi theo con đường riêng của mình là vô cùng đáng buồn, nhưng nó dạy tôi một bài học quan trọng: Bạn gần như không thể có một tuổi thơ hạnh phúc nếu cha mẹ của bạn bất hạnh trong hôn nhân.

Vào một số thời điểm trong cuộc đời, tôi quyết định rằng nếu kết hôn và sinh con, tôi sẽ làm hết khả năng để có một cuộc hôn nhân hạnh phúc lâu bền. Và nếu không thể làm được điều đó, ít nhất tôi sẽ cố hết sức để tạo ra một mối quan hệ tích cực với chồng cũ vì lợi ích của con tôi.

Nhiều năm sau, tôi gặp một người đàn ông tuyệt vời. Tôi kết hôn và chúng tôi vừa tổ chức kỷ niệm ngày cưới lần thứ 10 trong tháng Sáu vừa qua. Tôi yêu chồng và chúng tôi rất hạnh phúc. Vì muốn cho đứa con trai 3 tuổi của mình một gia đình vui vẻ mà tôi hằng ao ước khi còn bé, tôi đã luôn đặt cuộc hôn nhân của mình lên trên hết.

Đúng vậy. Tôi yêu chồng mình và đặt anh ấy lên trên tất cả mọi người khác trong cuộc đời, kể cả đứa con yêu dấu của tôi. Và tôi sẽ cho bạn biết lý do tại sao chồng bạn lại quan trọng hơn con bạn.

Trước khi ai đó phán xét tôi là một người mẹ ích kỷ, tồi tệ, xin hãy để tôi giải thích; rồi bạn sẽ thấy rằng sự việc không tệ hại như bạn nghĩ. Và trên thực tế, các ưu tiên này được đặt trong mối quan hệ lợi ích đối với tất cả những người liên quan.

Đặt mối quan hệ vợ chồng lên hàng đầu có nghĩa là tôi đang bảo vệ một mối quan hệ vốn dĩ là yếu tố cốt lõi đem lại tuổi thơ hạnh phúc cho bé Khôi. Tôi đảm bảo rằng Minh và tôi cùng sống hạnh phúc bất chấp những thay đổi trong mối quan hệ của cả hai sau khi có con, đặc biệt trong vài tháng đầu tiên (từ cách mà chúng tôi cần chuyển hướng sự chú ý và tình yêu thương của mình cho một sinh linh bé nhỏ mới trong gia đình, đến việc thiếu ngủ trong suốt nhiều tháng và khiến chúng tôi cãi nhau về những điều nhỏ bé ngớ ngẩn trong cuộc sống).

Ưu tiên cho cuộc hôn nhân của mình không có nghĩa là bỏ bê con cái, vợ chồng tôi là những bậc phụ huynh vô cùng mẫu mực. Cả hai đều cảm thấy rằng Khôi là tình yêu trong cuộc sống của chúng tôi. Thằng bé là điều tuyệt vời nhất mà chúng tôi từng có với nhau; chúng tôi không thể tưởng tượng ra cuộc sống của cả hai mà thiếu vắng nó. Chúng tôi yêu nó rất nhiều.

Vì vậy, vì lợi ích của Khôi (và của chúng tôi nữa), dưới đây là cách duy trì việc ưu tiên cho cuộc hôn nhân của mình và tại sao chồng của bạn luôn luôn quan trọng hơn con cái.

1. Chúng tôi lên kế hoạch cho vài kỳ nghỉ riêng tư

Chúng tôi không làm điều này hàng năm; mà sự thật là chỉ thực hiện được đúng một lần cho đến nay, nhưng vợ chồng tôi dự định có nhiều chuyến đi riêng tư hơn trong tương lai. Kỳ nghỉ đầu tiên của chúng tôi diễn ra khi Khôi được 6 tháng tuổi.

Bạn cho rằng quá sớm ư? Không hề. Minh và tôi cần phải đi đâu đó và kết nối lại với nhau sau thời kỳ thai nghén cực kỳ khó khăn (bao gồm 30 tuần ốm nghén và lo lắng cực độ), vì vậy mẹ tôi đã tự nguyện đến ở nhà chúng tôi để chăm sóc thằng bé trong 5 ngày. Bà nhấn mạnh rằng chúng tôi cần thời gian đó một mình, mặc dù tôi khá lo lắng khi rời khỏi thằng bé.

Và bạn biết gì không? Bà đã đúng. Chuyến đi đó là điều tốt nhất chúng tôi có thể làm cho cuộc hôn nhân của mình. Chúng tôi đã có những màn ân ái nóng bỏng, khoảng thời gian nghỉ ngơi thư giãn cần thiết và những bữa ăn tối tuyệt vời cùng với nhau. Lúc trở về, chúng tôi là một cặp vợ chồng mạnh mẽ hơn, hạnh phúc hơn – và sẵn sàng đương đầu với bất cứ vấn đề gì liên quan đến Khôi. Những đêm không ngủ giờ chỉ còn là chuyện nhỏ. Chúng tôi có thể xử lý được hết!

2. Chúng tôi thể hiện sự đồng lòng

Điều này có nghĩa là chúng tôi luôn ủng hộ nhau dù điều gì xảy ra. Khi công việc yêu cầu Minh đến một thành phố khác 5 ngày một tuần, tôi ủng hộ. Khi tôi nói với Minh rằng tôi cần phải rời bỏ công việc ác mộng của mình và kiếm việc khác, anh ấy ủng hộ ngay lập tức, tôi không cần phải giải thích gì thêm.

Chúng tôi không bao giờ cố gắng trở thành kiểu cha mẹ được yêu thích bằng cách chiều lòng những gì Khôi muốn so với những gì chúng tôi tin là đúng. Ví dụ, tôi cảm thấy chắc chắn rằng Khôi cần phải đi ngủ lúc 8 giờ tối trừ khi đó là một dịp đặc biệt. Trái lại, Minh vẫn thấy việc để thằng bé ngủ trễ hơn một chút là không thành vấn đề, nhưng anh ấy biết việc này quan trọng đối với tôi nên vẫn tôn trọng ý muốn của tôi.

Chúng tôi thống nhất với thông điệp gửi tới Khôi để thằng bé không bị lẫn lộn và để nó cảm thấy an toàn với một thói quen nhất quán. Nhưng quan trọng hơn, chúng tôi đang cho nó thấy sự thống nhất trong các quyết định của mình, cũng như thể hiện sự ủng hộ và tôn trọng rõ ràng cho nhau.

3. Chúng tôi tách em bé ra ngủ riêng

Ngay từ đầu, Minh và tôi đã quyết định không ngủ chung với con cái (mặc dù nôi của Khôi đặt trong phòng ngủ của chúng tôi trong nhiều tháng) vì vợ chồng tôi muốn có không gian riêng tư để có thể thân mật hoặc âu yếm mà không phải lo lắng. Bây giờ Khôi đã biết bò, nó sẽ bò vào giường bố mẹ lúc sáng sớm, và chúng tôi hạnh phúc hơn (và biết ơn!) vì thời gian ấm áp đó.

Nhưng đến giờ đi ngủ thì không gian chỉ có hai chúng tôi, không có ngoại lệ. Và vì đó luôn là cách chúng tôi thực hiện, Khôi chưa bao giờ khó chịu về việc này. Thằng bé hiểu rằng không gian này là nơi đặc biệt của bố mẹ, giống như phòng của nó là nơi riêng tư của nó vậy.

4. Chúng tôi tôn trọng các nhu cầu của đối phương

Không ai lại yêu thích việc thức dậy sớm vào mỗi buổi sáng, nên chúng tôi thay phiên nhau thức dậy cùng với Khôi vào lúc bình minh hàng ngày. Đôi khi Khôi cũng khăng khăng đòi mẹ (hoặc cha) thức dậy, và chúng tôi ý thức rất rõ ràng rằng thằng bé không phân chia rạch ròi nghĩa vụ của bố mẹ mỗi buổi sáng bởi vì đôi khi một trong hai người mệt mỏi và cần được nghỉ ngơi thêm.

Hoặc đôi khi mẹ cần phải đi đến phòng tập thể dục, hoặc cha cần ra ngoài vui vẻ cùng bạn bè. Chúng tôi tôn trọng nhu cầu của nhau. Những khoảng thời gian đó biến chúng tôi thành những bậc cha mẹ tốt hơn – và cũng là những người vợ, người chồng tốt hơn.

5. Tôi thừa nhận sự vĩ đại của chồng tôi (và anh ấy đáp lại)

Tôi là fan hâm mộ lớn nhất của Minh và ngược lại. Chúng tôi khen ngợi nhau trước mặt người khác, cũng như trước mặt con trai của mình. Mỗi buổi sáng khi tôi bước vào phòng khách, quần áo tươm tất chuẩn bị đi làm, Minh chỉ vào tôi và nói với Khôi: “Mẹ không đẹp sao con?” Khi Minh tự tay chuẩn bị một bữa tối tuyệt vời cho cả nhà, tôi chỉ vào thức ăn và nói với Khôi: “Bố không phải là người nấu ăn ngon nhất sao?”

Chúng tôi khen nhau trước mặt Khôi để xây dựng sự tôn trọng và tình yêu của thằng bé dành cho cha mẹ, cũng như thể hiện tình yêu và sự trân trọng dành cho nhau. Đó là cách mà chúng tôi dùng để đối phương luôn cảm thấy bản thân mình quan trọng và luôn được chú ý.

LILA

Nếu bạn hỏi một người phụ nữ rằng chồng và con ai quan trọng hơn, ắt hẳn người khác sẽ nghĩ đầu óc bạn có vấn đề. Riêng tôi thì có thể khẳng định rằng tôi luôn đặt chồng mình lên trên tất cả mọi thứ, kể cả những thiên thần bé bỏng của mình.

Bạn nghĩ rằng tôi là một người mẹ ích kỷ, tồi tệ ư? Thật ra thì ngược lại mới đúng. Còn nhớ khi tôi lên 4 tuổi, một hôm trong lúc đang ngồi trên sàn phòng tắm và trò chuyện với mẹ trong khi bà đang ngâm mình trong bồn tắm, tôi buột miệng hỏi: “Mẹ và bố có ly dị không?”. Bà liền đáp: “Tất nhiên là không rồi! Sao con lại nghĩ thế?”

Tôi không nhớ diễn biến câu chuyện tiếp theo như thế nào, nhưng bằng cách nào đó chúng tôi chuyển sang một chủ đề mới. Sau đó, tôi nghe thấy bà thì thầm trên điện thoại về những gì tôi đã nói. Chắc hẳn bà nghĩ rằng: “Làm thế nào mà cô con gái bé nhỏ của mình lại biết về chuyện ly hôn?”

Không phải bởi vì tôi thấy cha mẹ lúc nào cũng cãi nhau ầm ĩ và đóng sầm cửa lại. Mối quan hệ bất hạnh của họ không thể hiện rõ ràng ra bên ngoài, đặc biệt là không để cho một cô con gái nhỏ bé như tôi nhìn thấy. Nhưng bằng cách nào đó, dù còn nhỏ, tôi cũng có thể cảm thấy rằng cha mẹ mình vô cùng đáng thương trong cuộc hôn nhân của họ.

Hóa ra cuối cùng họ cũng ly dị – 4 năm sau, ngay đúng ngày sinh nhật lần thứ 8 của tôi. Mối quan hệ rạn nứt ngấm ngầm của họ ngày nào đã bùng nổ ra ngoài trong suốt thời gian chia tay, và vẫn như vậy nhiều năm sau ly hôn. Vào thời điểm tôi và đứa em gái vẫn còn nhỏ, bố tái hôn và hầu như vắng mặt trong cuộc sống của chúng tôi.

Đối với tôi, toàn bộ chuyện bố mẹ ly dị và bố quyết định đi theo con đường riêng của mình là vô cùng đáng buồn, nhưng nó dạy tôi một bài học quan trọng: Bạn gần như không thể có một tuổi thơ hạnh phúc nếu cha mẹ của bạn bất hạnh trong hôn nhân.

Vào một số thời điểm trong cuộc đời, tôi quyết định rằng nếu kết hôn và sinh con, tôi sẽ làm hết khả năng để có một cuộc hôn nhân hạnh phúc lâu bền. Và nếu không thể làm được điều đó, ít nhất tôi sẽ cố hết sức để tạo ra một mối quan hệ tích cực với chồng cũ vì lợi ích của con tôi.

Nhiều năm sau, tôi gặp một người đàn ông tuyệt vời. Tôi kết hôn và chúng tôi vừa tổ chức kỷ niệm ngày cưới lần thứ 10 trong tháng Sáu vừa qua. Tôi yêu chồng và chúng tôi rất hạnh phúc. Vì muốn cho đứa con trai 3 tuổi của mình một gia đình vui vẻ mà tôi hằng ao ước khi còn bé, tôi đã luôn đặt cuộc hôn nhân của mình lên trên hết.

Đúng vậy. Tôi yêu chồng mình và đặt anh ấy lên trên tất cả mọi người khác trong cuộc đời, kể cả đứa con yêu dấu của tôi. Và tôi sẽ cho bạn biết lý do tại sao chồng bạn lại quan trọng hơn con bạn.

Trước khi ai đó phán xét tôi là một người mẹ ích kỷ, tồi tệ, xin hãy để tôi giải thích; rồi bạn sẽ thấy rằng sự việc không tệ hại như bạn nghĩ. Và trên thực tế, các ưu tiên này được đặt trong mối quan hệ lợi ích đối với tất cả những người liên quan.

Đặt mối quan hệ vợ chồng lên hàng đầu có nghĩa là tôi đang bảo vệ một mối quan hệ vốn dĩ là yếu tố cốt lõi đem lại tuổi thơ hạnh phúc cho bé Khôi. Tôi đảm bảo rằng Minh và tôi cùng sống hạnh phúc bất chấp những thay đổi trong mối quan hệ của cả hai sau khi có con, đặc biệt trong vài tháng đầu tiên (từ cách mà chúng tôi cần chuyển hướng sự chú ý và tình yêu thương của mình cho một sinh linh bé nhỏ mới trong gia đình, đến việc thiếu ngủ trong suốt nhiều tháng và khiến chúng tôi cãi nhau về những điều nhỏ bé ngớ ngẩn trong cuộc sống).

Ưu tiên cho cuộc hôn nhân của mình không có nghĩa là bỏ bê con cái, vợ chồng tôi là những bậc phụ huynh vô cùng mẫu mực. Cả hai đều cảm thấy rằng Khôi là tình yêu trong cuộc sống của chúng tôi. Thằng bé là điều tuyệt vời nhất mà chúng tôi từng có với nhau; chúng tôi không thể tưởng tượng ra cuộc sống của cả hai mà thiếu vắng nó. Chúng tôi yêu nó rất nhiều.

Vì vậy, vì lợi ích của Khôi (và của chúng tôi nữa), dưới đây là cách duy trì việc ưu tiên cho cuộc hôn nhân của mình và tại sao chồng của bạn luôn luôn quan trọng hơn con cái.

1. Chúng tôi lên kế hoạch cho vài kỳ nghỉ riêng tư

Chúng tôi không làm điều này hàng năm; mà sự thật là chỉ thực hiện được đúng một lần cho đến nay, nhưng vợ chồng tôi dự định có nhiều chuyến đi riêng tư hơn trong tương lai. Kỳ nghỉ đầu tiên của chúng tôi diễn ra khi Khôi được 6 tháng tuổi.

Bạn cho rằng quá sớm ư? Không hề. Minh và tôi cần phải đi đâu đó và kết nối lại với nhau sau thời kỳ thai nghén cực kỳ khó khăn (bao gồm 30 tuần ốm nghén và lo lắng cực độ), vì vậy mẹ tôi đã tự nguyện đến ở nhà chúng tôi để chăm sóc thằng bé trong 5 ngày. Bà nhấn mạnh rằng chúng tôi cần thời gian đó một mình, mặc dù tôi khá lo lắng khi rời khỏi thằng bé.

Và bạn biết gì không? Bà đã đúng. Chuyến đi đó là điều tốt nhất chúng tôi có thể làm cho cuộc hôn nhân của mình. Chúng tôi đã có những màn ân ái nóng bỏng, khoảng thời gian nghỉ ngơi thư giãn cần thiết và những bữa ăn tối tuyệt vời cùng với nhau. Lúc trở về, chúng tôi là một cặp vợ chồng mạnh mẽ hơn, hạnh phúc hơn – và sẵn sàng đương đầu với bất cứ vấn đề gì liên quan đến Khôi. Những đêm không ngủ giờ chỉ còn là chuyện nhỏ. Chúng tôi có thể xử lý được hết!

2. Chúng tôi thể hiện sự đồng lòng

Điều này có nghĩa là chúng tôi luôn ủng hộ nhau dù điều gì xảy ra. Khi công việc yêu cầu Minh đến một thành phố khác 5 ngày một tuần, tôi ủng hộ. Khi tôi nói với Minh rằng tôi cần phải rời bỏ công việc ác mộng của mình và kiếm việc khác, anh ấy ủng hộ ngay lập tức, tôi không cần phải giải thích gì thêm.

Chúng tôi không bao giờ cố gắng trở thành kiểu cha mẹ được yêu thích bằng cách chiều lòng những gì Khôi muốn so với những gì chúng tôi tin là đúng. Ví dụ, tôi cảm thấy chắc chắn rằng Khôi cần phải đi ngủ lúc 8 giờ tối trừ khi đó là một dịp đặc biệt. Trái lại, Minh vẫn thấy việc để thằng bé ngủ trễ hơn một chút là không thành vấn đề, nhưng anh ấy biết việc này quan trọng đối với tôi nên vẫn tôn trọng ý muốn của tôi.

Chúng tôi thống nhất với thông điệp gửi tới Khôi để thằng bé không bị lẫn lộn và để nó cảm thấy an toàn với một thói quen nhất quán. Nhưng quan trọng hơn, chúng tôi đang cho nó thấy sự thống nhất trong các quyết định của mình, cũng như thể hiện sự ủng hộ và tôn trọng rõ ràng cho nhau.

3. Chúng tôi tách em bé ra ngủ riêng

Ngay từ đầu, Minh và tôi đã quyết định không ngủ chung với con cái (mặc dù nôi của Khôi đặt trong phòng ngủ của chúng tôi trong nhiều tháng) vì vợ chồng tôi muốn có không gian riêng tư để có thể thân mật hoặc âu yếm mà không phải lo lắng. Bây giờ Khôi đã biết bò, nó sẽ bò vào giường bố mẹ lúc sáng sớm, và chúng tôi hạnh phúc hơn (và biết ơn!) vì thời gian ấm áp đó.

Nhưng đến giờ đi ngủ thì không gian chỉ có hai chúng tôi, không có ngoại lệ. Và vì đó luôn là cách chúng tôi thực hiện, Khôi chưa bao giờ khó chịu về việc này. Thằng bé hiểu rằng không gian này là nơi đặc biệt của bố mẹ, giống như phòng của nó là nơi riêng tư của nó vậy.

4. Chúng tôi tôn trọng các nhu cầu của đối phương

Không ai lại yêu thích việc thức dậy sớm vào mỗi buổi sáng, nên chúng tôi thay phiên nhau thức dậy cùng với Khôi vào lúc bình minh hàng ngày. Đôi khi Khôi cũng khăng khăng đòi mẹ (hoặc cha) thức dậy, và chúng tôi ý thức rất rõ ràng rằng thằng bé không phân chia rạch ròi nghĩa vụ của bố mẹ mỗi buổi sáng bởi vì đôi khi một trong hai người mệt mỏi và cần được nghỉ ngơi thêm.

Hoặc đôi khi mẹ cần phải đi đến phòng tập thể dục, hoặc cha cần ra ngoài vui vẻ cùng bạn bè. Chúng tôi tôn trọng nhu cầu của nhau. Những khoảng thời gian đó biến chúng tôi thành những bậc cha mẹ tốt hơn – và cũng là những người vợ, người chồng tốt hơn.

5. Tôi thừa nhận sự vĩ đại của chồng tôi (và anh ấy đáp lại)

Tôi là fan hâm mộ lớn nhất của Minh và ngược lại. Chúng tôi khen ngợi nhau trước mặt người khác, cũng như trước mặt con trai của mình. Mỗi buổi sáng khi tôi bước vào phòng khách, quần áo tươm tất chuẩn bị đi làm, Minh chỉ vào tôi và nói với Khôi: “Mẹ không đẹp sao con?” Khi Minh tự tay chuẩn bị một bữa tối tuyệt vời cho cả nhà, tôi chỉ vào thức ăn và nói với Khôi: “Bố không phải là người nấu ăn ngon nhất sao?”

Chúng tôi khen nhau trước mặt Khôi để xây dựng sự tôn trọng và tình yêu của thằng bé dành cho cha mẹ, cũng như thể hiện tình yêu và sự trân trọng dành cho nhau. Đó là cách mà chúng tôi dùng để đối phương luôn cảm thấy bản thân mình quan trọng và luôn được chú ý.

LILA

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...