ĐÀN ÔNG HẾT THỜI!

ĐÀN ÔNG HẾT THỜI!

 

Đêm về trên con hẻm quen thuộc, người qua kẻ lại chẳng ai thèm để ý đến một người đàn ông gần 50 tuổi đang nằm trước hiên nhà, trên cái ghế đá chỏng chênh với nỗi lòng nặng trĩu. Những giọt mưa tí tách rơi, đài dự báo sẽ có một cơn bão mạnh đang hướng vào biển Đông, Sài Gòn chợt trở lạnh và thưa người qua lại.

Người đàn ông chẳng nói chẳng rằng, mắt lim dim nhìn vô định, chắc là ông đang nghĩ về cái thời còn kiếm được tiền, được vợ con thương yêu và chăm sóc, giờ hết thời rồi thì chỉ biết rơi nước mắt bởi sự vô tâm.

Mẹ tôi bảo, trước đây một tay ông đi làm thuê, ai thuê gì làm đó nuôi 3 đứa con trai ăn học. Nhưng chắc do cái nghèo mà chẳng đứa nào chịu ăn học thành tài nên tiếp tục cuộc đời làm thuê mướn như ông. Chỉ vài năm nay, từ lúc ông mắc bệnh lao nên không còn sức đi làm, phải sống phụ thuộc vào tiền của con, tiền cho vay bạc góp của vợ.

Hai năm trước có lần ông say xỉn về nhà lớn tiếng nên vợ con quyết định đuổi ông ra khỏi nhà, giờ ông phải sống trước mái hiên của gia đình mình mà cắn đắng. Con nó thương thì cho ít tiền để mua thuốc lá, còn khi nó giận thì tới bữa cơm ăn còn không có mà ăn, ông nói trong nước mắt.

Rồi có lần vợ ông lớn tiếng “Đàn ông mà không làm ra tiền mang về thì đừng đòi hỏi cơm ngon hay dở”. Ai đi ngang nghe thấy cũng chua xót.

Biết rằng trước đây ông ăn nhậu nên sai quấy với vợ con, biết rằng trước đây ông đã từng một thời sáng đi làm, chiều về thảnh thơi xem tivi, có khi chén tạc chén thù với bạn bè mà quên đi lời vợ con khuyên nhủ. Biết rằng giờ đây ông đã “hết thời” kiếm tiền vì không còn sức khỏe, biết rằng hết tình còn nghĩa nhưng hắt hủi nhau trong một mối quan hệ đầu ấp tay gối thì ai cũng thấy xót xa đến tận cùng.

Những câu chuyện về người chồng “sa cơ thất thế” bị đẩy ra bên lề xã hội ngày nay không phải là hiếm. Tuy nhiên, có không ít người phụ nữ vẫn sẵn sàng chấp nhận thay chồng gánh vác gia đình để anh an tâm vượt qua giai đoạn khó khăn và vươn lên gây dựng lại sự nghiệp. Nhưng cũng không ít gia đình tan nát cũng vì điều kiện vật chất của chồng không còn được giống như trước đây.

Là phụ nữ ai lại chẳng muốn vô lo, an nhàn và sống sung túc bên người mình yêu thương nhưng cuộc đời nhiều khi không giống như ta mơ ước.

Đàn ông với áp lực làm trụ cột gia đình, họ chỉ biết chăm chăm kiếm tiền về, đôi khi nghĩ rằng tiền sẽ mang lại hạnh phúc và sự tôn trọng nên họ cũng chẳng còn sức quan tâm đến những nhu cầu tình cảm giữa hai vợ chồng. Tình và nghĩa giờ thành ra có điều kiện kèm theo.  Ta trở nên rạch ròi đến nỗi chẳng thể nào ôm lấy chút yêu thương và san sẻ cho người bên cạnh để thấy đời này còn chút tin yêu.

Có nhiều đàn ông hết thời không kiếm ra tiền, vì sĩ diện và sợ bị coi thường nên ra sức ức hiếp, đánh đập vợ con để thấy mình còn chút chỗ đứng trong mảnh ghép mang tên gia đình. Đàn ông có khi tới thời thì sinh tật mà hết thời thì sinh bệnh, mất lòng, mất hết sự tôn kính vốn dĩ là đặc quyền của phái mạnh.

Xung quanh tôi, những người đàn ông có trách nhiệm và yêu thương vợ con hết lòng không thiếu nhưng rồi lại có những người đàn ông lười biếng, cậy sức mạnh và tệ bạc với đàn bà cũng rất nhiều.

Bởi vậy, theo tôi chồng và vợ ai làm trụ cột không quan trọng, mà quan trọng là ta phải biết yêu thương, cảm thông và chia ngọt sẻ ngọt bùi cho nhau khi một trong hai gặp khó khăn cần sự giúp đỡ.

Là đàn ông, ta cũng đừng quá ỷ mình còn tiền, còn sức khỏe mà vô tâm với vợ con. Là đàn bà cũng đừng quá thờ ơ trước những nỗi đau của chồng mình. Đàn ông rồi sẽ hết thời, đàn bà cũng vậy! Chẳng ai khỏe mạnh, đủ đầy suốt cả đời, sẽ có lúc ta thèm một cái ôm, một câu nói yêu thương của người bạn đời bên cạnh để ta không thấy lạc lõng giữa cơn mê đời thế tục.

Thế nên hãy đối xử tốt với nhau ngay từ bây giờ, đừng lạc lòng cũng đừng so đo anh được em mất vì chắc gì cái ta được lại mang cho ta hạnh phúc.

Đâu đó trong máy cassette cũ kỹ của người đàn ông cô đơn đang nằm đợi bão vang lên bài hát mà có lẽ ông đã từng rất thích vào những năm tuổi trẻ. “Đời là vạn ngày sầu, biết tìm vui chốn nào. Ta quen nhau bao lâu, nhưng tình đã có gì đâu.” Nước mắt ông lăn dài, những cơn ho dằn vặt người đàn ông “hết thời” còn sót lại.

Tôi chợt nghĩ đến ba người con trai còn thời của ông ở tuổi đôi mươi quá ưu ái với cái sức khỏe tưởng chừng như vô tận đang nghĩ gì về người cha đang nằm vất vưởng bên khung cửa sổ trước hiên nhà. Phải chăng đàn ông mà hết thời thì dù là con trai mình nhưng bởi cũng là đàn ông với nhau nên không ai đủ “liêm sỉ” để nhìn mặt nhau?

Sài Gòn trong mắt bão ai cũng chẳng mong bước ra ngoài, người đàn ông hết thời vẫn một mình nằm đội mưa trước mái ấm gia đình mình. Ánh mắt đau đáu nhìn quanh như ước gì có ai đó biết mình còn sống, còn cần chút hơi ấm yêu thương. Tôi lặng nhìn ông, ông mỉm cười tả tơi, rồi gục đầu quay đi như không muốn ai thương hại.  

Tôi đã cầu mong ông đủ sức khỏe để qua cơn bão, nhưng không may, một ngày cuối năm ông lại ra đi bởi những cơn bão lòng còn ngổn ngang, vương vãi đến cuối đời…

MIA

Đêm về trên con hẻm quen thuộc, người qua kẻ lại chẳng ai thèm để ý đến một người đàn ông gần 50 tuổi đang nằm trước hiên nhà, trên cái ghế đá chỏng chênh với nỗi lòng nặng trĩu. Những giọt mưa tí tách rơi, đài dự báo sẽ có một cơn bão mạnh đang hướng vào biển Đông, Sài Gòn chợt trở lạnh và thưa người qua lại.

Người đàn ông chẳng nói chẳng rằng, mắt lim dim nhìn vô định, chắc là ông đang nghĩ về cái thời còn kiếm được tiền, được vợ con thương yêu và chăm sóc, giờ hết thời rồi thì chỉ biết rơi nước mắt bởi sự vô tâm.

Mẹ tôi bảo, trước đây một tay ông đi làm thuê, ai thuê gì làm đó nuôi 3 đứa con trai ăn học. Nhưng chắc do cái nghèo mà chẳng đứa nào chịu ăn học thành tài nên tiếp tục cuộc đời làm thuê mướn như ông. Chỉ vài năm nay, từ lúc ông mắc bệnh lao nên không còn sức đi làm, phải sống phụ thuộc vào tiền của con, tiền cho vay bạc góp của vợ.

Hai năm trước có lần ông say xỉn về nhà lớn tiếng nên vợ con quyết định đuổi ông ra khỏi nhà, giờ ông phải sống trước mái hiên của gia đình mình mà cắn đắng. Con nó thương thì cho ít tiền để mua thuốc lá, còn khi nó giận thì tới bữa cơm ăn còn không có mà ăn, ông nói trong nước mắt.

Rồi có lần vợ ông lớn tiếng “Đàn ông mà không làm ra tiền mang về thì đừng đòi hỏi cơm ngon hay dở”. Ai đi ngang nghe thấy cũng chua xót.

Biết rằng trước đây ông ăn nhậu nên sai quấy với vợ con, biết rằng trước đây ông đã từng một thời sáng đi làm, chiều về thảnh thơi xem tivi, có khi chén tạc chén thù với bạn bè mà quên đi lời vợ con khuyên nhủ. Biết rằng giờ đây ông đã “hết thời” kiếm tiền vì không còn sức khỏe, biết rằng hết tình còn nghĩa nhưng hắt hủi nhau trong một mối quan hệ đầu ấp tay gối thì ai cũng thấy xót xa đến tận cùng.

Những câu chuyện về người chồng “sa cơ thất thế” bị đẩy ra bên lề xã hội ngày nay không phải là hiếm. Tuy nhiên, có không ít người phụ nữ vẫn sẵn sàng chấp nhận thay chồng gánh vác gia đình để anh an tâm vượt qua giai đoạn khó khăn và vươn lên gây dựng lại sự nghiệp. Nhưng cũng không ít gia đình tan nát cũng vì điều kiện vật chất của chồng không còn được giống như trước đây.

Là phụ nữ ai lại chẳng muốn vô lo, an nhàn và sống sung túc bên người mình yêu thương nhưng cuộc đời nhiều khi không giống như ta mơ ước.

Đàn ông với áp lực làm trụ cột gia đình, họ chỉ biết chăm chăm kiếm tiền về, đôi khi nghĩ rằng tiền sẽ mang lại hạnh phúc và sự tôn trọng nên họ cũng chẳng còn sức quan tâm đến những nhu cầu tình cảm giữa hai vợ chồng. Tình và nghĩa giờ thành ra có điều kiện kèm theo.  Ta trở nên rạch ròi đến nỗi chẳng thể nào ôm lấy chút yêu thương và san sẻ cho người bên cạnh để thấy đời này còn chút tin yêu.

Có nhiều đàn ông hết thời không kiếm ra tiền, vì sĩ diện và sợ bị coi thường nên ra sức ức hiếp, đánh đập vợ con để thấy mình còn chút chỗ đứng trong mảnh ghép mang tên gia đình. Đàn ông có khi tới thời thì sinh tật mà hết thời thì sinh bệnh, mất lòng, mất hết sự tôn kính vốn dĩ là đặc quyền của phái mạnh.

Xung quanh tôi, những người đàn ông có trách nhiệm và yêu thương vợ con hết lòng không thiếu nhưng rồi lại có những người đàn ông lười biếng, cậy sức mạnh và tệ bạc với đàn bà cũng rất nhiều.

Bởi vậy, theo tôi chồng và vợ ai làm trụ cột không quan trọng, mà quan trọng là ta phải biết yêu thương, cảm thông và chia ngọt sẻ ngọt bùi cho nhau khi một trong hai gặp khó khăn cần sự giúp đỡ.

Là đàn ông, ta cũng đừng quá ỷ mình còn tiền, còn sức khỏe mà vô tâm với vợ con. Là đàn bà cũng đừng quá thờ ơ trước những nỗi đau của chồng mình. Đàn ông rồi sẽ hết thời, đàn bà cũng vậy! Chẳng ai khỏe mạnh, đủ đầy suốt cả đời, sẽ có lúc ta thèm một cái ôm, một câu nói yêu thương của người bạn đời bên cạnh để ta không thấy lạc lõng giữa cơn mê đời thế tục.

Thế nên hãy đối xử tốt với nhau ngay từ bây giờ, đừng lạc lòng cũng đừng so đo anh được em mất vì chắc gì cái ta được lại mang cho ta hạnh phúc.

Đâu đó trong máy cassette cũ kỹ của người đàn ông cô đơn đang nằm đợi bão vang lên bài hát mà có lẽ ông đã từng rất thích vào những năm tuổi trẻ. “Đời là vạn ngày sầu, biết tìm vui chốn nào. Ta quen nhau bao lâu, nhưng tình đã có gì đâu.” Nước mắt ông lăn dài, những cơn ho dằn vặt người đàn ông “hết thời” còn sót lại.

Tôi chợt nghĩ đến ba người con trai còn thời của ông ở tuổi đôi mươi quá ưu ái với cái sức khỏe tưởng chừng như vô tận đang nghĩ gì về người cha đang nằm vất vưởng bên khung cửa sổ trước hiên nhà. Phải chăng đàn ông mà hết thời thì dù là con trai mình nhưng bởi cũng là đàn ông với nhau nên không ai đủ “liêm sỉ” để nhìn mặt nhau?

Sài Gòn trong mắt bão ai cũng chẳng mong bước ra ngoài, người đàn ông hết thời vẫn một mình nằm đội mưa trước mái ấm gia đình mình. Ánh mắt đau đáu nhìn quanh như ước gì có ai đó biết mình còn sống, còn cần chút hơi ấm yêu thương. Tôi lặng nhìn ông, ông mỉm cười tả tơi, rồi gục đầu quay đi như không muốn ai thương hại.  

Tôi đã cầu mong ông đủ sức khỏe để qua cơn bão, nhưng không may, một ngày cuối năm ông lại ra đi bởi những cơn bão lòng còn ngổn ngang, vương vãi đến cuối đời…

MIA

TROUBLEMAKER – NHỮNG KẺ MANG NĂNG LƯỢNG “PHÁ HOẠI”

Không phải mọi “troublemaker” đều sinh ra trong một nhóm. Có những người, dù ở một mình, vẫn mang theo một kiểu năng lượng phá hoại – trong công việc, trong các mối quan hệ, và sâu nhất là trong chính cuộc đời của họ. Họ có thể làm hỏng những điều đang tốt đẹp, gây...

BÀ, MẸ VÀ CON GÁI

Tổn thương liên thế hệ Tổn thương không bắt đầu từ một người, và cũng hiếm khi dừng lại ở một người. Trong nhiều gia đình, đặc biệt là giữa bà – mẹ – con gái, những trải nghiệm sang chấn được truyền đi một cách âm thầm qua cách yêu, cách sợ, và cách tồn tại trong thế...

KHI CON GÁI “KHÔNG CẦN MẸ”: SỰ THIẾU THỐN ĐẾN TÊ LIỆT

Có những người phụ nữ lớn lên với một niềm tin rất mạnh: “Mình không cần mẹ.” Họ độc lập, tự lo, ít đòi hỏi, và dường như không bị ảnh hưởng bởi sự thiếu vắng tình mẹ. Nhưng ở tầng sâu hơn, đây không phải là “không cần”, mà thường là đã từng cần rất nhiều — nhưng...

KHI CHA THẤT VỌNG VỚI CON TRAI

Sự thất vọng của người cha không chỉ là một cảm xúc thoáng qua, mà với một đứa trẻ trai, đó có thể trở thành một trải nghiệm mang tính định hình. Trong hệ thống gắn bó, người cha thường đại diện cho sự công nhận, định hướng và phản chiếu giá trị. Khi đứa trẻ cảm nhận...

KHI CON TRAI VẮNG CHA

  Sự hiện diện của người cha không chỉ mang ý nghĩa vai trò trong gia đình, mà còn là một yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển tâm lý và hệ thần kinh của trẻ. Khi một đứa trẻ trai lớn lên trong sự vắng mặt của cha — dù là do ly hôn, mất mát, bận rộn, hay...

EMDR VÀ TRỊ LIỆU TÂM LÝ TÍCH HỢP

  Sang chấn phát triển (developmental trauma) không chỉ đến từ một sự kiện đơn lẻ, mà thường hình thành qua những trải nghiệm lặp đi lặp lại trong môi trường gắn bó sớm như thiếu an toàn, thiếu sự đồng điều hòa, bị bỏ mặc về cảm xúc hoặc các hình thức tổn thương...

TRỊ LIỆU TÂM LÝ TÍCH HỢP

  Trị liệu tâm lý tích hợp (Integrative Psychotherapy) là một hướng tiếp cận linh hoạt, kết hợp nhiều phương pháp trị liệu khác nhau nhằm phù hợp với nhu cầu riêng biệt của từng cá nhân. Thay vì áp dụng một mô hình cố định, trị liệu tích hợp nhìn con người như...

NGƯỜI HYPER-INDEPENDENT KHI YÊU

Có những người bước vào tình yêu với một tuyên bố ngầm: “Tôi ổn một mình.” Họ có công việc ổn định, cuộc sống gọn gàng, tự xoay xở mọi việc. Họ không bám dính, không đòi hỏi, không làm phiền. Ở bề mặt, họ là mẫu người trưởng thành và độc lập. Nhưng khi mối quan hệ bắt...

KHÔNG BAO GIỜ MUỐN MẮC KẸT NHƯ CHA MẸ

Có một kiểu người lớn lên với một lời thề thầm lặng: “Tôi sẽ không bao giờ sống như cha mẹ mình.” Họ chứng kiến những cuộc hôn nhân đầy kiểm soát, lạnh nhạt hoặc bạo lực. Họ thấy mẹ mình cam chịu, hoặc thấy cha mình bị trói buộc trong trách nhiệm nặng nề không lối...

KHI YÊU NGƯỜI CÓ SANG CHẤN GẮN BÓ

Yêu một người có sang chấn gắn bó không giống như yêu một người chỉ đơn giản “khó tính” hay “nhạy cảm”. Bạn có thể cảm thấy mình đang bước vào một thế giới nơi sự gần gũi vừa là điều họ khao khát nhất, vừa là điều khiến họ sợ hãi nhất. Họ có thể nói yêu bạn rất nhiều,...

KHI BẠN KHÔNG NHẬN RA SANG CHẤN GẮN BÓ GIA ĐÌNH!

Không phải ai trải qua tổn thương trong gia đình cũng gọi đó là “sang chấn”. Nhiều người lớn lên trong những môi trường thiếu an toàn cảm xúc, bị phê bình thường xuyên, thiếu sự nâng đỡ, hoặc phải trưởng thành quá sớm — nhưng vẫn tin rằng “mọi chuyện đã qua rồi”. Tuy...

SANG CHẤN GẮN BÓ

  Sang chấn gắn bó (attachment trauma) là dạng tổn thương tâm lý phát sinh trong bối cảnh mối quan hệ gắn bó quan trọng – thường là giữa trẻ và người chăm sóc chính – khi nguồn an toàn đồng thời cũng là nguồn gây sợ hãi, bỏ rơi hoặc không ổn định. Khác với sang...

MẤT MÁT MƠ HỒ

Ambiguous loss (mất mát mơ hồ) là một dạng mất mát đặc biệt khi sự mất đi không rõ ràng, không trọn vẹn và không có điểm kết thúc cụ thể. Khái niệm này thường được dùng để mô tả những tình huống mà người thân vẫn còn sống nhưng không còn hiện diện về mặt tâm lý, cảm...

MÌNH XẤU – KHI BẠN GHÉT CƠ THỂ CHÍNH MÌNH

“Mình xấu.” Câu nói ấy thường không chỉ là một nhận xét về ngoại hình. Nó là một cảm giác, một trạng thái co rút bên trong cơ thể. Khi bạn đứng trước gương và thấy khó chịu, khi bạn né ánh mắt người khác, khi bạn chỉnh lại quần áo liên tục vì sợ bị đánh giá – đó không...

BUỔI THAM VẤN – TRỊ LIỆU ĐẦU TIÊN

Bước vào buổi tham vấn – trị liệu đầu tiên thường đi kèm với nhiều cảm xúc: hồi hộp, lo lắng, hoài nghi, thậm chí có chút sợ hãi. Nhiều người tự hỏi: mình cần chuẩn bị gì? Nhà trị liệu sẽ hỏi gì? Và sau buổi đó, điều gì sẽ thay đổi? Trước buổi đầu tiên, điều quan...

VÌ SAO MỘT BUỔI TÂM LÝ TRỊ LIỆU LẠI “ĐẮT”

“Chỉ ngồi nói chuyện một tiếng mà giá như vậy thì đắt quá.” Đây là suy nghĩ khá phổ biến khi ai đó cân nhắc trị liệu tâm lý. So với một buổi cà phê, một buổi tư vấn nhanh hay một khóa học ngắn hạn, chi phí cho mỗi phiên trị liệu có thể khiến nhiều người do dự. Tuy...

BỊ ĐAU TRONG TIẾN TRÌNH TRỊ LIỆU TÂM LÝ

Một trong những nỗi sợ lớn nhất khi bước vào trị liệu là: “Nếu nói về quá khứ, mình sẽ đau lại.” Và câu hỏi tiếp theo thường là: “Nếu đã đau như vậy, có cần phải xử lý những ký ức đó không?”Không phải mọi ký ức đều cần đào sâu. Có những điều đã thực sự nằm lại phía...

KHI BẠN YÊU NGƯỜI CÓ SANG CHẤN THỜI THƠ ẤU

Yêu một người có tổn thương thời thơ ấu (childhood trauma) không giống với yêu một người chỉ đơn thuần “khó tính” hay “nhạy cảm”. Bạn không chỉ đang yêu con người hiện tại của họ. Bạn cũng đang yêu những phần đã từng bị bỏ rơi, bị làm tổn thương, hoặc chưa từng được...

KHI BẠN KẾT ĐÔI VỚI NGƯỜ HYPER – INDEPENDENT

Có những người bước vào mối quan hệ với một thông điệp ngầm: “Tôi không cần ai cả.” Họ tự chủ, mạnh mẽ, giải quyết mọi việc một mình và hiếm khi bộc lộ nhu cầu cảm xúc. Ở bên họ, bạn có thể cảm thấy ngưỡng mộ sự vững vàng ấy. Nhưng khi bạn kết đôi với một người...

KHI BẠN KẾT ĐÔI VỚI NGƯỜI HYPER-DEPENDENT

Có những mối quan hệ bắt đầu bằng cảm giác được cần đến. Người kia nhắn tin liên tục, muốn ở bên bạn mọi lúc, hỏi ý kiến bạn cho hầu hết quyết định và dường như xem bạn là trung tâm thế giới. Ban đầu, điều đó có thể tạo cảm giác đặc biệt và quan trọng. Nhưng khi bạn...

TROUBLEMAKER – NHỮNG KẺ MANG NĂNG LƯỢNG “PHÁ HOẠI”

Không phải mọi “troublemaker” đều sinh ra trong một nhóm. Có những người, dù ở một mình, vẫn mang theo một kiểu năng lượng phá hoại – trong công việc, trong các mối quan hệ, và sâu nhất là trong chính cuộc đời của họ. Họ có thể làm hỏng những điều đang tốt đẹp, gây...

BÀ, MẸ VÀ CON GÁI

Tổn thương liên thế hệ Tổn thương không bắt đầu từ một người, và cũng hiếm khi dừng lại ở một người. Trong nhiều gia đình, đặc biệt là giữa bà – mẹ – con gái, những trải nghiệm sang chấn được truyền đi một cách âm thầm qua cách yêu, cách sợ, và cách tồn tại trong thế...

KHI CON GÁI “KHÔNG CẦN MẸ”: SỰ THIẾU THỐN ĐẾN TÊ LIỆT

Có những người phụ nữ lớn lên với một niềm tin rất mạnh: “Mình không cần mẹ.” Họ độc lập, tự lo, ít đòi hỏi, và dường như không bị ảnh hưởng bởi sự thiếu vắng tình mẹ. Nhưng ở tầng sâu hơn, đây không phải là “không cần”, mà thường là đã từng cần rất nhiều — nhưng...

KHI CHA THẤT VỌNG VỚI CON TRAI

Sự thất vọng của người cha không chỉ là một cảm xúc thoáng qua, mà với một đứa trẻ trai, đó có thể trở thành một trải nghiệm mang tính định hình. Trong hệ thống gắn bó, người cha thường đại diện cho sự công nhận, định hướng và phản chiếu giá trị. Khi đứa trẻ cảm nhận...

KHI CON TRAI VẮNG CHA

  Sự hiện diện của người cha không chỉ mang ý nghĩa vai trò trong gia đình, mà còn là một yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển tâm lý và hệ thần kinh của trẻ. Khi một đứa trẻ trai lớn lên trong sự vắng mặt của cha — dù là do ly hôn, mất mát, bận rộn, hay...

EMDR VÀ TRỊ LIỆU TÂM LÝ TÍCH HỢP

  Sang chấn phát triển (developmental trauma) không chỉ đến từ một sự kiện đơn lẻ, mà thường hình thành qua những trải nghiệm lặp đi lặp lại trong môi trường gắn bó sớm như thiếu an toàn, thiếu sự đồng điều hòa, bị bỏ mặc về cảm xúc hoặc các hình thức tổn thương...

TRỊ LIỆU TÂM LÝ TÍCH HỢP

  Trị liệu tâm lý tích hợp (Integrative Psychotherapy) là một hướng tiếp cận linh hoạt, kết hợp nhiều phương pháp trị liệu khác nhau nhằm phù hợp với nhu cầu riêng biệt của từng cá nhân. Thay vì áp dụng một mô hình cố định, trị liệu tích hợp nhìn con người như...

NGƯỜI HYPER-INDEPENDENT KHI YÊU

Có những người bước vào tình yêu với một tuyên bố ngầm: “Tôi ổn một mình.” Họ có công việc ổn định, cuộc sống gọn gàng, tự xoay xở mọi việc. Họ không bám dính, không đòi hỏi, không làm phiền. Ở bề mặt, họ là mẫu người trưởng thành và độc lập. Nhưng khi mối quan hệ bắt...

KHÔNG BAO GIỜ MUỐN MẮC KẸT NHƯ CHA MẸ

Có một kiểu người lớn lên với một lời thề thầm lặng: “Tôi sẽ không bao giờ sống như cha mẹ mình.” Họ chứng kiến những cuộc hôn nhân đầy kiểm soát, lạnh nhạt hoặc bạo lực. Họ thấy mẹ mình cam chịu, hoặc thấy cha mình bị trói buộc trong trách nhiệm nặng nề không lối...

KHI YÊU NGƯỜI CÓ SANG CHẤN GẮN BÓ

Yêu một người có sang chấn gắn bó không giống như yêu một người chỉ đơn giản “khó tính” hay “nhạy cảm”. Bạn có thể cảm thấy mình đang bước vào một thế giới nơi sự gần gũi vừa là điều họ khao khát nhất, vừa là điều khiến họ sợ hãi nhất. Họ có thể nói yêu bạn rất nhiều,...

KHI BẠN KHÔNG NHẬN RA SANG CHẤN GẮN BÓ GIA ĐÌNH!

Không phải ai trải qua tổn thương trong gia đình cũng gọi đó là “sang chấn”. Nhiều người lớn lên trong những môi trường thiếu an toàn cảm xúc, bị phê bình thường xuyên, thiếu sự nâng đỡ, hoặc phải trưởng thành quá sớm — nhưng vẫn tin rằng “mọi chuyện đã qua rồi”. Tuy...

SANG CHẤN GẮN BÓ

  Sang chấn gắn bó (attachment trauma) là dạng tổn thương tâm lý phát sinh trong bối cảnh mối quan hệ gắn bó quan trọng – thường là giữa trẻ và người chăm sóc chính – khi nguồn an toàn đồng thời cũng là nguồn gây sợ hãi, bỏ rơi hoặc không ổn định. Khác với sang...

MẤT MÁT MƠ HỒ

Ambiguous loss (mất mát mơ hồ) là một dạng mất mát đặc biệt khi sự mất đi không rõ ràng, không trọn vẹn và không có điểm kết thúc cụ thể. Khái niệm này thường được dùng để mô tả những tình huống mà người thân vẫn còn sống nhưng không còn hiện diện về mặt tâm lý, cảm...

BẠN THEO TRƯỜNG PHÁI TRỊ LIỆU NÀO? KHI TƯ DUY “CHỌN PHE” LÊN NGÔI

Một trong những câu hỏi phổ biến nhất của sinh viên tâm lý là: “Em nên theo trường phái nào?” CBT, phân tâm, nhân văn, hiện sinh, tích cực...? Câu hỏi này phản ánh một nhu cầu rất tự nhiên: muốn có một nền tảng rõ ràng để bám vào khi bước vào nghề. Tuy nhiên, chính...

MÌNH XẤU – KHI BẠN GHÉT CƠ THỂ CHÍNH MÌNH

“Mình xấu.” Câu nói ấy thường không chỉ là một nhận xét về ngoại hình. Nó là một cảm giác, một trạng thái co rút bên trong cơ thể. Khi bạn đứng trước gương và thấy khó chịu, khi bạn né ánh mắt người khác, khi bạn chỉnh lại quần áo liên tục vì sợ bị đánh giá – đó không...

BUỔI THAM VẤN – TRỊ LIỆU ĐẦU TIÊN

Bước vào buổi tham vấn – trị liệu đầu tiên thường đi kèm với nhiều cảm xúc: hồi hộp, lo lắng, hoài nghi, thậm chí có chút sợ hãi. Nhiều người tự hỏi: mình cần chuẩn bị gì? Nhà trị liệu sẽ hỏi gì? Và sau buổi đó, điều gì sẽ thay đổi? Trước buổi đầu tiên, điều quan...

VÌ SAO MỘT BUỔI TÂM LÝ TRỊ LIỆU LẠI “ĐẮT”

“Chỉ ngồi nói chuyện một tiếng mà giá như vậy thì đắt quá.” Đây là suy nghĩ khá phổ biến khi ai đó cân nhắc trị liệu tâm lý. So với một buổi cà phê, một buổi tư vấn nhanh hay một khóa học ngắn hạn, chi phí cho mỗi phiên trị liệu có thể khiến nhiều người do dự. Tuy...

BỊ ĐAU TRONG TIẾN TRÌNH TRỊ LIỆU TÂM LÝ

Một trong những nỗi sợ lớn nhất khi bước vào trị liệu là: “Nếu nói về quá khứ, mình sẽ đau lại.” Và câu hỏi tiếp theo thường là: “Nếu đã đau như vậy, có cần phải xử lý những ký ức đó không?”Không phải mọi ký ức đều cần đào sâu. Có những điều đã thực sự nằm lại phía...

KHI BẠN YÊU NGƯỜI CÓ SANG CHẤN THỜI THƠ ẤU

Yêu một người có tổn thương thời thơ ấu (childhood trauma) không giống với yêu một người chỉ đơn thuần “khó tính” hay “nhạy cảm”. Bạn không chỉ đang yêu con người hiện tại của họ. Bạn cũng đang yêu những phần đã từng bị bỏ rơi, bị làm tổn thương, hoặc chưa từng được...

KHI BẠN KẾT ĐÔI VỚI NGƯỜ HYPER – INDEPENDENT

Có những người bước vào mối quan hệ với một thông điệp ngầm: “Tôi không cần ai cả.” Họ tự chủ, mạnh mẽ, giải quyết mọi việc một mình và hiếm khi bộc lộ nhu cầu cảm xúc. Ở bên họ, bạn có thể cảm thấy ngưỡng mộ sự vững vàng ấy. Nhưng khi bạn kết đôi với một người...