ĐÀN ÔNG HẾT THỜI!

ĐÀN ÔNG HẾT THỜI!

 

Đêm về trên con hẻm quen thuộc, người qua kẻ lại chẳng ai thèm để ý đến một người đàn ông gần 50 tuổi đang nằm trước hiên nhà, trên cái ghế đá chỏng chênh với nỗi lòng nặng trĩu. Những giọt mưa tí tách rơi, đài dự báo sẽ có một cơn bão mạnh đang hướng vào biển Đông, Sài Gòn chợt trở lạnh và thưa người qua lại.

Người đàn ông chẳng nói chẳng rằng, mắt lim dim nhìn vô định, chắc là ông đang nghĩ về cái thời còn kiếm được tiền, được vợ con thương yêu và chăm sóc, giờ hết thời rồi thì chỉ biết rơi nước mắt bởi sự vô tâm.

Mẹ tôi bảo, trước đây một tay ông đi làm thuê, ai thuê gì làm đó nuôi 3 đứa con trai ăn học. Nhưng chắc do cái nghèo mà chẳng đứa nào chịu ăn học thành tài nên tiếp tục cuộc đời làm thuê mướn như ông. Chỉ vài năm nay, từ lúc ông mắc bệnh lao nên không còn sức đi làm, phải sống phụ thuộc vào tiền của con, tiền cho vay bạc góp của vợ.

Hai năm trước có lần ông say xỉn về nhà lớn tiếng nên vợ con quyết định đuổi ông ra khỏi nhà, giờ ông phải sống trước mái hiên của gia đình mình mà cắn đắng. Con nó thương thì cho ít tiền để mua thuốc lá, còn khi nó giận thì tới bữa cơm ăn còn không có mà ăn, ông nói trong nước mắt.

Rồi có lần vợ ông lớn tiếng “Đàn ông mà không làm ra tiền mang về thì đừng đòi hỏi cơm ngon hay dở”. Ai đi ngang nghe thấy cũng chua xót.

Biết rằng trước đây ông ăn nhậu nên sai quấy với vợ con, biết rằng trước đây ông đã từng một thời sáng đi làm, chiều về thảnh thơi xem tivi, có khi chén tạc chén thù với bạn bè mà quên đi lời vợ con khuyên nhủ. Biết rằng giờ đây ông đã “hết thời” kiếm tiền vì không còn sức khỏe, biết rằng hết tình còn nghĩa nhưng hắt hủi nhau trong một mối quan hệ đầu ấp tay gối thì ai cũng thấy xót xa đến tận cùng.

Những câu chuyện về người chồng “sa cơ thất thế” bị đẩy ra bên lề xã hội ngày nay không phải là hiếm. Tuy nhiên, có không ít người phụ nữ vẫn sẵn sàng chấp nhận thay chồng gánh vác gia đình để anh an tâm vượt qua giai đoạn khó khăn và vươn lên gây dựng lại sự nghiệp. Nhưng cũng không ít gia đình tan nát cũng vì điều kiện vật chất của chồng không còn được giống như trước đây.

Là phụ nữ ai lại chẳng muốn vô lo, an nhàn và sống sung túc bên người mình yêu thương nhưng cuộc đời nhiều khi không giống như ta mơ ước.

Đàn ông với áp lực làm trụ cột gia đình, họ chỉ biết chăm chăm kiếm tiền về, đôi khi nghĩ rằng tiền sẽ mang lại hạnh phúc và sự tôn trọng nên họ cũng chẳng còn sức quan tâm đến những nhu cầu tình cảm giữa hai vợ chồng. Tình và nghĩa giờ thành ra có điều kiện kèm theo.  Ta trở nên rạch ròi đến nỗi chẳng thể nào ôm lấy chút yêu thương và san sẻ cho người bên cạnh để thấy đời này còn chút tin yêu.

Có nhiều đàn ông hết thời không kiếm ra tiền, vì sĩ diện và sợ bị coi thường nên ra sức ức hiếp, đánh đập vợ con để thấy mình còn chút chỗ đứng trong mảnh ghép mang tên gia đình. Đàn ông có khi tới thời thì sinh tật mà hết thời thì sinh bệnh, mất lòng, mất hết sự tôn kính vốn dĩ là đặc quyền của phái mạnh.

Xung quanh tôi, những người đàn ông có trách nhiệm và yêu thương vợ con hết lòng không thiếu nhưng rồi lại có những người đàn ông lười biếng, cậy sức mạnh và tệ bạc với đàn bà cũng rất nhiều.

Bởi vậy, theo tôi chồng và vợ ai làm trụ cột không quan trọng, mà quan trọng là ta phải biết yêu thương, cảm thông và chia ngọt sẻ ngọt bùi cho nhau khi một trong hai gặp khó khăn cần sự giúp đỡ.

Là đàn ông, ta cũng đừng quá ỷ mình còn tiền, còn sức khỏe mà vô tâm với vợ con. Là đàn bà cũng đừng quá thờ ơ trước những nỗi đau của chồng mình. Đàn ông rồi sẽ hết thời, đàn bà cũng vậy! Chẳng ai khỏe mạnh, đủ đầy suốt cả đời, sẽ có lúc ta thèm một cái ôm, một câu nói yêu thương của người bạn đời bên cạnh để ta không thấy lạc lõng giữa cơn mê đời thế tục.

Thế nên hãy đối xử tốt với nhau ngay từ bây giờ, đừng lạc lòng cũng đừng so đo anh được em mất vì chắc gì cái ta được lại mang cho ta hạnh phúc.

Đâu đó trong máy cassette cũ kỹ của người đàn ông cô đơn đang nằm đợi bão vang lên bài hát mà có lẽ ông đã từng rất thích vào những năm tuổi trẻ. “Đời là vạn ngày sầu, biết tìm vui chốn nào. Ta quen nhau bao lâu, nhưng tình đã có gì đâu.” Nước mắt ông lăn dài, những cơn ho dằn vặt người đàn ông “hết thời” còn sót lại.

Tôi chợt nghĩ đến ba người con trai còn thời của ông ở tuổi đôi mươi quá ưu ái với cái sức khỏe tưởng chừng như vô tận đang nghĩ gì về người cha đang nằm vất vưởng bên khung cửa sổ trước hiên nhà. Phải chăng đàn ông mà hết thời thì dù là con trai mình nhưng bởi cũng là đàn ông với nhau nên không ai đủ “liêm sỉ” để nhìn mặt nhau?

Sài Gòn trong mắt bão ai cũng chẳng mong bước ra ngoài, người đàn ông hết thời vẫn một mình nằm đội mưa trước mái ấm gia đình mình. Ánh mắt đau đáu nhìn quanh như ước gì có ai đó biết mình còn sống, còn cần chút hơi ấm yêu thương. Tôi lặng nhìn ông, ông mỉm cười tả tơi, rồi gục đầu quay đi như không muốn ai thương hại.  

Tôi đã cầu mong ông đủ sức khỏe để qua cơn bão, nhưng không may, một ngày cuối năm ông lại ra đi bởi những cơn bão lòng còn ngổn ngang, vương vãi đến cuối đời…

MIA

Đêm về trên con hẻm quen thuộc, người qua kẻ lại chẳng ai thèm để ý đến một người đàn ông gần 50 tuổi đang nằm trước hiên nhà, trên cái ghế đá chỏng chênh với nỗi lòng nặng trĩu. Những giọt mưa tí tách rơi, đài dự báo sẽ có một cơn bão mạnh đang hướng vào biển Đông, Sài Gòn chợt trở lạnh và thưa người qua lại.

Người đàn ông chẳng nói chẳng rằng, mắt lim dim nhìn vô định, chắc là ông đang nghĩ về cái thời còn kiếm được tiền, được vợ con thương yêu và chăm sóc, giờ hết thời rồi thì chỉ biết rơi nước mắt bởi sự vô tâm.

Mẹ tôi bảo, trước đây một tay ông đi làm thuê, ai thuê gì làm đó nuôi 3 đứa con trai ăn học. Nhưng chắc do cái nghèo mà chẳng đứa nào chịu ăn học thành tài nên tiếp tục cuộc đời làm thuê mướn như ông. Chỉ vài năm nay, từ lúc ông mắc bệnh lao nên không còn sức đi làm, phải sống phụ thuộc vào tiền của con, tiền cho vay bạc góp của vợ.

Hai năm trước có lần ông say xỉn về nhà lớn tiếng nên vợ con quyết định đuổi ông ra khỏi nhà, giờ ông phải sống trước mái hiên của gia đình mình mà cắn đắng. Con nó thương thì cho ít tiền để mua thuốc lá, còn khi nó giận thì tới bữa cơm ăn còn không có mà ăn, ông nói trong nước mắt.

Rồi có lần vợ ông lớn tiếng “Đàn ông mà không làm ra tiền mang về thì đừng đòi hỏi cơm ngon hay dở”. Ai đi ngang nghe thấy cũng chua xót.

Biết rằng trước đây ông ăn nhậu nên sai quấy với vợ con, biết rằng trước đây ông đã từng một thời sáng đi làm, chiều về thảnh thơi xem tivi, có khi chén tạc chén thù với bạn bè mà quên đi lời vợ con khuyên nhủ. Biết rằng giờ đây ông đã “hết thời” kiếm tiền vì không còn sức khỏe, biết rằng hết tình còn nghĩa nhưng hắt hủi nhau trong một mối quan hệ đầu ấp tay gối thì ai cũng thấy xót xa đến tận cùng.

Những câu chuyện về người chồng “sa cơ thất thế” bị đẩy ra bên lề xã hội ngày nay không phải là hiếm. Tuy nhiên, có không ít người phụ nữ vẫn sẵn sàng chấp nhận thay chồng gánh vác gia đình để anh an tâm vượt qua giai đoạn khó khăn và vươn lên gây dựng lại sự nghiệp. Nhưng cũng không ít gia đình tan nát cũng vì điều kiện vật chất của chồng không còn được giống như trước đây.

Là phụ nữ ai lại chẳng muốn vô lo, an nhàn và sống sung túc bên người mình yêu thương nhưng cuộc đời nhiều khi không giống như ta mơ ước.

Đàn ông với áp lực làm trụ cột gia đình, họ chỉ biết chăm chăm kiếm tiền về, đôi khi nghĩ rằng tiền sẽ mang lại hạnh phúc và sự tôn trọng nên họ cũng chẳng còn sức quan tâm đến những nhu cầu tình cảm giữa hai vợ chồng. Tình và nghĩa giờ thành ra có điều kiện kèm theo.  Ta trở nên rạch ròi đến nỗi chẳng thể nào ôm lấy chút yêu thương và san sẻ cho người bên cạnh để thấy đời này còn chút tin yêu.

Có nhiều đàn ông hết thời không kiếm ra tiền, vì sĩ diện và sợ bị coi thường nên ra sức ức hiếp, đánh đập vợ con để thấy mình còn chút chỗ đứng trong mảnh ghép mang tên gia đình. Đàn ông có khi tới thời thì sinh tật mà hết thời thì sinh bệnh, mất lòng, mất hết sự tôn kính vốn dĩ là đặc quyền của phái mạnh.

Xung quanh tôi, những người đàn ông có trách nhiệm và yêu thương vợ con hết lòng không thiếu nhưng rồi lại có những người đàn ông lười biếng, cậy sức mạnh và tệ bạc với đàn bà cũng rất nhiều.

Bởi vậy, theo tôi chồng và vợ ai làm trụ cột không quan trọng, mà quan trọng là ta phải biết yêu thương, cảm thông và chia ngọt sẻ ngọt bùi cho nhau khi một trong hai gặp khó khăn cần sự giúp đỡ.

Là đàn ông, ta cũng đừng quá ỷ mình còn tiền, còn sức khỏe mà vô tâm với vợ con. Là đàn bà cũng đừng quá thờ ơ trước những nỗi đau của chồng mình. Đàn ông rồi sẽ hết thời, đàn bà cũng vậy! Chẳng ai khỏe mạnh, đủ đầy suốt cả đời, sẽ có lúc ta thèm một cái ôm, một câu nói yêu thương của người bạn đời bên cạnh để ta không thấy lạc lõng giữa cơn mê đời thế tục.

Thế nên hãy đối xử tốt với nhau ngay từ bây giờ, đừng lạc lòng cũng đừng so đo anh được em mất vì chắc gì cái ta được lại mang cho ta hạnh phúc.

Đâu đó trong máy cassette cũ kỹ của người đàn ông cô đơn đang nằm đợi bão vang lên bài hát mà có lẽ ông đã từng rất thích vào những năm tuổi trẻ. “Đời là vạn ngày sầu, biết tìm vui chốn nào. Ta quen nhau bao lâu, nhưng tình đã có gì đâu.” Nước mắt ông lăn dài, những cơn ho dằn vặt người đàn ông “hết thời” còn sót lại.

Tôi chợt nghĩ đến ba người con trai còn thời của ông ở tuổi đôi mươi quá ưu ái với cái sức khỏe tưởng chừng như vô tận đang nghĩ gì về người cha đang nằm vất vưởng bên khung cửa sổ trước hiên nhà. Phải chăng đàn ông mà hết thời thì dù là con trai mình nhưng bởi cũng là đàn ông với nhau nên không ai đủ “liêm sỉ” để nhìn mặt nhau?

Sài Gòn trong mắt bão ai cũng chẳng mong bước ra ngoài, người đàn ông hết thời vẫn một mình nằm đội mưa trước mái ấm gia đình mình. Ánh mắt đau đáu nhìn quanh như ước gì có ai đó biết mình còn sống, còn cần chút hơi ấm yêu thương. Tôi lặng nhìn ông, ông mỉm cười tả tơi, rồi gục đầu quay đi như không muốn ai thương hại.  

Tôi đã cầu mong ông đủ sức khỏe để qua cơn bão, nhưng không may, một ngày cuối năm ông lại ra đi bởi những cơn bão lòng còn ngổn ngang, vương vãi đến cuối đời…

MIA

LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN CHÍNH MÌNH

Có những người luôn xuất hiện khi người khác cần. Họ lắng nghe, chăm sóc, hỗ trợ cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa cho mọi người xung quanh. Họ quen với việc cho đi đến mức đôi khi không còn nhận ra mình đã quá mệt. Nhưng khi ở một mình, họ thường cảm thấy trống...

TRẠNG THÁI “LIẾM VẾT THƯƠNG” TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN

Trong tự nhiên, sau khi thoát khỏi nguy hiểm, nhiều loài động vật sẽ tìm nơi trú ẩn, nằm im, run cơ thể hoặc liếm vết thương của mình. Hành vi này không chỉ là chăm sóc cơ thể mà còn là cách hệ thần kinh quay trở về trạng thái an toàn sau sinh tồn. Trong trị liệu sang...

NHỮNG MẤT MÁT KHÔNG ĐƯỢC PHÉP BUỒN

Có những nỗi đau trong cuộc đời không chỉ đến từ sự mất mát, mà còn đến từ việc một người chưa bao giờ được phép buồn vì mất mát đó. Trong sang chấn gia đình, đặc biệt khi mất cha mẹ hoặc người thân quan trọng từ sớm, nhiều người không có cơ hội để thật sự đau buồn,...

HIỂU VỀ PHÂN LY TRONG SANG CHẤN PHỨC HỢP

Sang chấn phức hợp là trạng thái tổn thương tâm lý kéo dài do một người phải trải qua những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại như bạo hành, bỏ rơi, lạm dụng hoặc sống trong môi trường thiếu an toàn trong thời gian dài. Một trong những cơ chế tâm lý phổ biến xuất hiện...

LÀN DA KHÔNG BIẾT NÓI, NHƯNG CƠ THỂ THÌ NHỚ

Nhiều người sống với các bệnh ngoài da trong nhiều năm thường chỉ nghĩ rằng đó là vấn đề dị ứng, miễn dịch hoặc cơ địa. Nhưng trong thực tế, cơ thể không bao giờ hoạt động tách rời khỏi cảm xúc và hệ thần kinh. Với những người từng trải qua sang chấn kéo dài, đặc biệt...

XÂM HẠI – NỖI ĐAU BỊ BỎ QUÊN TRONG CƠ THỂ

Xâm hại không chỉ là một sự kiện đã xảy ra trong quá khứ. Với nhiều người sống sót sau sang chấn kéo dài, đặc biệt là xâm hại thời thơ ấu hoặc bạo lực lặp đi lặp lại trong các mối quan hệ thân mật, nỗi đau ấy tiếp tục tồn tại trong cơ thể như một ký ức chưa bao giờ...

CPTSD VÀ ĐAU MÃN TÍNH Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì sang chấn không phải lúc nào cũng biểu hiện qua cảm xúc rõ rệt. Nhiều người đàn ông lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, kiểm soát bản thân và không được “yếu đuối”....

KHI BẠN SINH TỒN TRONG ĐÈ NÉN VÀ BÙNG NỔ CAM XÚC

​Nhiều người sống với CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không thực sự cảm thấy mình đang “sống”, mà giống như đang cố sinh tồn qua từng ngày. Một trong những đặc điểm phổ biến của CPTSD là sự dao động giữa hai trạng thái tưởng chừng đối lập: đè nén cảm...

KHI SANG CHẤN BIỂU HIỆN QUA CƠN ĐAU Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì biểu hiện của sang chấn không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới dạng buồn bã, hoảng loạn hay khóc lóc. Nhiều nam giới lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, chịu đựng và...

SANG CHẤN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI ĐAU, VIÊM MẠN TÍNH

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý mà còn có tác động sâu sắc lên cơ thể sinh học. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học và miễn dịch học cho thấy sang chấn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mạn tính và...

CHA MẸ CÀNG BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ CÀNG THƯƠNG VÀ BẢO VỆ

Một trong những điều khiến nhiều người khó hiểu nhất trong sang chấn thời thơ ấu là: tại sao một đứa trẻ bị đánh đập, sỉ nhục hoặc làm tổn thương lại vẫn yêu thương, bênh vực và bảo vệ chính cha mẹ của mình? Nhiều người nhìn từ bên ngoài có thể nghĩ rằng đứa trẻ...

NHỮNG ĐỨA TRẺ BỊ BẠO HÀNH ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Không phải mọi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực đều mang vết thương giống nhau. Với những đứa trẻ liên tục bị đánh đập, đe dọa, chứng kiến bạo lực nghiêm trọng hoặc sống trong nỗi sợ rằng mình có thể bị bỏ rơi, bị giết hay không thể sống sót, hệ thần kinh của các em...

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...

LÀM MỌI THỨ CHO NGƯỜI KHÁC NHƯNG BỎ QUÊN CHÍNH MÌNH

Có những người luôn xuất hiện khi người khác cần. Họ lắng nghe, chăm sóc, hỗ trợ cảm xúc và cố gắng trở thành chỗ dựa cho mọi người xung quanh. Họ quen với việc cho đi đến mức đôi khi không còn nhận ra mình đã quá mệt. Nhưng khi ở một mình, họ thường cảm thấy trống...

TRẠNG THÁI “LIẾM VẾT THƯƠNG” TRONG TRỊ LIỆU SANG CHẤN

Trong tự nhiên, sau khi thoát khỏi nguy hiểm, nhiều loài động vật sẽ tìm nơi trú ẩn, nằm im, run cơ thể hoặc liếm vết thương của mình. Hành vi này không chỉ là chăm sóc cơ thể mà còn là cách hệ thần kinh quay trở về trạng thái an toàn sau sinh tồn. Trong trị liệu sang...

NHỮNG MẤT MÁT KHÔNG ĐƯỢC PHÉP BUỒN

Có những nỗi đau trong cuộc đời không chỉ đến từ sự mất mát, mà còn đến từ việc một người chưa bao giờ được phép buồn vì mất mát đó. Trong sang chấn gia đình, đặc biệt khi mất cha mẹ hoặc người thân quan trọng từ sớm, nhiều người không có cơ hội để thật sự đau buồn,...

HIỂU VỀ PHÂN LY TRONG SANG CHẤN PHỨC HỢP

Sang chấn phức hợp là trạng thái tổn thương tâm lý kéo dài do một người phải trải qua những trải nghiệm đau đớn lặp đi lặp lại như bạo hành, bỏ rơi, lạm dụng hoặc sống trong môi trường thiếu an toàn trong thời gian dài. Một trong những cơ chế tâm lý phổ biến xuất hiện...

LÀN DA KHÔNG BIẾT NÓI, NHƯNG CƠ THỂ THÌ NHỚ

Nhiều người sống với các bệnh ngoài da trong nhiều năm thường chỉ nghĩ rằng đó là vấn đề dị ứng, miễn dịch hoặc cơ địa. Nhưng trong thực tế, cơ thể không bao giờ hoạt động tách rời khỏi cảm xúc và hệ thần kinh. Với những người từng trải qua sang chấn kéo dài, đặc biệt...

XÂM HẠI – NỖI ĐAU BỊ BỎ QUÊN TRONG CƠ THỂ

Xâm hại không chỉ là một sự kiện đã xảy ra trong quá khứ. Với nhiều người sống sót sau sang chấn kéo dài, đặc biệt là xâm hại thời thơ ấu hoặc bạo lực lặp đi lặp lại trong các mối quan hệ thân mật, nỗi đau ấy tiếp tục tồn tại trong cơ thể như một ký ức chưa bao giờ...

CPTSD VÀ ĐAU MÃN TÍNH Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì sang chấn không phải lúc nào cũng biểu hiện qua cảm xúc rõ rệt. Nhiều người đàn ông lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, kiểm soát bản thân và không được “yếu đuối”....

KHI BẠN SINH TỒN TRONG ĐÈ NÉN VÀ BÙNG NỔ CAM XÚC

​Nhiều người sống với CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không thực sự cảm thấy mình đang “sống”, mà giống như đang cố sinh tồn qua từng ngày. Một trong những đặc điểm phổ biến của CPTSD là sự dao động giữa hai trạng thái tưởng chừng đối lập: đè nén cảm...

KHI SANG CHẤN BIỂU HIỆN QUA CƠN ĐAU Ở NAM GIỚI

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) ở nam giới thường khó được nhận diện vì biểu hiện của sang chấn không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới dạng buồn bã, hoảng loạn hay khóc lóc. Nhiều nam giới lớn lên trong môi trường dạy rằng họ phải mạnh mẽ, chịu đựng và...

SANG CHẤN VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI ĐAU, VIÊM MẠN TÍNH

CPTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder) không chỉ ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý mà còn có tác động sâu sắc lên cơ thể sinh học. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực thần kinh học và miễn dịch học cho thấy sang chấn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đau mạn tính và...

CHA MẸ CÀNG BẠO HÀNH, ĐỨA TRẺ CÀNG THƯƠNG VÀ BẢO VỆ

Một trong những điều khiến nhiều người khó hiểu nhất trong sang chấn thời thơ ấu là: tại sao một đứa trẻ bị đánh đập, sỉ nhục hoặc làm tổn thương lại vẫn yêu thương, bênh vực và bảo vệ chính cha mẹ của mình? Nhiều người nhìn từ bên ngoài có thể nghĩ rằng đứa trẻ...

NHỮNG ĐỨA TRẺ BỊ BẠO HÀNH ĐE DỌA TÍNH MẠNG

Không phải mọi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực đều mang vết thương giống nhau. Với những đứa trẻ liên tục bị đánh đập, đe dọa, chứng kiến bạo lực nghiêm trọng hoặc sống trong nỗi sợ rằng mình có thể bị bỏ rơi, bị giết hay không thể sống sót, hệ thần kinh của các em...

CPTSD – PHÂN BIỆT “ĐÓNG BĂNG” VÀ “GIẢ CHẾT”

CPTSD (Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ liên quan đến ký ức đau buồn mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thần kinh tự động của cơ thể. Một trong những điều thường gây nhầm lẫn là trạng thái “đóng băng” và trạng thái “giả chết” hay “sụp đổ”. Dù cả hai đều...

NHỮNG CƠN ĐAU KHÔNG DỨT

Có những nỗi đau không đến từ một sự kiện duy nhất, mà đến từ việc phải sống quá lâu trong bất an, sợ hãi, mất kết nối hoặc cô độc về cảm xúc. Đó có thể là tuổi thơ lớn lên cùng bạo lực, bị bỏ mặc, phải chăm sóc cảm xúc cho cha mẹ, sống cạnh người bệnh nặng, người...

CPTSD – VÀ NHỮNG CƠN ĐAU TÂM LÝ ĐẾN THỂ LÝ

Có những người sống trong đau đớn quá lâu đến mức cơ thể họ bắt đầu đau thay cho tâm trí. Họ đau đầu kéo dài, căng ngực, đau dạ dày, tim đập nhanh, khó thở, mất ngủ, kiệt sức, co cứng vai gáy, rối loạn tiêu hóa hoặc cảm giác mệt mỏi triền miên mà không tìm ra nguyên...

KHI HẸN HÒ TRỞ THÀNH SÂN KHẤU

Gần đây, khi trò chuyện với một số bạn trẻ, có thể nhận ra một “lỗ hổng” đáng chú ý trong cách họ tiếp cận hẹn hò, tính dục và kết nối cảm xúc. Ở một số nam giới 18–25, việc bắt đầu một mối quan hệ trở nên rất khó khăn: họ ngại giao tiếp, sợ bị từ chối, lo âu khi phải...

NỤ CƯỜI BÊN NGOÀI – CƠ THỂ BÊN TRONG ĐANG NÓI “KHÔNG”

Khi một người duy trì trạng thái “ổn” quá lâu trong khi cơ thể luôn căng thẳng, đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ bắt đầu “say no” – từ chối hợp tác. Sự từ chối này không xảy ra một cách đột ngột mà thường tích tụ âm thầm, rồi biểu hiện ra qua nhiều tầng: thể chất, cảm...

SỰ “TÍCH CỰC, ĐẦY NĂNG LƯỢNG” ĐẾN MỨC KHÔNG THỂ DỪNG LẠI

Có một nhóm người mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, họ dường như hoàn toàn ổn: tích cực, năng động, biết quan tâm người khác, thậm chí còn là chỗ dựa cho nhiều người xung quanh. Họ cười nhiều, làm việc hiệu quả, hiếm khi than phiền. Nhưng bên dưới lớp vỏ “ổn định” đó, cơ...

KHI GIA ĐÌNH LÀ CƠN ÁC MỘNG

Sang chấn phức hợp (complex trauma) không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là kết quả của việc phải sống trong môi trường gây tổn thương kéo dài – nơi mà đáng lẽ phải là an toàn nhất: gia đình. Khi đứa trẻ lớn lên trong bạo lực, kiểm soát, bỏ bê cảm xúc, hoặc sự bất ổn...

HIỂU VỀ CPTSD TRONG ĐIỀU TRỊ TÂM LÝ VÀ TÂM THẦN

Hiểu về C-PTSD trong điều trị tâm lý và tâm thần là một bước quan trọng để tránh việc nhìn sai bản chất vấn đề và can thiệp không phù hợp. C-PTSD (Complex Post-Traumatic Stress Disorder – Rối loạn stress sau sang chấn phức hợp) không chỉ là “PTSD nặng hơn”, mà là một...