NÉT ĐẸP VĂN HÓA VIỆT QUA Ổ BÁNH MÌ

NÉT ĐẸP VĂN HÓA VIỆT QUA Ổ BÁNH MÌ

 

Dạo gần đây, cư dân mạng thích thú chuyền tay nhau bức ảnh của Hoa hậu H’Hen Niê trong bộ trang phục dân tộc “Bánh Mì” độc đáo và bắt mắt, cũng là một trong những đề cử sáng giá để đồng hành cùng người đẹp ở cuộc thi Miss Universe sắp tới.

Có lẽ đối với cả người Việt Nam và bạn bè quốc tế, bánh mì không còn là một món ăn đơn thuần mà từ lâu đã trở thành nét đẹp văn hóa ẩm thực đặc biệt của dải đất chữ S, khiến người ta không để kìm lòng mà nhớ thương.

Mỗi người con đất Việt, ắt hẳn ai cũng đã quen thuộc với những ổ bánh mì, từ mấy câu rêu rao “Bánh mì Sài Gòn, năm ngàn một ổ” đến hương bánh mì thơm lừng ngây ngất lan tỏa khắp mọi nẻo đường quê. Dù là ở ngõ ngách nào của đất nước, ta cũng dễ dàng bắt gặp hình ảnh những xe bán bánh mì di động, mấy quầy bánh mì nhỏ ven đường với vài chiếc ghế nhựa, hay những bác đạp xe lóc cóc chở một giỏ bánh mì phủ kín chiếc bao bố sau lưng, tựa như một nét đẹp văn hóa không thế thiếu.

Cái mà bánh mì chứa đựng không chỉ là phần nhân thơm lừng và đậm đà hương vị của thịt nướng, xúc xích, trứng chiên, chả cá,… mà còn là kỉ niệm của cả một đời người. Đó là những ngày thơ bé cắp sách đến trường với ổ bánh mì nóng hổi mà mẹ ân cần mua cho, hay mấy lần bẻ nửa ổ bánh mì rồi dúi vào tay đứa ngồi bên cạnh và nói: “Nè! Cho mày nửa ổ, lát nữa nhớ chỉ bài cho tao!”.

Bánh mì là một món ăn bình dị, nên đến cách ăn cũng mộc mạc và chân chất. Những cô cậu bận rộn có thể thưởng thức hương vị thơm ngon này ngay khi cầm ổ bánh mì trên tay. Đôi lúc lại bắt gặp hình ảnh vài đứa trẻ ngồi bệt trên bậc thềm của một căn nhà nào đấy còn chưa mở cửa để ngấu nghiến một ổ bánh mì. Cũng có nhiều người thích ngồi trên chiếc ghế nhựa cạnh bên dãy bàn giản dị trải dọc con phố nhỏ để tận hưởng bữa sáng và ngắm nhìn thành phố đang dần thức dậy.

Hiếm có thể tìm thấy món ăn nào vừa ngon rẻ vừa phong phú và tiện lợi như bánh mì. Mỗi ổ bánh mì lại được quy tụ từ biết bao sự tinh tế và kỉ niệm của những thế hệ trôi qua. Cái mà chúng ta thưởng thức ở một ổ bánh mì dường như không chỉ là hình thức hay hương vị, mà còn là tinh hoa ẩm thực và vẻ đẹp của cả một dân tộc được đúc kết. Có lẽ vì vậy mà không ít người con xa xứ vẫn mang nỗi niềm nhớ thương dành cho những ổ bánh mì vương đậm cái tình và cái hồn của quê nhà.

Không chỉ người Việt Nam, bạn bè quốc tế cũng đem lòng yêu mến món ăn bình dị và đơn sơ này. Ổ bánh mì của quê hương đang càng ngày càng khẳng định vị thế ở làng ẩm thực thế giới, đến mức tờ báo The Guardian phải viết rằng: “Một điều bí mật mà không mấy người biết là món sandwich ngon nhất thế giới không phải được tìm thấy ở thành phố Rome, Copenhagen hay New York mà ở Việt Nam”.

Nếu trước đây, khách du lịch đặt tên bánh mì là “Vietnamese baguette” hay “Vietnamese sandwich”, thì bây giờ người ta đã ưu ái gọi món ăn quen thuộc này bằng hẳn một cái tên riêng là “Banh Mi”. Danh xưng tưởng chừng đơn giản này lại là minh chứng cho một sự ngưỡng mộ và say mê, mà dù là người nước nào cũng nhất định phải nói tiếng Việt để có thể được thưởng thức trọn vẹn hương vị chỉ có ở mảnh đất này.

Không khó để tìm ra những nhà hàng Pháp, Nhật, Hàn,… nổi tiếng ở Việt Nam. Thế nhưng, có nhiều người không biết rằng món bánh mì của đất nước mình cũng được ưu ái góp mặt trong những địa điểm rất được yêu thích của nước bạn. Đó là cửa hàng “Banh mi My Tho” ở Mỹ hay “Banh Mi Bay” của Anh. Đó còn là những cái tên được người bản địa chú ý và săn đón như xe bán bánh mì lưu động khắp thành phố tại Thái Lan hay thương hiệu “Ô Bánh Mì” rất lớn tại Malaysia.

Có thể nói, bánh mì được người nước ngoài say mê không phải là một điều quá bất ngờ. Bởi lẽ món ăn này chính là sự giao thoa và kết hợp hoàn hảo giữa ẩm thực phương Tây và Việt Nam.

Mỗi ổ bánh mì đều được đúc kết từ những tinh túy, ấp ủ, chắt chiu và kinh nghiệm của bao nhiêu thế hệ, với những đặc điểm gần gũi với người phương Tây mà vẫn giữ được hương vị tinh tế của người châu Á. Bánh mì còn mang đầy đủ đặc điểm của một món ăn mà bất cứ người hiện đại nều trên thế giới cũng nên thưởng thức qua: rẻ, ngon, phong phú, tiện lợi.

Bánh mì không chỉ là “tri kỉ” của mỗi người dân Việt Nam, mà còn là “cầu nối” lí tưởng để con người Việt đến gần hơn với bạn bè năm châu bốn bể. Thật tuyệt vời khi ẩm thực Việt Nam ngày càng được thế giới yêu quý và mến mộ, cũng như nét đẹp văn hóa và phong thái dân tộc không ngừng được lưu giữ từ chính những điều giản dị và đơn sơ nhất.

CATHERINE

Dạo gần đây, cư dân mạng thích thú chuyền tay nhau bức ảnh của Hoa hậu H’Hen Niê trong bộ trang phục dân tộc “Bánh Mì” độc đáo và bắt mắt, cũng là một trong những đề cử sáng giá để đồng hành cùng người đẹp ở cuộc thi Miss Universe sắp tới.

Có lẽ đối với cả người Việt Nam và bạn bè quốc tế, bánh mì không còn là một món ăn đơn thuần mà từ lâu đã trở thành nét đẹp văn hóa ẩm thực đặc biệt của dải đất chữ S, khiến người ta không để kìm lòng mà nhớ thương.

Mỗi người con đất Việt, ắt hẳn ai cũng đã quen thuộc với những ổ bánh mì, từ mấy câu rêu rao “Bánh mì Sài Gòn, năm ngàn một ổ” đến hương bánh mì thơm lừng ngây ngất lan tỏa khắp mọi nẻo đường quê. Dù là ở ngõ ngách nào của đất nước, ta cũng dễ dàng bắt gặp hình ảnh những xe bán bánh mì di động, mấy quầy bánh mì nhỏ ven đường với vài chiếc ghế nhựa, hay những bác đạp xe lóc cóc chở một giỏ bánh mì phủ kín chiếc bao bố sau lưng, tựa như một nét đẹp văn hóa không thế thiếu.

Cái mà bánh mì chứa đựng không chỉ là phần nhân thơm lừng và đậm đà hương vị của thịt nướng, xúc xích, trứng chiên, chả cá,… mà còn là kỉ niệm của cả một đời người. Đó là những ngày thơ bé cắp sách đến trường với ổ bánh mì nóng hổi mà mẹ ân cần mua cho, hay mấy lần bẻ nửa ổ bánh mì rồi dúi vào tay đứa ngồi bên cạnh và nói: “Nè! Cho mày nửa ổ, lát nữa nhớ chỉ bài cho tao!”.

Bánh mì là một món ăn bình dị, nên đến cách ăn cũng mộc mạc và chân chất. Những cô cậu bận rộn có thể thưởng thức hương vị thơm ngon này ngay khi cầm ổ bánh mì trên tay. Đôi lúc lại bắt gặp hình ảnh vài đứa trẻ ngồi bệt trên bậc thềm của một căn nhà nào đấy còn chưa mở cửa để ngấu nghiến một ổ bánh mì. Cũng có nhiều người thích ngồi trên chiếc ghế nhựa cạnh bên dãy bàn giản dị trải dọc con phố nhỏ để tận hưởng bữa sáng và ngắm nhìn thành phố đang dần thức dậy.

Hiếm có thể tìm thấy món ăn nào vừa ngon rẻ vừa phong phú và tiện lợi như bánh mì. Mỗi ổ bánh mì lại được quy tụ từ biết bao sự tinh tế và kỉ niệm của những thế hệ trôi qua. Cái mà chúng ta thưởng thức ở một ổ bánh mì dường như không chỉ là hình thức hay hương vị, mà còn là tinh hoa ẩm thực và vẻ đẹp của cả một dân tộc được đúc kết. Có lẽ vì vậy mà không ít người con xa xứ vẫn mang nỗi niềm nhớ thương dành cho những ổ bánh mì vương đậm cái tình và cái hồn của quê nhà.

Không chỉ người Việt Nam, bạn bè quốc tế cũng đem lòng yêu mến món ăn bình dị và đơn sơ này. Ổ bánh mì của quê hương đang càng ngày càng khẳng định vị thế ở làng ẩm thực thế giới, đến mức tờ báo The Guardian phải viết rằng: “Một điều bí mật mà không mấy người biết là món sandwich ngon nhất thế giới không phải được tìm thấy ở thành phố Rome, Copenhagen hay New York mà ở Việt Nam”.

Nếu trước đây, khách du lịch đặt tên bánh mì là “Vietnamese baguette” hay “Vietnamese sandwich”, thì bây giờ người ta đã ưu ái gọi món ăn quen thuộc này bằng hẳn một cái tên riêng là “Banh Mi”. Danh xưng tưởng chừng đơn giản này lại là minh chứng cho một sự ngưỡng mộ và say mê, mà dù là người nước nào cũng nhất định phải nói tiếng Việt để có thể được thưởng thức trọn vẹn hương vị chỉ có ở mảnh đất này.

Không khó để tìm ra những nhà hàng Pháp, Nhật, Hàn,… nổi tiếng ở Việt Nam. Thế nhưng, có nhiều người không biết rằng món bánh mì của đất nước mình cũng được ưu ái góp mặt trong những địa điểm rất được yêu thích của nước bạn. Đó là cửa hàng “Banh mi My Tho” ở Mỹ hay “Banh Mi Bay” của Anh. Đó còn là những cái tên được người bản địa chú ý và săn đón như xe bán bánh mì lưu động khắp thành phố tại Thái Lan hay thương hiệu “Ô Bánh Mì” rất lớn tại Malaysia.

Có thể nói, bánh mì được người nước ngoài say mê không phải là một điều quá bất ngờ. Bởi lẽ món ăn này chính là sự giao thoa và kết hợp hoàn hảo giữa ẩm thực phương Tây và Việt Nam.

Mỗi ổ bánh mì đều được đúc kết từ những tinh túy, ấp ủ, chắt chiu và kinh nghiệm của bao nhiêu thế hệ, với những đặc điểm gần gũi với người phương Tây mà vẫn giữ được hương vị tinh tế của người châu Á. Bánh mì còn mang đầy đủ đặc điểm của một món ăn mà bất cứ người hiện đại nều trên thế giới cũng nên thưởng thức qua: rẻ, ngon, phong phú, tiện lợi.

Bánh mì không chỉ là “tri kỉ” của mỗi người dân Việt Nam, mà còn là “cầu nối” lí tưởng để con người Việt đến gần hơn với bạn bè năm châu bốn bể. Thật tuyệt vời khi ẩm thực Việt Nam ngày càng được thế giới yêu quý và mến mộ, cũng như nét đẹp văn hóa và phong thái dân tộc không ngừng được lưu giữ từ chính những điều giản dị và đơn sơ nhất.

CATHERINE

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

“NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

  Trong kỷ nguyên công nghệ, mạng xã hội, trò chơi điện tử và các ứng dụng giải trí như TikTok đã trở thành một phần quen thuộc của đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, khi việc sử dụng không còn nằm trong tầm kiểm soát, trẻ em và thanh thiếu niên rất dễ rơi vào trạng...

“NGHIỆN” MÀN HÌNH

  Trong thời đại công nghệ số, thiết bị điện tử như điện thoại thông minh, máy tính bảng hay máy tính trở thành công cụ không thể thiếu trong học tập, làm việc và giải trí. Tuy nhiên, khi việc sử dụng mất kiểm soát, lấn át các hoạt động cần thiết khác và gây suy...

CHE GIẤU BÍ MẬT ĐỂ GIA ĐÌNH KHÔNG TAN VỠ

Trong nhiều gia đình, khi có một sự thật khó chấp nhận – như chuyện vợ hoặc chồng ngoại tình, hay việc hôn nhân không còn hạnh phúc – các thành viên thường chọn cách che giấu và né tránh. Người lớn nói dối rằng “mọi chuyện vẫn ổn”, con cái giả vờ tin, còn cả gia đình...

NÓI DỐI MÃN TÍNH

  Nói dối là hành vi con người nào cũng từng trải qua, nhưng khi nó trở thành một thói quen kéo dài và dường như ăn sâu vào cách tồn tại của một người, ta gọi đó là nói dối mãn tính. Đây không chỉ đơn thuần là sự gian lận hay thiếu trung thực, mà thường là một cơ...

LGBT+ – NỖI ĐAU MANG TÊN CÔ ĐƠN

  Cô đơn là trải nghiệm mà ai cũng từng nếm trải, nhưng với cộng đồng LGBT+, nỗi cô đơn thường mang màu sắc đặc biệt sâu và đau hơn. Khi một người lớn lên trong môi trường bị kỳ thị, từ chối hay không được công nhận, não bộ họ liên tục ghi nhận tín hiệu “mình...

CÔ ĐƠN DƯỚI GÓC NHÌN SINH HỌC THẦN KINH

  Cô đơn không chỉ là cảm giác trống trải hay nỗi buồn thoáng qua, mà thực sự là một trải nghiệm đau đớn ở cấp độ sinh học thần kinh. Con người là sinh vật xã hội, bộ não chúng ta tiến hóa để duy trì kết nối với nhóm nhằm đảm bảo sự tồn tại. Khi bị tách rời hoặc...

CÔ ĐƠN VÀ TRẦM CẢM

  Cô đơn là một trải nghiệm phổ biến, ai trong chúng ta cũng từng trải qua. Thế nhưng, khi nỗi cô đơn kéo dài và không được xoa dịu bằng sự kết nối, sự lắng nghe và những vòng tay ấm áp, nó có thể trở thành mảnh đất màu mỡ cho trầm cảm hình thành. Về mặt sinh học...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

NHỮNG ĐỨA TRẺ ĂN CẮP

Tiếng nói thầm lặng của nỗi đau Khi một đứa trẻ bị phát hiện ăn cắp, người lớn thường vội vàng quy kết đó là hành vi sai trái, vô đạo đức hay “mất dạy”. Thế nhưng, nếu ta dừng lại để lắng nghe phía sau hành vi ấy, ta sẽ nhận ra đó không chỉ là câu chuyện về một món đồ...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

“NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

  Trong kỷ nguyên công nghệ, mạng xã hội, trò chơi điện tử và các ứng dụng giải trí như TikTok đã trở thành một phần quen thuộc của đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, khi việc sử dụng không còn nằm trong tầm kiểm soát, trẻ em và thanh thiếu niên rất dễ rơi vào trạng...