SỰ QUAN TRỌNG CỦA THIỀN TRONG ĐỜI SỐNG

SỰ QUAN TRỌNG CỦA THIỀN TRONG ĐỜI SỐNG

 

Cuộc sống nhộn nhịp, bộn bề và tranh đua khiến nhiều người trong chúng ta cảm thấy bị căng thẳng, mệt mỏi và quá sức chịu đựng. Luôn chạy đua với thời gian để đạt được thành tích và hiệu quả trong công việc cũng như cố gắng cân bằng cuộc sống tình cảm đã làm nhiều người cảm thấy không hạnh phúc, mất kiên nhẫn và bế tắc.

Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và tâm trí của mỗi người. Chúng ta vô tình bị cuốn vào vòng xoay của sự bận rộn bất tận và không đủ thời gian hay can đảm để kiếm tìm bình yên cho tâm trí mình.

Thiền là một trong những phương pháp giúp cho tâm trí cảm thấy nhẹ nhàng và bình yên sau những giây phút căng thẳng, cũng là cách đơn giản nhất giúp con người vượt qua được nỗi sợ, sự căng thẳng và tuyệt vọng trong chính niềm tin và suy nghĩ của mình. Hạnh phúc là do mỗi người cảm nhận, tuy nhiên những người có sự bình yên trong tâm trí chắc chắn sẽ cảm thấy hạnh phúc và thỏa mãn hơn trong cuộc sống so với những người khác.

Thiền sẽ giúp chúng ta hiểu, cảm nhận và kiểm soát được suy nghĩ, từ những suy nghĩ tiêu cực thành tích cực. Cũng giống như rèn luyện sức khỏe thể chất, chúng ta cần thời gian tập thiền để cảm nhận sự thay đổi trong từng hơi thở và tâm trí mình.

Những bài thiền cơ bản không quá phức tạp hay mất nhiều thời gian để tập luyện. Chỉ cần dành ra 10 đến 15 phút trong ngày để học cách ổn định suy nghĩ thì hiệu quả mang lại cho công việc và cuộc sống của bạn là rất lớn. Bạn có thể thiền ở mọi lúc, mọi nơi và trong những giờ nghỉ giải lao, rãnh rỗi bằng cách tập trung vào bài tập hít thở sẽ giúp bạn không còn cảm thấy quá bộn bề trong suy nghĩ của mình.

Một khi suy nghĩ của bạn không bình yên thì dù có đủ đầy về vật chất thì bản thân bạn cũng sẽ cảm thấy không hạnh phúc. Thế nên tiền tài, danh vọng là những thứ được rồi mất, cái còn ở lại là tâm trí của chúng ta. Nếu thật sự bạn muốn có cảm giác hạnh phúc thì phải cảm thấy an nhiên, tự tại và bình yên trong tâm trí. Khi đó tiền tài, danh vọng, bạn bè, những cám dỗ đam mê bên ngoài sẽ không thể nào ảnh hưởng đến suy nghĩ của mình.

Trong cuộc sống kiếm ra vật chất thì dễ nhưng để bình yên trong tâm trí thì rất khó. Chúng ta cần rèn luyện để kiểm soát cảm xúc, sự hưng phấn, những thói quen trong suy nghĩ và hành động để không bị những giá trị bên ngoài chi phối. Tất cả mọi sự vật, sự kiện xảy ra trong thế giới của mỗi người đều không đẹp, cũng không xấu, chỉ là do cách diễn đạt, suy diễn trong tâm thức mình mà ra.

Tâm trí của chúng ta khó được bình yên ngay cả lúc ngủ nên cần sự luyện tập để ổn định cho tâm thanh và trí sáng. Cá nhân tôi dành khoảng 15 phút trước khi ngủ chỉ để ngồi thiền và tịnh tâm, ngừng mọi suy nghĩ và tập trung vào hơi thở của mình. Hít thở sâu, đều đặn với tốc độ không nhanh cũng không chậm.

Một khi mất tập trung và những lo lắng ùa về ngay lập tức, tôi chuyển sự tập trung vào hơi thở của mình lại. Lắng nghe từng chuyển động của cơ thể, của từng làn da thớ thịt cho đến khi hơi thở hòa quyện vào tâm trí làm mọi thứ trở nên nhẹ nhàng và dễ chịu thì đó là lúc bạn cảm thấy thoải mái và bình yên nhất.

Thay vì ngồi xếp bằng, bạn có thể đứng thẳng và hướng sự tập trung vào hơi thở, có thể nhắm mắt hoặc mở mắt nhưng tâm phải tịnh. Nếu bạn bắt đầu mông lung về một việc gì đó thì hãy cử động ngón chân như một tín hiệu cho cơ thể biết để quay sự tập trung vào hơi thở của mình. Khi đó tâm trí sẽ thư giãn và nghe theo những tín hiệu của từng bộ phận cơ thể và dần ổn định lại, sự căng thẳng, nỗi sợ hãi, lo âu dần mất đi.

Sau khi thiền bạn sẽ cảm thấy vô cùng thoải mái và hoàn toàn có thể tập trung vào công việc tốt hơn. Về lâu dài, bạn sẽ ý thức và kiểm soát được các cảm xúc của mình cũng như sẽ suy nghĩ cẩn thận, hợp lý hơn trong mọi tình huống, vấn đề.

Bên cạnh những lợi ích tinh thần, thiền còn đem lại những lợi ích sức khỏe chẳng hạn như làm giảm huyết áp, giảm mức độ lo âu cũng như tạo hệ thống miễn dịch lành mạnh. Thiền mang lại sự trải nghiệm cuộc sống thực sự, giúp chúng ta thêm yêu cuộc sống và cảm thấy được kết nối nhiều hơn. Bạn sẽ cảm nhận cuộc sống này không còn quá khó khăn đối với bạn.

Sự bình yên sẽ mang bạn đến gần hơn với ý nghĩa của hạnh phúc. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là ngừng suy nghĩ thì sẽ bình yên. Điều chúng ta đang làm ở đây là tập cách thư giãn và tạo ra một khoảng không tĩnh lặng trong chính tâm trí để có thể tạo ra nguồn năng lượng tích cực, từ đó có thể nhìn vấn đề và sự việc được rõ ràng hơn.

MIA

 

Cuộc sống nhộn nhịp, bộn bề và tranh đua khiến nhiều người trong chúng ta cảm thấy bị căng thẳng, mệt mỏi và quá sức chịu đựng. Luôn chạy đua với thời gian để đạt được thành tích và hiệu quả trong công việc cũng như cố gắng cân bằng cuộc sống tình cảm đã làm nhiều người cảm thấy không hạnh phúc, mất kiên nhẫn và bế tắc.

Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và tâm trí của mỗi người. Chúng ta vô tình bị cuốn vào vòng xoay của sự bận rộn bất tận và không đủ thời gian hay can đảm để kiếm tìm bình yên cho tâm trí mình.

Thiền là một trong những phương pháp giúp cho tâm trí cảm thấy nhẹ nhàng và bình yên sau những giây phút căng thẳng, cũng là cách đơn giản nhất giúp con người vượt qua được nỗi sợ, sự căng thẳng và tuyệt vọng trong chính niềm tin và suy nghĩ của mình. Hạnh phúc là do mỗi người cảm nhận, tuy nhiên những người có sự bình yên trong tâm trí chắc chắn sẽ cảm thấy hạnh phúc và thỏa mãn hơn trong cuộc sống so với những người khác.

Thiền sẽ giúp chúng ta hiểu, cảm nhận và kiểm soát được suy nghĩ, từ những suy nghĩ tiêu cực thành tích cực. Cũng giống như rèn luyện sức khỏe thể chất, chúng ta cần thời gian tập thiền để cảm nhận sự thay đổi trong từng hơi thở và tâm trí mình.

Những bài thiền cơ bản không quá phức tạp hay mất nhiều thời gian để tập luyện. Chỉ cần dành ra 10 đến 15 phút trong ngày để học cách ổn định suy nghĩ thì hiệu quả mang lại cho công việc và cuộc sống của bạn là rất lớn. Bạn có thể thiền ở mọi lúc, mọi nơi và trong những giờ nghỉ giải lao, rãnh rỗi bằng cách tập trung vào bài tập hít thở sẽ giúp bạn không còn cảm thấy quá bộn bề trong suy nghĩ của mình.

Một khi suy nghĩ của bạn không bình yên thì dù có đủ đầy về vật chất thì bản thân bạn cũng sẽ cảm thấy không hạnh phúc. Thế nên tiền tài, danh vọng là những thứ được rồi mất, cái còn ở lại là tâm trí của chúng ta. Nếu thật sự bạn muốn có cảm giác hạnh phúc thì phải cảm thấy an nhiên, tự tại và bình yên trong tâm trí. Khi đó tiền tài, danh vọng, bạn bè, những cám dỗ đam mê bên ngoài sẽ không thể nào ảnh hưởng đến suy nghĩ của mình.

Trong cuộc sống kiếm ra vật chất thì dễ nhưng để bình yên trong tâm trí thì rất khó. Chúng ta cần rèn luyện để kiểm soát cảm xúc, sự hưng phấn, những thói quen trong suy nghĩ và hành động để không bị những giá trị bên ngoài chi phối. Tất cả mọi sự vật, sự kiện xảy ra trong thế giới của mỗi người đều không đẹp, cũng không xấu, chỉ là do cách diễn đạt, suy diễn trong tâm thức mình mà ra.

Tâm trí của chúng ta khó được bình yên ngay cả lúc ngủ nên cần sự luyện tập để ổn định cho tâm thanh và trí sáng. Cá nhân tôi dành khoảng 15 phút trước khi ngủ chỉ để ngồi thiền và tịnh tâm, ngừng mọi suy nghĩ và tập trung vào hơi thở của mình. Hít thở sâu, đều đặn với tốc độ không nhanh cũng không chậm.

Một khi mất tập trung và những lo lắng ùa về ngay lập tức, tôi chuyển sự tập trung vào hơi thở của mình lại. Lắng nghe từng chuyển động của cơ thể, của từng làn da thớ thịt cho đến khi hơi thở hòa quyện vào tâm trí làm mọi thứ trở nên nhẹ nhàng và dễ chịu thì đó là lúc bạn cảm thấy thoải mái và bình yên nhất.

Thay vì ngồi xếp bằng, bạn có thể đứng thẳng và hướng sự tập trung vào hơi thở, có thể nhắm mắt hoặc mở mắt nhưng tâm phải tịnh. Nếu bạn bắt đầu mông lung về một việc gì đó thì hãy cử động ngón chân như một tín hiệu cho cơ thể biết để quay sự tập trung vào hơi thở của mình. Khi đó tâm trí sẽ thư giãn và nghe theo những tín hiệu của từng bộ phận cơ thể và dần ổn định lại, sự căng thẳng, nỗi sợ hãi, lo âu dần mất đi.

Sau khi thiền bạn sẽ cảm thấy vô cùng thoải mái và hoàn toàn có thể tập trung vào công việc tốt hơn. Về lâu dài, bạn sẽ ý thức và kiểm soát được các cảm xúc của mình cũng như sẽ suy nghĩ cẩn thận, hợp lý hơn trong mọi tình huống, vấn đề.

Bên cạnh những lợi ích tinh thần, thiền còn đem lại những lợi ích sức khỏe chẳng hạn như làm giảm huyết áp, giảm mức độ lo âu cũng như tạo hệ thống miễn dịch lành mạnh. Thiền mang lại sự trải nghiệm cuộc sống thực sự, giúp chúng ta thêm yêu cuộc sống và cảm thấy được kết nối nhiều hơn. Bạn sẽ cảm nhận cuộc sống này không còn quá khó khăn đối với bạn.

Sự bình yên sẽ mang bạn đến gần hơn với ý nghĩa của hạnh phúc. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là ngừng suy nghĩ thì sẽ bình yên. Điều chúng ta đang làm ở đây là tập cách thư giãn và tạo ra một khoảng không tĩnh lặng trong chính tâm trí để có thể tạo ra nguồn năng lượng tích cực, từ đó có thể nhìn vấn đề và sự việc được rõ ràng hơn.

MIA

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...