SỮA CÓ THỰC SỰ TỐT CHO SỨC KHỎE

SỮA CÓ THỰC SỰ TỐT CHO SỨC KHỎE

 

Sữa được xem là một sản phẩm thiết yếu trong đời sống hàng ngày nhưng sữa và sức khỏe cũng là chủ đề tạo ra nhiều luồng ý kiến trái chiều nhất. Theo Dairy Education Board: “Sữa là một chất độc chết người”.

Trong thực tế, nếu bạn từng lướt qua trang web notmilk.com, bạn sẽ tìm thấy hàng tá bài viết về những thảm họa nổi tiếng của loại đồ uống phổ biến này. Ví dụ như một tuyên bố là sữa từ bò có chứa hormone gây ung thư và ngành công nghiệp sữa hàng triệu đô-la đã bưng bít thực tế đó. Tất cả những điều này có thể khiến bạn suy nghĩ lại về việc có tiếp tục uống sữa hay không.

Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng thấy rằng hầu hết đàn ông hưởng lợi nhờ sữa, cho dù mục tiêu của họ là giảm mỡ hoặc tăng cơ. Vì vậy, để chắc chắn rằng nó an toàn, đã có nhiều nghiên cứu và các tuyên bố chống sữa chọn lọc, đồng thời là các tuyên truyền ủng hộ sữa. Xét cho cùng, mục đích duy nhất của nghiên cứu là sức khỏe của khách hàng. Kết quả là tất cả các thắc mắc về sữa phần nào đã có câu trả lời.

Sữa có giúp đốt cháy chất béo không?

Có thể. Trong một nghiên cứu kéo dài 6 tháng về sữa và sức khỏe con người, các nhà nghiên cứu của Đại học Tennessee đã phát hiện ra rằng những người thừa cân giảm 3 phần ăn giàu béo mỗi ngày sẽ giảm mỡ bụng hơn những người theo chế độ ăn kiêng tương tự kết hợp với việc giảm thêm 2 khẩu phần từ sữa trở lên.

Ngoài ra, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng chất bổ sung canxi không giúp giảm cân hiệu quả bằng sữa. Tại sao như vậy? Họ tin rằng dù canxi có thể làm tăng khả năng đốt cháy chất béo của cơ thể, các hợp chất hoạt tính khác trong các sản phẩm sữa (chẳng hạn như protein trong sữa) giúp tạo ra hiệu ứng đốt cháy nhiều chất béo hơn.

Tất nhiên, bí quyết để thành công là bắt đầu một chế độ ăn uống giảm cân. Suy cho cùng, uống sữa kết hợp với một hộp bánh rán là không có cách nào để gầy đi cả.

Sữa có tạo cơ không?

Chắc chắn rồi. Trong thực tế, sữa là một trong những loại thực phẩm tạo cơ bắp tốt nhất trên đời. Bạn thấy đấy, protein trong sữa bao gồm khoảng 20% ​​whey và 80% casein. Cả hai đều là protein chất lượng cao, nhưng whey được gọi là “protein hấp thụ nhanh” vì nó nhanh chóng bị phân hủy thành các axit amin và hấp thu vào máu. Đó là lý do vì sao whey là loại protein tốt nhất để tiêu thụ sau khi tập luyện.

Trái lại, casein được hấp thu chậm hơn. Vì vậy, nó là lý tưởng để cung cấp cho cơ thể một nguồn ổn định lượng nhỏ protein trong một thời gian dài hơn như giữa các bữa ăn hoặc trong khi ngủ. Vì sữa có cả hai loại protein này, thưởng thức một ly sữa lớn giúp cơ thể bạn có một sự kết hợp lý tưởng của các protein tạo cơ bắp.

Hormone có khiến sữa gây hại cho sức khỏe không?

Không, trừ khi bạn tiêm sữa vào cơ thể. Đây là câu chuyện đầy đủ: Năm 1993, FDA đã phê duyệt việc sử dụng hormone tăng trưởng ở bò (rBGH). Từ đó dẫn đến việc sản xuất được sữa nhiều hơn với chi phí ít hơn, đồng thời người tiêu dùng cũng hưởng lợi từ việc giảm giá thành sản phẩm. Nhưng việc này cũng gây ra nhiều tranh cãi, bởi vì rBGH làm tăng nồng độ sữa của yếu tố tăng trưởng giống như insulin (IGF), một loại hormone có liên quan đến ung thư.

Không giống như các hormon steroid vốn có thể uống được, rBGH và IGF phải được tiêm mới có tác dụng. Đó là bởi vì quá trình tiêu hóa phá hủy các hormone “protein” này. Vì vậy, uống sữa từ những con bò có chứa hormone không chuyển dạng hoạt hóa của những hóa chất này sang cơ thể của bạn. Tuy nhiên, hạn chế về phương diện đạo đức nằm ở chỗ: việc sử dụng hormone này không tốt cho bò. Các nhà nghiên cứu Canada phát hiện ra rằng những con bò được tiêm hormone có nhiều khả năng bị nhiễm trùng udder hay còn gọi là viêm vú.

Thế còn sử dụng kháng sinh cho bò thì sao?

Không ai thực sự biết câu trả lời. Một số nhà khoa học cho rằng sữa từ những con bò được cho dùng kháng sinh dẫn đến tình trạng kháng kháng sinh ở người, làm cho các loại thuốc này kém hiệu quả hơn khi điều trị viêm nhiễm. Nhưng phát hiện này chưa bao giờ được chứng minh.

Nếu vẫn không an tâm về việc uống sữa và sức khỏe của bạn có ảnh hưởng không? Bạn có thể chọn mua loại sữa không chứa kháng sinh (và cả loại không có hormone nữa) từ các cửa hàng thực phẩm chuyên biệt, chẳng hạn như Trader Joe’s hoặc Whole Foods, hoặc chọn sữa hữu cơ được chứng nhận USDA có sẵn tại hầu hết các siêu thị.

Nên chọn sữa gầy hay sữa nguyên kem?

Câu trả lời là tùy thuộc vào khẩu vị của bạn. Trong khi bạn có thể luôn được khuyên nên uống loại sữa ít béo, phần lớn các nghiên cứu khoa học cho thấy rằng uống sữa nguyên kem thực sự giúp cải thiện mức cholesterol, chỉ là không nhiều bằng sữa gầy thôi.

Một ngoại lệ gần đây: về chủ đề sữa và sức khỏe từ các nhà nghiên cứu Đan Mạch phát hiện ra rằng những người đàn ông có chế độ ăn uống giàu sữa nguyên kem gia tăng nhẹ tỷ lệ cholesterol xấu (LDL cholesterol). Tuy nhiên, đáng chú ý là những người này uống đến 6 ly loại 240ml mỗi ngày, một lượng cao bất thường. Mặc dù vậy, chất béo trung tính – một dấu hiệu khác của nguy cơ bệnh tim – giảm 22%.

Tổng kết: Một phát hiện được xác nhận bởi các nhà khoa học Anh cho thấy uống 2-3 cốc sữa mỗi ngày, cho dù là sữa gầy, 2%, hoặc sữa nguyên kem làm giảm khả năng đau tim lẫn đột quỵ

Nếu bạn đang ăn kiêng, chọn sữa ít béo là cách dễ dàng để giảm một vài calo. Tuy nhiên, khi nói đến việc tăng cơ, sữa nguyên kem có thể là lựa chọn tốt nhất. Các nhà khoa học thuộc chi nhánh y tế của Đại học Texas ở Galveston phát hiện ra rằng uống sữa nguyên kem sau khi tập tạ giúp tăng khả năng tổng hợp protein trong cơ gấp 2,8 lần so với uống sữa gầy.

LILA

 

Sữa được xem là một sản phẩm thiết yếu trong đời sống hàng ngày nhưng sữa và sức khỏe cũng là chủ đề tạo ra nhiều luồng ý kiến trái chiều nhất. Theo Dairy Education Board: “Sữa là một chất độc chết người”.

Trong thực tế, nếu bạn từng lướt qua trang web notmilk.com, bạn sẽ tìm thấy hàng tá bài viết về những thảm họa nổi tiếng của loại đồ uống phổ biến này. Ví dụ như một tuyên bố là sữa từ bò có chứa hormone gây ung thư và ngành công nghiệp sữa hàng triệu đô-la đã bưng bít thực tế đó. Tất cả những điều này có thể khiến bạn suy nghĩ lại về việc có tiếp tục uống sữa hay không.

Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng thấy rằng hầu hết đàn ông hưởng lợi nhờ sữa, cho dù mục tiêu của họ là giảm mỡ hoặc tăng cơ. Vì vậy, để chắc chắn rằng nó an toàn, đã có nhiều nghiên cứu và các tuyên bố chống sữa chọn lọc, đồng thời là các tuyên truyền ủng hộ sữa. Xét cho cùng, mục đích duy nhất của nghiên cứu là sức khỏe của khách hàng. Kết quả là tất cả các thắc mắc về sữa phần nào đã có câu trả lời.

Sữa có giúp đốt cháy chất béo không?

Có thể. Trong một nghiên cứu kéo dài 6 tháng về sữa và sức khỏe con người, các nhà nghiên cứu của Đại học Tennessee đã phát hiện ra rằng những người thừa cân giảm 3 phần ăn giàu béo mỗi ngày sẽ giảm mỡ bụng hơn những người theo chế độ ăn kiêng tương tự kết hợp với việc giảm thêm 2 khẩu phần từ sữa trở lên.

Ngoài ra, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng chất bổ sung canxi không giúp giảm cân hiệu quả bằng sữa. Tại sao như vậy? Họ tin rằng dù canxi có thể làm tăng khả năng đốt cháy chất béo của cơ thể, các hợp chất hoạt tính khác trong các sản phẩm sữa (chẳng hạn như protein trong sữa) giúp tạo ra hiệu ứng đốt cháy nhiều chất béo hơn.

Tất nhiên, bí quyết để thành công là bắt đầu một chế độ ăn uống giảm cân. Suy cho cùng, uống sữa kết hợp với một hộp bánh rán là không có cách nào để gầy đi cả.

Sữa có tạo cơ không?

Chắc chắn rồi. Trong thực tế, sữa là một trong những loại thực phẩm tạo cơ bắp tốt nhất trên đời. Bạn thấy đấy, protein trong sữa bao gồm khoảng 20% ​​whey và 80% casein. Cả hai đều là protein chất lượng cao, nhưng whey được gọi là “protein hấp thụ nhanh” vì nó nhanh chóng bị phân hủy thành các axit amin và hấp thu vào máu. Đó là lý do vì sao whey là loại protein tốt nhất để tiêu thụ sau khi tập luyện.

Trái lại, casein được hấp thu chậm hơn. Vì vậy, nó là lý tưởng để cung cấp cho cơ thể một nguồn ổn định lượng nhỏ protein trong một thời gian dài hơn như giữa các bữa ăn hoặc trong khi ngủ. Vì sữa có cả hai loại protein này, thưởng thức một ly sữa lớn giúp cơ thể bạn có một sự kết hợp lý tưởng của các protein tạo cơ bắp.

Hormone có khiến sữa gây hại cho sức khỏe không?

Không, trừ khi bạn tiêm sữa vào cơ thể. Đây là câu chuyện đầy đủ: Năm 1993, FDA đã phê duyệt việc sử dụng hormone tăng trưởng ở bò (rBGH). Từ đó dẫn đến việc sản xuất được sữa nhiều hơn với chi phí ít hơn, đồng thời người tiêu dùng cũng hưởng lợi từ việc giảm giá thành sản phẩm. Nhưng việc này cũng gây ra nhiều tranh cãi, bởi vì rBGH làm tăng nồng độ sữa của yếu tố tăng trưởng giống như insulin (IGF), một loại hormone có liên quan đến ung thư.

Không giống như các hormon steroid vốn có thể uống được, rBGH và IGF phải được tiêm mới có tác dụng. Đó là bởi vì quá trình tiêu hóa phá hủy các hormone “protein” này. Vì vậy, uống sữa từ những con bò có chứa hormone không chuyển dạng hoạt hóa của những hóa chất này sang cơ thể của bạn. Tuy nhiên, hạn chế về phương diện đạo đức nằm ở chỗ: việc sử dụng hormone này không tốt cho bò. Các nhà nghiên cứu Canada phát hiện ra rằng những con bò được tiêm hormone có nhiều khả năng bị nhiễm trùng udder hay còn gọi là viêm vú.

Thế còn sử dụng kháng sinh cho bò thì sao?

Không ai thực sự biết câu trả lời. Một số nhà khoa học cho rằng sữa từ những con bò được cho dùng kháng sinh dẫn đến tình trạng kháng kháng sinh ở người, làm cho các loại thuốc này kém hiệu quả hơn khi điều trị viêm nhiễm. Nhưng phát hiện này chưa bao giờ được chứng minh.

Nếu vẫn không an tâm về việc uống sữa và sức khỏe của bạn có ảnh hưởng không? Bạn có thể chọn mua loại sữa không chứa kháng sinh (và cả loại không có hormone nữa) từ các cửa hàng thực phẩm chuyên biệt, chẳng hạn như Trader Joe’s hoặc Whole Foods, hoặc chọn sữa hữu cơ được chứng nhận USDA có sẵn tại hầu hết các siêu thị.

Nên chọn sữa gầy hay sữa nguyên kem?

Câu trả lời là tùy thuộc vào khẩu vị của bạn. Trong khi bạn có thể luôn được khuyên nên uống loại sữa ít béo, phần lớn các nghiên cứu khoa học cho thấy rằng uống sữa nguyên kem thực sự giúp cải thiện mức cholesterol, chỉ là không nhiều bằng sữa gầy thôi.

Một ngoại lệ gần đây: về chủ đề sữa và sức khỏe từ các nhà nghiên cứu Đan Mạch phát hiện ra rằng những người đàn ông có chế độ ăn uống giàu sữa nguyên kem gia tăng nhẹ tỷ lệ cholesterol xấu (LDL cholesterol). Tuy nhiên, đáng chú ý là những người này uống đến 6 ly loại 240ml mỗi ngày, một lượng cao bất thường. Mặc dù vậy, chất béo trung tính – một dấu hiệu khác của nguy cơ bệnh tim – giảm 22%.

Tổng kết: Một phát hiện được xác nhận bởi các nhà khoa học Anh cho thấy uống 2-3 cốc sữa mỗi ngày, cho dù là sữa gầy, 2%, hoặc sữa nguyên kem làm giảm khả năng đau tim lẫn đột quỵ

Nếu bạn đang ăn kiêng, chọn sữa ít béo là cách dễ dàng để giảm một vài calo. Tuy nhiên, khi nói đến việc tăng cơ, sữa nguyên kem có thể là lựa chọn tốt nhất. Các nhà khoa học thuộc chi nhánh y tế của Đại học Texas ở Galveston phát hiện ra rằng uống sữa nguyên kem sau khi tập tạ giúp tăng khả năng tổng hợp protein trong cơ gấp 2,8 lần so với uống sữa gầy.

LILA

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...