SỰ QUAN TRỌNG CỦA SỨC KHỎE RĂNG MIỆNG

SỰ QUAN TRỌNG CỦA SỨC KHỎE RĂNG MIỆNG

 

Trong thời đại tràn ngập thông tin ngày nay, thật khó để không cảm thấy lo lắng bởi tất cả mọi thứ. Thật ra thì con người thường có thói quen lo lắng quá mức; tuy nhiên, có một số vấn đề sức khỏe tiềm ẩn đáng được chú ý càng sớm càng tốt, trong đó sức khỏe răng miệng ảnh hưởng đến 50% người lớn trên 30 tuổi.

Làm thế nào để nhận biết bệnh viêm nha chu?

Tiến sĩ Aldredge cho biết: “Những triệu chứng như hơi thở hôi mãn tính, nướu đỏ sưng húp, chảy máu trong khi đánh răng hoặc dùng chỉ nha khoa và răng lung lay là tất cả các triệu chứng khó chịu của bệnh viêm nha chu. Các dấu hiệu cảnh báo sớm thường không gây  đau đớn, dẫn đến tình trạng chủ quan và thiếu nhận thức.”

Nguy cơ của bệnh viêm nha chu là gì?

Tiến sĩ Aldredge nói: “Nếu không chữa trị, một số vấn đề về sức khỏe có thể phát sinh như sâu răng, mất răng và các vấn đề sức khỏe răng miệng nghiêm trọng khác. Bệnh viêm nha chu nghiêm trọng cũng liên quan đến một số bệnh lý hệ thống, bao gồm bệnh tiểu đường và bệnh tim mạch.”

Cách phòng ngừa và những loại thực phẩm hoặc hoạt động nào nên tránh?

Nha sĩ Aldredge khuyên: “Bệnh viêm nha chu nếu có thể ngăn ngừa và trong một số trường hợp điều trị được. Nhưng, cách duy nhất để phòng ngừa là đánh răng hai lần mỗi ngày và dùng chỉ nha khoa thường xuyên. 

Kiểm tra răng miệng thường xuyên và thảo luận về sức khỏe răng miệng định kỳ cũng là những yếu tố quan trọng để ngăn ngừa bệnh viêm nha chu. Có nhiều yếu tố có thể góp phần gây bệnh nhưng những thứ như hút thuốc lá, tiểu đường và di truyền đóng vai trò lớn làm tăng khả năng mắc bệnh của một người.”

Khi nói đến thực phẩm để tránh, có một lý do rõ ràng để tránh xa thức ăn có đường và đồ uống. Thực phẩm giàu đường và carbohydrate có thể tạo ra môi trường có tính axit trong miệng. Vi khuẩn có thể khiến bệnh viêm nha chu phát triển mạnh trong các loại môi trường này.

Có cách nào để chữa trị bệnh viêm nha chu mà không cần đến bác sĩ không?

Tiến sĩ Aldredge cho biết: “Trong khi có nhiều cách được gọi là phương pháp chữa trị không đòi hỏi sự can thiệp chuyên nghiệp, thì có rất ít bằng chứng ủng hộ hiệu quả của những phương pháp này”.

“Cách tốt nhất và chắc chắn nhất để điều trị bệnh viêm nha chu là tìm sự hỗ trỡ của một chuyên gia về răng miệng, những người có thể cung cấp một loạt các lựa chọn điều trị dựa trên tình trạng của bệnh. 

Các phương pháp điều trị không phẫu thuật bao gồm làm sạch sâu bề mặt của chân răng để loại bỏ mảng bám, vôi răng và vi khuẩn. Bệnh viêm nha chu nghiêm trọng có thể cần đến các phương pháp điều trị phẫu thuật như cắt túi nha chu và các thủ thuật tái sinh. ”

Tụt lợi có phải là do bệnh viêm nha chu?

“Có một số nguyên nhân của chứng tụt lợi, nhưng nguyên nhân phổ biến nhất cho đến nay là bệnh viêm nha chu. Bước đầu tiên trong điều trị tình trạng này là tìm cách giải quyết nguyên nhân của nó. Trong trường hợp bị bệnh viêm nha chu, bệnh nhân có thể trải qua một quá trình làm sạch sâu để làm sạch răng và chữa lành bất kỳ tình trạng viêm nào trong nướu răng. 

Trong trường hợp nặng, tụt lợi có thể làm lộ chân răng, đòi hỏi phải làm giảm độ sâu túi nướu trong đó mô nướu mới được tái tạo bằng mô lành mạnh từ những nơi khác trong miệng.”

Nên tránh những thành phần nào trong các sản phẩm nha khoa?

Một thói quen tốt cho sức khỏe răng miệng là chải hai lần mỗi ngày và dùng chỉ nha khoa một hoặc hai lần mỗi ngày. Đánh răng là cách tốt nhất để loại bỏ các mảng bám vi khuẩn có chứa vi khuẩn. Tuy nhiên, bạn nên tránh các sản phẩm có chứa thuốc nhuộm nhân tạo, rượu và hóa chất mạnh không cần thiết như SLS và glycerine dựa trên dầu mỏ. Thay vào đó, bạn nên tìm kiếm các sản phẩm có chứa muối biển, tinh dầu và lô hội.”

Nên chọn bàn chải đánh răng như thế nào?

Câu trả lời rất dễ đoán: mềm! Bàn chải đánh răng điện là tốt nếu được sử dụng đúng cách, nếu không sẽ gây ra nhiều tác hại.

Làm thế nào quan trọng là dùng chỉ nha khoa? Có một loại xỉa hoặc tần suất nhất định được khuyến nghị không?

Có một số phương pháp và thiết bị cho phép một người để làm sạch không gian giữa các răng. Sử dụng chỉ tơ nha khoa, bàn chải kẽ răng hoặc thiết bị điện tử – tùy theo lời khuyên của nha sĩ – sau khi ăn uống có thể giúp loại bỏ thức ăn thừa và mảng bám từ những khe hở không thể chạm tới.

Bệnh nhân nên tham khảo ý kiến ​​của nha sĩ về loại phù hợp nhất với nhu cầu cá nhân của mình. Điều quan trọng cần nhớ là bất kể bạn sử dụng loại nào, bạn nên sử dụng nó mỗi ngày.

Hầu hết mọi người bỏ quên điều gì?

Không dùng nước súc miệng. Vì chải răng và dùng chỉ nha khoa chỉ có thể loại bỏ 24% các vấn đề răng miệng, vi khuẩn vẫn có thể sống trên lưỡi, má và các khu vực khác của miệng.

Nếu bạn đang gặp phải bất kỳ triệu chứng của bệnh nướu răng như hôi miệng lâu ngày, nướu đỏ sưng húp, chảy máu trong khi đánh răng hoặc dùng chỉ nha khoa, tụt lợi và mất răng, hãy đến gặp nha sĩ càng sớm càng tốt. Làm sạch thường xuyên và dùng chỉ nha khoa hàng ngày, đánh răng, cạo lưỡi và dùng nước súc miệng là phương pháp tốt nhất để phòng ngừa!

LILA

Trong thời đại tràn ngập thông tin ngày nay, thật khó để không cảm thấy lo lắng bởi tất cả mọi thứ. Thật ra thì con người thường có thói quen lo lắng quá mức; tuy nhiên, có một số vấn đề sức khỏe tiềm ẩn đáng được chú ý càng sớm càng tốt, trong đó sức khỏe răng miệng ảnh hưởng đến 50% người lớn trên 30 tuổi.

Làm thế nào để nhận biết bệnh viêm nha chu?

Tiến sĩ Aldredge cho biết: “Những triệu chứng như hơi thở hôi mãn tính, nướu đỏ sưng húp, chảy máu trong khi đánh răng hoặc dùng chỉ nha khoa và răng lung lay là tất cả các triệu chứng khó chịu của bệnh viêm nha chu. Các dấu hiệu cảnh báo sớm thường không gây  đau đớn, dẫn đến tình trạng chủ quan và thiếu nhận thức.”

Nguy cơ của bệnh viêm nha chu là gì?

Tiến sĩ Aldredge nói: “Nếu không chữa trị, một số vấn đề về sức khỏe có thể phát sinh như sâu răng, mất răng và các vấn đề sức khỏe răng miệng nghiêm trọng khác. Bệnh viêm nha chu nghiêm trọng cũng liên quan đến một số bệnh lý hệ thống, bao gồm bệnh tiểu đường và bệnh tim mạch.”

Cách phòng ngừa và những loại thực phẩm hoặc hoạt động nào nên tránh?

Nha sĩ Aldredge khuyên: “Bệnh viêm nha chu nếu có thể ngăn ngừa và trong một số trường hợp điều trị được. Nhưng, cách duy nhất để phòng ngừa là đánh răng hai lần mỗi ngày và dùng chỉ nha khoa thường xuyên. 

Kiểm tra răng miệng thường xuyên và thảo luận về sức khỏe răng miệng định kỳ cũng là những yếu tố quan trọng để ngăn ngừa bệnh viêm nha chu. Có nhiều yếu tố có thể góp phần gây bệnh nhưng những thứ như hút thuốc lá, tiểu đường và di truyền đóng vai trò lớn làm tăng khả năng mắc bệnh của một người.”

Khi nói đến thực phẩm để tránh, có một lý do rõ ràng để tránh xa thức ăn có đường và đồ uống. Thực phẩm giàu đường và carbohydrate có thể tạo ra môi trường có tính axit trong miệng. Vi khuẩn có thể khiến bệnh viêm nha chu phát triển mạnh trong các loại môi trường này.

Có cách nào để chữa trị bệnh viêm nha chu mà không cần đến bác sĩ không?

Tiến sĩ Aldredge cho biết: “Trong khi có nhiều cách được gọi là phương pháp chữa trị không đòi hỏi sự can thiệp chuyên nghiệp, thì có rất ít bằng chứng ủng hộ hiệu quả của những phương pháp này”.

“Cách tốt nhất và chắc chắn nhất để điều trị bệnh viêm nha chu là tìm sự hỗ trỡ của một chuyên gia về răng miệng, những người có thể cung cấp một loạt các lựa chọn điều trị dựa trên tình trạng của bệnh. 

Các phương pháp điều trị không phẫu thuật bao gồm làm sạch sâu bề mặt của chân răng để loại bỏ mảng bám, vôi răng và vi khuẩn. Bệnh viêm nha chu nghiêm trọng có thể cần đến các phương pháp điều trị phẫu thuật như cắt túi nha chu và các thủ thuật tái sinh. ”

Tụt lợi có phải là do bệnh viêm nha chu?

“Có một số nguyên nhân của chứng tụt lợi, nhưng nguyên nhân phổ biến nhất cho đến nay là bệnh viêm nha chu. Bước đầu tiên trong điều trị tình trạng này là tìm cách giải quyết nguyên nhân của nó. Trong trường hợp bị bệnh viêm nha chu, bệnh nhân có thể trải qua một quá trình làm sạch sâu để làm sạch răng và chữa lành bất kỳ tình trạng viêm nào trong nướu răng. 

Trong trường hợp nặng, tụt lợi có thể làm lộ chân răng, đòi hỏi phải làm giảm độ sâu túi nướu trong đó mô nướu mới được tái tạo bằng mô lành mạnh từ những nơi khác trong miệng.”

Nên tránh những thành phần nào trong các sản phẩm nha khoa?

Một thói quen tốt cho sức khỏe răng miệng là chải hai lần mỗi ngày và dùng chỉ nha khoa một hoặc hai lần mỗi ngày. Đánh răng là cách tốt nhất để loại bỏ các mảng bám vi khuẩn có chứa vi khuẩn. Tuy nhiên, bạn nên tránh các sản phẩm có chứa thuốc nhuộm nhân tạo, rượu và hóa chất mạnh không cần thiết như SLS và glycerine dựa trên dầu mỏ. Thay vào đó, bạn nên tìm kiếm các sản phẩm có chứa muối biển, tinh dầu và lô hội.”

Nên chọn bàn chải đánh răng như thế nào?

Câu trả lời rất dễ đoán: mềm! Bàn chải đánh răng điện là tốt nếu được sử dụng đúng cách, nếu không sẽ gây ra nhiều tác hại.

Làm thế nào quan trọng là dùng chỉ nha khoa? Có một loại xỉa hoặc tần suất nhất định được khuyến nghị không?

Có một số phương pháp và thiết bị cho phép một người để làm sạch không gian giữa các răng. Sử dụng chỉ tơ nha khoa, bàn chải kẽ răng hoặc thiết bị điện tử – tùy theo lời khuyên của nha sĩ – sau khi ăn uống có thể giúp loại bỏ thức ăn thừa và mảng bám từ những khe hở không thể chạm tới.

Bệnh nhân nên tham khảo ý kiến ​​của nha sĩ về loại phù hợp nhất với nhu cầu cá nhân của mình. Điều quan trọng cần nhớ là bất kể bạn sử dụng loại nào, bạn nên sử dụng nó mỗi ngày.

Hầu hết mọi người bỏ quên điều gì?

Không dùng nước súc miệng. Vì chải răng và dùng chỉ nha khoa chỉ có thể loại bỏ 24% các vấn đề răng miệng, vi khuẩn vẫn có thể sống trên lưỡi, má và các khu vực khác của miệng.

Nếu bạn đang gặp phải bất kỳ triệu chứng của bệnh nướu răng như hôi miệng lâu ngày, nướu đỏ sưng húp, chảy máu trong khi đánh răng hoặc dùng chỉ nha khoa, tụt lợi và mất răng, hãy đến gặp nha sĩ càng sớm càng tốt. Làm sạch thường xuyên và dùng chỉ nha khoa hàng ngày, đánh răng, cạo lưỡi và dùng nước súc miệng là phương pháp tốt nhất để phòng ngừa!

LILA

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

“NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

  Trong kỷ nguyên công nghệ, mạng xã hội, trò chơi điện tử và các ứng dụng giải trí như TikTok đã trở thành một phần quen thuộc của đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, khi việc sử dụng không còn nằm trong tầm kiểm soát, trẻ em và thanh thiếu niên rất dễ rơi vào trạng...

“NGHIỆN” MÀN HÌNH

  Trong thời đại công nghệ số, thiết bị điện tử như điện thoại thông minh, máy tính bảng hay máy tính trở thành công cụ không thể thiếu trong học tập, làm việc và giải trí. Tuy nhiên, khi việc sử dụng mất kiểm soát, lấn át các hoạt động cần thiết khác và gây suy...

CHE GIẤU BÍ MẬT ĐỂ GIA ĐÌNH KHÔNG TAN VỠ

Trong nhiều gia đình, khi có một sự thật khó chấp nhận – như chuyện vợ hoặc chồng ngoại tình, hay việc hôn nhân không còn hạnh phúc – các thành viên thường chọn cách che giấu và né tránh. Người lớn nói dối rằng “mọi chuyện vẫn ổn”, con cái giả vờ tin, còn cả gia đình...

NÓI DỐI MÃN TÍNH

  Nói dối là hành vi con người nào cũng từng trải qua, nhưng khi nó trở thành một thói quen kéo dài và dường như ăn sâu vào cách tồn tại của một người, ta gọi đó là nói dối mãn tính. Đây không chỉ đơn thuần là sự gian lận hay thiếu trung thực, mà thường là một cơ...

LGBT+ – NỖI ĐAU MANG TÊN CÔ ĐƠN

  Cô đơn là trải nghiệm mà ai cũng từng nếm trải, nhưng với cộng đồng LGBT+, nỗi cô đơn thường mang màu sắc đặc biệt sâu và đau hơn. Khi một người lớn lên trong môi trường bị kỳ thị, từ chối hay không được công nhận, não bộ họ liên tục ghi nhận tín hiệu “mình...

CÔ ĐƠN DƯỚI GÓC NHÌN SINH HỌC THẦN KINH

  Cô đơn không chỉ là cảm giác trống trải hay nỗi buồn thoáng qua, mà thực sự là một trải nghiệm đau đớn ở cấp độ sinh học thần kinh. Con người là sinh vật xã hội, bộ não chúng ta tiến hóa để duy trì kết nối với nhóm nhằm đảm bảo sự tồn tại. Khi bị tách rời hoặc...

CÔ ĐƠN VÀ TRẦM CẢM

  Cô đơn là một trải nghiệm phổ biến, ai trong chúng ta cũng từng trải qua. Thế nhưng, khi nỗi cô đơn kéo dài và không được xoa dịu bằng sự kết nối, sự lắng nghe và những vòng tay ấm áp, nó có thể trở thành mảnh đất màu mỡ cho trầm cảm hình thành. Về mặt sinh học...

CĂNG THẲNG VÀ KHẢ NĂNG THỤ THAI, MANG THAI

  Hệ thống đáp ứng với căng thẳng (stress response system) là một cơ chế sinh học phức tạp, trong đó trục hạ đồi – tuyến yên – tuyến thượng thận (HPA axis) đóng vai trò trung tâm. Khi cơ thể đối mặt với áp lực, hormone cortisol và catecholamine (adrenaline,...

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

NHỮNG ĐỨA TRẺ ĂN CẮP

Tiếng nói thầm lặng của nỗi đau Khi một đứa trẻ bị phát hiện ăn cắp, người lớn thường vội vàng quy kết đó là hành vi sai trái, vô đạo đức hay “mất dạy”. Thế nhưng, nếu ta dừng lại để lắng nghe phía sau hành vi ấy, ta sẽ nhận ra đó không chỉ là câu chuyện về một món đồ...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

“NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

  Trong kỷ nguyên công nghệ, mạng xã hội, trò chơi điện tử và các ứng dụng giải trí như TikTok đã trở thành một phần quen thuộc của đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, khi việc sử dụng không còn nằm trong tầm kiểm soát, trẻ em và thanh thiếu niên rất dễ rơi vào trạng...

“NGHIỆN” MÀN HÌNH

  Trong thời đại công nghệ số, thiết bị điện tử như điện thoại thông minh, máy tính bảng hay máy tính trở thành công cụ không thể thiếu trong học tập, làm việc và giải trí. Tuy nhiên, khi việc sử dụng mất kiểm soát, lấn át các hoạt động cần thiết khác và gây suy...