LỐI SỐNG TỐI GIẢN

LỐI SỐNG TỐI GIẢN

 

Ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy những lợi ích của việc thực hiện các bước nhỏ để đơn giản hóa cuộc sống của bạn. Dành ít thời gian cho công nghệ hơn như xem tivi, điện thoại, internet hay game sẽ đem lại những lợi ích không ngờ.

Dưới đây là một số cách mà lối sống đơn giản hơn có thể mang lại lợi ích cho bạn về cả thể chất lẫn tinh thần.

1. Xem ti-vi ít hơn sẽ giúp cải thiện hoạt động của não bộ

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng các chương trình tivi đặc biệt với nhịp độ nhanh sẽ làm suy yếu chức năng điều hành ở não của trẻ em và người lớn. 

Chức năng điều hành là gì? Đó là một tập hợp các kỹ năng, bao gồm lập kế hoạch, ghi nhớ, giải quyết vấn đề và ức chế xung thần kinh. Dù chức năng điều hành bị suy giảm nhiều hơn ở trẻ em khi xem các chương trình kịch tính, người lớn cũng không tránh khỏi sự ảnh hưởng.

Từ khi thực hành thói quen xem ti-vi ít hơn, tôi nhận thấy rằng trí nhớ của mình được cải thiện đáng kể bao gồm cả việc nhớ tên người khác và các chi tiết của sự việc. Tâm trí của tôi ít lộn xộn hơn. Tôi từng phải viết ra tất cả mọi thứ trên giấy dù là những việc nhỏ nhất, nhưng giờ đây tôi ghi nhớ tốt hơn nhiều.

2. Sống đơn giản sẽ giúp bạn ngủ ngon hơn

Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng thói quen đa nhiệm đặc biệt là ở phụ nữ dẫn đến căng thẳng và kiệt sức. Thường xuyên dốc sức và cố gắng hoàn thành quá nhiều nhiệm vụ cùng một lúc làm tăng đáng kể mức độ căng thẳng. 

Khó ngủ thường là một trong những dấu hiệu đầu tiên cho thấy tâm trí và cơ thể bị căng thẳng quá mức. Cả trẻ em và người lớn dành quá nhiều thời gian cố gắng để làm nhiều việc cùng một lúc thường dẫn đến hậu quả là bị thiếu ngủ.

3. Ít bị kích thích sẽ giúp bạn tập trung tốt hơn

Một nghiên cứu được tài trợ bởi chính phủ Mỹ phát hiện ra rằng khi trẻ em có quá nhiều lựa chọn trong thế giới game, chúng sẽ bị cuốn vào đó mà không thể tập trung vào một trò duy nhất, từ đó ngày này qua tháng nọ chúng nhốt mình trong phòng riêng với những màn game không hồi kết.

Nếu bạn cho một đứa trẻ vào một căn phòng đầy ắp đồ chơi, lúc đầu nó sẽ phấn khích và chạy qua lại khắp phòng, cầm lên buông xuống liên tục, nhưng cuối cùng nó sẽ không thực sự chơi với thứ gì cả, vì cơ bản là nó không thể tập trung sự chú ý của mình cho một món nào đó nhất định. Vì vậy, để nâng cao tính tập trung của mình, bạn cần hạn chế tối đa sự kích thích từ môi trường xung quanh.

4. Sự ngăn nắp sẽ giúp bạn trở nên sáng tạo hơn

Theo Natalie của A Perfect Playroom, một nghiên cứu ở châu Âu cho thấy trẻ em sáng tạo hơn khi tiếp xúc với ít đồ chơi hơn là bày biện lộn xộn khắp phòng. Các em cũng học cách giao tiếp và làm việc nhóm tốt hơn.

Tôi đã nhận thấy tính sáng tạo của mình được phát triển đáng kể từ khi theo đuổi một lối sống đơn giản. Tôi có nhiều ý tưởng hơn cho các bài viết của mình và đã có thể phát triển website theo những cách mà tôi không hề nghĩ đến trước đây.

5. Lối sống đơn giản sẽ giúp bạn phát triển cả thể chất lẫn tinh thần

Sự kích thích quá mức gây căng thẳng mãn tính, điều này khiến cho cơ thể phải trả giá. Khi nguồn năng lượng của cơ thể cạn kiệt, con người sẽ tìm cách cải thiện sức khỏe thông qua các phương tiện vật lý như tránh hóa chất trong thực phẩm, dùng thuốc bổ và nhiều thứ khác. Mặc dù các biện pháp này có thể giúp ích, nhưng chúng không giải quyết được vấn đề cốt lõi – rằng cơ thể chỉ đơn giản là kiệt sức và quá căng thẳng.

Trong nhiều năm, tôi sống với một cơ thể gồng mình chịu đựng trong cuộc chiến chống lại stress. Nhưng sau khi lựa chọn lối sống đơn giản, tôi thấy rằng mình có thời gian để thư giãn và bình tĩnh đối mặt với sự căng thẳng. Tôi nhận thấy mình tràn đầy năng lượng, khỏe khoắn, ít đau cơ và căng thẳng hơn.

Không chỉ cải thiện thể chất, lối sống đơn giản có thể giúp một người tìm thấy ý nghĩa cuộc sống và phát triển tinh thần. Khi một người không còn tập trung vào việc sở hữu của cải vật chất, họ có nhiều khả năng tìm thấy ý nghĩa cuộc sống và sự thanh thản trong tâm hồn hơn qua việc mở rộng suy nghĩ và tầm nhìn đối với thế giới rộng lớn.

6. Sống đơn giản có thể giúp bảo vệ môi trường

Một khía cạnh mà ít người nghĩ đến chính là sống đơn giản giúp giảm lượng chất thải mà một người tạo ra. Khi mọi người chú ý hơn về những gì họ mua, họ cũng ý thức hơn về tác động của sản phẩm đối với môi trường.

Lối sống đơn giản và lối sống bền vững luôn là “đôi bạn thân”, và có một môi trường lành mạnh sẽ giúp sức khỏe của con người tốt hơn qua nhiều thế hệ. Chúng ta nên dành thời gian và tiền bạc vào những trải nghiệm, không để lại gì trong thùng rác.

7. Sống đơn giản có thể làm giảm căng thẳng mãn tính

Lối sống đơn giản có thể làm giảm nguy cơ bị căng thẳng mãn tính. Có ít tài sản hơn và không lo lắng về việc đua đòi theo trào lưu của xã hội có thể hạn chế các triệu chứng liên quan đến stress hơn.

Đơn giản hóa giúp ta trải nghiệm một cuộc sống với nhiều thời gian rảnh rỗi hơn, từ đó ta có thời gian để đi đến phòng tập thể dục, theo đuổi đam mê và đặc biệt là nhiều thời gian dành cho những người thương yêu hơn. Sự gia tăng thời gian chất lượng này giúp giảm đáng kể những căng thẳng trong cuộc sống.

8. Lối sống đơn giản hơn có thể cải thiện mối quan hệ

Khi mọi người không còn đặt mối quan tâm hàng đầu vào tài sản vật chất, họ có nhiều khả năng tập trung vào các mối quan hệ hơn. Có ít tài sản hơn nghĩa là tiết kiệm thời gian dành cho việc quản lý của cải vật chất, vì vậy bạn có thể dành nhiều thời gian hơn cho bạn bè và gia đình.

Cách tối ưu cho việc này chính là sở hữu ít tài sản hơn qua việc chia sẻ chúng cho các hoạt động thiện nguyện và cộng đồng. Khi ấy, ta không còn bị “kiểm soát” bởi tài sản nữa. Bằng cách chia sẻ thay vì sở hữu mọi thứ, ta có thể tăng cường các mối quan hệ và cảm giác tự tin hơn về những giá trị mình đem lại cho cộng đồng.

Lựa chọn lối sống đơn giản không có nghĩa là từ bỏ sở thích hoặc những vật sở hữu mà bạn thích, mà chỉ có nghĩa là sở hữu những gì bạn thực sự cần và yêu thích chứ không phải mù quáng nghe theo những gì xã hội nói là bạn nên có.

LILA

Ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy những lợi ích của việc thực hiện các bước nhỏ để đơn giản hóa cuộc sống của bạn. Dành ít thời gian cho công nghệ hơn như xem tivi, điện thoại, internet hay game sẽ đem lại những lợi ích không ngờ.

Dưới đây là một số cách mà lối sống đơn giản hơn có thể mang lại lợi ích cho bạn về cả thể chất lẫn tinh thần.

1. Xem ti-vi ít hơn sẽ giúp cải thiện hoạt động của não bộ

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng các chương trình tivi đặc biệt với nhịp độ nhanh sẽ làm suy yếu chức năng điều hành ở não của trẻ em và người lớn. 

Chức năng điều hành là gì? Đó là một tập hợp các kỹ năng, bao gồm lập kế hoạch, ghi nhớ, giải quyết vấn đề và ức chế xung thần kinh. Dù chức năng điều hành bị suy giảm nhiều hơn ở trẻ em khi xem các chương trình kịch tính, người lớn cũng không tránh khỏi sự ảnh hưởng.

Từ khi thực hành thói quen xem ti-vi ít hơn, tôi nhận thấy rằng trí nhớ của mình được cải thiện đáng kể bao gồm cả việc nhớ tên người khác và các chi tiết của sự việc. Tâm trí của tôi ít lộn xộn hơn. Tôi từng phải viết ra tất cả mọi thứ trên giấy dù là những việc nhỏ nhất, nhưng giờ đây tôi ghi nhớ tốt hơn nhiều.

2. Sống đơn giản sẽ giúp bạn ngủ ngon hơn

Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng thói quen đa nhiệm đặc biệt là ở phụ nữ dẫn đến căng thẳng và kiệt sức. Thường xuyên dốc sức và cố gắng hoàn thành quá nhiều nhiệm vụ cùng một lúc làm tăng đáng kể mức độ căng thẳng. 

Khó ngủ thường là một trong những dấu hiệu đầu tiên cho thấy tâm trí và cơ thể bị căng thẳng quá mức. Cả trẻ em và người lớn dành quá nhiều thời gian cố gắng để làm nhiều việc cùng một lúc thường dẫn đến hậu quả là bị thiếu ngủ.

3. Ít bị kích thích sẽ giúp bạn tập trung tốt hơn

Một nghiên cứu được tài trợ bởi chính phủ Mỹ phát hiện ra rằng khi trẻ em có quá nhiều lựa chọn trong thế giới game, chúng sẽ bị cuốn vào đó mà không thể tập trung vào một trò duy nhất, từ đó ngày này qua tháng nọ chúng nhốt mình trong phòng riêng với những màn game không hồi kết.

Nếu bạn cho một đứa trẻ vào một căn phòng đầy ắp đồ chơi, lúc đầu nó sẽ phấn khích và chạy qua lại khắp phòng, cầm lên buông xuống liên tục, nhưng cuối cùng nó sẽ không thực sự chơi với thứ gì cả, vì cơ bản là nó không thể tập trung sự chú ý của mình cho một món nào đó nhất định. Vì vậy, để nâng cao tính tập trung của mình, bạn cần hạn chế tối đa sự kích thích từ môi trường xung quanh.

4. Sự ngăn nắp sẽ giúp bạn trở nên sáng tạo hơn

Theo Natalie của A Perfect Playroom, một nghiên cứu ở châu Âu cho thấy trẻ em sáng tạo hơn khi tiếp xúc với ít đồ chơi hơn là bày biện lộn xộn khắp phòng. Các em cũng học cách giao tiếp và làm việc nhóm tốt hơn.

Tôi đã nhận thấy tính sáng tạo của mình được phát triển đáng kể từ khi theo đuổi một lối sống đơn giản. Tôi có nhiều ý tưởng hơn cho các bài viết của mình và đã có thể phát triển website theo những cách mà tôi không hề nghĩ đến trước đây.

5. Lối sống đơn giản sẽ giúp bạn phát triển cả thể chất lẫn tinh thần

Sự kích thích quá mức gây căng thẳng mãn tính, điều này khiến cho cơ thể phải trả giá. Khi nguồn năng lượng của cơ thể cạn kiệt, con người sẽ tìm cách cải thiện sức khỏe thông qua các phương tiện vật lý như tránh hóa chất trong thực phẩm, dùng thuốc bổ và nhiều thứ khác. Mặc dù các biện pháp này có thể giúp ích, nhưng chúng không giải quyết được vấn đề cốt lõi – rằng cơ thể chỉ đơn giản là kiệt sức và quá căng thẳng.

Trong nhiều năm, tôi sống với một cơ thể gồng mình chịu đựng trong cuộc chiến chống lại stress. Nhưng sau khi lựa chọn lối sống đơn giản, tôi thấy rằng mình có thời gian để thư giãn và bình tĩnh đối mặt với sự căng thẳng. Tôi nhận thấy mình tràn đầy năng lượng, khỏe khoắn, ít đau cơ và căng thẳng hơn.

Không chỉ cải thiện thể chất, lối sống đơn giản có thể giúp một người tìm thấy ý nghĩa cuộc sống và phát triển tinh thần. Khi một người không còn tập trung vào việc sở hữu của cải vật chất, họ có nhiều khả năng tìm thấy ý nghĩa cuộc sống và sự thanh thản trong tâm hồn hơn qua việc mở rộng suy nghĩ và tầm nhìn đối với thế giới rộng lớn.

6. Sống đơn giản có thể giúp bảo vệ môi trường

Một khía cạnh mà ít người nghĩ đến chính là sống đơn giản giúp giảm lượng chất thải mà một người tạo ra. Khi mọi người chú ý hơn về những gì họ mua, họ cũng ý thức hơn về tác động của sản phẩm đối với môi trường.

Lối sống đơn giản và lối sống bền vững luôn là “đôi bạn thân”, và có một môi trường lành mạnh sẽ giúp sức khỏe của con người tốt hơn qua nhiều thế hệ. Chúng ta nên dành thời gian và tiền bạc vào những trải nghiệm, không để lại gì trong thùng rác.

7. Sống đơn giản có thể làm giảm căng thẳng mãn tính

Lối sống đơn giản có thể làm giảm nguy cơ bị căng thẳng mãn tính. Có ít tài sản hơn và không lo lắng về việc đua đòi theo trào lưu của xã hội có thể hạn chế các triệu chứng liên quan đến stress hơn.

Đơn giản hóa giúp ta trải nghiệm một cuộc sống với nhiều thời gian rảnh rỗi hơn, từ đó ta có thời gian để đi đến phòng tập thể dục, theo đuổi đam mê và đặc biệt là nhiều thời gian dành cho những người thương yêu hơn. Sự gia tăng thời gian chất lượng này giúp giảm đáng kể những căng thẳng trong cuộc sống.

8. Lối sống đơn giản hơn có thể cải thiện mối quan hệ

Khi mọi người không còn đặt mối quan tâm hàng đầu vào tài sản vật chất, họ có nhiều khả năng tập trung vào các mối quan hệ hơn. Có ít tài sản hơn nghĩa là tiết kiệm thời gian dành cho việc quản lý của cải vật chất, vì vậy bạn có thể dành nhiều thời gian hơn cho bạn bè và gia đình.

Cách tối ưu cho việc này chính là sở hữu ít tài sản hơn qua việc chia sẻ chúng cho các hoạt động thiện nguyện và cộng đồng. Khi ấy, ta không còn bị “kiểm soát” bởi tài sản nữa. Bằng cách chia sẻ thay vì sở hữu mọi thứ, ta có thể tăng cường các mối quan hệ và cảm giác tự tin hơn về những giá trị mình đem lại cho cộng đồng.

Lựa chọn lối sống đơn giản không có nghĩa là từ bỏ sở thích hoặc những vật sở hữu mà bạn thích, mà chỉ có nghĩa là sở hữu những gì bạn thực sự cần và yêu thích chứ không phải mù quáng nghe theo những gì xã hội nói là bạn nên có.

LILA

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...