LỐI SỐNG TỐI GIẢN

LỐI SỐNG TỐI GIẢN

 

Ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy những lợi ích của việc thực hiện các bước nhỏ để đơn giản hóa cuộc sống của bạn. Dành ít thời gian cho công nghệ hơn như xem tivi, điện thoại, internet hay game sẽ đem lại những lợi ích không ngờ.

Dưới đây là một số cách mà lối sống đơn giản hơn có thể mang lại lợi ích cho bạn về cả thể chất lẫn tinh thần.

1. Xem ti-vi ít hơn sẽ giúp cải thiện hoạt động của não bộ

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng các chương trình tivi đặc biệt với nhịp độ nhanh sẽ làm suy yếu chức năng điều hành ở não của trẻ em và người lớn. 

Chức năng điều hành là gì? Đó là một tập hợp các kỹ năng, bao gồm lập kế hoạch, ghi nhớ, giải quyết vấn đề và ức chế xung thần kinh. Dù chức năng điều hành bị suy giảm nhiều hơn ở trẻ em khi xem các chương trình kịch tính, người lớn cũng không tránh khỏi sự ảnh hưởng.

Từ khi thực hành thói quen xem ti-vi ít hơn, tôi nhận thấy rằng trí nhớ của mình được cải thiện đáng kể bao gồm cả việc nhớ tên người khác và các chi tiết của sự việc. Tâm trí của tôi ít lộn xộn hơn. Tôi từng phải viết ra tất cả mọi thứ trên giấy dù là những việc nhỏ nhất, nhưng giờ đây tôi ghi nhớ tốt hơn nhiều.

2. Sống đơn giản sẽ giúp bạn ngủ ngon hơn

Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng thói quen đa nhiệm đặc biệt là ở phụ nữ dẫn đến căng thẳng và kiệt sức. Thường xuyên dốc sức và cố gắng hoàn thành quá nhiều nhiệm vụ cùng một lúc làm tăng đáng kể mức độ căng thẳng. 

Khó ngủ thường là một trong những dấu hiệu đầu tiên cho thấy tâm trí và cơ thể bị căng thẳng quá mức. Cả trẻ em và người lớn dành quá nhiều thời gian cố gắng để làm nhiều việc cùng một lúc thường dẫn đến hậu quả là bị thiếu ngủ.

3. Ít bị kích thích sẽ giúp bạn tập trung tốt hơn

Một nghiên cứu được tài trợ bởi chính phủ Mỹ phát hiện ra rằng khi trẻ em có quá nhiều lựa chọn trong thế giới game, chúng sẽ bị cuốn vào đó mà không thể tập trung vào một trò duy nhất, từ đó ngày này qua tháng nọ chúng nhốt mình trong phòng riêng với những màn game không hồi kết.

Nếu bạn cho một đứa trẻ vào một căn phòng đầy ắp đồ chơi, lúc đầu nó sẽ phấn khích và chạy qua lại khắp phòng, cầm lên buông xuống liên tục, nhưng cuối cùng nó sẽ không thực sự chơi với thứ gì cả, vì cơ bản là nó không thể tập trung sự chú ý của mình cho một món nào đó nhất định. Vì vậy, để nâng cao tính tập trung của mình, bạn cần hạn chế tối đa sự kích thích từ môi trường xung quanh.

4. Sự ngăn nắp sẽ giúp bạn trở nên sáng tạo hơn

Theo Natalie của A Perfect Playroom, một nghiên cứu ở châu Âu cho thấy trẻ em sáng tạo hơn khi tiếp xúc với ít đồ chơi hơn là bày biện lộn xộn khắp phòng. Các em cũng học cách giao tiếp và làm việc nhóm tốt hơn.

Tôi đã nhận thấy tính sáng tạo của mình được phát triển đáng kể từ khi theo đuổi một lối sống đơn giản. Tôi có nhiều ý tưởng hơn cho các bài viết của mình và đã có thể phát triển website theo những cách mà tôi không hề nghĩ đến trước đây.

5. Lối sống đơn giản sẽ giúp bạn phát triển cả thể chất lẫn tinh thần

Sự kích thích quá mức gây căng thẳng mãn tính, điều này khiến cho cơ thể phải trả giá. Khi nguồn năng lượng của cơ thể cạn kiệt, con người sẽ tìm cách cải thiện sức khỏe thông qua các phương tiện vật lý như tránh hóa chất trong thực phẩm, dùng thuốc bổ và nhiều thứ khác. Mặc dù các biện pháp này có thể giúp ích, nhưng chúng không giải quyết được vấn đề cốt lõi – rằng cơ thể chỉ đơn giản là kiệt sức và quá căng thẳng.

Trong nhiều năm, tôi sống với một cơ thể gồng mình chịu đựng trong cuộc chiến chống lại stress. Nhưng sau khi lựa chọn lối sống đơn giản, tôi thấy rằng mình có thời gian để thư giãn và bình tĩnh đối mặt với sự căng thẳng. Tôi nhận thấy mình tràn đầy năng lượng, khỏe khoắn, ít đau cơ và căng thẳng hơn.

Không chỉ cải thiện thể chất, lối sống đơn giản có thể giúp một người tìm thấy ý nghĩa cuộc sống và phát triển tinh thần. Khi một người không còn tập trung vào việc sở hữu của cải vật chất, họ có nhiều khả năng tìm thấy ý nghĩa cuộc sống và sự thanh thản trong tâm hồn hơn qua việc mở rộng suy nghĩ và tầm nhìn đối với thế giới rộng lớn.

6. Sống đơn giản có thể giúp bảo vệ môi trường

Một khía cạnh mà ít người nghĩ đến chính là sống đơn giản giúp giảm lượng chất thải mà một người tạo ra. Khi mọi người chú ý hơn về những gì họ mua, họ cũng ý thức hơn về tác động của sản phẩm đối với môi trường.

Lối sống đơn giản và lối sống bền vững luôn là “đôi bạn thân”, và có một môi trường lành mạnh sẽ giúp sức khỏe của con người tốt hơn qua nhiều thế hệ. Chúng ta nên dành thời gian và tiền bạc vào những trải nghiệm, không để lại gì trong thùng rác.

7. Sống đơn giản có thể làm giảm căng thẳng mãn tính

Lối sống đơn giản có thể làm giảm nguy cơ bị căng thẳng mãn tính. Có ít tài sản hơn và không lo lắng về việc đua đòi theo trào lưu của xã hội có thể hạn chế các triệu chứng liên quan đến stress hơn.

Đơn giản hóa giúp ta trải nghiệm một cuộc sống với nhiều thời gian rảnh rỗi hơn, từ đó ta có thời gian để đi đến phòng tập thể dục, theo đuổi đam mê và đặc biệt là nhiều thời gian dành cho những người thương yêu hơn. Sự gia tăng thời gian chất lượng này giúp giảm đáng kể những căng thẳng trong cuộc sống.

8. Lối sống đơn giản hơn có thể cải thiện mối quan hệ

Khi mọi người không còn đặt mối quan tâm hàng đầu vào tài sản vật chất, họ có nhiều khả năng tập trung vào các mối quan hệ hơn. Có ít tài sản hơn nghĩa là tiết kiệm thời gian dành cho việc quản lý của cải vật chất, vì vậy bạn có thể dành nhiều thời gian hơn cho bạn bè và gia đình.

Cách tối ưu cho việc này chính là sở hữu ít tài sản hơn qua việc chia sẻ chúng cho các hoạt động thiện nguyện và cộng đồng. Khi ấy, ta không còn bị “kiểm soát” bởi tài sản nữa. Bằng cách chia sẻ thay vì sở hữu mọi thứ, ta có thể tăng cường các mối quan hệ và cảm giác tự tin hơn về những giá trị mình đem lại cho cộng đồng.

Lựa chọn lối sống đơn giản không có nghĩa là từ bỏ sở thích hoặc những vật sở hữu mà bạn thích, mà chỉ có nghĩa là sở hữu những gì bạn thực sự cần và yêu thích chứ không phải mù quáng nghe theo những gì xã hội nói là bạn nên có.

LILA

Ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy những lợi ích của việc thực hiện các bước nhỏ để đơn giản hóa cuộc sống của bạn. Dành ít thời gian cho công nghệ hơn như xem tivi, điện thoại, internet hay game sẽ đem lại những lợi ích không ngờ.

Dưới đây là một số cách mà lối sống đơn giản hơn có thể mang lại lợi ích cho bạn về cả thể chất lẫn tinh thần.

1. Xem ti-vi ít hơn sẽ giúp cải thiện hoạt động của não bộ

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng các chương trình tivi đặc biệt với nhịp độ nhanh sẽ làm suy yếu chức năng điều hành ở não của trẻ em và người lớn. 

Chức năng điều hành là gì? Đó là một tập hợp các kỹ năng, bao gồm lập kế hoạch, ghi nhớ, giải quyết vấn đề và ức chế xung thần kinh. Dù chức năng điều hành bị suy giảm nhiều hơn ở trẻ em khi xem các chương trình kịch tính, người lớn cũng không tránh khỏi sự ảnh hưởng.

Từ khi thực hành thói quen xem ti-vi ít hơn, tôi nhận thấy rằng trí nhớ của mình được cải thiện đáng kể bao gồm cả việc nhớ tên người khác và các chi tiết của sự việc. Tâm trí của tôi ít lộn xộn hơn. Tôi từng phải viết ra tất cả mọi thứ trên giấy dù là những việc nhỏ nhất, nhưng giờ đây tôi ghi nhớ tốt hơn nhiều.

2. Sống đơn giản sẽ giúp bạn ngủ ngon hơn

Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng thói quen đa nhiệm đặc biệt là ở phụ nữ dẫn đến căng thẳng và kiệt sức. Thường xuyên dốc sức và cố gắng hoàn thành quá nhiều nhiệm vụ cùng một lúc làm tăng đáng kể mức độ căng thẳng. 

Khó ngủ thường là một trong những dấu hiệu đầu tiên cho thấy tâm trí và cơ thể bị căng thẳng quá mức. Cả trẻ em và người lớn dành quá nhiều thời gian cố gắng để làm nhiều việc cùng một lúc thường dẫn đến hậu quả là bị thiếu ngủ.

3. Ít bị kích thích sẽ giúp bạn tập trung tốt hơn

Một nghiên cứu được tài trợ bởi chính phủ Mỹ phát hiện ra rằng khi trẻ em có quá nhiều lựa chọn trong thế giới game, chúng sẽ bị cuốn vào đó mà không thể tập trung vào một trò duy nhất, từ đó ngày này qua tháng nọ chúng nhốt mình trong phòng riêng với những màn game không hồi kết.

Nếu bạn cho một đứa trẻ vào một căn phòng đầy ắp đồ chơi, lúc đầu nó sẽ phấn khích và chạy qua lại khắp phòng, cầm lên buông xuống liên tục, nhưng cuối cùng nó sẽ không thực sự chơi với thứ gì cả, vì cơ bản là nó không thể tập trung sự chú ý của mình cho một món nào đó nhất định. Vì vậy, để nâng cao tính tập trung của mình, bạn cần hạn chế tối đa sự kích thích từ môi trường xung quanh.

4. Sự ngăn nắp sẽ giúp bạn trở nên sáng tạo hơn

Theo Natalie của A Perfect Playroom, một nghiên cứu ở châu Âu cho thấy trẻ em sáng tạo hơn khi tiếp xúc với ít đồ chơi hơn là bày biện lộn xộn khắp phòng. Các em cũng học cách giao tiếp và làm việc nhóm tốt hơn.

Tôi đã nhận thấy tính sáng tạo của mình được phát triển đáng kể từ khi theo đuổi một lối sống đơn giản. Tôi có nhiều ý tưởng hơn cho các bài viết của mình và đã có thể phát triển website theo những cách mà tôi không hề nghĩ đến trước đây.

5. Lối sống đơn giản sẽ giúp bạn phát triển cả thể chất lẫn tinh thần

Sự kích thích quá mức gây căng thẳng mãn tính, điều này khiến cho cơ thể phải trả giá. Khi nguồn năng lượng của cơ thể cạn kiệt, con người sẽ tìm cách cải thiện sức khỏe thông qua các phương tiện vật lý như tránh hóa chất trong thực phẩm, dùng thuốc bổ và nhiều thứ khác. Mặc dù các biện pháp này có thể giúp ích, nhưng chúng không giải quyết được vấn đề cốt lõi – rằng cơ thể chỉ đơn giản là kiệt sức và quá căng thẳng.

Trong nhiều năm, tôi sống với một cơ thể gồng mình chịu đựng trong cuộc chiến chống lại stress. Nhưng sau khi lựa chọn lối sống đơn giản, tôi thấy rằng mình có thời gian để thư giãn và bình tĩnh đối mặt với sự căng thẳng. Tôi nhận thấy mình tràn đầy năng lượng, khỏe khoắn, ít đau cơ và căng thẳng hơn.

Không chỉ cải thiện thể chất, lối sống đơn giản có thể giúp một người tìm thấy ý nghĩa cuộc sống và phát triển tinh thần. Khi một người không còn tập trung vào việc sở hữu của cải vật chất, họ có nhiều khả năng tìm thấy ý nghĩa cuộc sống và sự thanh thản trong tâm hồn hơn qua việc mở rộng suy nghĩ và tầm nhìn đối với thế giới rộng lớn.

6. Sống đơn giản có thể giúp bảo vệ môi trường

Một khía cạnh mà ít người nghĩ đến chính là sống đơn giản giúp giảm lượng chất thải mà một người tạo ra. Khi mọi người chú ý hơn về những gì họ mua, họ cũng ý thức hơn về tác động của sản phẩm đối với môi trường.

Lối sống đơn giản và lối sống bền vững luôn là “đôi bạn thân”, và có một môi trường lành mạnh sẽ giúp sức khỏe của con người tốt hơn qua nhiều thế hệ. Chúng ta nên dành thời gian và tiền bạc vào những trải nghiệm, không để lại gì trong thùng rác.

7. Sống đơn giản có thể làm giảm căng thẳng mãn tính

Lối sống đơn giản có thể làm giảm nguy cơ bị căng thẳng mãn tính. Có ít tài sản hơn và không lo lắng về việc đua đòi theo trào lưu của xã hội có thể hạn chế các triệu chứng liên quan đến stress hơn.

Đơn giản hóa giúp ta trải nghiệm một cuộc sống với nhiều thời gian rảnh rỗi hơn, từ đó ta có thời gian để đi đến phòng tập thể dục, theo đuổi đam mê và đặc biệt là nhiều thời gian dành cho những người thương yêu hơn. Sự gia tăng thời gian chất lượng này giúp giảm đáng kể những căng thẳng trong cuộc sống.

8. Lối sống đơn giản hơn có thể cải thiện mối quan hệ

Khi mọi người không còn đặt mối quan tâm hàng đầu vào tài sản vật chất, họ có nhiều khả năng tập trung vào các mối quan hệ hơn. Có ít tài sản hơn nghĩa là tiết kiệm thời gian dành cho việc quản lý của cải vật chất, vì vậy bạn có thể dành nhiều thời gian hơn cho bạn bè và gia đình.

Cách tối ưu cho việc này chính là sở hữu ít tài sản hơn qua việc chia sẻ chúng cho các hoạt động thiện nguyện và cộng đồng. Khi ấy, ta không còn bị “kiểm soát” bởi tài sản nữa. Bằng cách chia sẻ thay vì sở hữu mọi thứ, ta có thể tăng cường các mối quan hệ và cảm giác tự tin hơn về những giá trị mình đem lại cho cộng đồng.

Lựa chọn lối sống đơn giản không có nghĩa là từ bỏ sở thích hoặc những vật sở hữu mà bạn thích, mà chỉ có nghĩa là sở hữu những gì bạn thực sự cần và yêu thích chứ không phải mù quáng nghe theo những gì xã hội nói là bạn nên có.

LILA

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

“NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

  Trong kỷ nguyên công nghệ, mạng xã hội, trò chơi điện tử và các ứng dụng giải trí như TikTok đã trở thành một phần quen thuộc của đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, khi việc sử dụng không còn nằm trong tầm kiểm soát, trẻ em và thanh thiếu niên rất dễ rơi vào trạng...

“NGHIỆN” MÀN HÌNH

  Trong thời đại công nghệ số, thiết bị điện tử như điện thoại thông minh, máy tính bảng hay máy tính trở thành công cụ không thể thiếu trong học tập, làm việc và giải trí. Tuy nhiên, khi việc sử dụng mất kiểm soát, lấn át các hoạt động cần thiết khác và gây suy...

CHE GIẤU BÍ MẬT ĐỂ GIA ĐÌNH KHÔNG TAN VỠ

Trong nhiều gia đình, khi có một sự thật khó chấp nhận – như chuyện vợ hoặc chồng ngoại tình, hay việc hôn nhân không còn hạnh phúc – các thành viên thường chọn cách che giấu và né tránh. Người lớn nói dối rằng “mọi chuyện vẫn ổn”, con cái giả vờ tin, còn cả gia đình...

NÓI DỐI MÃN TÍNH

  Nói dối là hành vi con người nào cũng từng trải qua, nhưng khi nó trở thành một thói quen kéo dài và dường như ăn sâu vào cách tồn tại của một người, ta gọi đó là nói dối mãn tính. Đây không chỉ đơn thuần là sự gian lận hay thiếu trung thực, mà thường là một cơ...

LGBT+ – NỖI ĐAU MANG TÊN CÔ ĐƠN

  Cô đơn là trải nghiệm mà ai cũng từng nếm trải, nhưng với cộng đồng LGBT+, nỗi cô đơn thường mang màu sắc đặc biệt sâu và đau hơn. Khi một người lớn lên trong môi trường bị kỳ thị, từ chối hay không được công nhận, não bộ họ liên tục ghi nhận tín hiệu “mình...

CÔ ĐƠN DƯỚI GÓC NHÌN SINH HỌC THẦN KINH

  Cô đơn không chỉ là cảm giác trống trải hay nỗi buồn thoáng qua, mà thực sự là một trải nghiệm đau đớn ở cấp độ sinh học thần kinh. Con người là sinh vật xã hội, bộ não chúng ta tiến hóa để duy trì kết nối với nhóm nhằm đảm bảo sự tồn tại. Khi bị tách rời hoặc...

CÔ ĐƠN VÀ TRẦM CẢM

  Cô đơn là một trải nghiệm phổ biến, ai trong chúng ta cũng từng trải qua. Thế nhưng, khi nỗi cô đơn kéo dài và không được xoa dịu bằng sự kết nối, sự lắng nghe và những vòng tay ấm áp, nó có thể trở thành mảnh đất màu mỡ cho trầm cảm hình thành. Về mặt sinh học...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

NHỮNG ĐỨA TRẺ ĂN CẮP

Tiếng nói thầm lặng của nỗi đau Khi một đứa trẻ bị phát hiện ăn cắp, người lớn thường vội vàng quy kết đó là hành vi sai trái, vô đạo đức hay “mất dạy”. Thế nhưng, nếu ta dừng lại để lắng nghe phía sau hành vi ấy, ta sẽ nhận ra đó không chỉ là câu chuyện về một món đồ...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

“NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

  Trong kỷ nguyên công nghệ, mạng xã hội, trò chơi điện tử và các ứng dụng giải trí như TikTok đã trở thành một phần quen thuộc của đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, khi việc sử dụng không còn nằm trong tầm kiểm soát, trẻ em và thanh thiếu niên rất dễ rơi vào trạng...