TÌNH YÊU THỜI FACEBOOK, ZALO

TÌNH YÊU THỜI FACEBOOK, ZALO

 

Khi lướt một vòng mạng xã hội, chúng ta không khó bắt gặp những câu chuyện tình yêu đẹp như cổ tích của thời “ông bà anh”. Thuở đó, chàng và nàng đã cùng vượt qua bao khổ đau, đồng hành với nhau đi hết cả đời người, nhưng tình cảm vẫn chưa bao giờ thôi son sắt. Cũng vì vậy nên nhiều người tự hỏi, liệu có phải cuộc sống hiện đại đang dần cướp đi sự bình yên và bản chất đẹp đẽ vốn có của tình yêu?

Thuở xưa, tình yêu như một bức tranh bình dị, bắt đầu từ ánh nhìn trong trẻo và được nuôi dưỡng một cách tự nhiên. Người ta yêu nhau bởi những lời ngây ngô chân chất, xuất phát từ tận đáy lòng.

Yêu nhau ngày đó, đôi bên phải đắn đo nhiều lắm mới dám mở lời thủ thỉ với nhau. Đó là câu chuyện người này ôm cây đàn trằn trọc mấy đêm mới dám dành tặng người kia một khúc ca thể hiện tình ý của bản thân. Đó còn là những lời lo âu, rụt rè được gửi gắm qua lá thư tay e ấp, rằng: “Nắng mưa là bệnh của trời. Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng”. Cũng có không ít người vì nhút nhát mà bỏ lỡ người thương, để rồi cả cuộc đời lỡ dở nuối tiếc.

Rồi thời gian qua đi. Internet xuất hiện, hành trình kết nối của những trái tim cũng trở nên đơn giản hơn nhiều. Lướt một vòng Facebook, Instagram mà thấy có cảm tình với ai, chúng ta có thể chỉ cần làm quen bằng cách ấn nút like và để lại vài dòng bình luận. Khi tình cờ gặp gỡ một người thú vị, chúng ta chỉ việc xin người đó tài khoản mạng xã hội rồi ấn vài nút bấm hay gửi đôi dòng tin nhắn là đã có thể tìm ra nhau rồi đến với nhau.

Nhờ sự trợ giúp của công nghệ, làm quen nhau chưa bao giờ là chuyện dễ dàng đến thế. Chẳng cần vì yêu nên “mấy núi cũng trèo, mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua” như trước đây. Với chiếc điện thoại được kết nối, người ta chỉ nằm dài ở nhà ăn bắp rang, nghe nhạc cũng có thể “thả thính” qua lại. Con người cũng vì vậy mà trở nên dễ dãi với các mối quan hệ hơn.

Trong thời đại mà đôi bên đều bận rộn với những nút like, những dòng bình luận của riêng mình, nhiều câu chuyện dở khóc dở cười cũng được sinh ra. Có cô gái giận dỗi nửa kia chỉ vì “thả tim” ảnh của người khác hay trả lời tin nhắn chậm. Có chàng trai cãi nhau với người yêu rồi lại đem chuyện tình cảm lên mạng xã hội giãy bày. Cũng không ít cặp đôi ra ngoài hẹn hò nhưng mỗi người đều chăm chăm ôm lấy chiếc điện thoại của riêng mình, đúng như ca từ của một ca khúc nhạc trẻ rất được yêu thích: “Anh và em yêu nhau ngày tháng trôi mau. Ta chẳng nói chuyện gì với nhau. Ngồi bên nhau cầm điện thoại thật lâu”.

Có Internet rồi, chúng ta đâu còn cần lao tâm khổ tứ nặn ra lời hay ý đẹp và nghĩ cách ngỏ lời như xưa. Cách một màn hình, con người có cơ hội tự tô vẽ cho bản thân mình và sống theo cách mà mình mong muốn. Câu chữ cũng vì vậy mà được trau chuốt, gọt giũa một cách cẩn thận thay vì ấp úng, lắp bắp như khi trực tiếp đối diện với nhau.

Chúng ta cứ thế yêu nhau qua những dòng tin nhắn đường mật. Để rồi đến khi đổ vỡ, chúng ta chia tay cũng bằng những câu chữ vô hồn và những cụm từ sáo rỗng. Thay vì gặp mặt để chia sẻ tỏ tường mọi khúc mắc, đôi bên chỉ cần chặn số, hủy kết bạn, xóa hết hình ảnh là xong, xem như đường ai nấy đi.

Trước đây, khi tôi và người yêu cũ quyết định kết thúc mối quan hệ giữa hai đứa, lời chia tay thậm chí còn không có cơ hội được nói ra. Có lẽ vì sự thất vọng tràn trề mà mỗi người dành cho đối phương nên chúng tôi đã bỏ qua cái “nghi thức” cuối cùng ấy. Cuộc tình tôi chỉ đơn giản kết thúc với dòng chữ “đã xem” khô khan, vô nghĩa trong đoạn hội thoại mà thôi. Đôi bên chẳng còn cơ hội nhìn vào mắt nhau để thấy bao nhiêu lưu luyến, cũng chẳng cách nào thể hiện lòng tôn trọng cuối cùng dành cho nhau.

Có lẽ là vì khởi đầu không được coi trọng nên kết thúc cũng dễ vứt bỏ. Cũng có thể là do sợ phải giải thích, sợ xuất hiện những dùng dằng không đáng có, hay sợ phải nhìn thấy những thay đổi cảm xúc trong mắt người kia nên chúng ta mới lựa chọn cất giấu trái tim đầy tổn thương sau màn hình điện thoại. Cứ như thế, Internet hỗ trợ cho con người mọi thứ, tìm ra nhau, đến với nhau, ở bên nhau, rồi cũng rời xa nhau.

Dĩ nhiên chúng ta không thể phủ nhận lợi ích của công nghệ trong việc duy trì mối liên kết của con người hiện đại. Dễ thấy nhất là nhờ có Internet mà những người yêu xa không còn phải vò võ chờ đợi đến mấy tháng trời thì lá thư tình mới đến được tay người yêu. Giờ đây, dù cách xa cả nửa vòng trái đất, chúng ta cũng có thể chia sẻ với nhau nhiều điều trong cuộc sống, dành tặng nhau những lời hỏi han hay thậm chí là được nhìn thấy nhau.

Thế nhưng, vài nút like trên thế giới ảo làm sao sánh được với những cái ôm ngoài đời thực của những người yêu nhau. Tình cảm luôn cần sự vun đắp và chia sẻ. Bởi kết nối giữa hai chiếc điện thoại không thể nào bằng kết nối giữa hai ánh mắt hướng về nhau hay hai trái tim luôn đồng điệu.

Thực chất, tình yêu thời nào cũng đẹp, chỉ là cách thể hiện của mỗi thời mỗi khác. Ông bà anh có tình yêu “ngát xanh”, chúng ta cũng có thể như vậy. Đã đến lúc đôi bên cùng xây đắp “lâu đài tình ái” thay vì phó mặc mọi trách nhiệm cho Internet và mạng xã hội như lúc trước. Vì vậy, hãy đặt điện thoại xuống, tìm ánh mắt nhau và nắm tay nhau đi!

CATHERINE

Khi lướt một vòng mạng xã hội, chúng ta không khó bắt gặp những câu chuyện tình yêu đẹp như cổ tích của thời “ông bà anh”. Thuở đó, chàng và nàng đã cùng vượt qua bao khổ đau, đồng hành với nhau đi hết cả đời người, nhưng tình cảm vẫn chưa bao giờ thôi son sắt. Cũng vì vậy nên nhiều người tự hỏi, liệu có phải cuộc sống hiện đại đang dần cướp đi sự bình yên và bản chất đẹp đẽ vốn có của tình yêu?

Thuở xưa, tình yêu như một bức tranh bình dị, bắt đầu từ ánh nhìn trong trẻo và được nuôi dưỡng một cách tự nhiên. Người ta yêu nhau bởi những lời ngây ngô chân chất, xuất phát từ tận đáy lòng.

Yêu nhau ngày đó, đôi bên phải đắn đo nhiều lắm mới dám mở lời thủ thỉ với nhau. Đó là câu chuyện người này ôm cây đàn trằn trọc mấy đêm mới dám dành tặng người kia một khúc ca thể hiện tình ý của bản thân. Đó còn là những lời lo âu, rụt rè được gửi gắm qua lá thư tay e ấp, rằng: “Nắng mưa là bệnh của trời. Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng”. Cũng có không ít người vì nhút nhát mà bỏ lỡ người thương, để rồi cả cuộc đời lỡ dở nuối tiếc.

Rồi thời gian qua đi. Internet xuất hiện, hành trình kết nối của những trái tim cũng trở nên đơn giản hơn nhiều. Lướt một vòng Facebook, Instagram mà thấy có cảm tình với ai, chúng ta có thể chỉ cần làm quen bằng cách ấn nút like và để lại vài dòng bình luận. Khi tình cờ gặp gỡ một người thú vị, chúng ta chỉ việc xin người đó tài khoản mạng xã hội rồi ấn vài nút bấm hay gửi đôi dòng tin nhắn là đã có thể tìm ra nhau rồi đến với nhau.

Nhờ sự trợ giúp của công nghệ, làm quen nhau chưa bao giờ là chuyện dễ dàng đến thế. Chẳng cần vì yêu nên “mấy núi cũng trèo, mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua” như trước đây. Với chiếc điện thoại được kết nối, người ta chỉ nằm dài ở nhà ăn bắp rang, nghe nhạc cũng có thể “thả thính” qua lại. Con người cũng vì vậy mà trở nên dễ dãi với các mối quan hệ hơn.

Trong thời đại mà đôi bên đều bận rộn với những nút like, những dòng bình luận của riêng mình, nhiều câu chuyện dở khóc dở cười cũng được sinh ra. Có cô gái giận dỗi nửa kia chỉ vì “thả tim” ảnh của người khác hay trả lời tin nhắn chậm. Có chàng trai cãi nhau với người yêu rồi lại đem chuyện tình cảm lên mạng xã hội giãy bày. Cũng không ít cặp đôi ra ngoài hẹn hò nhưng mỗi người đều chăm chăm ôm lấy chiếc điện thoại của riêng mình, đúng như ca từ của một ca khúc nhạc trẻ rất được yêu thích: “Anh và em yêu nhau ngày tháng trôi mau. Ta chẳng nói chuyện gì với nhau. Ngồi bên nhau cầm điện thoại thật lâu”.

Có Internet rồi, chúng ta đâu còn cần lao tâm khổ tứ nặn ra lời hay ý đẹp và nghĩ cách ngỏ lời như xưa. Cách một màn hình, con người có cơ hội tự tô vẽ cho bản thân mình và sống theo cách mà mình mong muốn. Câu chữ cũng vì vậy mà được trau chuốt, gọt giũa một cách cẩn thận thay vì ấp úng, lắp bắp như khi trực tiếp đối diện với nhau.

Chúng ta cứ thế yêu nhau qua những dòng tin nhắn đường mật. Để rồi đến khi đổ vỡ, chúng ta chia tay cũng bằng những câu chữ vô hồn và những cụm từ sáo rỗng. Thay vì gặp mặt để chia sẻ tỏ tường mọi khúc mắc, đôi bên chỉ cần chặn số, hủy kết bạn, xóa hết hình ảnh là xong, xem như đường ai nấy đi.

Trước đây, khi tôi và người yêu cũ quyết định kết thúc mối quan hệ giữa hai đứa, lời chia tay thậm chí còn không có cơ hội được nói ra. Có lẽ vì sự thất vọng tràn trề mà mỗi người dành cho đối phương nên chúng tôi đã bỏ qua cái “nghi thức” cuối cùng ấy. Cuộc tình tôi chỉ đơn giản kết thúc với dòng chữ “đã xem” khô khan, vô nghĩa trong đoạn hội thoại mà thôi. Đôi bên chẳng còn cơ hội nhìn vào mắt nhau để thấy bao nhiêu lưu luyến, cũng chẳng cách nào thể hiện lòng tôn trọng cuối cùng dành cho nhau.

Có lẽ là vì khởi đầu không được coi trọng nên kết thúc cũng dễ vứt bỏ. Cũng có thể là do sợ phải giải thích, sợ xuất hiện những dùng dằng không đáng có, hay sợ phải nhìn thấy những thay đổi cảm xúc trong mắt người kia nên chúng ta mới lựa chọn cất giấu trái tim đầy tổn thương sau màn hình điện thoại. Cứ như thế, Internet hỗ trợ cho con người mọi thứ, tìm ra nhau, đến với nhau, ở bên nhau, rồi cũng rời xa nhau.

Dĩ nhiên chúng ta không thể phủ nhận lợi ích của công nghệ trong việc duy trì mối liên kết của con người hiện đại. Dễ thấy nhất là nhờ có Internet mà những người yêu xa không còn phải vò võ chờ đợi đến mấy tháng trời thì lá thư tình mới đến được tay người yêu. Giờ đây, dù cách xa cả nửa vòng trái đất, chúng ta cũng có thể chia sẻ với nhau nhiều điều trong cuộc sống, dành tặng nhau những lời hỏi han hay thậm chí là được nhìn thấy nhau.

Thế nhưng, vài nút like trên thế giới ảo làm sao sánh được với những cái ôm ngoài đời thực của những người yêu nhau. Tình cảm luôn cần sự vun đắp và chia sẻ. Bởi kết nối giữa hai chiếc điện thoại không thể nào bằng kết nối giữa hai ánh mắt hướng về nhau hay hai trái tim luôn đồng điệu.

Thực chất, tình yêu thời nào cũng đẹp, chỉ là cách thể hiện của mỗi thời mỗi khác. Ông bà anh có tình yêu “ngát xanh”, chúng ta cũng có thể như vậy. Đã đến lúc đôi bên cùng xây đắp “lâu đài tình ái” thay vì phó mặc mọi trách nhiệm cho Internet và mạng xã hội như lúc trước. Vì vậy, hãy đặt điện thoại xuống, tìm ánh mắt nhau và nắm tay nhau đi!

CATHERINE

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

“NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

  Trong kỷ nguyên công nghệ, mạng xã hội, trò chơi điện tử và các ứng dụng giải trí như TikTok đã trở thành một phần quen thuộc của đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, khi việc sử dụng không còn nằm trong tầm kiểm soát, trẻ em và thanh thiếu niên rất dễ rơi vào trạng...

“NGHIỆN” MÀN HÌNH

  Trong thời đại công nghệ số, thiết bị điện tử như điện thoại thông minh, máy tính bảng hay máy tính trở thành công cụ không thể thiếu trong học tập, làm việc và giải trí. Tuy nhiên, khi việc sử dụng mất kiểm soát, lấn át các hoạt động cần thiết khác và gây suy...

CHE GIẤU BÍ MẬT ĐỂ GIA ĐÌNH KHÔNG TAN VỠ

Trong nhiều gia đình, khi có một sự thật khó chấp nhận – như chuyện vợ hoặc chồng ngoại tình, hay việc hôn nhân không còn hạnh phúc – các thành viên thường chọn cách che giấu và né tránh. Người lớn nói dối rằng “mọi chuyện vẫn ổn”, con cái giả vờ tin, còn cả gia đình...

NÓI DỐI MÃN TÍNH

  Nói dối là hành vi con người nào cũng từng trải qua, nhưng khi nó trở thành một thói quen kéo dài và dường như ăn sâu vào cách tồn tại của một người, ta gọi đó là nói dối mãn tính. Đây không chỉ đơn thuần là sự gian lận hay thiếu trung thực, mà thường là một cơ...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

NHỮNG ĐỨA TRẺ ĂN CẮP

Tiếng nói thầm lặng của nỗi đau Khi một đứa trẻ bị phát hiện ăn cắp, người lớn thường vội vàng quy kết đó là hành vi sai trái, vô đạo đức hay “mất dạy”. Thế nhưng, nếu ta dừng lại để lắng nghe phía sau hành vi ấy, ta sẽ nhận ra đó không chỉ là câu chuyện về một món đồ...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...