TÌNH YÊU THỜI FACEBOOK, ZALO

TÌNH YÊU THỜI FACEBOOK, ZALO

 

Khi lướt một vòng mạng xã hội, chúng ta không khó bắt gặp những câu chuyện tình yêu đẹp như cổ tích của thời “ông bà anh”. Thuở đó, chàng và nàng đã cùng vượt qua bao khổ đau, đồng hành với nhau đi hết cả đời người, nhưng tình cảm vẫn chưa bao giờ thôi son sắt. Cũng vì vậy nên nhiều người tự hỏi, liệu có phải cuộc sống hiện đại đang dần cướp đi sự bình yên và bản chất đẹp đẽ vốn có của tình yêu?

Thuở xưa, tình yêu như một bức tranh bình dị, bắt đầu từ ánh nhìn trong trẻo và được nuôi dưỡng một cách tự nhiên. Người ta yêu nhau bởi những lời ngây ngô chân chất, xuất phát từ tận đáy lòng.

Yêu nhau ngày đó, đôi bên phải đắn đo nhiều lắm mới dám mở lời thủ thỉ với nhau. Đó là câu chuyện người này ôm cây đàn trằn trọc mấy đêm mới dám dành tặng người kia một khúc ca thể hiện tình ý của bản thân. Đó còn là những lời lo âu, rụt rè được gửi gắm qua lá thư tay e ấp, rằng: “Nắng mưa là bệnh của trời. Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng”. Cũng có không ít người vì nhút nhát mà bỏ lỡ người thương, để rồi cả cuộc đời lỡ dở nuối tiếc.

Rồi thời gian qua đi. Internet xuất hiện, hành trình kết nối của những trái tim cũng trở nên đơn giản hơn nhiều. Lướt một vòng Facebook, Instagram mà thấy có cảm tình với ai, chúng ta có thể chỉ cần làm quen bằng cách ấn nút like và để lại vài dòng bình luận. Khi tình cờ gặp gỡ một người thú vị, chúng ta chỉ việc xin người đó tài khoản mạng xã hội rồi ấn vài nút bấm hay gửi đôi dòng tin nhắn là đã có thể tìm ra nhau rồi đến với nhau.

Nhờ sự trợ giúp của công nghệ, làm quen nhau chưa bao giờ là chuyện dễ dàng đến thế. Chẳng cần vì yêu nên “mấy núi cũng trèo, mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua” như trước đây. Với chiếc điện thoại được kết nối, người ta chỉ nằm dài ở nhà ăn bắp rang, nghe nhạc cũng có thể “thả thính” qua lại. Con người cũng vì vậy mà trở nên dễ dãi với các mối quan hệ hơn.

Trong thời đại mà đôi bên đều bận rộn với những nút like, những dòng bình luận của riêng mình, nhiều câu chuyện dở khóc dở cười cũng được sinh ra. Có cô gái giận dỗi nửa kia chỉ vì “thả tim” ảnh của người khác hay trả lời tin nhắn chậm. Có chàng trai cãi nhau với người yêu rồi lại đem chuyện tình cảm lên mạng xã hội giãy bày. Cũng không ít cặp đôi ra ngoài hẹn hò nhưng mỗi người đều chăm chăm ôm lấy chiếc điện thoại của riêng mình, đúng như ca từ của một ca khúc nhạc trẻ rất được yêu thích: “Anh và em yêu nhau ngày tháng trôi mau. Ta chẳng nói chuyện gì với nhau. Ngồi bên nhau cầm điện thoại thật lâu”.

Có Internet rồi, chúng ta đâu còn cần lao tâm khổ tứ nặn ra lời hay ý đẹp và nghĩ cách ngỏ lời như xưa. Cách một màn hình, con người có cơ hội tự tô vẽ cho bản thân mình và sống theo cách mà mình mong muốn. Câu chữ cũng vì vậy mà được trau chuốt, gọt giũa một cách cẩn thận thay vì ấp úng, lắp bắp như khi trực tiếp đối diện với nhau.

Chúng ta cứ thế yêu nhau qua những dòng tin nhắn đường mật. Để rồi đến khi đổ vỡ, chúng ta chia tay cũng bằng những câu chữ vô hồn và những cụm từ sáo rỗng. Thay vì gặp mặt để chia sẻ tỏ tường mọi khúc mắc, đôi bên chỉ cần chặn số, hủy kết bạn, xóa hết hình ảnh là xong, xem như đường ai nấy đi.

Trước đây, khi tôi và người yêu cũ quyết định kết thúc mối quan hệ giữa hai đứa, lời chia tay thậm chí còn không có cơ hội được nói ra. Có lẽ vì sự thất vọng tràn trề mà mỗi người dành cho đối phương nên chúng tôi đã bỏ qua cái “nghi thức” cuối cùng ấy. Cuộc tình tôi chỉ đơn giản kết thúc với dòng chữ “đã xem” khô khan, vô nghĩa trong đoạn hội thoại mà thôi. Đôi bên chẳng còn cơ hội nhìn vào mắt nhau để thấy bao nhiêu lưu luyến, cũng chẳng cách nào thể hiện lòng tôn trọng cuối cùng dành cho nhau.

Có lẽ là vì khởi đầu không được coi trọng nên kết thúc cũng dễ vứt bỏ. Cũng có thể là do sợ phải giải thích, sợ xuất hiện những dùng dằng không đáng có, hay sợ phải nhìn thấy những thay đổi cảm xúc trong mắt người kia nên chúng ta mới lựa chọn cất giấu trái tim đầy tổn thương sau màn hình điện thoại. Cứ như thế, Internet hỗ trợ cho con người mọi thứ, tìm ra nhau, đến với nhau, ở bên nhau, rồi cũng rời xa nhau.

Dĩ nhiên chúng ta không thể phủ nhận lợi ích của công nghệ trong việc duy trì mối liên kết của con người hiện đại. Dễ thấy nhất là nhờ có Internet mà những người yêu xa không còn phải vò võ chờ đợi đến mấy tháng trời thì lá thư tình mới đến được tay người yêu. Giờ đây, dù cách xa cả nửa vòng trái đất, chúng ta cũng có thể chia sẻ với nhau nhiều điều trong cuộc sống, dành tặng nhau những lời hỏi han hay thậm chí là được nhìn thấy nhau.

Thế nhưng, vài nút like trên thế giới ảo làm sao sánh được với những cái ôm ngoài đời thực của những người yêu nhau. Tình cảm luôn cần sự vun đắp và chia sẻ. Bởi kết nối giữa hai chiếc điện thoại không thể nào bằng kết nối giữa hai ánh mắt hướng về nhau hay hai trái tim luôn đồng điệu.

Thực chất, tình yêu thời nào cũng đẹp, chỉ là cách thể hiện của mỗi thời mỗi khác. Ông bà anh có tình yêu “ngát xanh”, chúng ta cũng có thể như vậy. Đã đến lúc đôi bên cùng xây đắp “lâu đài tình ái” thay vì phó mặc mọi trách nhiệm cho Internet và mạng xã hội như lúc trước. Vì vậy, hãy đặt điện thoại xuống, tìm ánh mắt nhau và nắm tay nhau đi!

CATHERINE

Khi lướt một vòng mạng xã hội, chúng ta không khó bắt gặp những câu chuyện tình yêu đẹp như cổ tích của thời “ông bà anh”. Thuở đó, chàng và nàng đã cùng vượt qua bao khổ đau, đồng hành với nhau đi hết cả đời người, nhưng tình cảm vẫn chưa bao giờ thôi son sắt. Cũng vì vậy nên nhiều người tự hỏi, liệu có phải cuộc sống hiện đại đang dần cướp đi sự bình yên và bản chất đẹp đẽ vốn có của tình yêu?

Thuở xưa, tình yêu như một bức tranh bình dị, bắt đầu từ ánh nhìn trong trẻo và được nuôi dưỡng một cách tự nhiên. Người ta yêu nhau bởi những lời ngây ngô chân chất, xuất phát từ tận đáy lòng.

Yêu nhau ngày đó, đôi bên phải đắn đo nhiều lắm mới dám mở lời thủ thỉ với nhau. Đó là câu chuyện người này ôm cây đàn trằn trọc mấy đêm mới dám dành tặng người kia một khúc ca thể hiện tình ý của bản thân. Đó còn là những lời lo âu, rụt rè được gửi gắm qua lá thư tay e ấp, rằng: “Nắng mưa là bệnh của trời. Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng”. Cũng có không ít người vì nhút nhát mà bỏ lỡ người thương, để rồi cả cuộc đời lỡ dở nuối tiếc.

Rồi thời gian qua đi. Internet xuất hiện, hành trình kết nối của những trái tim cũng trở nên đơn giản hơn nhiều. Lướt một vòng Facebook, Instagram mà thấy có cảm tình với ai, chúng ta có thể chỉ cần làm quen bằng cách ấn nút like và để lại vài dòng bình luận. Khi tình cờ gặp gỡ một người thú vị, chúng ta chỉ việc xin người đó tài khoản mạng xã hội rồi ấn vài nút bấm hay gửi đôi dòng tin nhắn là đã có thể tìm ra nhau rồi đến với nhau.

Nhờ sự trợ giúp của công nghệ, làm quen nhau chưa bao giờ là chuyện dễ dàng đến thế. Chẳng cần vì yêu nên “mấy núi cũng trèo, mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua” như trước đây. Với chiếc điện thoại được kết nối, người ta chỉ nằm dài ở nhà ăn bắp rang, nghe nhạc cũng có thể “thả thính” qua lại. Con người cũng vì vậy mà trở nên dễ dãi với các mối quan hệ hơn.

Trong thời đại mà đôi bên đều bận rộn với những nút like, những dòng bình luận của riêng mình, nhiều câu chuyện dở khóc dở cười cũng được sinh ra. Có cô gái giận dỗi nửa kia chỉ vì “thả tim” ảnh của người khác hay trả lời tin nhắn chậm. Có chàng trai cãi nhau với người yêu rồi lại đem chuyện tình cảm lên mạng xã hội giãy bày. Cũng không ít cặp đôi ra ngoài hẹn hò nhưng mỗi người đều chăm chăm ôm lấy chiếc điện thoại của riêng mình, đúng như ca từ của một ca khúc nhạc trẻ rất được yêu thích: “Anh và em yêu nhau ngày tháng trôi mau. Ta chẳng nói chuyện gì với nhau. Ngồi bên nhau cầm điện thoại thật lâu”.

Có Internet rồi, chúng ta đâu còn cần lao tâm khổ tứ nặn ra lời hay ý đẹp và nghĩ cách ngỏ lời như xưa. Cách một màn hình, con người có cơ hội tự tô vẽ cho bản thân mình và sống theo cách mà mình mong muốn. Câu chữ cũng vì vậy mà được trau chuốt, gọt giũa một cách cẩn thận thay vì ấp úng, lắp bắp như khi trực tiếp đối diện với nhau.

Chúng ta cứ thế yêu nhau qua những dòng tin nhắn đường mật. Để rồi đến khi đổ vỡ, chúng ta chia tay cũng bằng những câu chữ vô hồn và những cụm từ sáo rỗng. Thay vì gặp mặt để chia sẻ tỏ tường mọi khúc mắc, đôi bên chỉ cần chặn số, hủy kết bạn, xóa hết hình ảnh là xong, xem như đường ai nấy đi.

Trước đây, khi tôi và người yêu cũ quyết định kết thúc mối quan hệ giữa hai đứa, lời chia tay thậm chí còn không có cơ hội được nói ra. Có lẽ vì sự thất vọng tràn trề mà mỗi người dành cho đối phương nên chúng tôi đã bỏ qua cái “nghi thức” cuối cùng ấy. Cuộc tình tôi chỉ đơn giản kết thúc với dòng chữ “đã xem” khô khan, vô nghĩa trong đoạn hội thoại mà thôi. Đôi bên chẳng còn cơ hội nhìn vào mắt nhau để thấy bao nhiêu lưu luyến, cũng chẳng cách nào thể hiện lòng tôn trọng cuối cùng dành cho nhau.

Có lẽ là vì khởi đầu không được coi trọng nên kết thúc cũng dễ vứt bỏ. Cũng có thể là do sợ phải giải thích, sợ xuất hiện những dùng dằng không đáng có, hay sợ phải nhìn thấy những thay đổi cảm xúc trong mắt người kia nên chúng ta mới lựa chọn cất giấu trái tim đầy tổn thương sau màn hình điện thoại. Cứ như thế, Internet hỗ trợ cho con người mọi thứ, tìm ra nhau, đến với nhau, ở bên nhau, rồi cũng rời xa nhau.

Dĩ nhiên chúng ta không thể phủ nhận lợi ích của công nghệ trong việc duy trì mối liên kết của con người hiện đại. Dễ thấy nhất là nhờ có Internet mà những người yêu xa không còn phải vò võ chờ đợi đến mấy tháng trời thì lá thư tình mới đến được tay người yêu. Giờ đây, dù cách xa cả nửa vòng trái đất, chúng ta cũng có thể chia sẻ với nhau nhiều điều trong cuộc sống, dành tặng nhau những lời hỏi han hay thậm chí là được nhìn thấy nhau.

Thế nhưng, vài nút like trên thế giới ảo làm sao sánh được với những cái ôm ngoài đời thực của những người yêu nhau. Tình cảm luôn cần sự vun đắp và chia sẻ. Bởi kết nối giữa hai chiếc điện thoại không thể nào bằng kết nối giữa hai ánh mắt hướng về nhau hay hai trái tim luôn đồng điệu.

Thực chất, tình yêu thời nào cũng đẹp, chỉ là cách thể hiện của mỗi thời mỗi khác. Ông bà anh có tình yêu “ngát xanh”, chúng ta cũng có thể như vậy. Đã đến lúc đôi bên cùng xây đắp “lâu đài tình ái” thay vì phó mặc mọi trách nhiệm cho Internet và mạng xã hội như lúc trước. Vì vậy, hãy đặt điện thoại xuống, tìm ánh mắt nhau và nắm tay nhau đi!

CATHERINE

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

“NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

  Trong kỷ nguyên công nghệ, mạng xã hội, trò chơi điện tử và các ứng dụng giải trí như TikTok đã trở thành một phần quen thuộc của đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, khi việc sử dụng không còn nằm trong tầm kiểm soát, trẻ em và thanh thiếu niên rất dễ rơi vào trạng...

“NGHIỆN” MÀN HÌNH

  Trong thời đại công nghệ số, thiết bị điện tử như điện thoại thông minh, máy tính bảng hay máy tính trở thành công cụ không thể thiếu trong học tập, làm việc và giải trí. Tuy nhiên, khi việc sử dụng mất kiểm soát, lấn át các hoạt động cần thiết khác và gây suy...

CHE GIẤU BÍ MẬT ĐỂ GIA ĐÌNH KHÔNG TAN VỠ

Trong nhiều gia đình, khi có một sự thật khó chấp nhận – như chuyện vợ hoặc chồng ngoại tình, hay việc hôn nhân không còn hạnh phúc – các thành viên thường chọn cách che giấu và né tránh. Người lớn nói dối rằng “mọi chuyện vẫn ổn”, con cái giả vờ tin, còn cả gia đình...

NÓI DỐI MÃN TÍNH

  Nói dối là hành vi con người nào cũng từng trải qua, nhưng khi nó trở thành một thói quen kéo dài và dường như ăn sâu vào cách tồn tại của một người, ta gọi đó là nói dối mãn tính. Đây không chỉ đơn thuần là sự gian lận hay thiếu trung thực, mà thường là một cơ...

LGBT+ – NỖI ĐAU MANG TÊN CÔ ĐƠN

  Cô đơn là trải nghiệm mà ai cũng từng nếm trải, nhưng với cộng đồng LGBT+, nỗi cô đơn thường mang màu sắc đặc biệt sâu và đau hơn. Khi một người lớn lên trong môi trường bị kỳ thị, từ chối hay không được công nhận, não bộ họ liên tục ghi nhận tín hiệu “mình...

CÔ ĐƠN DƯỚI GÓC NHÌN SINH HỌC THẦN KINH

  Cô đơn không chỉ là cảm giác trống trải hay nỗi buồn thoáng qua, mà thực sự là một trải nghiệm đau đớn ở cấp độ sinh học thần kinh. Con người là sinh vật xã hội, bộ não chúng ta tiến hóa để duy trì kết nối với nhóm nhằm đảm bảo sự tồn tại. Khi bị tách rời hoặc...

CÔ ĐƠN VÀ TRẦM CẢM

  Cô đơn là một trải nghiệm phổ biến, ai trong chúng ta cũng từng trải qua. Thế nhưng, khi nỗi cô đơn kéo dài và không được xoa dịu bằng sự kết nối, sự lắng nghe và những vòng tay ấm áp, nó có thể trở thành mảnh đất màu mỡ cho trầm cảm hình thành. Về mặt sinh học...

CĂNG THẲNG VÀ KHẢ NĂNG THỤ THAI, MANG THAI

  Hệ thống đáp ứng với căng thẳng (stress response system) là một cơ chế sinh học phức tạp, trong đó trục hạ đồi – tuyến yên – tuyến thượng thận (HPA axis) đóng vai trò trung tâm. Khi cơ thể đối mặt với áp lực, hormone cortisol và catecholamine (adrenaline,...

KHI ĐÀN ÔNG PHÂN LY

  Nhiều người đàn ông trưởng thành mang trong mình những vết thương vô hình từ sang chấn và bạo hành thời thơ ấu. Trải qua những tình huống bị xâm phạm, bị làm nhục hoặc phải sống trong môi trường bạo lực, họ học cách “cắt kết nối” khỏi cảm xúc để sinh tồn. Sự...

TOXIC STRESS THỜI THƠ ẤU VÀ DI SẢN SANG CHẤN

Trong những năm đầu đời, trẻ em cần một môi trường an toàn, ổn định và đầy yêu thương để phát triển lành mạnh. Tuy nhiên, không phải đứa trẻ nào cũng có được nền tảng đó. Nhiều em phải trải qua trải nghiệm bất lợi thời thơ ấu (Adverse Childhood Experiences – ACEs) như...

GIA ĐÌNH “BỆNH LÝ”

Trong nhiều gia đình bệnh lý, sự kết hợp giữa một người cha hoặc mẹ mang đặc điểm nhân cách ái kỷ và một người còn lại có xu hướng rối loạn nhân cách ranh giới (borderline) thường tạo nên một trường bạo lực tâm lý liên tục. Người ái kỷ cần kiểm soát, thống trị và luôn...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

NHỮNG ĐỨA TRẺ ĂN CẮP

Tiếng nói thầm lặng của nỗi đau Khi một đứa trẻ bị phát hiện ăn cắp, người lớn thường vội vàng quy kết đó là hành vi sai trái, vô đạo đức hay “mất dạy”. Thế nhưng, nếu ta dừng lại để lắng nghe phía sau hành vi ấy, ta sẽ nhận ra đó không chỉ là câu chuyện về một món đồ...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

“NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

  Trong kỷ nguyên công nghệ, mạng xã hội, trò chơi điện tử và các ứng dụng giải trí như TikTok đã trở thành một phần quen thuộc của đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, khi việc sử dụng không còn nằm trong tầm kiểm soát, trẻ em và thanh thiếu niên rất dễ rơi vào trạng...

“NGHIỆN” MÀN HÌNH

  Trong thời đại công nghệ số, thiết bị điện tử như điện thoại thông minh, máy tính bảng hay máy tính trở thành công cụ không thể thiếu trong học tập, làm việc và giải trí. Tuy nhiên, khi việc sử dụng mất kiểm soát, lấn át các hoạt động cần thiết khác và gây suy...

ĐẰNG SAU SỰ TỨC GIẬN

Cơn tức giận thường được nhìn thấy như một phản ứng bùng nổ, mạnh mẽ và đôi khi gây tổn hại trong các mối quan hệ. Tuy nhiên, nếu quan sát kỹ hơn, tức giận không phải lúc nào cũng là “vấn đề gốc”. Đằng sau nó là những hoạt động phức tạp của hệ thần kinh, những ký ức...

TRẦM CẢM – CƠ CHẾ BẢO VỆ CUỐI CÙNG

  Trầm cảm từ lâu được xem là một trong những rối loạn tâm thần phổ biến và gây nhiều hệ lụy nhất. Khi nhắc đến trầm cảm, phần lớn mọi người nghĩ ngay đến bệnh lý cần được điều trị. Điều này không sai, nhưng nếu chỉ nhìn nhận ở một chiều, ta sẽ bỏ qua khía cạnh...

CHE GIẤU BÍ MẬT ĐỂ GIA ĐÌNH KHÔNG TAN VỠ

Trong nhiều gia đình, khi có một sự thật khó chấp nhận – như chuyện vợ hoặc chồng ngoại tình, hay việc hôn nhân không còn hạnh phúc – các thành viên thường chọn cách che giấu và né tránh. Người lớn nói dối rằng “mọi chuyện vẫn ổn”, con cái giả vờ tin, còn cả gia đình...

NÓI DỐI MÃN TÍNH

  Nói dối là hành vi con người nào cũng từng trải qua, nhưng khi nó trở thành một thói quen kéo dài và dường như ăn sâu vào cách tồn tại của một người, ta gọi đó là nói dối mãn tính. Đây không chỉ đơn thuần là sự gian lận hay thiếu trung thực, mà thường là một cơ...