YÊU TRAI NGHÈO

YÊU TRAI NGHÈO

 

Có một câu rất nổi tiếng rằng: “Nếu số phận chia cho bạn những quân bài xấu, hãy để sự khôn ngoan biến bạn thành người chơi giỏi”.

Tao chia tay rồi.

Tôi cúp điện thoại mà không khỏi thẫn thờ. Chỉ vỏn vẹn 4 chữ của nhỏ bạn thân nhưng lại chất chứa cả 10 năm đằng đẵng “dành tất cả thanh xuân cho một người”, kết thúc một đoạn tình dai dẳng với biết bao thăng trầm sóng gió, kết thúc cả những ấp ủ, những hy vọng và cả sự tuyệt vọng trong một mối tình mà nếu viết cả ra chắc là tốn nhiều tâm tư và nước mắt lắm.

Cả ba chúng tôi đều là bạn đại học và khá thân với nhau. Tan vỡ, nhỏ chẳng nói với ai, nhưng cuối cùng thì tin tức ấy cũng lan ra, những đứa bạn chung lớp lời ra tiếng vào đàm tiếu đủ điều: “Thấy chưa, quen nhau cho lâu rồi cũng chia tay thôi”, “Nó bảo tiền bạc không quan trọng, hạnh phúc là được, cuối cùng cũng vì người ta nghèo mà bỏ người ta”, “Bởi tao nói con gái thời nay không tin được đâu, không có tiền thì làm gì có quyền yêu đương”.

Người duy nhất nhỏ kể chính là tôi, không phải chỉ vì tôi là bạn thân nhất của nhỏ, mà cũng bởi vì chúng tôi đồng chung cảnh ngộ và còn động viên nhau trong những mối tình với “trai nghèo”. Yêu trai nghèo thường là một câu chuyện rất đẹp ở thì quá khứ, thậm chí vẫn đẹp ở thì hiện tại, nhưng thường là tương lai luôn rất mịt mờ. Ai cũng bảo sống với hiện tại là điều quan trọng nhất, nhưng hơn ai hết, tôi hiểu được những thổn thức của các cô gái khi chạnh lòng nghĩ về mối tình có vẻ rất keo sơn nhưng lại không có gì bảo đảm của mình.

Một mối tình như vậy kết thúc cũng chôn vùi theo bao nhiêu tình cảm cho đi, bao nhiêu hy sinh, chịu đựng, bao nhiêu lần cố gắng cảm thông, bao nhiêu nỗi cô đơn, tủi hờn, bao nhiêu cơ hội không được trân trọng, bao nhiêu lời hứa “gió thoảng mây bay”…

Tôi không trách nhỏ bạn đã không giữ được lời hứa nỗ lực cùng nhau viết nên cái kết tuyệt đẹp cho những mối tình nhiều gian truân này. Hơn ai hết, tôi có thể hiểu và cảm thông với những người xuất thân thấp hơn người khác, nhưng người đáng thương ắt có điểm đáng trách. Trước đây tôi cũng rất thông cảm cho những người nghèo, nhưng tôi dần nhận ra người ta nghèo không phải tại số mệnh mà là tại chính bản thân người đó.

Vô số người nghèo lấy cha mẹ, lấy hoàn cảnh gia đình, lấy xuất thân thua kém của mình ra để bao biện. Sự khác biệt về xuất thân của mỗi người luôn tồn tại một cách khách quan, nhưng nếu người ta đã đi được 100 bước mà mình vẫn mãi không cách vạch xuất phát bao xa thì đó là lỗi chủ quan của mình.  Con người không thể lựa chọn cha mẹ, cũng không thể lựa chọn xuất thân, nhưng có thể lựa chọn nâng cao học thức và năng lực, lựa chọn nỗ lực vươn lên để có một tương lai tốt đẹp hơn.

Nghèo không phải là cái tội, nhưng nếu một người đàn ông nghèo mãi bao biện cho sự thất bại của mình, và chỉ chực chờ đả kích người phụ nữ đã chịu bao nhiêu thiệt thòi để ở bên cạnh mình theo kiểu: “Cô khinh tôi vì tôi nghèo à? Chẳng lẽ nghèo thì không xứng đáng có được tình yêu sao?”, thì tốt nhất bạn nên cân nhắc lại mối quan hệ của mình.

Tôi từng nghe nhiều phụ nữ lấy chồng nghèo nói rằng: “Tôi không chê anh ta nghèo, nhưng tôi không thể chịu nổi việc anh ta không có chí cầu tiến”. Một thực tế khác mà chỉ những người trong cuộc mới nhận ra, đó là những người đàn ông kiểu này lấy về mới biết họ “lười” đủ mọi mặt, không chỉ trong việc phấn đấu ngoài xã hội mà cả việc vun đắp gia đình, đỡ đần vợ con.

Từ khi ra trường, nhỏ bạn tôi đã trao cả 6 năm đẹp đẽ của đời người con gái để ở bên cạnh ủng hộ một người mà ai cũng bảo là không xứng đáng, là nên kết thúc từ lâu. Vừa tiếc lại vừa thương cô ấy, nhưng dù sao thì mỗi người có tính cách và nhân sinh quan khác nhau nên cách bắt đầu và kết thúc một điều gì đó cũng sẽ khác nhau, tôi hoàn toàn có thể cảm thông và chia sẻ được.

Có một câu rất nổi tiếng rằng: “Nếu số phận chia cho bạn những quân bài xấu, hãy để sự khôn ngoan biến bạn thành người chơi giỏi”. Nhỏ bạn tôi đã chia tay, đồng nghĩa với việc từ nay tôi sẽ phải mạnh mẽ hơn trong cuộc tình của chính mình vì những thử thách gian nan mà người ngoài cuộc không bao giờ hiểu thấu nổi. Nhưng tôi tin, yêu trai nghèo vốn dĩ không phải là cái tội, quan trọng là tính cách và tư duy của anh ấy có xứng đáng với tình yêu và sự hy sinh của bạn hay không thôi.

LILA

Có một câu rất nổi tiếng rằng: “Nếu số phận chia cho bạn những quân bài xấu, hãy để sự khôn ngoan biến bạn thành người chơi giỏi”.

Tao chia tay rồi.

Tôi cúp điện thoại mà không khỏi thẫn thờ. Chỉ vỏn vẹn 4 chữ của nhỏ bạn thân nhưng lại chất chứa cả 10 năm đằng đẵng “dành tất cả thanh xuân cho một người”, kết thúc một đoạn tình dai dẳng với biết bao thăng trầm sóng gió, kết thúc cả những ấp ủ, những hy vọng và cả sự tuyệt vọng trong một mối tình mà nếu viết cả ra chắc là tốn nhiều tâm tư và nước mắt lắm.

Cả ba chúng tôi đều là bạn đại học và khá thân với nhau. Tan vỡ, nhỏ chẳng nói với ai, nhưng cuối cùng thì tin tức ấy cũng lan ra, những đứa bạn chung lớp lời ra tiếng vào đàm tiếu đủ điều: “Thấy chưa, quen nhau cho lâu rồi cũng chia tay thôi”, “Nó bảo tiền bạc không quan trọng, hạnh phúc là được, cuối cùng cũng vì người ta nghèo mà bỏ người ta”, “Bởi tao nói con gái thời nay không tin được đâu, không có tiền thì làm gì có quyền yêu đương”.

Người duy nhất nhỏ kể chính là tôi, không phải chỉ vì tôi là bạn thân nhất của nhỏ, mà cũng bởi vì chúng tôi đồng chung cảnh ngộ và còn động viên nhau trong những mối tình với “trai nghèo”. Yêu trai nghèo thường là một câu chuyện rất đẹp ở thì quá khứ, thậm chí vẫn đẹp ở thì hiện tại, nhưng thường là tương lai luôn rất mịt mờ. Ai cũng bảo sống với hiện tại là điều quan trọng nhất, nhưng hơn ai hết, tôi hiểu được những thổn thức của các cô gái khi chạnh lòng nghĩ về mối tình có vẻ rất keo sơn nhưng lại không có gì bảo đảm của mình.

Một mối tình như vậy kết thúc cũng chôn vùi theo bao nhiêu tình cảm cho đi, bao nhiêu hy sinh, chịu đựng, bao nhiêu lần cố gắng cảm thông, bao nhiêu nỗi cô đơn, tủi hờn, bao nhiêu cơ hội không được trân trọng, bao nhiêu lời hứa “gió thoảng mây bay”…

Tôi không trách nhỏ bạn đã không giữ được lời hứa nỗ lực cùng nhau viết nên cái kết tuyệt đẹp cho những mối tình nhiều gian truân này. Hơn ai hết, tôi có thể hiểu và cảm thông với những người xuất thân thấp hơn người khác, nhưng người đáng thương ắt có điểm đáng trách. Trước đây tôi cũng rất thông cảm cho những người nghèo, nhưng tôi dần nhận ra người ta nghèo không phải tại số mệnh mà là tại chính bản thân người đó.

Vô số người nghèo lấy cha mẹ, lấy hoàn cảnh gia đình, lấy xuất thân thua kém của mình ra để bao biện. Sự khác biệt về xuất thân của mỗi người luôn tồn tại một cách khách quan, nhưng nếu người ta đã đi được 100 bước mà mình vẫn mãi không cách vạch xuất phát bao xa thì đó là lỗi chủ quan của mình.  Con người không thể lựa chọn cha mẹ, cũng không thể lựa chọn xuất thân, nhưng có thể lựa chọn nâng cao học thức và năng lực, lựa chọn nỗ lực vươn lên để có một tương lai tốt đẹp hơn.

Nghèo không phải là cái tội, nhưng nếu một người đàn ông nghèo mãi bao biện cho sự thất bại của mình, và chỉ chực chờ đả kích người phụ nữ đã chịu bao nhiêu thiệt thòi để ở bên cạnh mình theo kiểu: “Cô khinh tôi vì tôi nghèo à? Chẳng lẽ nghèo thì không xứng đáng có được tình yêu sao?”, thì tốt nhất bạn nên cân nhắc lại mối quan hệ của mình.

Tôi từng nghe nhiều phụ nữ lấy chồng nghèo nói rằng: “Tôi không chê anh ta nghèo, nhưng tôi không thể chịu nổi việc anh ta không có chí cầu tiến”. Một thực tế khác mà chỉ những người trong cuộc mới nhận ra, đó là những người đàn ông kiểu này lấy về mới biết họ “lười” đủ mọi mặt, không chỉ trong việc phấn đấu ngoài xã hội mà cả việc vun đắp gia đình, đỡ đần vợ con.

Từ khi ra trường, nhỏ bạn tôi đã trao cả 6 năm đẹp đẽ của đời người con gái để ở bên cạnh ủng hộ một người mà ai cũng bảo là không xứng đáng, là nên kết thúc từ lâu. Vừa tiếc lại vừa thương cô ấy, nhưng dù sao thì mỗi người có tính cách và nhân sinh quan khác nhau nên cách bắt đầu và kết thúc một điều gì đó cũng sẽ khác nhau, tôi hoàn toàn có thể cảm thông và chia sẻ được.

Có một câu rất nổi tiếng rằng: “Nếu số phận chia cho bạn những quân bài xấu, hãy để sự khôn ngoan biến bạn thành người chơi giỏi”. Nhỏ bạn tôi đã chia tay, đồng nghĩa với việc từ nay tôi sẽ phải mạnh mẽ hơn trong cuộc tình của chính mình vì những thử thách gian nan mà người ngoài cuộc không bao giờ hiểu thấu nổi. Nhưng tôi tin, yêu trai nghèo vốn dĩ không phải là cái tội, quan trọng là tính cách và tư duy của anh ấy có xứng đáng với tình yêu và sự hy sinh của bạn hay không thôi.

LILA

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

“NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

  Trong kỷ nguyên công nghệ, mạng xã hội, trò chơi điện tử và các ứng dụng giải trí như TikTok đã trở thành một phần quen thuộc của đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, khi việc sử dụng không còn nằm trong tầm kiểm soát, trẻ em và thanh thiếu niên rất dễ rơi vào trạng...

“NGHIỆN” MÀN HÌNH

  Trong thời đại công nghệ số, thiết bị điện tử như điện thoại thông minh, máy tính bảng hay máy tính trở thành công cụ không thể thiếu trong học tập, làm việc và giải trí. Tuy nhiên, khi việc sử dụng mất kiểm soát, lấn át các hoạt động cần thiết khác và gây suy...

CHE GIẤU BÍ MẬT ĐỂ GIA ĐÌNH KHÔNG TAN VỠ

Trong nhiều gia đình, khi có một sự thật khó chấp nhận – như chuyện vợ hoặc chồng ngoại tình, hay việc hôn nhân không còn hạnh phúc – các thành viên thường chọn cách che giấu và né tránh. Người lớn nói dối rằng “mọi chuyện vẫn ổn”, con cái giả vờ tin, còn cả gia đình...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

NHỮNG ĐỨA TRẺ ĂN CẮP

Tiếng nói thầm lặng của nỗi đau Khi một đứa trẻ bị phát hiện ăn cắp, người lớn thường vội vàng quy kết đó là hành vi sai trái, vô đạo đức hay “mất dạy”. Thế nhưng, nếu ta dừng lại để lắng nghe phía sau hành vi ấy, ta sẽ nhận ra đó không chỉ là câu chuyện về một món đồ...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...