CÂY ĐỔ VỀ NƠI KHÔNG CÓ VẾT RÌU

CÂY ĐỔ VỀ NƠI KHÔNG CÓ VẾT RÌU

 

“Ta đâu có đề phòng từ phía người yêu

Cây đổ về nơi không có vết rìu”

(Thơ Hữu Thỉnh)

Quả thật sẽ chẳng có sự sụp đổ nào đau đớn bằng sự sụp đổ được tạo bởi chính những người mình yêu thương nhất cuộc đời, những người tưởng rằng sẽ không bao giờ bỏ rơi mình.

“Cầm lấy chỗ trứng gà này rồi đi đi, đừng để ba mày nhìn thấy, má sẽ gọi cho mày”.

Đó là câu nói cuối cùng mà mẹ con nó nói chuyện với nhau. Nó ăn hết chỗ trứng ấy như là sự cứu đói cuối cùng mà mẹ nó có thể làm. Tám năm trôi qua rồi, nó vẫn chưa dám về nhà.

Nó chờ một cuộc gọi từ má suốt ba năm trời nhưng bặt vô âm tín, nó gọi về thì không ai bắt máy. Nó đã chính thức bị bỏ rơi và lạc loài giữa xã hội. Vào một ngày mưa tầm tã, nó lặng lẽ thay số điện thoại, chính thức buông bỏ hy vọng về vòng tay ấm áp của gia đình.

Khi quyết định bước sang trang đời mới, với người khác, cuộc sống có lẽ đã nở hoa. Nhưng với nó, vào thời khắc này của tám năm về trước, cuộc đời đã gần như bế tắc.

Gia đình chìm ngập trong không khí ngột ngạt một lần nữa.

Mẹ sinh bốn người con, ba người đầu là con gái, nó là đứa con trai cầu khẩn mà thành – mẹ nó bảo vậy.

Vậy mà, cuộc đời trớ trêu, tính nữ trong con người nó ngày càng mạnh mẽ khi dần lớn lên. Nó cố gắng giấu đi, không dám bộc lộ khi ở nhà vì sợ bị ba đánh.

Nhưng giấy không gói được lửa, bạn bè cùng lớp chọc ghẹo, cô chủ nhiệm nhân buổi họp phụ huynh đã mời cả ba và mẹ nó lên. Và sự kém tế nhị của cô khi nói với ba mẹ về chuyện của nó trước mặt những phụ huynh khác đã khiến nó bị trận đòn nhừ tử từ ba, trong tiếng khóc bất lực của mẹ.

Mẹ bị ba chì chiết la mắng thậm tệ. Nó khóc, mẹ nó khóc. Chuỗi ngày ngẩn không nổi mặt lên nhìn mọi người của mẹ với họ hàng đặc biệt là bà nội đã bắt đầu như vậy. Chuỗi ngày đến thở cũng phải gồng người cho nam tính của nó cũng bắt đầu như vậy.

Nó thu mình lại, không chơi với ai, tỏ ra hung dữ để tự bảo vệ mình vì sợ kẻ khác ức hiếp. 16 tuổi, nó không hiểu vì sao ba mẹ lại sinh nó ra trên đời này để cứ sống trong nỗi sợ hãi.

Sợ đang lúc soi gương, lén tô son trong phòng bị ba bắt gặp, sợ mỗi lần đi vệ sinh, ba lại rình xem nó đứng hay ngồi. Sợ mỗi lần họp phụ huynh, cô giáo lại mách lại điều gì đó. Sợ mỗi Tết đến, tụ tập gia đình, nó lại bị nói bóng gió, làm sắc mặt ba tái đi và mẹ thì lên cơn mệt tim.

Nó biết, mẹ đã rất mỏi mệt và đau khổ, nhưng mẹ không la rầy nó tiếng nào, vì có lẽ những lời lẽ chửi rủa nặng nề nhất ba nó đã nói hết rồi. Nó biết nó đã từng là niềm kiêu hãnh của ba, đứa con trai học giỏi, ngoan ngoãn, chưa bao giờ làm ba phải nhắc nhở việc học hành. Thế nên “sự thật” này như một cái tát giáng thẳng vào mặt ba nó. Nó gồng vì mẹ, vì sợ ba, vì không biết nên sống như thế nào.

Nó không nghĩ rằng cuộc sống của những người yêu thương nó và nó yêu thương lại ra đến nông nỗi này.

Sự sụp đổ của tình cảm gia đình một lần nữa lặp lại khi nó quyết định sống thật với giới tính nữ của mình.

Nó chính thức bị bỏ rơi.

Người ta bảo dù giông gió cuộc đời có tàn khốc đến đâu, thì gia đình vẫn là nơi ẩn trú an toàn nhất. Nhưng với nó thì ngược lại, giông gió từ lời dèm pha, kì thị từ xã hội không quật ngã được nó, mà chính gia đình mà nó yêu thương lại khiến nó chông chênh giữa cuộc đời.

Nó biết hận ai? Nó biết trách ai? Câu hỏi tại sao mẹ lại sinh nó ra cứ đeo bám lấy nó. Nó đã từng gào lên, thét vào mặt mẹ như vậy, bất chấp lời nói ấy đã cứa vào lòng mẹ nỗi đau khôn cùng.

Vào lúc tuyệt vọng nhất, nó đã đứng trên chiếc cầu vào một ngày mưa. Nó đứng đó và nhìn vào mặt nước bên dưới, những xoáy nước hung ác chực chờ bên dưới mặt nước tưởng chừng hiền hòa, yên ắng ấy.

Nó đã chuẩn bị tinh thần để nhảy xuống, nhưng khi nó thực sự đối diện với nỗi sợ trong tâm trí để tìm đến cái chết, nó bỗng dưng thấy mình yếu đuối và tệ hại hẳn đi. Tự trong lòng nó trào dâng lên nỗi ấm ức, tại sao nó lại phải tự dồn mình đến bước này?

Nó nghĩ đến việc sau khi nó đi, có lẽ cũng chẳng ai biết nó là ai, hoặc giả người ta biết, có lẽ họ lại râm ran những câu nói thương hại cuộc đời nó.

Nhưng, nó không cần sự thương hại. Vì ý nghĩ cay cú ấy mà nó trở lại và khao khát chứng minh bản thân. Nó vứt bỏ xuống dòng xoáy hun hút ấy những tháng năm là một đứa con trai ngoan, những tháng năm được ba mẹ yêu thương và cả những vết thương tuổi mới lớn.

Nó quyết định rằng bản thân nó phải giỏi hơn người ta ở cái lĩnh vực mà nó theo đuổi. Sau những thăng trầm, vì tất nhiên chẳng có con đường nào bằng phẳng, nó đã có những thành công chân chính bằng sức lực của bản thân.

Và nó bước vào những cuộc phẫu thuật nối tiếp nhau trong hành trình tìm lại và khiến cho dáng vóc phụ nữ trong con người mình được thoát ra ngoài. Những cột mốc và nỗi đau đớn lẫn sợ hãi trong chuỗi ngày đó, nhớ lại nó vẫn còn rùng mình.

Mùi thuốc sát trùng, màu trắng toát của những chiếc băng ca và gạc y tế, mùi của cái chết rình rập trên bàn mổ lạnh toát với những dụng cụ phẫu thuật và máy móc y tế. Mùi của nỗi sợ và đơn độc. Mùi của máu tanh nồng và của nước mắt mặn môi.

Thực sự với nó, tám năm là một khoảng thời gian rất ngắn mà nó tìm về được chính mình, may mắn hơn rất nhiều bạn bè đồng cảnh ngộ khác.

Thế nhưng, nó không thành công ở một điểm. Một điểm duy nhất làm trái tim nó không thể nào bình yên được. Nó dũng cảm trong hành trình khó khăn suốt tám năm ấy, dũng cảm đối mặt với cái chết để sống trọn vẹn. Vậy mà nó lại không đủ dũng khí để về gặp ba mẹ dù đôi lần nó đã len lén về nhìn lại căn nhà mà nó đã lớn lên, nhìn ba mẹ và các chị từ xa xa.

“Về nhà đi con“. Nó luôn mơ màng nghe thấy mẹ gọi nó về nhưng khi tỉnh mộng rồi, nó lại đau xót nhận ra mình chỉ là một cái cây đã bị “đổ về nơi không có vết rìu”.

Giá như một lần ba nghe con nói

Giá như một lần mẹ đứng về phía con

Giá như mẹ ba nhìn thấy những héo hon

Thì trái tim con cũng đã vẹn tròn như người khác

 

Ba mẹ ơi! Con không lầm đường đi lạc

Mà bởi tạo hóa đã sai một hình hài

Con đã phải đi một con đường rất dài

Với bao tủi hổ, đớn đau và đơn độc

 

Con chỉ thèm một lần được khóc

Và được vỗ về “không sao cả con ơi”

Con chỉ thèm dẫu một lần duy nhất trong đời

Ba mẹ đón con về và rộng lòng dung thứ

Có được không?

LẠC NHIÊN

“Ta đâu có đề phòng từ phía người yêu

Cây đổ về nơi không có vết rìu”

(Thơ Hữu Thỉnh)

Quả thật sẽ chẳng có sự sụp đổ nào đau đớn bằng sự sụp đổ được tạo bởi chính những người mình yêu thương nhất cuộc đời, những người tưởng rằng sẽ không bao giờ bỏ rơi mình.

“Cầm lấy chỗ trứng gà này rồi đi đi, đừng để ba mày nhìn thấy, má sẽ gọi cho mày”.

Đó là câu nói cuối cùng mà mẹ con nó nói chuyện với nhau. Nó ăn hết chỗ trứng ấy như là sự cứu đói cuối cùng mà mẹ nó có thể làm. Tám năm trôi qua rồi, nó vẫn chưa dám về nhà.

Nó chờ một cuộc gọi từ má suốt ba năm trời nhưng bặt vô âm tín, nó gọi về thì không ai bắt máy. Nó đã chính thức bị bỏ rơi và lạc loài giữa xã hội. Vào một ngày mưa tầm tã, nó lặng lẽ thay số điện thoại, chính thức buông bỏ hy vọng về vòng tay ấm áp của gia đình.

Khi quyết định bước sang trang đời mới, với người khác, cuộc sống có lẽ đã nở hoa. Nhưng với nó, vào thời khắc này của tám năm về trước, cuộc đời đã gần như bế tắc.

Gia đình chìm ngập trong không khí ngột ngạt một lần nữa.

Mẹ sinh bốn người con, ba người đầu là con gái, nó là đứa con trai cầu khẩn mà thành – mẹ nó bảo vậy.

Vậy mà, cuộc đời trớ trêu, tính nữ trong con người nó ngày càng mạnh mẽ khi dần lớn lên. Nó cố gắng giấu đi, không dám bộc lộ khi ở nhà vì sợ bị ba đánh.

Nhưng giấy không gói được lửa, bạn bè cùng lớp chọc ghẹo, cô chủ nhiệm nhân buổi họp phụ huynh đã mời cả ba và mẹ nó lên. Và sự kém tế nhị của cô khi nói với ba mẹ về chuyện của nó trước mặt những phụ huynh khác đã khiến nó bị trận đòn nhừ tử từ ba, trong tiếng khóc bất lực của mẹ.

Mẹ bị ba chì chiết la mắng thậm tệ. Nó khóc, mẹ nó khóc. Chuỗi ngày ngẩn không nổi mặt lên nhìn mọi người của mẹ với họ hàng đặc biệt là bà nội đã bắt đầu như vậy. Chuỗi ngày đến thở cũng phải gồng người cho nam tính của nó cũng bắt đầu như vậy.

Nó thu mình lại, không chơi với ai, tỏ ra hung dữ để tự bảo vệ mình vì sợ kẻ khác ức hiếp. 16 tuổi, nó không hiểu vì sao ba mẹ lại sinh nó ra trên đời này để cứ sống trong nỗi sợ hãi.

Sợ đang lúc soi gương, lén tô son trong phòng bị ba bắt gặp, sợ mỗi lần đi vệ sinh, ba lại rình xem nó đứng hay ngồi. Sợ mỗi lần họp phụ huynh, cô giáo lại mách lại điều gì đó. Sợ mỗi Tết đến, tụ tập gia đình, nó lại bị nói bóng gió, làm sắc mặt ba tái đi và mẹ thì lên cơn mệt tim.

Nó biết, mẹ đã rất mỏi mệt và đau khổ, nhưng mẹ không la rầy nó tiếng nào, vì có lẽ những lời lẽ chửi rủa nặng nề nhất ba nó đã nói hết rồi. Nó biết nó đã từng là niềm kiêu hãnh của ba, đứa con trai học giỏi, ngoan ngoãn, chưa bao giờ làm ba phải nhắc nhở việc học hành. Thế nên “sự thật” này như một cái tát giáng thẳng vào mặt ba nó. Nó gồng vì mẹ, vì sợ ba, vì không biết nên sống như thế nào.

Nó không nghĩ rằng cuộc sống của những người yêu thương nó và nó yêu thương lại ra đến nông nỗi này.

Sự sụp đổ của tình cảm gia đình một lần nữa lặp lại khi nó quyết định sống thật với giới tính nữ của mình.

Nó chính thức bị bỏ rơi.

Người ta bảo dù giông gió cuộc đời có tàn khốc đến đâu, thì gia đình vẫn là nơi ẩn trú an toàn nhất. Nhưng với nó thì ngược lại, giông gió từ lời dèm pha, kì thị từ xã hội không quật ngã được nó, mà chính gia đình mà nó yêu thương lại khiến nó chông chênh giữa cuộc đời.

Nó biết hận ai? Nó biết trách ai? Câu hỏi tại sao mẹ lại sinh nó ra cứ đeo bám lấy nó. Nó đã từng gào lên, thét vào mặt mẹ như vậy, bất chấp lời nói ấy đã cứa vào lòng mẹ nỗi đau khôn cùng.

Vào lúc tuyệt vọng nhất, nó đã đứng trên chiếc cầu vào một ngày mưa. Nó đứng đó và nhìn vào mặt nước bên dưới, những xoáy nước hung ác chực chờ bên dưới mặt nước tưởng chừng hiền hòa, yên ắng ấy.

Nó đã chuẩn bị tinh thần để nhảy xuống, nhưng khi nó thực sự đối diện với nỗi sợ trong tâm trí để tìm đến cái chết, nó bỗng dưng thấy mình yếu đuối và tệ hại hẳn đi. Tự trong lòng nó trào dâng lên nỗi ấm ức, tại sao nó lại phải tự dồn mình đến bước này?

Nó nghĩ đến việc sau khi nó đi, có lẽ cũng chẳng ai biết nó là ai, hoặc giả người ta biết, có lẽ họ lại râm ran những câu nói thương hại cuộc đời nó.

Nhưng, nó không cần sự thương hại. Vì ý nghĩ cay cú ấy mà nó trở lại và khao khát chứng minh bản thân. Nó vứt bỏ xuống dòng xoáy hun hút ấy những tháng năm là một đứa con trai ngoan, những tháng năm được ba mẹ yêu thương và cả những vết thương tuổi mới lớn.

Nó quyết định rằng bản thân nó phải giỏi hơn người ta ở cái lĩnh vực mà nó theo đuổi. Sau những thăng trầm, vì tất nhiên chẳng có con đường nào bằng phẳng, nó đã có những thành công chân chính bằng sức lực của bản thân.

Và nó bước vào những cuộc phẫu thuật nối tiếp nhau trong hành trình tìm lại và khiến cho dáng vóc phụ nữ trong con người mình được thoát ra ngoài. Những cột mốc và nỗi đau đớn lẫn sợ hãi trong chuỗi ngày đó, nhớ lại nó vẫn còn rùng mình.

Mùi thuốc sát trùng, màu trắng toát của những chiếc băng ca và gạc y tế, mùi của cái chết rình rập trên bàn mổ lạnh toát với những dụng cụ phẫu thuật và máy móc y tế. Mùi của nỗi sợ và đơn độc. Mùi của máu tanh nồng và của nước mắt mặn môi.

Thực sự với nó, tám năm là một khoảng thời gian rất ngắn mà nó tìm về được chính mình, may mắn hơn rất nhiều bạn bè đồng cảnh ngộ khác.

Thế nhưng, nó không thành công ở một điểm. Một điểm duy nhất làm trái tim nó không thể nào bình yên được. Nó dũng cảm trong hành trình khó khăn suốt tám năm ấy, dũng cảm đối mặt với cái chết để sống trọn vẹn. Vậy mà nó lại không đủ dũng khí để về gặp ba mẹ dù đôi lần nó đã len lén về nhìn lại căn nhà mà nó đã lớn lên, nhìn ba mẹ và các chị từ xa xa.

“Về nhà đi con“. Nó luôn mơ màng nghe thấy mẹ gọi nó về nhưng khi tỉnh mộng rồi, nó lại đau xót nhận ra mình chỉ là một cái cây đã bị “đổ về nơi không có vết rìu”.

Giá như một lần ba nghe con nói

Giá như một lần mẹ đứng về phía con

Giá như mẹ ba nhìn thấy những héo hon

Thì trái tim con cũng đã vẹn tròn như người khác

 

Ba mẹ ơi! Con không lầm đường đi lạc

Mà bởi tạo hóa đã sai một hình hài

Con đã phải đi một con đường rất dài

Với bao tủi hổ, đớn đau và đơn độc

 

Con chỉ thèm một lần được khóc

Và được vỗ về “không sao cả con ơi”

Con chỉ thèm dẫu một lần duy nhất trong đời

Ba mẹ đón con về và rộng lòng dung thứ

Có được không?

LẠC NHIÊN

KHÔNG CÓ RANH GIỚI VỚI CON LÀ MỘT DẠNG XÂM HẠI

Khi nhắc đến xâm hại trẻ em, nhiều người thường nghĩ đến bạo lực thể chất hoặc xâm hại tình dục. Tuy nhiên, có một dạng tổn thương âm thầm hơn, ít được nhận diện hơn nhưng có thể để lại những hậu quả kéo dài suốt cuộc đời: sự xóa nhòa ranh giới giữa cha mẹ và con cái....

KHI MẸ THÙ GHÉT CON GÁI

Chúng ta thường mặc định rằng tình yêu của người mẹ dành cho con là điều tự nhiên và vô điều kiện. Vì thế, khi chứng kiến một người mẹ liên tục chỉ trích, sỉ nhục, kiểm soát, bỏ mặc hoặc thậm chí bạo hành con gái mình, nhiều người không khỏi đặt câu hỏi: Làm sao một...

NGOẠI TÌNH KHÔNG PHẢI LÀ HẾT YÊU

Nhiều người cho rằng ngoại tình đơn giản là sự phản bội, thiếu trách nhiệm hoặc không còn yêu. Điều đó có thể đúng trong một số trường hợp. Tuy nhiên, dưới góc nhìn tâm lý học sang chấn và gắn bó, có những người liên tục bước từ mối quan hệ này sang mối quan hệ khác...

EMDR VÀ ĐIỀU TRỊ NGHIỆN

Trong nhiều năm, nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề của ý chí, đạo đức hoặc sự thiếu kiểm soát bản thân. Tuy nhiên, ngày càng nhiều nghiên cứu cho thấy rằng phía sau các hành vi nghiện thường là những tổn thương tâm lý chưa được giải quyết, những trải nghiệm...

VÌ SAO THÂN CHỦ TRỞ NÊN KHÓ CAN THIỆP TRONG SANG CHẤN

Nhiều nhà trị liệu và cả thân chủ thường sử dụng từ "phức hợp" để mô tả những trường hợp có biểu hiện mâu thuẫn, khó hiểu hoặc khó can thiệp. Một thân chủ có thể vừa muốn được giúp đỡ vừa từ chối sự giúp đỡ, vừa khao khát gần gũi vừa sợ hãi sự thân mật, hoặc vừa mong...

ĐIỀU KHIẾN THÂN CHỦ TRỞ NÊN “PHỨC HỢP” TRONG SANG CHẤN

Trong lĩnh vực trị liệu sang chấn, không ít thân chủ được mô tả là "phức hợp" vì họ có nhiều triệu chứng, tiến triển không ổn định hoặc phản ứng theo những cách khó dự đoán. Tuy nhiên, dưới góc nhìn thần kinh học và sang chấn, sự phức hợp này không phải là một đặc...

NÉ TRÁNH VÀ BỎ DỞ TRỊ LIỆU Ở THÂN CHỦ CPTSD

Một trong những điều khiến nhiều nhà trị liệu và thân chủ bối rối là việc thân chủ CPTSD (Rối loạn sang chấn phức hợp) đột ngột muốn dừng trị liệu hoặc chuyển sang một chuyên gia khác ngay khi quá trình trị liệu bắt đầu đi sâu hơn. Điều này thường bị hiểu lầm là thiếu...

NHẬN DIỆN BẠO HÀNH CẢM XÚC

Khi nhắc đến bạo hành, nhiều người thường nghĩ đến những tổn thương thể chất có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Tuy nhiên, bạo hành cảm xúc lại là một dạng tổn thương âm thầm nhưng có thể để lại những hậu quả lâu dài đối với sức khỏe tâm thần và hệ thần kinh. Điều...

TRẦM CẢM – CHIẾN LƯỢC SINH TỒN CỦA HỆ THẦN KINH

Khi nhắc đến trầm cảm, nhiều người nghĩ đến sự yếu đuối, thiếu ý chí hoặc mất động lực sống. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của khoa học thần kinh và trị liệu sang chấn, trầm cảm có thể được hiểu theo một cách hoàn toàn khác: đó là một chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh....

KHI CHA LÀM CON SỢ HÃI

Đối với một đứa trẻ, người cha không chỉ là một thành viên trong gia đình. Người cha thường đại diện cho sự bảo vệ, sức mạnh và cảm giác an toàn. Vì vậy, khi chính người cha trở thành nguồn của nỗi sợ hãi, thế giới của đứa trẻ có thể bị đảo lộn theo những cách mà...

KHI TỰ HOẠI LÀ LỜI KÊU CỨU CỦA GẮN BÓ GIA ĐÌNH

Khi nhắc đến hành vi tự hủy hoại bản thân, nhiều người thường nghĩ đến sự yếu đuối, thiếu ý chí hoặc những quyết định mang tính phá hoại. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của sang chấn và gắn bó, những hành vi như nghiện ngập, rối loạn ăn uống, tự làm hại hay thậm chí ý tưởng...

LÀ CON CỦA NGƯỜI MẸ HOẢNG LOẠN, SỢ HÃI, LO ÂU

Một trong những nền tảng quan trọng nhất đối với sự phát triển lành mạnh của trẻ em là có một người chăm sóc mà trẻ có thể tìm đến khi sợ hãi, đau buồn hoặc cần được an ủi. Trong những hoàn cảnh bình thường, người chăm sóc là "nơi trú ẩn an toàn" giúp trẻ điều hòa cảm...

PHÂN LY CẤU TRÚC THỨ PHÁT TRONG SANG CHẤN TÂM LÝ

Lý thuyết Phân ly Cấu trúc Nhân cách (Structural Dissociation of the Personality) do Onno van der Hart, Ellert Nijenhuis và Kathy Steele phát triển cho rằng sang chấn không chỉ tạo ra những ký ức đau thương mà còn có thể dẫn đến sự phân tách trong cấu trúc nhân cách....

PASTEL DISSOCIATION TRONG SANG CHẤN

Phân ly (dissociation) là một cơ chế bảo vệ tâm lý thường xuất hiện khi con người phải đối diện với những trải nghiệm sang chấn vượt quá khả năng chịu đựng của hệ thần kinh. Trong một số tài liệu lâm sàng, khái niệm "Pastel Dissociation" được dùng để mô tả trạng thái...

KHI BẠN CHẤP NHẬN NGƯỜI YÊU TỆ BẠC

Có những người phụ nữ ở lại trong những mối quan hệ làm mình đau không phải vì họ không nhận ra sự tệ bạc, mà vì sâu bên trong họ tồn tại một nỗi sợ còn lớn hơn: sợ không còn ai, sợ bị bỏ lại, sợ mình không đủ giá trị để được yêu theo cách tốt đẹp hơn. Trong sang chấn...

ĐÀN ÔNG LY THÂN NHƯNG KHÔNG DÁM LY HÔN

Có những người đàn ông đã rời khỏi cuộc hôn nhân từ rất lâu về mặt cảm xúc, nhưng lại không thể thật sự bước ra khỏi nó. Họ sống trong trạng thái lửng lơ giữa đi và ở, giữa tự do và trách nhiệm, giữa khát khao được cứu và nỗi sợ phải đối diện với hậu quả của sự thật....

HỘI CHỨNG CON GÁI GÁNH PHẢI GÁNH CẢ GIA ĐÌNH

Có những người phụ nữ lớn lên mà chưa bao giờ thật sự được làm một đứa trẻ. Ngay từ nhỏ, họ đã học cách quan sát sắc mặt người lớn, đoán trước nguy hiểm, tự chăm sóc bản thân và gồng mình để giữ cho gia đình không sụp đổ. Trong những gia đình có bạo hành, ngược đãi,...

XẤU HỔ MÃN TÍNH TRONG SINH HỌC THẦN KINH

Xấu hổ mãn tính không chỉ là một trạng thái tâm lý mà còn là một phản ứng sinh học thần kinh được hình thành trong bối cảnh các mối quan hệ gắn bó không an toàn và trải nghiệm sang chấn kéo dài. Theo góc nhìn sinh học thần kinh, xấu hổ là một trạng thái của hệ thần...

“DEADLINE” CẢM XÚC

Có những người luôn sống trong trạng thái “deadline cảm xúc”. Họ trì hoãn việc đối diện với cảm xúc của chính mình cho đến khi mọi thứ vỡ òa. Ban ngày họ vẫn làm việc, học tập, nói cười bình thường, nhưng bên trong là một hệ thần kinh luôn căng cứng. Họ sợ im lặng, sợ...

CÀNG THƯƠNG LẠI CÀNG LÀM ĐAU NGƯỜI MÌNH THƯƠNG

Có những người càng yêu lại càng làm đau người họ thương nhất. Họ lạnh lùng đúng lúc cần gần gũi, im lặng khi người kia cần được lắng nghe, bỏ đi khi tình cảm trở nên sâu sắc hoặc vô thức nói ra những điều gây tổn thương rồi sau đó lại chìm trong cảm giác tội lỗi....

KHÔNG CÓ RANH GIỚI VỚI CON LÀ MỘT DẠNG XÂM HẠI

Khi nhắc đến xâm hại trẻ em, nhiều người thường nghĩ đến bạo lực thể chất hoặc xâm hại tình dục. Tuy nhiên, có một dạng tổn thương âm thầm hơn, ít được nhận diện hơn nhưng có thể để lại những hậu quả kéo dài suốt cuộc đời: sự xóa nhòa ranh giới giữa cha mẹ và con cái....

KHI MẸ THÙ GHÉT CON GÁI

Chúng ta thường mặc định rằng tình yêu của người mẹ dành cho con là điều tự nhiên và vô điều kiện. Vì thế, khi chứng kiến một người mẹ liên tục chỉ trích, sỉ nhục, kiểm soát, bỏ mặc hoặc thậm chí bạo hành con gái mình, nhiều người không khỏi đặt câu hỏi: Làm sao một...

NGOẠI TÌNH KHÔNG PHẢI LÀ HẾT YÊU

Nhiều người cho rằng ngoại tình đơn giản là sự phản bội, thiếu trách nhiệm hoặc không còn yêu. Điều đó có thể đúng trong một số trường hợp. Tuy nhiên, dưới góc nhìn tâm lý học sang chấn và gắn bó, có những người liên tục bước từ mối quan hệ này sang mối quan hệ khác...

EMDR VÀ ĐIỀU TRỊ NGHIỆN

Trong nhiều năm, nghiện thường được nhìn nhận như một vấn đề của ý chí, đạo đức hoặc sự thiếu kiểm soát bản thân. Tuy nhiên, ngày càng nhiều nghiên cứu cho thấy rằng phía sau các hành vi nghiện thường là những tổn thương tâm lý chưa được giải quyết, những trải nghiệm...

VÌ SAO THÂN CHỦ TRỞ NÊN KHÓ CAN THIỆP TRONG SANG CHẤN

Nhiều nhà trị liệu và cả thân chủ thường sử dụng từ "phức hợp" để mô tả những trường hợp có biểu hiện mâu thuẫn, khó hiểu hoặc khó can thiệp. Một thân chủ có thể vừa muốn được giúp đỡ vừa từ chối sự giúp đỡ, vừa khao khát gần gũi vừa sợ hãi sự thân mật, hoặc vừa mong...

ĐIỀU KHIẾN THÂN CHỦ TRỞ NÊN “PHỨC HỢP” TRONG SANG CHẤN

Trong lĩnh vực trị liệu sang chấn, không ít thân chủ được mô tả là "phức hợp" vì họ có nhiều triệu chứng, tiến triển không ổn định hoặc phản ứng theo những cách khó dự đoán. Tuy nhiên, dưới góc nhìn thần kinh học và sang chấn, sự phức hợp này không phải là một đặc...

NÉ TRÁNH VÀ BỎ DỞ TRỊ LIỆU Ở THÂN CHỦ CPTSD

Một trong những điều khiến nhiều nhà trị liệu và thân chủ bối rối là việc thân chủ CPTSD (Rối loạn sang chấn phức hợp) đột ngột muốn dừng trị liệu hoặc chuyển sang một chuyên gia khác ngay khi quá trình trị liệu bắt đầu đi sâu hơn. Điều này thường bị hiểu lầm là thiếu...

NHẬN DIỆN BẠO HÀNH CẢM XÚC

Khi nhắc đến bạo hành, nhiều người thường nghĩ đến những tổn thương thể chất có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Tuy nhiên, bạo hành cảm xúc lại là một dạng tổn thương âm thầm nhưng có thể để lại những hậu quả lâu dài đối với sức khỏe tâm thần và hệ thần kinh. Điều...

TRẦM CẢM – CHIẾN LƯỢC SINH TỒN CỦA HỆ THẦN KINH

Khi nhắc đến trầm cảm, nhiều người nghĩ đến sự yếu đuối, thiếu ý chí hoặc mất động lực sống. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của khoa học thần kinh và trị liệu sang chấn, trầm cảm có thể được hiểu theo một cách hoàn toàn khác: đó là một chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh....

KHI CHA LÀM CON SỢ HÃI

Đối với một đứa trẻ, người cha không chỉ là một thành viên trong gia đình. Người cha thường đại diện cho sự bảo vệ, sức mạnh và cảm giác an toàn. Vì vậy, khi chính người cha trở thành nguồn của nỗi sợ hãi, thế giới của đứa trẻ có thể bị đảo lộn theo những cách mà...

KHI TỰ HOẠI LÀ LỜI KÊU CỨU CỦA GẮN BÓ GIA ĐÌNH

Khi nhắc đến hành vi tự hủy hoại bản thân, nhiều người thường nghĩ đến sự yếu đuối, thiếu ý chí hoặc những quyết định mang tính phá hoại. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của sang chấn và gắn bó, những hành vi như nghiện ngập, rối loạn ăn uống, tự làm hại hay thậm chí ý tưởng...

LÀ CON CỦA NGƯỜI MẸ HOẢNG LOẠN, SỢ HÃI, LO ÂU

Một trong những nền tảng quan trọng nhất đối với sự phát triển lành mạnh của trẻ em là có một người chăm sóc mà trẻ có thể tìm đến khi sợ hãi, đau buồn hoặc cần được an ủi. Trong những hoàn cảnh bình thường, người chăm sóc là "nơi trú ẩn an toàn" giúp trẻ điều hòa cảm...

PHÂN LY CẤU TRÚC THỨ PHÁT TRONG SANG CHẤN TÂM LÝ

Lý thuyết Phân ly Cấu trúc Nhân cách (Structural Dissociation of the Personality) do Onno van der Hart, Ellert Nijenhuis và Kathy Steele phát triển cho rằng sang chấn không chỉ tạo ra những ký ức đau thương mà còn có thể dẫn đến sự phân tách trong cấu trúc nhân cách....

PASTEL DISSOCIATION TRONG SANG CHẤN

Phân ly (dissociation) là một cơ chế bảo vệ tâm lý thường xuất hiện khi con người phải đối diện với những trải nghiệm sang chấn vượt quá khả năng chịu đựng của hệ thần kinh. Trong một số tài liệu lâm sàng, khái niệm "Pastel Dissociation" được dùng để mô tả trạng thái...

KHI BẠN CHẤP NHẬN NGƯỜI YÊU TỆ BẠC

Có những người phụ nữ ở lại trong những mối quan hệ làm mình đau không phải vì họ không nhận ra sự tệ bạc, mà vì sâu bên trong họ tồn tại một nỗi sợ còn lớn hơn: sợ không còn ai, sợ bị bỏ lại, sợ mình không đủ giá trị để được yêu theo cách tốt đẹp hơn. Trong sang chấn...

ĐÀN ÔNG LY THÂN NHƯNG KHÔNG DÁM LY HÔN

Có những người đàn ông đã rời khỏi cuộc hôn nhân từ rất lâu về mặt cảm xúc, nhưng lại không thể thật sự bước ra khỏi nó. Họ sống trong trạng thái lửng lơ giữa đi và ở, giữa tự do và trách nhiệm, giữa khát khao được cứu và nỗi sợ phải đối diện với hậu quả của sự thật....

HỘI CHỨNG CON GÁI GÁNH PHẢI GÁNH CẢ GIA ĐÌNH

Có những người phụ nữ lớn lên mà chưa bao giờ thật sự được làm một đứa trẻ. Ngay từ nhỏ, họ đã học cách quan sát sắc mặt người lớn, đoán trước nguy hiểm, tự chăm sóc bản thân và gồng mình để giữ cho gia đình không sụp đổ. Trong những gia đình có bạo hành, ngược đãi,...

XẤU HỔ MÃN TÍNH TRONG SINH HỌC THẦN KINH

Xấu hổ mãn tính không chỉ là một trạng thái tâm lý mà còn là một phản ứng sinh học thần kinh được hình thành trong bối cảnh các mối quan hệ gắn bó không an toàn và trải nghiệm sang chấn kéo dài. Theo góc nhìn sinh học thần kinh, xấu hổ là một trạng thái của hệ thần...

“DEADLINE” CẢM XÚC

Có những người luôn sống trong trạng thái “deadline cảm xúc”. Họ trì hoãn việc đối diện với cảm xúc của chính mình cho đến khi mọi thứ vỡ òa. Ban ngày họ vẫn làm việc, học tập, nói cười bình thường, nhưng bên trong là một hệ thần kinh luôn căng cứng. Họ sợ im lặng, sợ...

CÀNG THƯƠNG LẠI CÀNG LÀM ĐAU NGƯỜI MÌNH THƯƠNG

Có những người càng yêu lại càng làm đau người họ thương nhất. Họ lạnh lùng đúng lúc cần gần gũi, im lặng khi người kia cần được lắng nghe, bỏ đi khi tình cảm trở nên sâu sắc hoặc vô thức nói ra những điều gây tổn thương rồi sau đó lại chìm trong cảm giác tội lỗi....