THAY ĐỔI CUỘC SỐNG CHỈ TRONG 10 PHÚT

THAY ĐỔI CUỘC SỐNG CHỈ TRONG 10 PHÚT

  Nhiều người nghĩ để thay đổi cuộc sống cần phải có những tác động lớn lao. Trong nhịp sống hối hả hiện nay, dường như ai cũng mải mê theo đuổi thứ này hoặc thứ khác, dù là một chiếc xe đời mới, một khoản vay thế chấp để mua nhà, hay một chiếc tivi mới đặt trong phòng khách. Điều đáng nói là hầu hết mọi người đều tin rằng những thứ này thực sự là chìa khóa cho hạnh phúc đích thực, rằng chúng sẽ giúp ta thay đổi cuộc sống. Nhưng mấu chốt của vấn đề là hạnh phúc không chỉ là một thứ vật chất nào đó. Việc tậu được một ngôi nhà mới to hơn có thực sự làm bạn hạnh phúc và giúp bạn thay đổi cuộc sống tốt hơn không? Câu trả lời là không nếu trước đó bạn chưa cảm thấy hạnh phúc. Các vấn đề trong cuộc sống của bạn vẫn không được giải quyết. Cách suy nghĩ của bạn vẫn không đổi. Việc sở hữu vật chất sẽ không thay đổi điều đó. Hạnh phúc đến từ bên trong bạn. Một trong những trích dẫn yêu thích của tôi liên quan đến hạnh phúc chính là: “Tôi cảm thấy mọi người lầm lạc khi nghĩ hạnh phúc là một đích đến.” Vì vậy, trong bài viết này chúng ta hãy thảo luận làm thế nào bạn có thể hạnh phúc hơn và từ đó giúp biến đổi cuộc sống của bạn. 10. Hít thở Nghe có vẻ như đây là điều mà mọi người luôn làm, phải không? Đúng vậy, theo nghĩa đen thì là như vậy. Nhưng trong những thời điểm căng thẳng thì sao? Hơi thở nông do stress cũng ảnh hưởng đến mạch suy nghĩ của chúng ta. Đó là khi ta cần phải chậm lại, giải phóng tâm trí khỏi tình huống căng thẳng đó, và thở. Tôi biết điều này thường nói dễ hơn làm. Sự căng thẳng và khó khăn hiện diện trong đời sống của tất cả mọi người dưới nhiều hình thức khác nhau, và là một phần không thể tách rời của cuộc sống. Nhưng khi cảm thấy sự lo lắng và thất vọng đang thiêu đốt bạn, hãy dành một khoảng thời gian ngắn để nghỉ ngơi, ngồi xuống và tận dụng thời gian đó để hít sâu bằng mũi, thở ra bằng miệng. Những hơi thở sâu sẽ giúp hệ thống cơ bắp được thư giãn, cải thiện sự tập trung và giúp bạn bình tĩnh trở lại. Lặp lại điều này một vài lần, và từ đó để cho hành động thở tưởng chừng đơn giản này làm bạn dịu lại. 9. Ôm Nghiên cứu cho thấy ôm một người mà mình yêu thương sẽ giúp cơ thể giải phóng các hormone có lợi, từ đó giúp tâm trạng thăng hoa, giảm căng thẳng, và hạ huyết áp. Cảm giác gần gũi này sẽ làm tăng mức độ tin tưởng và tình cảm của cả hai. Khi tâm trạng của bạn tốt, nhiều khả năng bạn sẽ đem lại cảm giác thoải mái hơn cho người khác. Vì vậy, đừng chần chừ nữa mà hãy bắt đầu một ngày với ít nhất một cái ôm nào. 8. Tìm hiểu điều gì đó mới Có điều gì mà bạn luôn mong muốn được tìm hiểu sâu hơn không? Một số kỹ năng mà bạn luôn muốn có được? Một ngôn ngữ mà bạn muốn học? Sau khi có câu trả lời thì hãy dành ra vài phút mỗi ngày để học điều gì đó mới mẻ. Nếu bạn không muốn đi đến lớp học tiếng Anh thì đừng làm vậy. Tôi không có ý bảo bạn làm những điều mình không thích. Thay vào đó, hãy tìm thứ gì đó mà bạn quan tâm và thực sự muốn học hỏi, và hãy làm điều đó! Thách thức trong việc học một điều mới và đạt được mục tiêu sẽ thêm gia vị vào cuộc sống của bạn, cũng như giúp bạn tự tin hơn. 7. Tập Yoga Yoga có nhiều thể loại từ mạnh mẽ và dữ dội đến trung bình và tương đối nhẹ nhàng. Nếu bạn là người mới nhập môn thì hãy lựa chọn các thể loại nhẹ nhàng hơn để bắt đầu. Yoga làm giảm căng thẳng, giúp cơ thể và tâm trí thư giãn, từ đó đem lại cho bạn một trạng thái bình yên và mãn nguyện. Bắt đầu mỗi ngày mới với yoga sẽ rất có lợi cho cơ thể và tâm trí của bạn, và từ đó thay đổi cuộc sống của bạn chỉ trong một khoảng thời gian ngắn. 6. Hình dung trước mục tiêu Bắt đầu mỗi ngày với việc vạch ra một mục tiêu rõ ràng. Khi thức dậy vào buổi sáng, hãy hình dung trong tâm trí về cách mà bạn muốn một ngày của mình diễn ra. Luôn nhắc nhở bản thân về những mục tiêu mà mình muốn đạt được. Điều này sẽ đem giúp bạn sắp xếp cuộc sống tốt hơn và điềm tĩnh hơn trước khó khăn. Nhưng điều quan trọng nhất chính là hãy tự nhủ với bản thân rằng dù một ngày diễn ra như thế nào thì bạn vẫn sẽ hạnh phúc. 5. Chọn thức ăn tốt cho sức khỏe Có một số loại thực phẩm giúp cải thiện tâm trạng, giảm lo âu và nguy cơ trầm cảm, trong khi những loại khác khiến bạn dễ kích động, cảm thấy nặng nề, hoặc lờ đờ. Vì vậy, sắp tới hãy chú ý đến chế độ ăn uống và xem những món nào khiến bạn cảm thấy tốt nhất. Rõ ràng là một số loại thực phẩm phù hợp có thể giúp tăng cường hệ thống miễn dịch và cải thiện tâm trạng. Hãy nhớ rằng, một chút thay đổi có thể tạo nên sự khác biệt. 4. Hoạt động ngoài trời Tầm quan trọng của hoạt động ngoài trời không còn xa lạ nữa. Theo các nghiên cứu, việc này không chỉ giúp cơ thể hấp thụ nhiều Vitamin D hơn mà còn làm tăng lượng serotonin trong cơ thể, loại hormone В khiến tâm trạng tốt hơn. Bên cạnh đó, theo kinh nghiệm của tôi và nhiều người khác, mỗi khi bạn khích lệ bản thân bước ra ngoài, một số điều tốt đẹp thường xảy ra. Vì vậy, bất cứ khi nào bạn cảm thấy cần thoát khỏi sự ngột ngạt và căng thẳng, hãy tập thói quen đi ra ngoài và hít thở không khí trong lành. 3. Khen ngợi người khác Điều này không có nghĩa là bạn ban phát những lời khen sáo rỗng vô tội vạ. Đừng làm như vậy. Thay vào đó, hãy dành thời gian nhiều hơn với mọi người và quan sát, lắng nghe họ nhiều hơn. Sống chậm lại và quan sát cách họ di chuyển, những hành động và  thái độ của họ hoặc bất cứ điều gì ở họ khiến bạn yêu thích. Hãy quan sát thật kỹ và sử dụng những thông tin mà bạn thu thập được đó để dành tặng người khác những lời khen chân thành. Điều này không chỉ đem lại lợi ích cho họ mà còn cho chính bạn nữa vì bạn biết rằng mình đã làm được điều gì đó tốt đẹp giúp tâm trạng của người khác phấn khởi hơn. Cuối cùng, Mark Twain đã nói rằng: “Cách tốt nhất để khích lệ bản thân là cố gắng khích lệ người khác. 2. Bỏ bớt đồ đạc không cần thiết Tyler Durden từng nói rằng: “Những thứ mà bạn sở hữu cuối cùng sẽ sở hữu bạn.” Tôi muốn chia sẻ với các bạn rằng đây là nguyên tắc mà tôi đã sử dụng trong khoảng một năm trước và có một số kết quả tuyệt vời. Tôi đã giữ tất cả mọi thứ trong tủ quần áo mà tôi không cần hoặc không mặc đến trong năm ngoái, và rồi tôi quyết định gom hết những thứ đó vào một chiếc túi để xử lý. Mục đích ở đây không đơn giản là quăng đi mà là để cuộc sống của tôi nhẹ nhàng và dễ thở hơn. Và nó thật sự hiệu quả. Tôi đã tăng tính tập trung, khả năng tổ chức và định hướng tốt hơn. Có vô số thứ không cần thiết chiếm không gian trong cuộc sống và làm xáo trộn cảm xúc và tinh thần của bạn. Và đôi khi, những vật này gợi nhớ những kí ức không vui trước đây và khiến ta căng thẳng. Vì vậy, tầm quan trọng của sự đơn giản hóa có thể bị xem nhẹ, nhưng chỉ mười phút để thực hiện lời khuyên này chắc chắn sẽ tạo nên sự khác biệt cho cuộc sống của bạn. 1. Biết ơn Đơn giản chỉ cần biết ơn tất cả những gì mà bạn có và rồi bạn sẽ cảm thấy hạnh phúc và thỏa mãn với phúc phần của mình trong cuộc sống dù nhiều hay ít. Dành thời gian mỗi ngày để nhìn nhận những điều tốt đẹp mà cuộc sống đem lại cho bạn, và tập trung tâm trí và năng lượng vào những điều này. Làm như vậy, bạn sẽ có thể thay đổi cuộc sống bằng cách thay đổi suy nghĩ về tình hình hiện tại, giải quyết vấn đề khó khăn và chuyển sự tập trung vào mọi thứ phù hợp với cuộc sống của bạn. Do đó, việc này cuối cùng sẽ khiến bạn cảm thấy hạnh phúc và giúp bạn hiểu rằng hạnh phúc đích thực không khó nắm bắt như bạn nghĩ. Về vấn đề này, tôi trung thành với trường phái tư duy của Aristotle: “Hạnh phúc phụ thuộc vào chính chúng ta.” LILA
  Nhiều người nghĩ để thay đổi cuộc sống cần phải có những tác động lớn lao. Trong nhịp sống hối hả hiện nay, dường như ai cũng mải mê theo đuổi thứ này hoặc thứ khác, dù là một chiếc xe đời mới, một khoản vay thế chấp để mua nhà, hay một chiếc tivi mới đặt trong phòng khách. Điều đáng nói là hầu hết mọi người đều tin rằng những thứ này thực sự là chìa khóa cho hạnh phúc đích thực, rằng chúng sẽ giúp ta thay đổi cuộc sống. Nhưng mấu chốt của vấn đề là hạnh phúc không chỉ là một thứ vật chất nào đó. Việc tậu được một ngôi nhà mới to hơn có thực sự làm bạn hạnh phúc và giúp bạn thay đổi cuộc sống tốt hơn không? Câu trả lời là không nếu trước đó bạn chưa cảm thấy hạnh phúc. Các vấn đề trong cuộc sống của bạn vẫn không được giải quyết. Cách suy nghĩ của bạn vẫn không đổi. Việc sở hữu vật chất sẽ không thay đổi điều đó. Hạnh phúc đến từ bên trong bạn. Một trong những trích dẫn yêu thích của tôi liên quan đến hạnh phúc chính là: “Tôi cảm thấy mọi người lầm lạc khi nghĩ hạnh phúc là một đích đến.” Vì vậy, trong bài viết này chúng ta hãy thảo luận làm thế nào bạn có thể hạnh phúc hơn và từ đó giúp biến đổi cuộc sống của bạn. 10. Hít thở Nghe có vẻ như đây là điều mà mọi người luôn làm, phải không? Đúng vậy, theo nghĩa đen thì là như vậy. Nhưng trong những thời điểm căng thẳng thì sao? Hơi thở nông do stress cũng ảnh hưởng đến mạch suy nghĩ của chúng ta. Đó là khi ta cần phải chậm lại, giải phóng tâm trí khỏi tình huống căng thẳng đó, và thở. Tôi biết điều này thường nói dễ hơn làm. Sự căng thẳng và khó khăn hiện diện trong đời sống của tất cả mọi người dưới nhiều hình thức khác nhau, và là một phần không thể tách rời của cuộc sống. Nhưng khi cảm thấy sự lo lắng và thất vọng đang thiêu đốt bạn, hãy dành một khoảng thời gian ngắn để nghỉ ngơi, ngồi xuống và tận dụng thời gian đó để hít sâu bằng mũi, thở ra bằng miệng. Những hơi thở sâu sẽ giúp hệ thống cơ bắp được thư giãn, cải thiện sự tập trung và giúp bạn bình tĩnh trở lại. Lặp lại điều này một vài lần, và từ đó để cho hành động thở tưởng chừng đơn giản này làm bạn dịu lại. 9. Ôm Nghiên cứu cho thấy ôm một người mà mình yêu thương sẽ giúp cơ thể giải phóng các hormone có lợi, từ đó giúp tâm trạng thăng hoa, giảm căng thẳng, và hạ huyết áp. Cảm giác gần gũi này sẽ làm tăng mức độ tin tưởng và tình cảm của cả hai. Khi tâm trạng của bạn tốt, nhiều khả năng bạn sẽ đem lại cảm giác thoải mái hơn cho người khác. Vì vậy, đừng chần chừ nữa mà hãy bắt đầu một ngày với ít nhất một cái ôm nào. 8. Tìm hiểu điều gì đó mới Có điều gì mà bạn luôn mong muốn được tìm hiểu sâu hơn không? Một số kỹ năng mà bạn luôn muốn có được? Một ngôn ngữ mà bạn muốn học? Sau khi có câu trả lời thì hãy dành ra vài phút mỗi ngày để học điều gì đó mới mẻ. Nếu bạn không muốn đi đến lớp học tiếng Anh thì đừng làm vậy. Tôi không có ý bảo bạn làm những điều mình không thích. Thay vào đó, hãy tìm thứ gì đó mà bạn quan tâm và thực sự muốn học hỏi, và hãy làm điều đó! Thách thức trong việc học một điều mới và đạt được mục tiêu sẽ thêm gia vị vào cuộc sống của bạn, cũng như giúp bạn tự tin hơn. 7. Tập Yoga Yoga có nhiều thể loại từ mạnh mẽ và dữ dội đến trung bình và tương đối nhẹ nhàng. Nếu bạn là người mới nhập môn thì hãy lựa chọn các thể loại nhẹ nhàng hơn để bắt đầu. Yoga làm giảm căng thẳng, giúp cơ thể và tâm trí thư giãn, từ đó đem lại cho bạn một trạng thái bình yên và mãn nguyện. Bắt đầu mỗi ngày mới với yoga sẽ rất có lợi cho cơ thể và tâm trí của bạn, và từ đó thay đổi cuộc sống của bạn chỉ trong một khoảng thời gian ngắn. 6. Hình dung trước mục tiêu Bắt đầu mỗi ngày với việc vạch ra một mục tiêu rõ ràng. Khi thức dậy vào buổi sáng, hãy hình dung trong tâm trí về cách mà bạn muốn một ngày của mình diễn ra. Luôn nhắc nhở bản thân về những mục tiêu mà mình muốn đạt được. Điều này sẽ đem giúp bạn sắp xếp cuộc sống tốt hơn và điềm tĩnh hơn trước khó khăn. Nhưng điều quan trọng nhất chính là hãy tự nhủ với bản thân rằng dù một ngày diễn ra như thế nào thì bạn vẫn sẽ hạnh phúc. 5. Chọn thức ăn tốt cho sức khỏe Có một số loại thực phẩm giúp cải thiện tâm trạng, giảm lo âu và nguy cơ trầm cảm, trong khi những loại khác khiến bạn dễ kích động, cảm thấy nặng nề, hoặc lờ đờ. Vì vậy, sắp tới hãy chú ý đến chế độ ăn uống và xem những món nào khiến bạn cảm thấy tốt nhất. Rõ ràng là một số loại thực phẩm phù hợp có thể giúp tăng cường hệ thống miễn dịch và cải thiện tâm trạng. Hãy nhớ rằng, một chút thay đổi có thể tạo nên sự khác biệt. 4. Hoạt động ngoài trời Tầm quan trọng của hoạt động ngoài trời không còn xa lạ nữa. Theo các nghiên cứu, việc này không chỉ giúp cơ thể hấp thụ nhiều Vitamin D hơn mà còn làm tăng lượng serotonin trong cơ thể, loại hormone В khiến tâm trạng tốt hơn. Bên cạnh đó, theo kinh nghiệm của tôi và nhiều người khác, mỗi khi bạn khích lệ bản thân bước ra ngoài, một số điều tốt đẹp thường xảy ra. Vì vậy, bất cứ khi nào bạn cảm thấy cần thoát khỏi sự ngột ngạt và căng thẳng, hãy tập thói quen đi ra ngoài và hít thở không khí trong lành. 3. Khen ngợi người khác Điều này không có nghĩa là bạn ban phát những lời khen sáo rỗng vô tội vạ. Đừng làm như vậy. Thay vào đó, hãy dành thời gian nhiều hơn với mọi người và quan sát, lắng nghe họ nhiều hơn. Sống chậm lại và quan sát cách họ di chuyển, những hành động và  thái độ của họ hoặc bất cứ điều gì ở họ khiến bạn yêu thích. Hãy quan sát thật kỹ và sử dụng những thông tin mà bạn thu thập được đó để dành tặng người khác những lời khen chân thành. Điều này không chỉ đem lại lợi ích cho họ mà còn cho chính bạn nữa vì bạn biết rằng mình đã làm được điều gì đó tốt đẹp giúp tâm trạng của người khác phấn khởi hơn. Cuối cùng, Mark Twain đã nói rằng: “Cách tốt nhất để khích lệ bản thân là cố gắng khích lệ người khác. 2. Bỏ bớt đồ đạc không cần thiết Tyler Durden từng nói rằng: “Những thứ mà bạn sở hữu cuối cùng sẽ sở hữu bạn.” Tôi muốn chia sẻ với các bạn rằng đây là nguyên tắc mà tôi đã sử dụng trong khoảng một năm trước và có một số kết quả tuyệt vời. Tôi đã giữ tất cả mọi thứ trong tủ quần áo mà tôi không cần hoặc không mặc đến trong năm ngoái, và rồi tôi quyết định gom hết những thứ đó vào một chiếc túi để xử lý. Mục đích ở đây không đơn giản là quăng đi mà là để cuộc sống của tôi nhẹ nhàng và dễ thở hơn. Và nó thật sự hiệu quả. Tôi đã tăng tính tập trung, khả năng tổ chức và định hướng tốt hơn. Có vô số thứ không cần thiết chiếm không gian trong cuộc sống và làm xáo trộn cảm xúc và tinh thần của bạn. Và đôi khi, những vật này gợi nhớ những kí ức không vui trước đây và khiến ta căng thẳng. Vì vậy, tầm quan trọng của sự đơn giản hóa có thể bị xem nhẹ, nhưng chỉ mười phút để thực hiện lời khuyên này chắc chắn sẽ tạo nên sự khác biệt cho cuộc sống của bạn. 1. Biết ơn Đơn giản chỉ cần biết ơn tất cả những gì mà bạn có và rồi bạn sẽ cảm thấy hạnh phúc và thỏa mãn với phúc phần của mình trong cuộc sống dù nhiều hay ít. Dành thời gian mỗi ngày để nhìn nhận những điều tốt đẹp mà cuộc sống đem lại cho bạn, và tập trung tâm trí và năng lượng vào những điều này. Làm như vậy, bạn sẽ có thể thay đổi cuộc sống bằng cách thay đổi suy nghĩ về tình hình hiện tại, giải quyết vấn đề khó khăn và chuyển sự tập trung vào mọi thứ phù hợp với cuộc sống của bạn. Do đó, việc này cuối cùng sẽ khiến bạn cảm thấy hạnh phúc và giúp bạn hiểu rằng hạnh phúc đích thực không khó nắm bắt như bạn nghĩ. Về vấn đề này, tôi trung thành với trường phái tư duy của Aristotle: “Hạnh phúc phụ thuộc vào chính chúng ta.” LILA

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...