ĐƯỜNG PHƯỢNG BAY

ĐƯỜNG PHƯỢNG BAY

 

Tôi có một thói quen lạ kì, đó là hay đi lang thang để tìm lại hồi ức của những mùa hè đã cũ mỗi khi cây phượng già trước cửa phòng trọ hoan hỉ nở đóa hoa đầu mùa.

Buổi sớm đầu tháng Sáu, Sài Gòn choàng lên mình làn hơi lạnh sau cơn mưa đêm rả rích. Ngôi trường mà mỗi sáng tôi vẫn thường hay chạy bộ bên ngoài khuôn viên dạo này vắng lặng hẳn. Hè đã về rồi. Không còn cảnh phụ huynh đưa rước tấp nập nên bất giác trong lòng gợn lên một chút bùi ngùi. Cảm giác của những phút cuối cùng trong lễ trưởng thành cuối cấp như thể đang trỗi dậy. Rồi cơn xúc động ùa về. Nhớ thương, hối tiếc, ngậm ngùi có đủ cả.

Ở những giây khắc này, tôi chẳng thể ngăn nổi dòng nhớ trong đầu mình cứ thế bị cuốn trôi về miền kí ức xa xôi – những mùa hè vô ưu, vô lo, hồn nhiên trong yêu thương. Khi ấy, bầu trời của tôi và của tất cả chúng ta đều rất nhỏ, rất yên bình, giản đơn. Khi ngã, khi buồn đều có người đỡ nâng. Mùa phượng đến chính là mùa hè đến. Đơn thuần thế thôi.

Với riêng tôi, đã qua 11 mùa phượng không còn là hè được đếm đong bằng nỗi nhớ, đánh dấu từ hôm gấp lại những chiếc áo dài trắng với bao luyến lưu. Những cánh phượng của kí ức đã rơi vào quá vãng. Đường phượng bay của bầu trời hiện tại đã rộng lớn khôn cùng. Nhưng bầu trời càng rộng lớn thì càng dễ khiến lòng người hoang mang và sa ngã. Mà khi ngã, khi buồn chỉ có bản thân mới có thể vỗ về để tự đứng dậy mà thôi. Mùa phượng đến là mùa hoài niệm đến. Chẳng đơn thuần nữa rồi.

Người ta thường hay nhắc về quãng thời gian đẹp đẽ của những năm tháng học trò với bảng đen, phấn trắng, thầy cô, bạn bè… Còn tôi, tôi chỉ muốn nhớ về cái gọi là sự đơn thuần của tâm hồn khi ấy, về sự trong trẻo hiếm có, khó kiếm tìm mà bây giờ tôi cứ hay khắc khoải và khát khao trong những đêm đau đầu vì lòng người.

Sự đơn thuần vốn tỷ lệ nghịch dần với sự trưởng thành của mỗi con người. Nét thuần khiết chắc có lẽ chỉ còn đọng lại ở tà áo trắng của những ngày còn thơm nắng sân trường.

Rời trường lớp, bước vào trường đời, bạn bè mỗi người một nơi, đều có cuộc sống riêng và khác biệt. Rồi tháng năm như dòng nước lũ, những băn khoăn, lắng lo của cuộc sống hằng ngày thi thoảng cứ khiến chúng tôi trăn trở một giấc mơ: bao giờ cho đến ngày xưa.

Sự thuần khiết của ngày xưa tồn tại như một nuối tiếc ngậm ngùi trong lòng mỗi người, mà người ta thường gọi nó bằng cái tên là hoài niệm.

Ở miền kí ức ấy, chúng ta đối đãi với nhau bằng sự chân thành và vô tư nhất. Nếu có tỵ hiềm chắc cũng chỉ đơn giản là sự đua ganh trong học tập mà thôi. Sự phức tạp nếu có cũng chẳng thể dấy lên cơn phong ba hay phiền não trong quá nhiều ngày. Những giọt nước mắt yêu, ghét, giận hờn khi lên đỉnh điểm cũng thoải mái mà trút ra, chẳng phải kiêng ngại ánh mắt của bất kì ai.

Đến một lứa tuổi nào đó, chúng ta sẽ nhận ra được rằng sự đơn thuần của tuổi học trò là vô giá.

Nhưng tôi vẫn tin rằng có những đứa trẻ mãi ở trong lòng mỗi người, chỉ cần chưa bao giờ lớn thì hạnh ngộ sẽ rất vui!

Tôi thèm thuồng gặp lại bạn bè cũ của một thời niên thiếu, cùng bước vào ngôi trường đã học, ngồi lại vị trí của chính mình ngày xưa. Cùng vỡ òa nhận ra nhau sau bao nhiêu năm xa cách, dáng hình đã đi khác rất nhiều. Cùng san sẻ, chia vui với những ai còn, ngậm ngùi vì những người đã mất.

Đường phượng bay của bao thế hệ vẫn đang nối tiếp hành trình của nó. Còn những cánh phượng của một trời thương nhớ trong tôi vẫn nằm lại ở miền kí ức ngọt ngào và thuần khiết. Dẫu chỉ còn một chút thôi, tôi vẫn muốn níu giữ những ý niệm đơn thuần của thuở ấy để bản thân không bao giờ chệch ra khỏi đường băng của chân thiện mỹ.

 

Giọt nắng đêm, rơi trên thềm thao thức 
Phố khuya rồi, chắc người đã ngủ say
Một tối quang mây, xao xác mảnh trăng gầy
Ta thả hồn trôi, lênh đênh trong dòng nhớ

Kìa tuổi thơ ngoan lành với giấc mơ
Nàng Lọ Lem cùng tình yêu cổ tích
Ôi thương quá tuổi học trò tinh nghịch
Ngày chia tay… trang lưu bút ướt nhoè

Kìa ngôi nhà nhỏ, khói bếp cay xè
Mâm cơm bạc, nhưng đủ đầy hơi ấm
Và những đêm, trời trở gió lạnh căm
Vùi vào lòng mẹ, ngoan lành an giấc

Kìa dòng sông và bao nhiêu cảnh vật
Mà khi ấy có bao giờ nhớ thương
Ôi bức tranh quê dung dị, đời thường
Mắt nhắm vẽ, từng con đường, góc phố

Kìa góc sân lần đầu ta gặp gỡ
Thương nụ cười buồn, thương ánh mắt ưu tư
Từng kỉ niệm ta ôm lấy khư khư
Cảm ơn người, đến và đi bình lặng

Thêm một sớm mai trời xanh nắng
Thêm một ngày mới để yêu thương
Những hồi ức cất vào trong tâm tưởng
Để lúc chông chênh, đêm trắng tìm về…

(Đêm trắng – thơ Lạc Nhiên)

LẠC NHIÊN

 

Tôi có một thói quen lạ kì, đó là hay đi lang thang để tìm lại hồi ức của những mùa hè đã cũ mỗi khi cây phượng già trước cửa phòng trọ hoan hỉ nở đóa hoa đầu mùa.

Buổi sớm đầu tháng Sáu, Sài Gòn choàng lên mình làn hơi lạnh sau cơn mưa đêm rả rích. Ngôi trường mà mỗi sáng tôi vẫn thường hay chạy bộ bên ngoài khuôn viên dạo này vắng lặng hẳn. Hè đã về rồi. Không còn cảnh phụ huynh đưa rước tấp nập nên bất giác trong lòng gợn lên một chút bùi ngùi. Cảm giác của những phút cuối cùng trong lễ trưởng thành cuối cấp như thể đang trỗi dậy. Rồi cơn xúc động ùa về. Nhớ thương, hối tiếc, ngậm ngùi có đủ cả.

Ở những giây khắc này, tôi chẳng thể ngăn nổi dòng nhớ trong đầu mình cứ thế bị cuốn trôi về miền kí ức xa xôi – những mùa hè vô ưu, vô lo, hồn nhiên trong yêu thương. Khi ấy, bầu trời của tôi và của tất cả chúng ta đều rất nhỏ, rất yên bình, giản đơn. Khi ngã, khi buồn đều có người đỡ nâng. Mùa phượng đến chính là mùa hè đến. Đơn thuần thế thôi.

Với riêng tôi, đã qua 11 mùa phượng không còn là hè được đếm đong bằng nỗi nhớ, đánh dấu từ hôm gấp lại những chiếc áo dài trắng với bao luyến lưu. Những cánh phượng của kí ức đã rơi vào quá vãng. Đường phượng bay của bầu trời hiện tại đã rộng lớn khôn cùng. Nhưng bầu trời càng rộng lớn thì càng dễ khiến lòng người hoang mang và sa ngã. Mà khi ngã, khi buồn chỉ có bản thân mới có thể vỗ về để tự đứng dậy mà thôi. Mùa phượng đến là mùa hoài niệm đến. Chẳng đơn thuần nữa rồi.

Người ta thường hay nhắc về quãng thời gian đẹp đẽ của những năm tháng học trò với bảng đen, phấn trắng, thầy cô, bạn bè… Còn tôi, tôi chỉ muốn nhớ về cái gọi là sự đơn thuần của tâm hồn khi ấy, về sự trong trẻo hiếm có, khó kiếm tìm mà bây giờ tôi cứ hay khắc khoải và khát khao trong những đêm đau đầu vì lòng người.

Sự đơn thuần vốn tỷ lệ nghịch dần với sự trưởng thành của mỗi con người. Nét thuần khiết chắc có lẽ chỉ còn đọng lại ở tà áo trắng của những ngày còn thơm nắng sân trường.

Rời trường lớp, bước vào trường đời, bạn bè mỗi người một nơi, đều có cuộc sống riêng và khác biệt. Rồi tháng năm như dòng nước lũ, những băn khoăn, lắng lo của cuộc sống hằng ngày thi thoảng cứ khiến chúng tôi trăn trở một giấc mơ: bao giờ cho đến ngày xưa.

Sự thuần khiết của ngày xưa tồn tại như một nuối tiếc ngậm ngùi trong lòng mỗi người, mà người ta thường gọi nó bằng cái tên là hoài niệm.

Ở miền kí ức ấy, chúng ta đối đãi với nhau bằng sự chân thành và vô tư nhất. Nếu có tỵ hiềm chắc cũng chỉ đơn giản là sự đua ganh trong học tập mà thôi. Sự phức tạp nếu có cũng chẳng thể dấy lên cơn phong ba hay phiền não trong quá nhiều ngày. Những giọt nước mắt yêu, ghét, giận hờn khi lên đỉnh điểm cũng thoải mái mà trút ra, chẳng phải kiêng ngại ánh mắt của bất kì ai.

Đến một lứa tuổi nào đó, chúng ta sẽ nhận ra được rằng sự đơn thuần của tuổi học trò là vô giá.

Nhưng tôi vẫn tin rằng có những đứa trẻ mãi ở trong lòng mỗi người, chỉ cần chưa bao giờ lớn thì hạnh ngộ sẽ rất vui!

Tôi thèm thuồng gặp lại bạn bè cũ của một thời niên thiếu, cùng bước vào ngôi trường đã học, ngồi lại vị trí của chính mình ngày xưa. Cùng vỡ òa nhận ra nhau sau bao nhiêu năm xa cách, dáng hình đã đi khác rất nhiều. Cùng san sẻ, chia vui với những ai còn, ngậm ngùi vì những người đã mất.

Đường phượng bay của bao thế hệ vẫn đang nối tiếp hành trình của nó. Còn những cánh phượng của một trời thương nhớ trong tôi vẫn nằm lại ở miền kí ức ngọt ngào và thuần khiết. Dẫu chỉ còn một chút thôi, tôi vẫn muốn níu giữ những ý niệm đơn thuần của thuở ấy để bản thân không bao giờ chệch ra khỏi đường băng của chân thiện mỹ.

 

Giọt nắng đêm, rơi trên thềm thao thức 
Phố khuya rồi, chắc người đã ngủ say
Một tối quang mây, xao xác mảnh trăng gầy
Ta thả hồn trôi, lênh đênh trong dòng nhớ

Kìa tuổi thơ ngoan lành với giấc mơ
Nàng Lọ Lem cùng tình yêu cổ tích
Ôi thương quá tuổi học trò tinh nghịch
Ngày chia tay… trang lưu bút ướt nhoè

Kìa ngôi nhà nhỏ, khói bếp cay xè
Mâm cơm bạc, nhưng đủ đầy hơi ấm
Và những đêm, trời trở gió lạnh căm
Vùi vào lòng mẹ, ngoan lành an giấc

Kìa dòng sông và bao nhiêu cảnh vật
Mà khi ấy có bao giờ nhớ thương
Ôi bức tranh quê dung dị, đời thường
Mắt nhắm vẽ, từng con đường, góc phố

Kìa góc sân lần đầu ta gặp gỡ
Thương nụ cười buồn, thương ánh mắt ưu tư
Từng kỉ niệm ta ôm lấy khư khư
Cảm ơn người, đến và đi bình lặng

Thêm một sớm mai trời xanh nắng
Thêm một ngày mới để yêu thương
Những hồi ức cất vào trong tâm tưởng
Để lúc chông chênh, đêm trắng tìm về…

(Đêm trắng – thơ Lạc Nhiên)

LẠC NHIÊN

 

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

SUGAR BABY – MANG CẤU TRÚC SANG CHẤN: NHỮNG CÔ GÁI KHÔNG BAO GIỜ THẤY ĐỦ

Hiện tượng sugar baby thường bị nhìn nhận đơn giản như một lựa chọn thực dụng hoặc lối sống hưởng thụ. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, tồn tại một nhóm sugar baby mang cấu trúc sang chấn rõ rệt – những cô gái không bao giờ cảm thấy đủ, dù được chu cấp tài chính,...

KHI ĐỨA TRẺ LỚN LÊN TRONG ÁNH NHÌN DÈ BỈU

TỰ TI, NGOẠI HÌNH VÀ DẤU ẤN TRÊN CƠ THỂ** Có những đứa trẻ không bị đánh đập, nhưng lớn lên trong những lời nhận xét lặp đi lặp lại từ cha mẹ về ngoại hình của mình: “xấu”, “mập”, “đen”, “không ưa nhìn”, “so với người khác thì kém”. Những lời nói ấy thường được ngụy...

CÀNG THƯƠNG CÀNG ĐAU – KHI TÌNH CẢM DÀNH CHO CHA MẸ ĐƯỢC HÌNH THÀNH TRONG BẠO LỰC

Ở những người lớn lên trong gia đình có bạo hành, kiểm soát hoặc bất ổn cảm xúc kéo dài, tình thương dành cho cha mẹ thường không được hình thành trong sự an toàn. Khi cha hoặc mẹ vừa là người chăm sóc, vừa là nguồn gây sợ hãi, đứa trẻ không có lựa chọn rời đi. Để tồn...

SỢ VỀ TẾT – KHI GIA ĐÌNH LÀ NƠI LƯU GIỮ SANG CHẤN

  Những ngày Tết Nguyên đán thường được nhắc đến như thời điểm sum vầy, trở về, đoàn tụ. Nhưng với không ít bạn trẻ, Tết lại là khoảng thời gian nặng nề. Không phải vì họ ghét gia đình, mà vì cơ thể họ không cảm thấy an toàn khi quay về. Dù lý trí hiểu rằng “về...

CHIA TÁCH – ÁM ẢNH – CƯỠNG CHẾ MANG TÍNH SANG CHẤN

  Chia tách (splitting) không phải là dấu hiệu của yếu kém tâm lý, mà là một cơ chế sinh tồn của hệ thần kinh khi con người phải lớn lên trong môi trường quá nguy hiểm, quá mâu thuẫn, hoặc quá xâm nhập để có thể xử lý bằng một bản ngã thống nhất. Khi người chăm...

SEX DOLL HAY ROBOT?

Sex doll và robot tình dục thường bị gộp chung trong các cuộc tranh luận như biểu tượng của sự suy đồi hay lệch lạc trong đời sống thân mật. Tuy nhiên, nếu nhìn dưới góc độ tâm lý và gắn bó, câu hỏi quan trọng không phải là “chúng có đúng hay sai”, mà là: con người...

KHI BẠN YÊU AVATAR

  Yêu một avatar không còn là điều hiếm gặp trong thế giới số. Đó có thể là một nhân vật AI, một hình đại diện được cá nhân hóa, hay một thực thể không có thân thể nhưng luôn hiện diện. Nhiều người trải nghiệm cảm xúc gắn bó sâu sắc, thậm chí đau buồn, ghen...

KHI BẠN THÂN LÀ CHATBOT

Có một khoảnh khắc rất lạ của thời đại này: khi người mà ta trò chuyện nhiều nhất, hiểu ta nhanh nhất, và ở bên ta đều đặn nhất… lại không phải là một con người. Khi “bạn thân” là chatbot, nhiều người vội vàng gọi đó là lệch lạc, trốn tránh đời thực, hay suy thoái...

TẠI SAO CƯỠNG ÉP, BẠO LỰC KHÔNG HIỆU QUẢ VỚI TRẺ

Trước hết, các biện pháp cưỡng ép dựa trên giả định sai lầm rằng trẻ “cố tình hư”, “lười”, “nghiện”, hay “chống đối”. Trong thực tế, nhiều hành vi của trẻ là chiến lược sinh tồn của hệ thần kinh khi phải đối mặt với quá tải, thiếu an toàn hoặc thiếu khả năng tự điều...

KHI GAME TRỞ THÀNH CÁCH ĐIỀU HÒA THẦN KINH Ở TRẺ ADHD VÀ TỰ KỶ

  Trẻ ADHD và Tự kỷ không “dễ hư” hay “khó bảo” hơn, mà các em đang tự tìm cách điều hòa hệ thần kinh trong một thế giới quá tải và không được thiết kế cho não của mình. Game trở thành công cụ mạnh vì nó đáp ứng rất chính xác những nhu cầu sinh học–thần kinh mà...

TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Ở TRẺ TRƯỜNG CHUYÊN, LỚP CHỌN

Trong tưởng tượng phổ biến, trẻ học ở trường chuyên, lớp chọn thường được xem là nhóm có năng lực vượt trội, được đầu tư tốt và có nhiều cơ hội phát triển. Các em “hoạt động tốt”, đạt thành tích cao, có vẻ tự tin và kỷ luật. Chính vì vậy, những khó khăn tâm lý của...

ĐỂ TANG LIÊN TỤC CHO MỘT CÁI CHẾT CHƯA XẢY RA

  Để tang liên tục cho một cái chết chưa xảy ra là một trạng thái tâm lý – thần kinh ít được gọi tên, nhưng lại khá phổ biến ở những người lớn lên cùng cha mẹ hoặc người chăm sóc mắc bệnh mãn tính, bệnh nặng, hoặc thường xuyên nói về nỗi đau và mong muốn không...

SANG CHẤN KHI SỐNG VỚI CHA MẸ MẮC BỆNH MÃN TÍNH

  Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không xuất phát từ một biến cố bạo lực đơn lẻ, mà hình thành khi con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại: sự sống – cái chết – ý nghĩa – sự mong manh – trách nhiệm sống. Ở...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....