VALENTINE KHÔNG HOA

VALENTINE KHÔNG HOA

 

Ba ngày Tết vừa kết thúc, từng dòng người lại lũ lượt bươn bả về lại Sài Gòn. Đường phố Sài Gòn sau những ngày nghỉ ngơi lại vồn vập những nhịp thở gấp gáp của hàng triệu con người từ các nơi ùa về, và sắp sửa nô nức, rộn ràng trong mùa lễ đầu tiên của năm mới: lễ tình nhân – Valentine.

Dạo trên các tuyến phố, hương của mùa mới đã thức dậy ở khắp nơi. Mùi hương của những thỏi socola ngọt ngào, của những đóa hoa nội ngoại nhập, mùi hương hạnh phúc của đôi lứa đã và đang yêu. Hương của những nụ hôn đầu đời với biết bao mộng ước. Hương của những con đường nơi mùa nắng mới đã bừng rọi xóa đi những ẩm ương của mùa cũ. Hương tóc thanh tân của những cô gái biết yêu và được yêu. Đất Sài Gòn lại lung linh hoa lệ trong mùa yêu thương mới mẻ như thể lần đầu.

Em nhớ mùa valentine đầu tiên của chúng mình cũng là valentine đầu tiên của em ở đất Sài Thành này. Hoa bây giờ vẫn đẹp, nắng bây giờ vẫn ấm, chỉ tiếc rằng tình yêu đầu tiên ấy đã trôi dần vào quá vãng. Valentine này không hoa, chỉ riêng em tự tình ở những cung đường của quá khứ. Góc quán quen thuộc thuở ban đầu hẹn hò nay đã sang tên, cách pha chế đã khác, hương vị ngày xưa đã không còn. Cũng phải thôi, đã hơn 5 năm chúng ta chưa một lần quay lại mà. Con phố nhỏ lối về phòng trọ năm nào giờ đã quy hoạch thành tòa nhà cao lớn, dấu vết xưa cũ của hàng cây chứng kiến nụ hôn đầu đầy ngượng ngập và lâng lâng cũng đã lẩn khuất vào quá vãng từ năm nào.

Những con đường em và anh từng lui tới, ít nhiều cũng đổi thay, thời gian như một kẻ cướp đánh cắp những vật chất ngày xưa đi mất, chỉ để lại những ký ức nhức nhối năm nào cứ thổn thức trong lồng ngực. Và những kẻ không may trong cuộc duyên nợ ở đời cứ quanh quẩn lạc trong nỗi cô đơn cực cùng trong những lần lang thang ăn mày quá vãng.

Quá khứ thật đẹp, đẹp tựa một giấc mộng đã để lại những nuối tiếc khi phải giật mình tỉnh dậy. Yêu thì dễ, sống cùng nhau mới khó. Vì yêu dễ nên chữ nản gần như không nằm trong biên giới. Nhưng sống cùng nhau thì chữ nản đã vội vàng luồn lách, xé toạc màng bọc của tình yêu để bước vào trong và hiện diện ở đó như thể một quả bom chực chờ nổ. Chúng ta xa nhau cũng bởi những điều khác biệt mà không ai đủ sức để dung hòa. Những mùa valentine ngọt ngào của quá khứ không đủ sức kéo gần hai trái tim đã bị khoảng cách của khác biệt phân chia. Hạnh phúc vẫn ở nguyên vị trí của nó, nhưng chúng ta miệt mài, loay hoay với những vấn đề không lối thoát nên hạnh phúc vẫn mãi không thể là món quà trọn vẹn cho tình yêu của chúng mình.

Ở một góc nhìn khác, có lẽ tình yêu giữa chúng ta không đủ lớn để có thể cùng gánh vác và thay đổi vì đối phương. Hoặc những mong cầu từ bản thân mỗi đứa chúng ta dành cho nhau quá nhiều, quá lý tưởng, để những chán nản và thất vọng cứ thế lớn dần hơn trong mỗi người và cao dần thành bức vách. Mùa yêu của đôi mình đã khép, chúng ta đã dần quen với cuộc sống không nhau. Vẫn ổn. Và vì “vẫn ổn” như vậy nên có lẽ sẽ không có lời hẹn quay về.

Mùa sẽ nối mùa trôi đi, những valentine không hoa sẽ trở nên quen thuộc với cả em và anh trên chặng đời về sau. Chuyện tan hợp của cuộc sống này chỉ do bởi một chữ Duyên mà thôi. Duyên không đủ, mọi sự cưỡng cầu sẽ là điều dối trá nhất mà chúng ta cố gắng nắm níu và mang vác lên người. Thôi thì cảm ơn nhân duyên đã đưa mình đến với nhau trong những năm tháng đó và chúc phúc cho nhau trong con đường riêng rẽ sau này của chúng ta.

Valentine không hoa, chúng ta không thể dối lòng mình, dối thế gian sự thật rằng chúng ta đang buồn và bơ vơ. Nhưng hạnh phúc vẫn sẽ luôn là điều tồn tại, sẽ có lần sau cùng chúng ta nhớ về quá khứ nhưng khi ấy ta sẽ mỉm cười vì đã thật thà tha thứ hết mọi lỗi lầm và nông nổi của nhau để bước tiếp trên một hành trình thật khác và hạnh phúc hơn khi đã từng trải. Rồi sẽ có những mùa yêu thương mới ôm ấp trái tim của mỗi người, để những vết sẹo kia thôi không còn đau nhức, phải không anh?

LẠC NHIÊN

Ba ngày Tết vừa kết thúc, từng dòng người lại lũ lượt bươn bả về lại Sài Gòn. Đường phố Sài Gòn sau những ngày nghỉ ngơi lại vồn vập những nhịp thở gấp gáp của hàng triệu con người từ các nơi ùa về, và sắp sửa nô nức, rộn ràng trong mùa lễ đầu tiên của năm mới: lễ tình nhân – Valentine.

Dạo trên các tuyến phố, hương của mùa mới đã thức dậy ở khắp nơi. Mùi hương của những thỏi socola ngọt ngào, của những đóa hoa nội ngoại nhập, mùi hương hạnh phúc của đôi lứa đã và đang yêu. Hương của những nụ hôn đầu đời với biết bao mộng ước. Hương của những con đường nơi mùa nắng mới đã bừng rọi xóa đi những ẩm ương của mùa cũ. Hương tóc thanh tân của những cô gái biết yêu và được yêu. Đất Sài Gòn lại lung linh hoa lệ trong mùa yêu thương mới mẻ như thể lần đầu.

Em nhớ mùa valentine đầu tiên của chúng mình cũng là valentine đầu tiên của em ở đất Sài Thành này. Hoa bây giờ vẫn đẹp, nắng bây giờ vẫn ấm, chỉ tiếc rằng tình yêu đầu tiên ấy đã trôi dần vào quá vãng. Valentine này không hoa, chỉ riêng em tự tình ở những cung đường của quá khứ. Góc quán quen thuộc thuở ban đầu hẹn hò nay đã sang tên, cách pha chế đã khác, hương vị ngày xưa đã không còn. Cũng phải thôi, đã hơn 5 năm chúng ta chưa một lần quay lại mà. Con phố nhỏ lối về phòng trọ năm nào giờ đã quy hoạch thành tòa nhà cao lớn, dấu vết xưa cũ của hàng cây chứng kiến nụ hôn đầu đầy ngượng ngập và lâng lâng cũng đã lẩn khuất vào quá vãng từ năm nào.

Những con đường em và anh từng lui tới, ít nhiều cũng đổi thay, thời gian như một kẻ cướp đánh cắp những vật chất ngày xưa đi mất, chỉ để lại những ký ức nhức nhối năm nào cứ thổn thức trong lồng ngực. Và những kẻ không may trong cuộc duyên nợ ở đời cứ quanh quẩn lạc trong nỗi cô đơn cực cùng trong những lần lang thang ăn mày quá vãng.

Quá khứ thật đẹp, đẹp tựa một giấc mộng đã để lại những nuối tiếc khi phải giật mình tỉnh dậy. Yêu thì dễ, sống cùng nhau mới khó. Vì yêu dễ nên chữ nản gần như không nằm trong biên giới. Nhưng sống cùng nhau thì chữ nản đã vội vàng luồn lách, xé toạc màng bọc của tình yêu để bước vào trong và hiện diện ở đó như thể một quả bom chực chờ nổ. Chúng ta xa nhau cũng bởi những điều khác biệt mà không ai đủ sức để dung hòa. Những mùa valentine ngọt ngào của quá khứ không đủ sức kéo gần hai trái tim đã bị khoảng cách của khác biệt phân chia. Hạnh phúc vẫn ở nguyên vị trí của nó, nhưng chúng ta miệt mài, loay hoay với những vấn đề không lối thoát nên hạnh phúc vẫn mãi không thể là món quà trọn vẹn cho tình yêu của chúng mình.

Ở một góc nhìn khác, có lẽ tình yêu giữa chúng ta không đủ lớn để có thể cùng gánh vác và thay đổi vì đối phương. Hoặc những mong cầu từ bản thân mỗi đứa chúng ta dành cho nhau quá nhiều, quá lý tưởng, để những chán nản và thất vọng cứ thế lớn dần hơn trong mỗi người và cao dần thành bức vách. Mùa yêu của đôi mình đã khép, chúng ta đã dần quen với cuộc sống không nhau. Vẫn ổn. Và vì “vẫn ổn” như vậy nên có lẽ sẽ không có lời hẹn quay về.

Mùa sẽ nối mùa trôi đi, những valentine không hoa sẽ trở nên quen thuộc với cả em và anh trên chặng đời về sau. Chuyện tan hợp của cuộc sống này chỉ do bởi một chữ Duyên mà thôi. Duyên không đủ, mọi sự cưỡng cầu sẽ là điều dối trá nhất mà chúng ta cố gắng nắm níu và mang vác lên người. Thôi thì cảm ơn nhân duyên đã đưa mình đến với nhau trong những năm tháng đó và chúc phúc cho nhau trong con đường riêng rẽ sau này của chúng ta.

Valentine không hoa, chúng ta không thể dối lòng mình, dối thế gian sự thật rằng chúng ta đang buồn và bơ vơ. Nhưng hạnh phúc vẫn sẽ luôn là điều tồn tại, sẽ có lần sau cùng chúng ta nhớ về quá khứ nhưng khi ấy ta sẽ mỉm cười vì đã thật thà tha thứ hết mọi lỗi lầm và nông nổi của nhau để bước tiếp trên một hành trình thật khác và hạnh phúc hơn khi đã từng trải. Rồi sẽ có những mùa yêu thương mới ôm ấp trái tim của mỗi người, để những vết sẹo kia thôi không còn đau nhức, phải không anh?

LẠC NHIÊN

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...

RỐI LOẠN PHÂN LY

  Khi tâm trí tách rời để sinh tồn Rối loạn phân ly là một cơ chế tự bảo vệ phức tạp của tâm trí, xảy ra khi con người phải đối diện với những trải nghiệm quá sức chịu đựng, thường là sang chấn nghiêm trọng trong thời thơ ấu như bạo hành, xâm hại tình dục, bỏ...

CAN THIỆP BẮT BUỘC THỦ PHẠM GÂY BẠO HÀNH

  Bạo lực gia đình là một trong những nguyên nhân gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng và kéo dài nhất. Nhiều nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, phải sống trong trạng thái sợ hãi, bất lực và bị “đông cứng” (freeze response) trong suốt thời gian dài. Khi bị dồn...

NỖI ĐAU BẤT LỰC CỦA NGƯỜI SỐNG SÓT SAU XÂM HẠI

Trầm cảm là một trong những hệ quả tâm lý phổ biến và nặng nề nhất đối với những người từng trải qua xâm hại tình dục. Trải nghiệm bị xâm phạm không chỉ để lại nỗi đau thể chất và tinh thần tức thời mà còn làm xói mòn niềm tin cơ bản của con người vào sự an toàn, giá...

“TRẦM CẢM” DO “NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội đã trở thành công cụ giao tiếp, giải trí và chia sẻ thông tin phổ biến. Tuy nhiên, việc sử dụng quá mức dẫn đến “nghiện mạng xã hội” đang trở thành một hiện tượng đáng báo động. Nghiện mạng xã hội không chỉ ảnh hưởng đến thói quen...

MỐI NGUY HIỂM KHI SỬ DỤNG MÀN HÌNH VỚI TRẺ EM

  Trong giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, não bộ của trẻ phát triển nhanh nhất và nhạy cảm nhất trong suốt cuộc đời. Đây là thời kỳ hình thành hàng tỷ kết nối thần kinh mới, được nuôi dưỡng qua những trải nghiệm thực tế như nghe giọng nói của cha mẹ, vận động, tiếp xúc...

“NGHIỆN” MẠNG XÃ HỘI

  Trong kỷ nguyên công nghệ, mạng xã hội, trò chơi điện tử và các ứng dụng giải trí như TikTok đã trở thành một phần quen thuộc của đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, khi việc sử dụng không còn nằm trong tầm kiểm soát, trẻ em và thanh thiếu niên rất dễ rơi vào trạng...

“NGHIỆN” MÀN HÌNH

  Trong thời đại công nghệ số, thiết bị điện tử như điện thoại thông minh, máy tính bảng hay máy tính trở thành công cụ không thể thiếu trong học tập, làm việc và giải trí. Tuy nhiên, khi việc sử dụng mất kiểm soát, lấn át các hoạt động cần thiết khác và gây suy...

SANG CHẤN HIỆN SINH

Sang chấn hiện sinh (existential trauma) không hình thành từ một biến cố bạo lực rõ ràng, mà phát triển khi một con người phải sống lâu dài trong sự đối diện với những câu hỏi cốt lõi của tồn tại như sự sống, cái chết, ý nghĩa và tính mong manh của đời người. Với...

HÀNH TRÌNH TRỞ THÀNH NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

Trở thành nhà tâm lý trị liệu không phải là một danh xưng đạt được sau vài khóa học, cũng không phải là kết quả trực tiếp của một văn bằng hay một mô hình trị liệu cụ thể. Đây là một hành trình dài, nhiều tầng, đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc cả về kiến thức, kỹ năng...

PERFORMANCE ANXIETY Ở NAM GIỚI KHI QUAN HỆ: KHI CĂNG THẲNG LẤN ÁT SỰ GẦN GŨI

Performance anxiety (lo âu về khả năng tình dục) ở nam giới là một hiện tượng phổ biến hơn nhiều so với những gì xã hội thường thừa nhận. Không ít người đàn ông bước vào quan hệ tình dục với tâm thế căng thẳng, tự giám sát bản thân và sợ thất bại, thay vì cảm nhận...

SÁNG CHẤN HẬU NGOẠI TÌNH

Sang chấn hậu ngoại tình (Post-Infidelity Trauma – PIT) là trạng thái tâm lý xảy ra khi một người phát hiện bạn đời hoặc người yêu phản bội. Đây không chỉ là nỗi buồn hay thất vọng thông thường, mà là tổn thương sâu sắc chạm vào cảm giác an toàn, tin tưởng và giá trị...

NHỮNG ĐÀN BÀ KHÔNG DÁM TỐT HƠN

Nhiều phụ nữ thông minh, có năng lực và giàu tiềm năng lại chọn sống trong những mối quan hệ không có tình yêu, những công việc không tương xứng với khả năng, hoặc những hoàn cảnh “tạm ổn nhưng không hạnh phúc”. Họ không dám lựa chọn tốt hơn, không phải vì thiếu khả...

PHÂN BIỆT NHÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU, BÁC SĨ TÂM THẦN VÀ BÁC SĨ THẦN KINH

Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần, việc phân biệt nhà tâm lý trị liệu, bác sĩ tâm thần và bác sĩ thần kinh không chỉ là vấn đề thuật ngữ, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc một người có nhận được sự hỗ trợ phù hợp hay không. Mỗi chuyên môn có vai trò riêng,...

NỖI SỢ MẤT NGƯỜI THÂN

Nỗi sợ mất người thân là một trong những nỗi sợ cảm xúc mạnh mẽ nhất mà con người có thể trải nghiệm. Ở mức bề mặt, nó có thể xuất hiện như lo âu khi người mình thương không hồi đáp, hoảng hốt khi có dấu hiệu xung đột, hoặc cảm giác bất an mỗi khi có khoảng cách....

KHI BẠN BỊ HẤP DẪN BỞI NGƯỜI “KHÔNG THỂ CÓ ĐƯỢC”

  Nhiều người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới, đều trải nghiệm một mô thức lặp lại: họ chỉ rung động với những người “không thể thuộc về mình” — người đã có gia đình, người không quan tâm, người lạnh nhạt, hoặc những đối tượng mà ngay từ đầu họ biết...

XẤU HỔ TÌNH DỤC MANG TÍNH VĂN HÓA

  Rất nhiều phụ nữ dị tính không hề thiếu ham muốn tình dục, nhưng họ mong muốn sự gần gũi, vuốt ve và kết nối cảm xúc nhiều hơn là quan hệ thâm nhập. Điều này không phải dấu hiệu lãnh cảm hay xa cách, mà xuất phát từ cơ chế xấu hổ tình dục (sexual shame) được...

KHI TA BỊ HẤP DẪN BỞI ĐIỀU LÀM TA TỔN THƯƠNG

  Trong trị liệu tâm lý, đặc biệt khi làm việc với sang chấn gắn bó, một hiện tượng lặp đi lặp lại thường thấy là việc thân chủ liên tục bị hấp dẫn bởi những kiểu người hoặc mối quan hệ gây tổn thương cho họ. Douglas C. Kort (2018) gọi hiện tượng này là CCSA –...

PHÂN BIỆT THAM VẤN TÂM LÝ, TÂM LÝ LÂM SÀNG VÀ TÂM LÝ TRỊ LIỆU

  Hiểu đúng để tiếp cận đúng dịch vụ sức khỏe tâm thần Trong bối cảnh sức khỏe tâm thần tại Việt Nam ngày càng được quan tâm, hàng loạt thuật ngữ chuyên môn như counseling (tham vấn tâm lý), clinical psychology (tâm lý lâm sàng) và psychotherapy (tâm lý trị liệu)...

TẠI SAO VIỆT NAM ÍT NƠI ĐÀO TẠO TÂM LÝ TRỊ LIỆU?

Tâm lý trị liệu – hiểu như một ngành khoa học ứng dụng đòi hỏi đào tạo bài bản, giám sát lâm sàng và tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt – hiện còn khan hiếm tại Việt Nam. Sự thiếu hụt này không chỉ đến từ khó khăn trong hệ thống giáo dục mà còn bắt nguồn từ văn hóa, chính...

ĐỨA TRẺ VÀ NGƯỜI MẸ TRẦM CẢM

  Khi người mẹ rơi vào trầm cảm, đứa trẻ không chỉ mất đi nguồn chăm sóc thường xuyên mà còn thiếu vắng sự kết nối cảm xúc – yếu tố thiết yếu cho sự phát triển thần kinh và gắn bó. Trầm cảm khiến người mẹ trở nên rút lui, nét mặt ít biểu cảm, giọng nói phẳng, khả...

KHI NGƯỜI MẸ ĐE DỌA BỎ MẶT CON TRAI MÌNH…

  Khi một người mẹ đe dọa bỏ mặc, rời đi, hoặc “không cần con nữa”, trải nghiệm này gây ra một dạng sang chấn gắn bó đặc biệt nặng nề đối với đứa trẻ, kể cả khi lời đe dọa không trở thành sự thật. Đối với trẻ em, người mẹ đại diện cho sự sống còn, an toàn và ổn...

NỖI ĐAU MẤT NGƯỜI THÂN

Khi cơ thể và tâm trí cùng tan vỡ Mất người thân là một trong những trải nghiệm đau đớn nhất mà con người có thể trải qua. Nó không chỉ là việc một người rời khỏi cuộc đời ta, mà còn là sự sụp đổ của cảm giác gắn bó, an toàn và ý nghĩa sống. Với nhiều người, đây không...

SANG CHẤN ĐẠO ĐỨC – MORAL INJURY

Khi vết thương nằm ở tầng sâu của lương tâm Không phải mọi sang chấn đều đến từ sợ hãi hay bạo lực. Có những tổn thương không nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng gặm nhấm con người từ bên trong – đó là sang chấn đạo đức (moral injury). Nó xuất hiện khi một người làm,...

PHÂN LY CƠ THỂ

  Phân ly cơ thể (somatic dissociation) là một dạng đặc biệt của phản ứng phân ly, trong đó sự tách rời không diễn ra ở cấp độ ý thức hay ký ức, mà biểu hiện trực tiếp thông qua cảm giác cơ thể, tri giác thân thể và các chức năng sinh học. Đây là một chiến lược...

PHÂN LY BẢN NGÃ

  Dissociative parts – hay các phần phân ly của bản ngã – là khái niệm trung tâm trong tâm lý học sang chấn hiện đại, mô tả hiện tượng tâm trí con người “tách ra” thành nhiều phần tương đối độc lập nhằm thích nghi với các trải nghiệm đau thương vượt quá khả năng...

NHỮNG ĐỨA TRẺ ĂN CẮP

Tiếng nói thầm lặng của nỗi đau Khi một đứa trẻ bị phát hiện ăn cắp, người lớn thường vội vàng quy kết đó là hành vi sai trái, vô đạo đức hay “mất dạy”. Thế nhưng, nếu ta dừng lại để lắng nghe phía sau hành vi ấy, ta sẽ nhận ra đó không chỉ là câu chuyện về một món đồ...

PHÂN LY, TÊ LIỆT, ĐÔNG CỨNG GÂY ĐAU KHI QUAN HỆ

  Hiện tượng tê liệt, đông cứng hoặc phân ly ở bộ phận sinh dục nữ là một chủ đề nhạy cảm nhưng rất quan trọng trong lĩnh vực trị liệu tình dục và sang chấn. Đây không phải là dấu hiệu của sự “lạnh lùng” hay “thiếu ham muốn” như nhiều người lầm tưởng, mà là phản...